7 juni 2010 - 18 juni 2010
Like ons op Facebook

7 juni 2010 - 18 juni 2010

door Frans Verhagen

De blogposts op deze pagina zijn geschreven door Frans Verhagen (Oud beheerder van Amerika.nl)

18 juni 2010

Homogene scholen

Volgens onderwijssocioloog Jaap Dronkers presteren kinderen beter in een homogene culturele groep, of dat nu een etnische of niet etnische groep is. Ik heb niet alle details gelezen maar zijn toelichting maakt duidelijk dat een zwarte school op zich niet slecht hoeft te zijn voor kinderen maar dat het lastig is als er vijf of zes verschillende etnische culturen in de klas zitten. Dan is de docent meer tijd kwijt met het zaakje bij elkaar houden en verschillen overbruggen dan met les geven. Ik kan niet beoordelen of het onderzoek klopt of niet, het resultaat is niet onlogisch. Maar als ervaringsdeskundige kan ik vertellen dat de 7e Montessori school waarop mijn kinderen zaten prima resultaten boekte met klassen waarin kinderen zaten uit meer dan vijf verschillende etnische groepen. De conclusie die het televisiejournaal werd getrokken, namelijk dat het heel begrijpelijk is dat blanke (niet etnische werd bedoeld) ouders hun kinderen in de bakfiets laden om ze de hele stad over te sjouwen naar witte scholen. Die conclusie lijkt me, op het eerste gezicht, nog niet gerechtvaardigd door Dronkers' resultaten. Een afspiegeling van de wijk waarin mensen wonen, met alle etnische en sociaal economische variatie, lijkt me nog altijd het ideaal model. Wel goed om te kunnen vaststellen dat zwarte scholen niet per se slecht zijn maar dat verscheidene varianten van grijs een probleem kunnen opleveren (en, zou ik zeggen, geheel homogeen witte scholen omdat die sociaal geen goed resultaat opleveren). Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Woorden hebben consequenties, Wilders

Gisteren bij het journaal zette de redactie een mooie punt achter het PVV-VVD verhaal door gewoon, heel eenvoudig, een paar uitspraken van Wilders achter elkaar te zetten. Kopvoddentaks, Erdogan is een 'freak', Fitna, dat soort dingen. Hij kan daar nu wel afstand van nemen maar de man is een wandelende tijdbom. En het illustreerde keurig waarom deze optie geen echte optie was.

Inquisitie

De beelden van de hoorzitting van het congres van de BP baas was een kangaroo court. Het ging minder om informatieverwerving dan politieke punten scoren maar dat was te verwachten. Wat altijd weer treft bij de beelden is het kleine zaaltje waarin dat gebeurt, de bekrompen sfeer en de inquisitie achtige opzet. Ik ben helemaal voor de mogelijkheden die het congres heeft om hoorzittingen te houden, onder ede. Maar het zag er wel weer erg intimiderend uit - en de vragenstellers, inclusief Henry Waxman in al zijn zelfgenoegzaamheid, wel erg vooringenomen.

Breed middenkabinet, vijf partijen

Om met Thomas von der Dunk te spreken: ik heb het voorspeld. De formatie gaat nu over een breed middenkabinet. Natuurlijk wil PvdA vier partijen en natuurlijk wil de VVD vijf partijen. Het CDA zou er slim aan doen te proberen aan boord te komen. Het geeft een opening om PVV en VVD aanhang in het zuiden terug te winnen die de oppositie niet kan geven - want dan is het CDA gedwongen zich te profileren ter rechterzijde van een breed kabinet en daar is de ruimte klein om te groeien. Geen verrassing dus dat Rosenthal gaat voor vijf en Cohen voor vier. Getalsmatig zou het me verbazen als de VVD voor vier gaat (drie is ook nog een optie, als de VVD de twee middenpartijen weet te isoleren, D66 en Groen Links). Met het CDA erbij kun je het niet meer paars noemen, dus die term kunnen we beter vergeten.

17 juni 2010

Parlementaire pers

De afgelopen dagen lijkt het wel of alle parlementaire verslaggevers in een actie rol zijn geschoten. Ze geven vooral meningen over PVV, over CDA, over de dubbelpraat van Wilders, over zijn nieuwe toon en wat we daarmee moeten doen. Mij irriteert het vooral. Als ze zich nou eens gewoon hielden aan ordinair verslaggeven? Zouden we daar niet meer aan hebben? En kunnen we dan ook verstoken blijven van interviews die niets meer of minder zijn dan het vijf keer herhalen dat iemand echt niets gaat zeggen - gisteren was De Jager bij Rosenthal. Uiteraard zei hij niets over de formatie omdat hem als minister advies gevraagd was. De wakkere reporter kon nog twee minuten aan zijn domme verslag breien door hem er toch vijf keer naar te vragen. Parlementaire pers: 'geen commentaar' is duidelijk. Hoef ik maar één keer te zien. Ik hoef niet te zien dat je je best gedaan hebt om toch een antwoord te krijgen. Als je alleen maar opinies hebt of actie wilt voeren dan kun je altijd nog naar de Telegraaf toe, daar hebben ze het journalistieke handwerk al lang bij het grof vuil gezet.
De actiekrant schrijft nu dat het CDA 'de stekker eruit haalt', een nieuwe zet in de blame game. Lastige dingen, die feiten. Vroeger had je een krant om die op een rijtje te zetten.

Buitenkansje

Leuk om te zien hoe Wilders zijn frame weet te drukken op wat er nu gebeurt. 'CDA blokkeert rechts kabinet' roepen alle kranten hem na. Niet PVV te idioot om mee te regereren of Wilders te zeer uit op het uiteenjagen van de samenleving, maar blokkeert rechts kabinet. Leuk gevonden maar het is natuurlijk onzin. Tot nu toe heeft Verhagen zijn kaarten goed gespeeld. Etnische registratie, hoofddoekjes en andere nonsens die Wilders heeft uitgeslagen om stemmen te winnen, heeft verhagen tegen hem gebruikte (en de VVD) door te zeggen dat de VVD eerst daarover maar met de PVV overeenstemming moet bereiken. Over de economische niet-rechtse agenda van de grote leider hebben we het dan nog niet. Verhagen kan ook knopen tellen. Binnen zijn partij is het verzet tegen de PVV te groot om serieus te praten - het lijkt er zelfs op dat binnen de VVD dat verzet te groot is. En daarmee blijft Wilders precies waar hij hoort te zitten, aan de marge van de Nederlandse politiek. Maakt u geen zorgen, dat betekent niet dat hij volgende keer nog meer stemmen binnen haalt. Dan zijn we een disharmonieuze fractie verder, de voorraad zuiderlingen met een afkeer van de mannenbroeders of grootstedelingen is dan op of genezen van zijn gedachte dat hun regiogenoot iets te bieden heeft - kortom, dan gaat Wilders gewoon achteruit. Recht zo die gaat, nu kunnen we rustig werken aan een breed middenkabinet met een hervormagenda. Nou ja, rustig? Doe het snel en maak een kort en krachtig regeerakkoord en herstel het dualisme in de politiek. Buitenkansje.

Teleurstellende Obama?

De toespraak van Obama is niet goed gevallen. Achttien minuten gepruttel zonder veel concrete initiatieven, misschien was het onvermijdelijk. Het resultaat kan pas goed bekeken worden als de energiewet in het Congres behandeld wordt. Qua wetgeving heeft Obama het tot nog toe lang niet slecht gedaan. Krijgt hij die wet er door, dan is het opnieuw historisch. Even afwachten dus.

16 juni 2010

Vrienden onder mekaar

Het was natuurlijk ook niet te verwachten, maar onder oliemaatschappijen heerst er weinig solidariteit. Bij de senaatszittingen om te doorgronden hoe het zo mis kon gaan bij BP verklaarden ze om het hardst dat BP fouten gemaakt had die zij, dat spreekt voor zich, niet zouden maken. Ik geloof er niets van. Evenmin geloof ik dat ze gelijk hebben als ze zeggen dat wie de best practices volgt risicoloos kan boren. Mooi waren de details dat alle noodplannen van de andere maatschappijen waren geschreven door hetzelfde bedrijf, met alleen een andere cover voor de verschillende ondernemingen. Good business if you can get it. Papier is geduldig, zei afgevaardigde Waxman, een van de beste en scherpste analisten in het Huis.
Ook interessant is de mate waarin de regering nu actief is in het bijstaan van BP (of soms overnemen van operaties). Ken Salazar, de minister van Binnenlandse Zaken is vaak aanwezig maar vooral Nobel prijswinnaar minister Steven Chu van Energiezaken schijnt met nuttige opmerkingen te komen. Hij begrijpt wat de echte problemen zijn. Een nuttige les in deskundigheid: het helpt toch echt als een (uitvoerend) politicus weet waar hij het over heeft.

Minder energieafhankelijkheid begint bij het benzinestation niet in de golf

Ondertussen heeft Obama de kans gegrepen om een pleidooi te houden voor minder energieafhankelijkheid. Presidenten moeten zuinig zijn met toespraken vanuit het Oval Office. Maar het crisisbewustzijn is de afgelopen weken sterk toegenomen, zozeer dat Obama de oliecrisis een gebeurtenis noemde vergelijkbaar met 9/11. Dat lijkt me niet slim, maar het geeft wel aan dat de regering zich zorgen maakt. In vele opzichten.
Eigenlijk kon Obama niets anders doen dan zeggen dat hij machteloos staat. Dat het de schuld van anderen is (wat inderdaad het geval is maar niet helpt). Hij probeert het offensief te herwinnen - overheid, doe iets!
Ik koop niets voor de goedkope aanvallen op BP, al helemaal niet voor de publieke vernedering van de bazen door de president. Het is het ambt onwaardig. Het heeft niets met leiderschap te maken. Het is ingeven op gemakzuchtig populistisch gewauwel over wat een president moet doen als hij niets kan doen.
Laat hem maar met die lange termijn strategie komen waar Thomas Friedman, de columnist al zo lang om vraagt om de energie afhankelijkheid te verminderen. In die zin klopt de analogie met 9/11 wel: dit is een tweede kans om Amerikanen in hun kop te rammen dat ze een hoge prijs betalen voor hun laag geprijsde benzine. Het zou verstandig zijn om de vastgelopen energiewet in het congres er snel door te jassen maar geheel voorspelbaar menen de Republikeinen dat dit een politiek spel is dat profiteert van de olievlekken in de golf. Ze hebben gelijk en so what? Erdoor jassen en dan nog wat, zou ik zeggen.

De bodemloze put in Afghanistan

Uit Afghanistan niets dan slecht nieuws, afgezien van de opsteker dat er voor 1000 miljard aan mineralen in de bodem zit, als je ze eruit kunt krijgen. Militair gezien gaat het niet goed, dat moest zelfs generaal Petraeus toegeven in een hoorzitting, voordat hij onderuit ging in de stoffige ruimtes van het Capitool waar deze zittingen worden gehouden. Het is een lastig gegeven: vrijwel iedereen is kritisch over hoe het gaat, soms op het depressieve af, maar nog steeds zijn de betrokken landen niet bereid de consequenties van het mislukte Afghanistan beleid onder ogen te zien. Joe Biden, de vice president die zich vorig jaar een tegenstander betoonde van de surge in Afghanistan, blijft kritisch maar heeft beloofd een review in december af te wachten. Maar de uitkomst daarvan is voorspelbaar. De voorspelde stabilisering, bijvoorbeeld in en rond Marja en in Kandahar, zal niet tot stand gekomen zijn. Karzai zal steeds meer contact zoeken met de Taliban en zijn maatjes zullen steeds corrupter blijken. En, verrassing, het Afghaanse leger zal nauwelijks zijn opgebouwd tot een betrouwbaar niveau. De neiging om als scepticus vanaf het begin te zeggen: zie je wel, is groot. Maar dat zou verkeerd zijn. Ik heb en had geen vertrouwen in de doelstellingen in Afghanistan - afgezien van de simpelste, het voorkomen van terroristenkampen - en ik zou graag mijn ongelijk erkennen. Moeten vaststellen dat het wel goed gaat. Niet dus. Er wordt nu openlijk gerekend op een grotere aanwezigheid van Amerikaanse soldaten aan het einde van Obama's termijn dan aan het begin. Desastreus voor zijn geloofwaardigheid en zonde van al die dode en gewonde soldaten.

En Irak

In Irak is eindelijk het parlement bijeen gekomen na de rommelige en onbetrouwbare verkiezingen eerder dit jaar. Enige vooruitgang lijkt er niet geboekt. Malaki probeert zijn macht te behouden en het land staat stil.

Het tekortenverhaal deugt niet

Het blijft verbazen dat zelfs verstandige mensen het verhaal over de 'noodzakelijke bezuinigingen' met huid en haar verslinden. In vrijwel alle Europese landen worden overheidsuitgaven getrimd, terwijl tegelijkertijd de consumptieve uitgaven teruglopen en de private spaargelden stijgen. Duitsland is het beste voorbeeld. De VVD en het door vrijwel iedereen aanvaarde verhaal wil doen geloven dat economische groei alleen mogelijk is als de overheidsuitgaven verder worden teruggedraaid. Dat zou nodig zijn om de privé uitgaven te doen stijgen die voor de economische groei noodzakelijk zijn. Het verband is twijfelachtig, althans in de korte termijn. We zijn nauwelijks hersteld van de grootste financiële en potentieel grootste economische ramp sinds de jaren dertig en nu maken we de fout van toen: de broekriem aanhalen terwijl de vraag juist gestimuleerd moet worden.

Het is Keynesiaans denken op zijn eenvoudigst, ik geef het toe. Wie de argumenten vollediger en meer sophisticated wil hebben doet er goed aan de Financial Times te lezen en vooral Martin Wolf.
Is het tijd om de broekriem aan te halen? Hij betwijfelt het. 'Op zijn minst moeten we de risico's onderkennen', schrijft Wolf vandaag. 'Uitgesteld bezuinigen levert het gevaar op van inflatie en mogelijk van default. Te vroeg bezuinigen kan leiden tot recessie en zelfs deflatie'. Vorige week legde hij dat verhaal mooi uit. Deze week koppelt hij de collectieve EU beslissing om Duits te gaan (het laten oplopen van overschotten die ze uitlenen aan landen die tekorten hebben maar de vraag stimuleren, en vervolgens die tekortenlanden - zoals de VS - verwijten dat ze de tekorten hebben) aan het risico van 'mercantilistische oorlogvoering van de EU tegen de VS' met dreigende wereldwijde gevolgen.

Natuurlijk maken grote tekorten nerveus. Natuurlijk willen landen hun solvabiliteit onderstrepen. Maar als we de fiscale regels blind volgen, onderwijl negerend wat er in de private sector gebeurt of met de externe overschotten en tekorten, dan 'is dat een recept voor teleurstelling en politiek conflict'. 'Fisale stabilisering die groei ondersteunt is welkom. Premature fiscale stabilisering die groei ondermijnt is opnieuw een daad van waanzin'.
Bij de VVD lezen nogal wat mensen domme kranten zoals de Telegraaf. Maar de leiding neemt ook de FT tot zich - hoop ik. Ze zouden Martin Wolf eens moeten lezen. En de mensen die nu ineens roepen dat Wilders ongevaarlijk is omdat hij flexibel is ter wille van de macht, zouden moeten vragen dat de VVD flexibel is over zijn bezuinigingsregime ter wille niet alleen van de macht, maar van de lange termijn economische gezondheid van het land.

15 juni 2010

Aandacht zoeken

Wat is het nut van oproepen van Pechtold en Halsema aan de VVD om niet met de PVV te gaan regeren? Zijn ze bang de komende weken het nieuws niet te halen? Blijven ze doorzeuren over paars - de domste campagne move van D66 in een toch al bijzonder slechte campagne? Tijd om even te dimmen, zou ik zeggen.

Wie kan wie de schuld opdringen?

Ondertussen is Maxime Verhagen natuurlijk niet gek. Laat de VVD maar een deal maken met de PVV of juist breken, dan is dat ten minste duidelijk. Het CDA houdt zich afzijdig om in geval van een deal de VVD in de klem te nemen en in geval van geen deal serieus te kunnen onderhandelen. Wilders is net zo slim als Verhagen (Limburgse Jezuieten onder mekaar) en probeert juist meteen de deal kamerbreed te maken. No way. Waarom zou de partij die al zijn zetels kwijtraakte aan Wilders met de man gaan samenwerken en hem zo het gezag geven om dat verlies permanent te maken? Het CDA speelt heel terecht in op de onvermijdelijke aanvaringen in de PVV. En Wilders weet dat die aanvaringen en breukkansen minder zijn als er regeringspluche is. In de oppositie kunnen zijn discipelen vrijer hun gang gaan dan wanneer iedere dissident een regeringscrisis oplevert. De echte vraag is of Rutte sluw genoeg is om een breukpunt te vinden met de PVV dat zodanig is dat het inderdaad evident is dat met iemand die groepen in de samenleving tegen elkaar opzet niet geregeerd kan worden. Dat zal nog niet meevallen want Rutte heeft dat extremisme van Wilders nooit veroordeeld. Welk excuus zal Rutte vinden om een alles inleverende Wilders zich toch nog van het lijf te houden?

De krant en zijn columnisten

T. von der Dunk, columnist bij de Volkskrant, staat niet bekend om zijn subtiele meningen of verzorgd taalgebruik. Wel om zijn voortdurend verwijzen naar wat hij vorige keer al voorspeld heeft. Zijn laatste broddelwerkje heet 'Wilders een machtsgeile draaikont'. De titel vertelt alles wat u hoeft te weten. Terwijl Wilders probeert zich in de beschaafde wereld in te praten, probeert von der Dunk de plek op het scheldniveau die Wilders open laat, in te nemen. Hij is geslaagd. Misschien moet de nieuwe hoofdredacteur maar eens opruiming houden.

14 juni 2010

Terug naar de ideologie

Volgens de meeste analisten is Nederland versnipperd, verdeeld, verbrokkeld. En het is waar: partijtrouw is minimaal, kiezers kijken per keer waar ze zin in hebben. Een rondje Den Haag wakker schudden, soms over links via de SP soms over rechts via de PVV. Strategisch stemmen, met de neus dicht, op Cohen, Rutte of Balkenende. Debatten die nergens over gaan geleid door journalisten die geen serieuze vragen hebben over de maatschappij visie maar vooral Toine Huys achtige 'got you!' vragen stellen.
Ik blijf volhouden dat het grote probleem van de Nederlandse politiek ligt in het verdwijnen, of beter gezegd, het taboe verklaren van de ideologie. Het draait nu allemaal om poppetjes die wat roepen wat ze eerst getest hebben op de stemwijzer uitkomsten. Er zijn weinig partijen meer (de SP is eigenlijk de enige) die een coherente mens- en maatschappijvisie hebben waaruit als vanzelfsprekend het programma voortvloeit.

Er was een tijd dat ideologie besmet werd verklaard. Toen deden mensen er niet toe (of in elk geval leek dat zo ondanks Den Uyl en Wiegel) maar stemde je op dat maatschappijbeeld en een visie op de toekomst, van mijn part op links of op rechts. Die veren moesten worden afgeschud. Dat is zo enthousiast gebeurd dat de meeste partijen niet meer op een coherente visie zijn te betrappen. Niet de belangenbehartigers van de VVD die hun liberale erfgoed zo inleveren als de achterban erop achteruit gaat. Niet het machtsverslaafde CDA dat wel een redelijke coherente visie heeft op het maatschappelijk middenveld maar die visie is zo breed dat je geen idee hebt waar het toe leidt, behalve heel veel drukke middenveldertjes. Niet de voormalig sociaal democratische PvdA die zich zou moeten beroepen op de successen van de inclusieve verzorgingsstaat die van onze integratie zo'n succes maakt (met dank ook aan het katholieke corporatisme dat de sociale voorzieningen mee tot stand bracht) maar in plaats daarvan zwabbert en uiteindelijk uitkomt bij Cohen, het mannetje. Niet bij D66, de Pechtold partij waarvan weinig kiezers nu eigenlijk weten waar hij voor staat en op welke grondslag programma punten tot stand zijn gekomen en waar een nietszeggende 'richtingwijzer' als 'vertrouwen op de eigen kracht van mensen' doorgaat voor de zelfreflectie die tot programmapunten moet leiden. Zelfs niet bij Groen Links dat in zijn mengeling van links liberalisme en ouderwets etatisme toch vooral op Femke hangt. Ja, de SP, de voormalige Leninisten Marxisten, die hebben een interne logica waar je als kiezer wat aan hebt.

Deze verkiezingen, die van 2010, gingen over poppetjes, over lijsttrekkers, niet over partijen en programma's
Mijn stelling is dat de partij die de ideologie terug weet te brengen in zijn optreden en de poppetjes daarop doet volgen, in plaats van omgekeerd, de eerste zal zijn die weer een grotere groep kiezers voor langere tijd aan zich zal weten te binden. Liberalisme en sociaal democratie lijken me de beste kandidaten. Enig heruitvinden van de eigen wortels zal dan nodig zijn. Als het blijft bij belangenbehartiging en 'wat doet u voor mij?' dan zal het rommelig blijven, met steeds wisselende aanhangen, regionale kandidaten of partijen en populistische oprispingen, van links, van rechts of van de keurige hoog opgeleiden. Terug naar de wortels. Ik snak naar partijen met een geharnaste visie die durven te zeggen: wat de rest van de partijen vindt, beste kiezers, dat moeten zij u maar vertellen. Wij hebben déze visie. In plaats daarvan is de bon mot, de one liner of het goed gekozen frame nu bepalend voor de campagne. Dat er werkelijk geen mens was die de laatste week nog geïnteresseerd of niet geïrriteerd was zou aan het denken moeten zetten.

Het brede kabinet dat er gaat komen

De kabinetsformatie dan. Het voorspelbare resultaat is, denk ik, een breed kabinet van VVD, CDA en PvdA. Als het inderdaad zo is dat het land in nood verkeert en er drastische maatregelen genomen moeten worden dan moet dat door een zo breed mogelijk gezelschap gebeuren. Vijf partijen, D66 en Groen Links erbij, zou nog beter zijn. Over de verdeeldheid zaaiende problemen kan wel overeenstemming bereikt worden, over de doelstellingen ook als iedereen wat water in de wijn doet. En de VVD mag wel gewonnen hebben, de positie van de partij is niet zodanig dat ze het beleid kan en mag dicteren. Ik zet in op de kleinere midden coalitie omdat D66 en Groen Links de invloed van klassiek rechts, VVD en CDA, zouden verwateren maar wie weet is het nuttig en nodig om beide kleintjes erbij te hebben om juist een gelijkmatige verhouding te krijgen (PvdA, GL en D66: 51, VVD en CDA: 53). Anders zou de PvdA weer in een minderheid zitten. Klein paars, waarbij het CDA wordt overgeslagen en vier partijen een deal maken, lijkt me minder waarschijnlijk omdat de VVD zich daarmee in een minderheid plaatst. PVV, VVD en CDA lijkt me uitgesloten - Wilders kan zijn permanent inleveren, niemand zal hem of zijn clubje vertrouwen.

Het mooiste zou zijn als alle fractievoorzitters gewoon in de kamer bleven en een buitenstaander van de VVD het kabinet gaat leiden (Van Opstelten?). Dat zou het dualisme ten goede komen en een klein regeerakkoord mogelijk moeten maken. Partijen in de kamer kunnen dan hun bezwaren uiten maar de regering kan het gewoon doordrukken. Niet iedere keer Torentjesoverleg.

Niet zielig, eerder pathetisch

De afgelopen dagen hoorde ik een hoop waarderende woorden voor Balkenende. Wel zielig, vond menigeen. Ik kan dat gevoel niet delen. Sterker, ik vond het zijn verdiende loon. Niets is pathetischer dan politici die niet weten wanneer ze weg moeten gaan. Het is een beroepsziekte, dat is waar. In sommige gevallen onvermijdelijk omdat termijnen nu eenmaal een bepaalde tijdsduur hebben. Daarom bleven Reagan en Bush te lang (nou ja, Bush had daar natuurlijk al niet meer horen te zitten). Gold ook voor Mitterand. Maar anderen, zoals Tatcher, Kohl, Blair, Lubbers, Kok en nu ook Balkenende hadden de keuze om eerder te vertrekken. Voor Balkenende had dat duidelijk moeten zijn toen zijn zoveelste kabinet viel. Maar nee, hij drong zichzelf aan de partij op voordat die tot zinnen kon komen. Dat kost het CDA nu een zetel of tien, schat ik zo, en mogelijk de regionale dominantie die de partij nog steeds in het zuiden had (de verzuiling mag voorbij zijn, de culturele scheidslijnen tussen gereformeerden en katholieken blijven aanwezig en Balkenende spreekt nu eenmaal niet aan bij het katholiek-Nederlandse volksdeel, zoals de mannenbroeders geen enkele afspraak met Maxime Verhagen zullen vertrouwen). Maar terug naar verdiende loon. Balkenende had gewoon moeten vertrekken. Werk gedaan, soms goed, soms slecht maar het was echt hoogste tijd. Dat hij dat niet besefte was de culminatie van zijn gemankeerde premierschap. Dat is eigenlijk toch wel zielig.

13 juni 2010

Limburg? Ach ja, Limburg! Houden niet gereformeerden, en gelijk hebben ze.

Ik was even weg na de verkiezingen. Dat helpt om het perspectief te behouden, vooral als je in België praatte met wanhopige mensen die daar een stem uit moesten brengen op een politiek systeem dat nauwelijks disfunctioneler kan.

De uitslag. Die was teleurstellend, vooral door de hoge score van de PVV. Dat had ik niet verwacht, ik heb steeds betoogd dat ze onder twintig zouden blijven. Een aantal factoren heb ik verkeerd ingeschat of niet meegenomen. Limburg met name. Ik wist uit mijn lezingencircuit al dat in het zuiden zelfs onder scholieren dat Wilders ideeën sterker leven dan elders in het land. Daar had ik te weinig consequenties aan verbonden. Maar het is aardig om vast te stellen dat als je een kaart inkleurt met PVV kiezers en een kaart invult met de gebieden in Nederland waar weinig allochtonen wonen, die er nogal gelijksoortig uitzien. Met andere woorden: vooral mensen die nooit een allochtoon in levende lijve zien, voelen zich geroepen Wilders te steunen.
Ik blijf van mening dat het vooral een proteststem is, tegen Den Haag dat zich niets van hen aantrekt (denken ze) en tegen het CDA dat een gereformeerde club is geworden die geen link heeft met het katholieke zuiden.

Dat levert slecht nieuws op, namelijk de steun voor Wilders in die regio, en goed nieuws, de grote leider is in veel opzichten een regionale kandidaat. Maar eens zien of dat beklijft. Ondertussen blijkt bij deze verkiezingen Balkenende zelf de grote vervuiler. Juist omdat hij met zijn nagels aan de macht bleef hangen (meteen kandidaat na de val van het kabinet, terwijl ieder ander wist dat hij moest vertrekken) heeft hij van het CDA een kleine partij gemaakt, die het katholieke volksdeel heeft verloren. Camiel of zelfs die boef van Verhagen zou dat gemakkelijk hebben kunnen verhelpen. Enfin, de ontzuiling vindt hier zijn laatste expressie. Het is tegelijk geruststellend en verontrustend dat die rare Limburgers naar de PVV zijn gestroomd. Over mogelijke en wenselijke kabinetten kom ik nog te spreken.

Ondertussen is het natuurlijk dramatisch dat een partij waarvan vrijwel niemand meer dan één kandidaat kent met 24 mensen in de kamer komt (ik onderken dat dit ook voor andere partijen gold, met name voor D66 maar niet alleen voor hen). Had Fortuyn er nog wat eigenwijze dwarsliggers bijzitten die je tenminste inhoudelijk met een boodschap kon sturen (hoewel er ook flaters van jewelste bijzaten), ik heb weinig verwachtingen van dit clubje dat door de grote leider van de partij met slecht één lid is uitgezocht. Maar eerlijk is eerlijk, je moet ze kans geven om zich geheel op eigen kracht te blameren.

9 juni 2010

Waarom Rutte zo goed heeft gepresteerd

Mijn analyse waarom Mark Rutte het zo goed heeft gedaan is in het kort dat hij, de VVD, het verhaal bepaald hebben. Of beter gezegd, iedereen had hetzelfde verhaal en dat kwam hem goed van pas. Bovendien deed hij het verhaal op en leuke en frisse manier, dat hielp ook maar was niet beslissend. Dat verhaal, die narrative was dat er bezuinigd moest worden. Daarbij werden geen vragen gesteld, iedereen accepteerde die rare ambtelijke werkgroepen met hun twintig procent. Mijn punt is dit: als je dat het verhaal laat zijn, dan wint de partij die dat verhaal het meest geloofwaardig invult. Zo zong iedereen uit hetzelfde liederenboek maar kon Rutte de sprong naar geloofwaardigheid maken. De andere partijen hebben zich de kaas van het brood laten eten omdat ze het verhaal niet aanvielen, de VVD niet ophingen aan hun marktvoorkeuren die de crisis veroorzaakt hebben. Ze kwamen weg met hun verhaal. Lucky bastards. Of wellicht moet je zeggen dat de rest van het stel te laf was om een ander verhaal voor te schotelen.
Eigen schuld, dikke bult.

Knuistjes gebald

Mooie foto in de Volkskrant trouwens (op hun site). Alle acht de lijsttrekkers rond een tafel. Opnieuw valt op hoe keurig in het pak de zeven heren zitten. Losheid is uit. Maar kijk naar die handen, dat is pas leuk. Rutte, helemaal rechts, met één hand nonchalant in de zak, een gespreid op tafel. Toonbeeld van herwonnen zelfvertrouwen, hoe de uitslag ook wordt. Helemaal links Pechtold de knuistjes gebald in opgekropte zenuwen (ik zie dat het maar één knuistje is, de andere is van Roemers die zich breed maakt). Cohen die zijn handen licht gespreid en met de vingers tegen elkaar voor zich houdt en niet de steun van de tafel nodig heeft. Dat geldt ook voor Balkenende die de handjes bescheiden en bedeesd bij naar elkaar laat reiken, alsof hij naar een preek staat te luisteren of bij Bush op bezoek is. Roemers staat breed en met gestrekte armen op zijn polsen te steunen, nog even en hij gaat Pechtold wegdrukken. Femke valt haast weg tussen al die mannetjes: ze is minstens een kop kleiner. Wilders staat er gewoon bij, alsof hij het normaal vindt erbij te horen maar geen claim legt op hogere wijsheid, een beetje zoals hij deze campagne te horen was - in het begin onbehouwen en uithalend, later zalvend maar steeds met te veel ingestudeerde one liners om het leuk te maken. Rouvoet? Ach, Rouvoet. Hij mocht erbij staan.

Israëls mad man diplomatie

Interessant verhaal in NYT over Israëlische 'diplomatie'. In februari waren Israelische diplomaten op bezoek in China om dat land over te halen deel te nemen aan de sancties tegen Iran. Behalve de geijkte argumenten en een briefing over wat Israël weet van de opbouw van Iran kwamen ze met de waarschuwing wat het zou betekenen als Israël Iran aan zou vallen. Totale en gevaarlijke chaos in het Midden Oosten. Ik denk dat de Chinezen dat zelf ook wel hadden kunnen bedenken maar het is ontnuchterend om te realiseren dat dit Israël de 'mad man' strategie gebruikt, dat wil zeggen, waarschuwt dat het land zich totaal onverantwoordelijk zal gedragen als het zijn zin niet krijgt. Lijkt, jazeker, inderdaad een beetje op Noord Korea en ook op wat Kissinger vroeger wel gebruikte om dingen gedaan te krijgen, waarschuwend dat Richard Nixon, zijn baas, inderdaad zo gek was als een deur. Die kwalificatie gaat ook voor het huidige Israël op.

Stemverklaring

Het was druk bij het stembureau vanochtend. Ik heb nog nooit meegemaakt dat ik (even) in de rij moest. Ik mocht twee stemmen uitbrengen. Die van mijn zoon ging naar Job Cohen. Zelf heb ik op Groen Links gestemd (ondanks mijn lidmaatschap van D66). De lange glijbaan omlaag van de virtuele cijfers en het geneuzel over Wijers en Rinnooy Kan als mogelijke premier voor D66 voltooiden een proces van wederopstanding en het missen van kansen. De twintig virtuele zetels waren Pechtold evenzeer naar de kop gestegen als bij grote leider Wilders het geval was. De straf is ontnuchterend en geloof niet dat het geen pijn doet. Problemen te over. Een behoorlijk programma maar zonder visionaire grondslag. Een leider die alles naar zich toetrekt en het Haagse laat domineren. Een lijst die teleurstelde. Een domme campagne, eerst met dat Ja en later met paars. Allemaal negatieve redenen. Positief voor Groen Links is dat het al in 2006 de kosten voor arbeid wilde verlagen en nadacht over de verzorgingsstaat, en bereid was de hoogste schijf te verhogen om het bouwwerk in stand te houden. Femke Halsema is minstens even dominant als Pechtold maar van Groen Links kan ik zonder moeite een paar andere mensen opnoemen die een goed verhaal hebben en dat regelmatig doen, van D66 maar één: Boris. Om het midden naar links te laten overhellen in plaats van naar rechts werd het Groen Links.

8 juni 2010

Stemadvies

Volgens de NRC gisteren is de paarse campagne van Pechtold een poging om te voorkomen dat kiezers naar rechts en naar links dwarrelen en D66 op ouderwetse manier wordt vermalen. Klopt, denk ik. Het zal niets opleveren. De echte reden voor de dreigende teleurstelling is en blijft dat D66 niet in staat is geweest de afgelopen jaren om een eigen gezicht neer te zetten, programmatisch en ideologisch. Het enige gezicht was Pechtold. Dat was de kracht toen, dat is de zwakte nu. Mijn stemadvies maar vast (en ik geef lafhartig een dubbel advies): stem D66 of Groen Links. Nederland zit redelijk goed in elkaar maar er moet behoorlijk aan de structuur gewerkt worden om te kunnen overleven. Dat moet gebeuren zonder dat de goede kanten van onze inclusieve samenleving overboord worden gezet zoals de belangenbehartigers van de VVD gaan doen, of de slechte kanten ervan behouden worden, zoals de conservatieven van de PvdA doen. Geef D66 en Groen Links de kracht en de macht om in het midden die hervormingen af te dwingen. Op welk van de twee u stemt maakt dan niet veel uit.

Interessante verkiezingsdag - in Amerika

Vandaag zijn er verscheidene voorverkiezingen in staten zo divers als Californië, Nevada en South Carolina. Ze beloven interessant te worden in die zin dat we kunnen zien waar de zelfdestructieve Republikeinen zichzelf terug vinden. In Californië hebben ze misschien de minste problemen. Voor de opvolger van Arnie is Meg Whitman kandidaat, ex CEO van Ebay. Het lijkt erop dat zij de nominatie zal verwerven maar ze heeft een hoop rechtse onzin moeten uitslaan om de dreiging van een Tea Party activist af te slaan. Haar tegenstander is de oude Jerry Brown, in de jaren zeventig al gouverneur. Ze zou zomaar kunnen winnen - als ze de nominatie wint (Californië mag een Democratisch bolwerk zijn, ze kiezen erg vaak Republikeinse gouverneurs als die niet al te ernstig rechts gestoord zijn).
Democratisch senator Blanche Lincoln van Arkansas ligt in haar staat onder vuur als vriend van Big Oil en van de banken. Voor een centrist nogal verregaande beschuldigingen maar de populistische anti-Washington stemming is sterkt. Nu ik daarover denk: ik moet dat verder exploreren. Het is vaste prik dat kandidaten tegen Washington ageren maar sinds Jimmy Carter (I won't lie to you) heeft het wel erg dramatische tonen gekregen. Maar let's take back our country was zowel het thema van de goede dokter Howard Dean als van de Tea Party idioten van vandaag. Net als change is het een all around, voor iedereen bruikbaar thema (inclusief de heer Wilders als hij zich niet verloor in zijn islam obsessie). Ik kom er nog op terug.

In Nevada, waar vooral rondom het absurde woestijnoord Las Vegas de hypothekencrisis hard heeft toegeslagen, dreigt een flinke puinhoop. De keuze voor de senaatsrace tegen Democratische meerderheidsleider Harry Reid, is tussen en ex beauty queen die domme dingen uitroept en een Tea Party favoriet die vindt dat gevangenen een drugtherapie moeten volgen die wordt aanbevolen door de secte van de Scientologen. Wel, good luck. Of misschien het goede gesternte van Harry Reid, die wel zal winnen in november tegen welk van beide mafketels ook.
In South Carolina, hard van het conservatieve zuiden, vertrekt Mark Sanford, ooit veelbelovend maar sinds hij het bed deelde met een maitresse in Buenos Aires terwijl hij officieel de Appalachian Trail bewandelde, het lachertje van het land (alleen John Edwards roept luider gelach op maar ook meer woede vanwege diens roekeloosheid). Kandidaat zijn opvolging is ene Nikki Haley, opgegroeid als een Sikh maar (ook) een overtuigd evangelisch christelijke activist. Haley heeft beschuldigingen van minstens twee affaires, inclusief die met de perszegsman van Sanford (ze houden het klein in het zuiden), van de hand gewezen en leidt. Een van de Republikeinse afgevaardigden in South Carolina, Bob Inglis, ligt onder Tea Party vuur omdat hij in 2008 heeft gestemd voor de redding van de banken. Hij heeft ook aanbevolen om de televisie opruier Glenn Beck af te zetten - niet de manier om Tea Party activisten te slijmen.
Kortom, vandaag wordt mogelijk beslist hoe de uitslag in november eruit gaat zien. Obama ligt niet lekker maar het zou wel eens zijn geluk kunnen zijn dat zijn tegenstanders de weg kwijt zijn. Voor een obstructie partij als de Republikeinen dat nu zijn, zou dat een plezierig verdiend loon zijn.

7 juni 2010

Afganistan, continiued

In de never ending story van Afghanistan twee nieuwe artikelen. In de Trib een verslag van een lokale militialeider die door de VS wordt betaald om diensten te verlenen en in een paar jaar een imperiumpje heeft opgebouwd dat door niemand wordt gecontroleerd (ook en zelfs niet door de geldschieters). Lekker zo die gaat. In de FT wordt gerapporteerd over een analyse van de opbouw van het Afghaanse leger door de Amerikaanse regering zelf. Er blijkt weinig van terecht te komen en daarmee is de strategie van Obama en de Navo dodelijk gewond. Volgens het eigen meetsysteem van de NAVO zouden in mei 2009 22 eenheden van dat leger 'volledig uitgerust' moeten zijn, een ambitieuze doelstelling aangezien geen enkele eenheid zover was in 2008. Daarvan blijkt nu weinig te kloppen. Een eenheid met twaalf trucks bleek maar drie getrainde chauffeurs te hebben, over meer gecompliceerde taken moeten we het maar niet hebben. In een commentaar schrijft de krant dat het goed is dat Cameron zoveel aandacht besteedt aan de oorlog, al heeft één minister per ongeluk de waarheid gezegd. Liam Fox, minister van Defensie, zei terecht dat het VK in Afghanistan zat om de Britse veiligheid te garanderen, niet om 'onderwijsbeleid op te zetten in een dertiende eeuws land'. Een opmerkelijke opspraak omdat hij eerlijk is. Of ik zeg dat verkeerd, dat zou het beleid moeten zijn als we erover nadachten en niet een of ander gemankeerd do good programma hadden gepromoveerd tot NAVO belang waarvoor nog steeds soldaten nutteloos sterven. De FT wil echter blijven totdat de Afghaanse regering 'veiligheid zelf kan managen'. Dat gaat nog wel even duren.

JSF bekeringen

De PvdA is nu helemaal tegen de JSF. Beter een late bekering dan geen bekering, maar laten we niet vergeten dat het hele verspilprogramma bestaat dank zij diezelfde PvdA die ermee akkoord ging - woordvoerder in het parlement toentertijd mevrouw Dijksma. Ze maakte een sierlijke pirouet die er wat klungelig uitzag omdat ze een dom plan moest verdedigen waar ze eigenlijk tegen was. Enfin, tijd voor gezond verstand en, ja, laten we er een breekpunt van maken.

Wat doet de VK met Nyfer?

De Volkskrant heeft blijkbaar geblunderd met dat Nyfer bureau dat de koopkracht heeft doorgerekend. Zo blijkt maar weer hoe moeilijk het is om individueel niveau de gevolgen van voorstellen die nog lang geen beleid zijn, door te rekenen. Dat is een dooddoener, ik geef het toe, maar ik had liever meer gehoord over visie dan al dat cijfergeneuzel, gestuurd door het onvermijdelijke CPB. De hoofdredactie gaat vandaag door het stof. Wel pikant dat Nyfer ook dat onderzoek deed voor de PVV naar de kosten van immigratie. Hoe bestaat het dat de Volkskrant aan hetzelfde bureau deze opdracht geeft?

De schade voor Obama

Het is moeilijk te beoordelen wat de schade van BP is voor Obama. In de Trib een zoals altijd heldere column van Albert Hunt die probeert het verhaal op een rijtje te zetten. En het ís een teken van insulair gedrag dat er te laat gereageerd werd, op een te afstandelijke manier. Het is ook niet de eerste keer dat dit gebeurt. De reactie op de kerstmisbommenman duurde ook enige tijd omdat Obama in Hawaii zat, terwijl je verwacht dat een alert Witte Huis daar scenario's voor klaar heeft liggen. De berichten dat tot twee maal toe een Democratische uitdager een baantje is aangeboden om hem te doen verdwijnen, zijn niet uniek voor Democraten maar vertellen dat Obama helemaal niet van de verandering is. Bovendien was in één geval, in Pennsylvania, de kandidaat die ze kwijt wilden beter dan de officiële kandidaat (Alan Specter). Geklungel.
En met alle wetgevende successen (laten we niet vergeten dat de stimuluswet en het redden van de autoindustrie voorkomen heeft dat de recessie diep werd) valt de regering Obama wel degelijk te verwijten dat ze het initiatief verloren heeft (en op een aantal terrein nooit heeft gehad). Een geïsoleerd Witte Huis kan alleen maar opgeschud worden door wat koppen te laten rollen of door de kring uit te breiden. Het is een normaal proces, laat ik dat erbij zeggen. Reagan zat in 1982 op een populariteit van 35 procent, George Bush de Oude was in 1990 al aan het struikelen toen de Golfoorlog hem overeind hield. Billy haalde na 1994 de bedenkelijke adviseur Dick Morris binnen en liet David Gergen, nota bene een Republikein, zijn organisatie doorlichten. Het zijn lessen die Obama ter harte zal moeten nemen. De vraag is of het in dit stadium nog verstandig is om te veranderen. Lijkt op paniek en op bevestiging van problemen. Anderzijds, niets doen lijkt op het ontkennen van problemen.

Voorspelbaar geneuzel

Tja, moet je nog woorden vuil maken aan Israël? Vrijwel alle reacties zijn voorspelbaar, inclusief die van voetbalexpert (nou ja) Frits Barend. Feit is dat de actie klungelig was, de opdracht onduidelijk, de schade groot, de Gaza boycot een probleem, de pr desastreus en het beeld van een geïsoleerd, zichzelf bevestigend Israël zorgwekkend en gevaarlijk. Ik heb weinig frisse analyses gezien, vooral veel gekwezel, Thomas Friedman voorop (zie eerder deze week).

Like deze pagina

Specialisten Amerika

Stay tuned

Wil jij elke maand naar Amerika?

  • Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief boordevol foto's, prijsvragen en insider tips.
  • Ook ontvang je speciale deals van onze partners!

Aanmelden nieuwsbrief

Amerika kenner
Sponsors