3 januari 2012 - 15 januari 2012
Like ons op Facebook

3 januari 2012 - 15 januari 2012

door Frans Verhagen

De blogposts op deze pagina zijn geschreven door Frans Verhagen (Oud beheerder van Amerika.nl)

15 januari 2012

CDA moet regering laten vallen om te overleven

Nadat hij eerst zichzelf aanbood en weinig kopers vond, biedt Jack de Vries, jazeker, die zelfverklaarde politieke Macher, Buma aan als leider van de minipartij die het CDA heet. Maxime Verhagen, rancuneus en zetelvast, eist dat de partij het regeringsakkoord blijft steunen, daarmee elke andere koers die de rest zou willen inzetten, in de wielen rijdend. Het gaat goed met de club! Maar het lijkt er steeds meer op dat de partij via de Tweede Kamerfractie gaat inzetten op het laten vallen van de onheilige Rutte/Wilders coalitie. Jammer dat ze Mauro daar niet voor gebruikt hebben, dit soort gelegenheden komen niet iedere week langs. Over Buma kunnen we kort zijn: vast een keurige leider van de fractie, respectabele parlementariër maar niet iemand die zuidelijke kiezers gaat terughalen.

De strategie van het CDA moet zijn om dit kabinet te laten vallen, liefst op een aansprekend onderwerp en liefst ook nog een waar de VVD in een spagaat zit, en een coalitie te bouwen van vijf partijen van het midden. Rutte zou dat ook wel willen al mag hij het niet zeggen en anders dan het door Pechtold gedoemde paarse verhaal van vier partijen, kan nu met een Verhagen-loze CDA wel zo'n coalitie gevormd worden om het land te redden in barre tijden. Vooruit jongens, het kan best. Waar is de partij die in 1968 zonder pardon Cals liet vallen? Schmelzer durfde wel.

Voordelen te over. Je kunt zonder ceremonieel Maxime Verhagen, Leers en Hillen dumpen. Van Bijsterveld mag blijven, net als De Jager: beide zijn fleksibele apparatchiks. Bij de VVD kunnen ze dan Rosenthal lozen en ook brompot Opstelten mag met pensioen. Welkom in de coalitie: Job Cohen, Pechtold en iemand van Groen Links (Halsema lijkt me niet meer in de markt). Het geeft de PvdA de kans om te laten zien dat hun politiek leider een prima bestuurder is, Pechtold de kans om te doen wat hij veel leuker vindt, namelijk besturen (hoewel zijn vorige optreden belabberd was) en Groen Links om te laten zien dat ze ook kunnen regeren. Te vrezen valt dat precies om die redenen de belangenbehartigers van de VVD niet zullen ingaan op breekpogingen, ook al kunnen ze dan structureel beleid voeren waar het nu aan ontbreekt.

Limburg is Beieren niet

Ook na herhaaldelijk uitleggen heb ik nog niet begrepen waarom de Limburgse CDA zich zou verzetten tegen een meer inclusieve koers van hun partijtje. Zijn Limburgers conservatiever dan de rest van Nederland? Dat geloof ik niet. Ze zijn misschien banger voor globalisering, andere namen, andere etensgeuren dan de rest en hebben een nostalgische hang naar de corrupte gemeentebesturen rondom misbruikende pastoors, met gesubsidieerde harmoniekes, maar wat ze te verwachten zouden hebben van een Limburgse kliek die een soort Franz Josef Strauss achtige CSU wil opzetten, is me een raadsel. Het is nou niet direct dat Limburg een sterke economie heeft a la Beieren.

Gingrich en Santorum gaan Romney de overwinning bezorgen

Het enige dat Newt nog rest om Romney dwars te zitten is opgeven en Rick Santorum ondersteunen. Romney gaat winnen in South Carolina dankzij de spreiding van de anti-Romney stemmen over Santorum en Gingrich. For what it's worth, de evangelische leiders hebben nu ook hun keuze gemaakt - met de nodige reserves maar onderkennend dat ze van Romney niets te verwachten hebben en bij Santorum in elk geval een historische maar goed voelende nederlaag gaan leiden. Om de oude Henry Clay te parafraseren: ze hebben liever gelijk dan de macht.

Zo ruimdenkend zal Newt niet zijn. En misschien heeft hij gelijk. Je weet maar nooit al lijkt het er eerder op dat de aanvallen op Romney steun voor de man versterken, in een altijd ondoorgrondelijk proces van medevoelen met de onterecht aangevallen man. Aan de andere kant, het simpele feit dat Romney commercials moet maken om zijn rol bij Bain te verdedigen ondermijnt zijn belangrijkste kwalificatie (zoals hij het zelf zegt) om Obama te verslaan: zijn management kwaliteiten.

Half Nederland lijkt bezig met de Amerikaanse voorverkiezingen. Ook al is er niet zo vreselijk veel lol aan te beleven (dit spel is toch niets vergeleken met Obama vs. Hillary in 2008) iedereen roept mee. Bas Heijne is er ook al geweest, ik vermoed met de BKB groep van mensen die het vak moeten leren. Hoedt u overigens voor die mensen, ze leren vaak de verkeerde lessen. Herinner u Kay van de Linde, van Verdonk faam, Jack de Vries, van Balkenende, en Jacques Monash, van de PvdA nederlagen en trouwens ook Frits Wester die onderuit ging als adviseur van bouwlobbyist Eelco Brinkman.

Allemaal lessen opgepikt die hier niet werkten of bruikbaar waren. Maar goed, de vraag blijft, vanwaar die fascinatie in Nederland? Misschien omdat het hier minder interessant is. Misschien omdat we zo'n hekel hadden aan Bush en zo vielen voor Obama? Dat is niet omdat Nederlanders een 'vreemde' voorkeur hebben voor Democraten maar wel omdat Nederlanders niets hebben met Republikeinen en de samenleving van godvrezende armoedige burgers die zij voorstaan.

Het leidt tot een land vol Amerika deskundigen - ik zeg het niet zonder enige ergernis als gecertificeerd expert. Het bizarre is toch wel dat ondanks al die deskundigen (zoals Blankensteijn die in de Volkskrant nog eens mocht vertellen dat alle Republikeinse kandidaten dom zijn en niets weten) we eigenlijk verdraaid weinig begrijpen van Amerika als land. Het helpt om er gewoond te hebben, kan ik u verzekeren.

Dat de Nederlandse studenten die er rondlopen Romney een hand konden geven en konden horen dat hij onze dweilorkestjes leuk vindt, verklaart nog niet waarom die studenten in staat waren om promo telefoontjes voor Mitt te houden. Puur opportunisme? Eens kijken hoe het werkt? Ongetwijfeld leerzaam als je straks in Nederland een kandidaat moet promoten die je eigenlijk niet aanstaat. En heb je zo meer van Amerika begrepen? Ik hoop het.

Gingrich houdt zijn potentiële kiezers voor, terecht, dat Romney geen kans heeft tegen Obama. Het midden is waar de verkiezingen worden beslist en daar wint Obama. We moeten niet verdeeld zijn, zegt Newt, en hij gaat door met verdelen. Santorum praat ook voor eigen parochie als hij oproept om niet naar verkiesbaarheid te kijken maar naar inhoudelijke standpunten. Het Republikeinse probleem is eenvoudig maar dodelijk: de conservatieven kunnen zich noch rond Gingrich noch rond Santorum en krijgen daarom Romney. De minder conservatieve Wall Street vleugel (weg met de overheid behalve als ze ons moeten redden of industriële subsidies geven) wil winnen maar krijgt Romney.

Romney zelf voert campagne samen met het symbool van dementerende, defaitistische campagnes: John McCain. De symboliek is treffend en dodelijk. Romney is een soort jongere uitgave van McCain, maar dan zonder heldenverhaal. Hun verliezersverhaal zal echter wel overeenstemmen.

13 januari 2012

Une nouvelle attaque de Newt

Laat het maar aan Newt over om negatief te gaan. Hij koppelt Mitt Romney in zijn nieuwste commercial aan Michael Dukakis en John Kerry. En, voegt Newt er aan toe, hij spreekt Frans, net als Kerry. Arme Newt, een intellectueel die geen enkele taal spreekt behalve Engels. Een provinciaal uit Atlanta. Maar way to go. Ik heb zo'n vermoeden dat de overkill tegen Romney precies omgekeerd gaat werken en de steun voor Romney zal consolideren. Maar de Democraten hebben heerlijk werkmateriaal gekregen.

Meer hoofddoeken geneuzel

Ik bleef gisteren even hangen en zag het begin van het amusementsprogramma Pauw en Witteman. Wat een geneuzel over hoofddoeken als symbool van onderdrukking. De ex-correspondente van de NOS in het Midden Oosten deed haar best dat het waanzin is om dat ter roepen als verreweg de meeste vrouwen hoofddoeken dragen omdat ze het willen of omdat het in hun cultuur gebruikelijk is. Pauw nam zijn zelfvoldane anti-moslim houding aan en wees op Saudi Arabië en vooral Iran waar de hoofddoek verplicht is. Zie je wel, symbool van onderdrukking.

Pauw zag niet dat een dictatuur ook dit soort middelen kan gebruiken om te onderdrukken en dat dat nog niet wil zeggen dat het een symbool is van onderdrukking. Volgde een herhaling van zetten over de rol van de koningin die Rutte dwong om zijn grote vriend in de Haagse achterkamertjes af te vallen. Het zou Rutte gepast hebben als hij zei dat hij het eigenlijk wel eens was met de koningin, of misschien wat voorzichtiger, wat nou precies het probleem was met wat zij had gezegd.

De grote twitteraar, helemaal out of step met de kiezer op dit terrein, was in geen velden of wegen te vinden. Te druk in Limburg, denk ik.

België geeft het voorbeeld als het om publieke omroep gaat

In België, althans in Vlaanderen, gaan ze de publieke omroep uitbreiden met één zender. In Nederland doeken ze er straks één op. Is de televisie in België slechter dan hier? Zeker niet. Terzake is een beter actualiteiten programma dan wij hebben en de gesprekken zijn minder pretentieus en veel leuker dan bij ons. Over het algemeen kan ik de programmering van de twee Belgische zenders beter waarderen dan onze publieke omroep. Misschien is de enige oplossing die belachelijke omroepverenigingen kwijt te raken. Ik probeerde altijd een manier te vinden om die te houden als een soort erfgoed van Nederland dat je een rol moet laten spelen. Volgens mij is dat beter aan de galg. Laten we België volgen.

Zo zijn onze manieren

De Partij van het Verbieden raakte opnieuw een gewaardeerd lid kwijt van zijn Provinciale Staten clubje in Limburg. De foto van de betreffende volksvertegenwoordiger was niet al te flatteus, zodanig dat zijn stupide email van maar liefst een jaar oud in het geheel niet verraste. Zet tuig van de straat in je fractie en ze praten als … Hij had zichzelf ook nog ingehuurd als fractieassistent van zichzelf.

Onthullender nog vond ik de stuntelende verklaring van de Europarlementariër met het dubbele inkomen van de PVV. Zij verklaarde dat deze man niet houdbaar was. Niet om wat hij had gezegd maar omdat de email in de publieke sfeer terecht gekomen was. Ze wist al een jaar wat voor vlees ze in haar kuip had maar blijkbaar was het pas een probleem toen de buitenwereld er achter kwam.

12 januari 2012

Limburgse CDA scheidt zich af - twee of drie man?

Een paar lumineuze lichten in het CDA, natuurlijk afkomstig uit Limburg, dreigen zich af te scheiden tot een conservatieve katholieke partij als het CDA zo verstandig zou zijn om zijn koers te wijzigen. Je vraagt je af waar ze de afgelopen jaren hebben uitgehangen. Weten ze niet dat de concurrentie op rechts enorm is (VVD en PVV) en dat ze juist in Limburg en Brabant hun zetels kwijt raakten aan de conservatieven van Wilders? De enige redding van een landelijk CDA is om het een brede partij te houden op basis van inclusief gemeenschapsdenken op basis van geloofswaarden. Dat dit niet zoveel anders is dan de opdracht van de PvdA (minus geloofs-) laat onverlet dat in dit denkende midden de kiezers te vinden zijn, niet op de drukke rechterzijde. Maar ach, als die Limburgers alleen verder willen, mijn zegen hebben ze (no pun intended).

Hoofddoekjes zijn zó 2005!

Debatten over hoofddoekjes zijn altijd onzin geweest. Er was echter een tijd dat de Grote Leider ermee kon scoren - hoewel hij zichzelf en zijn vulgaire stijl bloot legde toen hij het over 'kopvodden' had. Die tijd is voorbij. Beatrix en haar schoondochter bewijzen dit niet maar onderstepen het nog maar eens in Oman. De Partij van het Verbieden, inclusief Hero de Hoofddoekenheld van Noord Holland, wil er een debat aan wijden. Hopelijk gaan de andere partijen er verstandig mee om.

Wilders zit nu al een paar keer verkeerd met zijn inschatting van wat zijn kiezers wensen (Mauro, hypothekensubisidie, monarchie) en ook hier slaat hij de plank mis. Misschien is het allemaal overtuiging van de getormenteerde leider, gelooft hij het echt, maar het resultaat is hetzelfde. De man agiteert tegen dingen die door de meeste mensen helemaal niet als een probleem worden ervaren.

Hoofddoekjes zijn zó 2005. De enige kans voor Wilders om ermee te scoren is als onze parlementariërs van de andere partijen er verkeerd mee omgaan. Mijn advies: laat Fritsma of wie van de onderknuppels dan ook, er maar over ratelen en razen. Zeg alleen dat het in Nederland goed gebruik is om mensen niet voor te schrijven wat ze moeten dragen, wat ze mogen geloven. Dagelijks wordt bewezen dat het hoofddoekje als symbool van onderdrukking niet overeind kan blijven. Laat Wilders in vredesnaam de Don Quichotte zijn die hij is.

Mitt Romney, de Republikeinse Partij en het roofkapitalisme

De drie oprichters van Carlyle, een 'private equity fund' dat investeert in aantrekkelijke doelwitten, die opschoont en weer verkoopt, hebben zichzelf vorig jaar 413 miljoen dollar uitgekeerd, 138 miljoen per persoon. In de loop van zijn 25 jarige bestaan heeft Carlyle goed verdiend met een mengeling van investeringen, het volstoppen van bedrijven met geleend geld (bij de Volkskrant kunnen ze daarover meepraten), het rigoureus opschonen en stroomlijnen van bedrijven en ze dan weer kwijt zien te raken. Romney heeft gelijk dat dit de aard van zelfvernieuwende kapitalisme is: you win some, you lose some.

Misschien heeft hij ook gelijk dat de aansporing om dat op deze manier te doen ligt in de mogelijkheid om dit soort miljoeneninkomens binnen te halen. Waarom zou je ervoor werken als je op deze manier een laag belast topinkomen haalt? Want daar zit het Washingtonse probleem: de inkomsten uit dit soort investeringen worden 'carried interest' genoemd, met daarnaast gewoon rechtstreekse winsten. Die worden in de VS belast als een capital gain, en de belastingvoet daarvoor is 15 procent. Dat is de reden dat Warren Buffet, de rijkste man van de wereld, gemiddeld een lager percentage belasting betaalt dan zijn secretaresse.

Het verklaart ook waarom deze drie Carlyle mensen zichzelf maar 275.000 dollar in inkomsten betalen en maar 3,5 miljoen aan bonus. Ze zitten stukken beter met die vermogensaanwas tegen dat lage tarief. Is dat onrechtvaardig? Je kunt erover twisten maar ik denk niet dat Romney daar zijn campagne aan wil besteden in een land met een gemiddeld inkomen van 51.000 dollar. Is dit een vorm van banen scheppen die de Amerikaanse economie helpt? Vast wel, maar de gedachte dat dit soort investeringen worden aangespoord door die lage belastingen en dat ze voldoende banen zouden scheppen om een sneller groei te bewerkstellingen dan Obama kan, is onzin.

Bovendien is dit het terrein van de mensen die al veel geld hebben. Mitt Romney kon zich inkopen in Bain Capital omdat zijn vader multimiljonair was. Hij en zijn kompanen verdienden heel veel met investeren en hard werken, maar zoveel meer dan de mensen die echt voor de bedrijven werkten (en die ook hard werkten) dat het moeilijk te rechtvaardigen valt. En dus zal Mitt Romney nog weken moeten vechten tegen het imago van roofkapitalist.

Dat Romney in die hoedanigheid wordt aangevallen door andere Republikeinen is amusant en in het voordeel van de Democraten. Romney zal er iets over moeten zeggen want dit is een oude les in de politiek: als je jezelf niet definieert dan doet je tegenstander dat voor je. Romney heeft zijn hele verhaal opgehangen aan zijn expertise als zakenman met ervaring in het scheppen van banen (ook al was hij vijftien jaar lang bezig met politieke campagnes). Haal dat beeld onderuit en er blijft weinig over. Romney mag gewonnen hebben in Iowa en New Hampshire, hij is kwetsbaar. En dat nog helemaal los van zijn neiging om 'zijn voet in mond te stoppen', de Amerikaanse uitdrukking voor blunderen. Romney zou in het begin van zijn carrière zelf ook bang zijn geweest voor 'pink slips', ontslagbriefjes waarmee je in Amerika iemand per onmiddellijk de straat op kunt zetten. Onzin natuurlijk, hij was een verwend rijkeluiskind met een opleiding aan Harvard. Tegenstanders riepen meteen dat hij zich vooral zorgen maakte of hij wel genoeg pink slips had om iedereen in de overgenomen bedrijven te ontslaan. Ook Romney's opmerking dat hij ervan hield om mensen te ontslaan, hoezeer ook uit context gebruikt, bevestigt het beeld van een harteloze houtenklaas. En dan hebben we het nog niet eens over de 10.000 dollar weddenschap.

Onder Romney's probleem ligt een probleem van de Republikeinse Partij. De Wall Street vleugel die de overheid graag gebruikt om zichzelf te verrijken botst met de anti-overheids kleine luyden van de Tea Party, die niet voor niets zich vormde na de overheidsredding van de banken in 2008. Perry en Gingrich mogen populistische anti-roofkapitalistische praatjes rondstrooien die druipen van het opportunisme, dit zijn wel de gevoelens van de kiezers die ineens actief werden in de Tea Party. De klassenstrijd woedt binnen de Republikeinse Partij! Om te winnen in november moet de Republikeinse kandidaat hen weten te mobiliseren tegen de 'socialist' in het Witte Huis. Dat wordt nog een hele klus. De meeste theedrinkers zullen liever thuis blijven als een roofkapitalist hun kandidaat is.

11 januari 2012

Wiegel kluts kwijt

Soms moet een krant ook oude mannen tegen zichzelf in bescherming nemen. Zoals de ex vice premier in het meest destructieve kabinet dat Nederland ooit had, de zich liberaal noemende Hans Wiegel. Hij zag, schreef hij in de NRC, de Margareth Thatcher film. Die wordt verteld vanuit het perspectief van een half dementerende ex-machtige vrouw. Een middel om het verhaal te vertellen. Critici waren verdeeld over de vraag of de film een reeël of zelfs maar interessant beeld geeft van Thatcher. Wiegel zag alleen de oude dame. Toen al weggelopen uit de bioscoop in Heeze? De NRC had het stukje beter niet kunnen plaatsen. Hadden ze Wiegel een dienst mee bewezen. Zo lijkt hij net zo de kluts kwijt als Tnatcher dat nu schijnt te zijn.

10 januari 2012

De herschrijving van de geschiedenis van de Irak oorlog is begonnen

Diederik van Hoogstraten, een van de correspondenten van de Volkskrant in de VS (hij werkt ook voor Elsevier), betoogt op de opiniepagina van de krant dat de invasie van Irak de Arabische lente versneld of zelfs veroorzaakt heeft. Als bewijs voert hij de tijdssequentie aan maar vooral betogen van mensen die, u raadt het, in 2003 erg voor de invasie waren. Nial Ferguson, de neoconservatieve publicist, Christopher Hitchens, wijlen Irak-invasie verdediger en nog zo een paar mensen, inclusief Bush zelf. Geen raadsel waarom ze zo denken. Maar te bewijzen valt het niet, uiteraard niet zou je haast zeggen. Zo simpel ligt het niet.

Je kunt even goed zeggen dat de invasie in Irak en het daaropvolgende krukkige beleid tot vertraging heeft geleid in de Arabische lente. In 2005 liet Mubarak verkiezingen toe maar toen ze gehouden waren stopte hij de oppositie in het gevang, zonder dat Amerika daarover kikte. Toen Libische dictator Ghaddafi beloofde zijn nucleair onderzoek te stoppen na de invasie van Irak, werd hij weer aanvaard door Bush en door Blair, die zelfs zich liet verleiden om de dader van Lockerbie terug te laten gaan.

Als de Amerikanen en hun invasie niet zo onpopulair waren geweest en de ons bevriende dictators zich niet hadden gerealiseerd dat ze met de schrik vrij kwamen, en als de onpopulariteit van Bush niet Al Qaida en andere moslim radicalen had ondersteund, dan was het veel eerder gebeurd. Betoog ik. Kan ik ook niet bewijzen.

De herschrijving van de geschiedenis is begonnen. De waarheid is echter dat Irak inderdaad maar één goed ding heeft opgeleverd, dat Saddam weg is. Of Malik en zijn clan een verbetering zijn staat nog te bezien en verder is er een lange lijst van ongewenste dingen die Irak heeft opgeleverd, waarvan de sterkere positie van Iran en de dictatoriale prinsen in Saudi Arabië nog maar de minste zijn.
Het is een nutteloos maar vooral hopeloos debat, waar de opiniepagina van de Volkskrant in goed neoconservatieve traditie eer mee in kan leggen. Maar het blijven uitwisselingen van stellingen die niet bewezen kunnen worden.

En nu maar hopen dat Romney onderuit gaat ...

Mij maakt het eerlijk gezegd niet veel uit wie de Republikeinse nominatie wint. Obama gaat de verkiezingen in november winnen en degene die verliest doet er niet toe, zou je zeggen (behalve Jon Huntsman, die zou Obama echt problemen kunnen opleveren, maar die krijgt de nominatie nou weer niet). Maar de campagne kan een stuk leuker worden als niet Mitt Romney de kandidaat wordt. Romney is saai, oncreatief en niet interessant.

Nee, voor een leuke campagne moet of Newt Gingrich de nominatie krijgen, of Rick Santorum. Gingrich belooft altijd spektakel al was het maar omdat hij op spectaculaire wijze zichzelf in brand steekt. Wie leuke debatten wil, creatieve ideeën (ook al zijn ze driekwart van de tijd totaal onrealistisch) die moet bij Newt zijn. Ik denk niet de gemiddelde Amerikaanse kiezer uiteindelijk het risico zal aandurven om Newt en zijn dominante echtgenote met uit beton gegoten kapsel in het Witte Huis te zetten, maar het vuurwerk zou niet van de lucht zijn.

Santorum is om een andere reden interessant. Hij is tenminste een authentieke conservatief met een interessante spagaat, product van conservatief katholicisme. Santorum is de vijand van vrijzinnig, liberaal leven. Niet alleen omdat hij zelf daar niet voor is en het niet praktiseert maar omdat hij, zoals dat gaat met fervente katholieken, het ook wil opleggen aan de rest van de samenleving. Het is opmerkelijk, om het zacht uit te drukken, om een promotor van gezinnen met zeven kinderen te zien optreden. Als die man zich dan ook nog uitspreekt tegen geboortenbeperking, geheel volgens de leer van Rome, dan vraag je je af of hij het werkelijk meent.

Santorum heeft ook een andere kant. Van alle conservatieven is hij degene die het meest heeft nagedacht over een sociaal beleid, ook hier in de oude katholieke traditie van diverse encyclieken. Eerlijk is eerlijk, dat hoort ook bij dat conservatieve katholicisme van hem. Ik zou hem dat wel willen zien uitwerken, daar krijgen evangelische zeloten en Romney stijl Wall Street melkers de rillingen van.

Wat buitenlandse politiek betreft zijn Gingrich en Santorum even idioot en staan ze even ver van de werkelijkheid. Romney is op dat terrein een opportunist, die nu roept wat moet om de voorverkiezingen te winnen maar die in de verkiezingen zelf die discussie niet zal aangaan met Obama, omdat hij hem zeker zal verliezen.

Kortom, voor wat leven in de brouwerij, hoop toch vooral dat Romney alsnog wordt onderuit gehaald. Wat heb je aan verkiezingen als ze niet spannend zijn? En kom nou niet vertellen dat Iowa zo opwindend was of New Hampshire zo spannend. Allemaal spielerei. Het wordt tijd voor een echte veldslag.

Obama's defensiebeleid voor een nieuwe wereld

Het nieuwe defensiebeleid van Barack Obama, vorige week gepresenteerd in een ongebruikelijke bijeenkomst in het Pentagon, is vergaand. Maar nieuw is het niet. Voor 9/11 was een van de taken die toenmalig minister van Defensie Donald Rumsfeld zich had gesteld, een herordening van prioriteiten en stroomlijnen van de grootste uitgavenpost van de Amerikaanse overheid. Door 9/11 raakte Rumsfeld de weg kwijt - zijn plannen waren, in alle eerlijkheid over deze nu besmuikte figuur, niet slecht.

Er is geen reden om niet te bezuinigen op het uitgedijde defensieapparaat dat na de aanvallen op New York en Washington feitelijk de vrije hand kreeg. Obama richt zijn focus op de Stille Oceaan en het Midden Oosten, daarmee bevestigend wat iedereen weet en accepteert, namelijk dat Europa geen Amerikaanse defensiehulp nodig heeft. Ze zoeken het zelf maar uit in Europa, is de algemene Amerikaanse teneur en terecht. De wanvertoning van een VVD regering die bezuinigt op defensie en dan ook nog geleid door de pathetische Hans Hillen, is voldoende om te laten zien dat Europa niet in staat zal zijn ook maar iets te bieden. De VS zal zijn eigen gang gaan.

Onder Caspar Weinberg, minister van Defensie onder Reagan, moest de VS nog in staat zijn om twee grote oorlogen en één kleintje te vechten. Nu moet het niet erger worden dan één oorlog. Na twee uit de hand gelopen (laten we niet zeggen 'verloren' maar 'gewonnen' is ook te veel gezegd) oorlogen is het verstandig om daar niet al te veel kaarten op te zetten. De post 9/11 gekte is wel voorbij. De wereld ziet er anders uit en misschien is één oorlog wel voldoende. De bezuinigingen in de VS zijn ingrijpend maar brengen de uitgaven op zijn slechtst terug naar het niveau 2001. De Republikeinen zal ach en wee roepen, vooral de kandidaten, maar het is natuurlijk helemaal niet erg dat dit gebeurd.

Er kan nog meer bezuinigd worden. Dat minister Panetta toch elf vliegdekschepen houdt in plaats van tien, kost gewoon 4 miljard dollar. Ook de JSF is een kandidaat voor verdere bezuinigingen, er zullen er zeker geen 2500 worden aangeschaft maar in de praktijk betekent dat alleen maar dat de kosten per vliegtuig stijgen. Het JSF verhaal is nog niet afgelopen.

De Atlantische gemeenschap legt het nu af tegen de Asia-Pacific community. Het is de culminatie van een lange termijn ontwikkeling. Sommige punten ervan zijn symbolisch, zoals de stationering van soldaten in Australië. Iran blijft de wild card in de Amerikaanse buitenlandse politiek maar het valt moeilijk te zien hoe daar militair iets zinnigs bereikt kan worden.

Een herijking is onderweg en Obama doet het met rasse schreden. Analist Philip Zelikow heeft het over deen beleid van 'grey power', dat wil zeggen beleid dat niet diplomatiek en niet conventioneel militair is, maar dat ergens werkt in de schaduwen van special operations en financiële markten. Hij noemt het ook een terugkeer naar een belanceerde conservatieve benadering zoals die onder de verstandige president Eisenhower gebruikelijk was (niet een Republikein die vaak wordt genoemd door de zeloten van vandaag).

Het beleid van Obama is doordacht en weloverwogen, en gebalanceerd. Het houdt rekening met de ervaring van de afgelopen tien jaar en, daarboven, met die van de afgelopen veertig jaar. Een herordening van defensie was noodzakelijk en vindt plaats. Je zult er in de campagne weinig over horen maar Obama mag het als een succes beschouwen.

Nieuwe chef staf voor Obama's Witte Huis

Het opstappen van Bill Daley als chef staf van Obama is geen verrassing. De ex-minister in de regering Clinton kwam een jaar geleden aan boord om Ralph Emmanuel te vervangen die Daley's broer opvolgde als burgemeester van Chicago. Het idee was dat Daley door zijn Chamber of Commerce Wall Street connecties Obama zou afschermen tegen kritiek uit die hoek. Maar het werkte niet.

Daley functioneerde niet goed. Hij kon niet overweg met het Congres, zette de staf van het Witte Huis niet goed in elkaar (wat zoals iedere West Wing kijker weet, cruciaal is voor een president) en de strategie van Obama is sinds 2010 veranderd: geen getijm meer naar de Wall Street types maar de nadruk op ongelijkheid. Daley had al een deel van zijn macht verloren. Iedereen dacht dat hij het zou uitzitten tot eind 2012 maar het zou ook niet zijn dan dat.

Daley's opstappen is goed getimed. Vandaag houdt iedereen zich met New Hamphsire bezig, het begrotingsjaar moet nog beginnen en de verkiezingsstrijd staat voor Obama nog op een laag pitje. Mooi tijdstip voor grote schoonmaak dus. Daley's opvolger is Jack Lew, een man met grote ervaring in het Congres en niet een ingewijde in de nogal insulaire Obama kring.

9 januari 2012

So what als Iran een kernwapen zou hebben?

In het wapengekletter rondom Irans uraniumverrijking, een spel waarin de westerse landen elkaar opjagen, aangezet door Iran zelf dat daar een satanisch genoegen in vindt, gaat het niet meer om het werkelijke onderwerp: is het erg als Iran een kernwapen zo kunnen maken? Er wordt vanuit gegaan dát Iran dat zal doen én dat zoiets een bedreiging is voor de wereld. Beide zaken zijn allerminst vanzelfsprekend.

Of Iran het zal doen staat nog te bezien, in elk geval heeft het land er alle belang bij om dat te pretenderen of na te streven. Het geeft leverage, zowel naar buiten toe als naar binnen toe waar de pogingen van het westen om wat Iran haar legitieme ambities beschouwt, te dwarsbomen. Het opjagen van spanningen die leiden tot een grote boycot mag niet in het belang van Iran lijken, het zorgt er wel voor dat het land in het middelpunt van de aandacht blijft. En, laten we wel wezen, als u de leider was van Iran zou u ook streven naar een kernwapen of in elk geval daarmee dreigen om uw macht of in elk geval aanzien te vergroten.

Nog los van de vraag of het westen Iran kan stoppen moeten we kijken of het nodig is om Iran te stoppen. Wat doet het ertoe dat Iran een kernwapen heeft? Zo'n ding is niet te gebruiken, alle geroep van Israël ten spijt. Het zou wederzijdse vernietiging betekenen en te denken dat Iraniërs meer onverantwoordelijk zouden omgaan met kernwapens dan Israëli's, Pakistani en Indiërs lijkt me ongerechtvaardigd. Verandert de wereld met een kernbewapend Iran? Nee, net zomin als die veranderde toen Pakistan, India en Israël een kernwapens kregen (in al deze gevallen zijn het een soort wapens die werken bij de gratie van de dreiging met zelfvernietiging). Het lijkt me niet nodig om ons tot op oorlogsdreigementen toe druk te maken over dat kernwapen.

Kun je Iran überhaupt stoppen? Volgens een artikel in Foreign Affairs van deze maand zou het wel kunnen maar de fall out zo zodanig zijn dat niemand zich daarbij een plezierige voorstelling hoeft te maken. Het zou Amerika's positie in de wereld enorme schade toebrengen, voor Israël zou het inderdaad weinig uitmaken. Stoppen van het proces lijkt niet mogelijk, althans ik heb geen scenario gezien dat het de kosten waard maakt en dat een resultaat garandeert - integendeel.

Vandaar dat het beleid van Obama om sancties te proberen nog het minst slechte is. Maar de afgelopen weken wordt het wapengekletter weer sterker. Het lijkt verdacht veel op de aanloop naar de oorlog in Irak. Een het westen onwelgevallig regime dat wapens van massavernietiging zou maken: die kennen we al. Tijd om het hoofd erbij te houden en een stap verder te denken voordat we in een automatisch proces komen dat alleen maar tot oorlog kan leiden.

De terreur van Guantanamo Bay

Als er nog iemand is die de opsluit- en martelpraktijken van bendeleider Cheney en zijn hulpje Bush wil verdedigen, lees dan eerst even het stuk op de opiniepagina van de New York Times. Lakhar Boumedienne zat zeven jaar in Guantanamo Bay nadat hij was gekidnapt door Amerikaanse soldaten in Bosnië. Nooit werd een aanklacht geformuleerd en nooit een rechtszaak gestart tot in 2008 het Supreme Court een eerlijk en wettelijk proces eiste. In een oorvijg (slap disciplinair middel maar iets anders was er niet) aan de Cheney bende stelde het Supreme Court dat 'de wetten en de grondwet zijn ontworpen om te overleven en in kracht te blijven juist in buitengewone omstandigheden'. Een rechter liet Boumedienne een paar maanden later gaan, nadat de regering op het laatste moment zelfs de reden waarom hij oorspronkelijk was aangehouden, had laten vallen.

Het is een hartverscheurend verhaal. Zowel dat van Boumedienne zelf als dat van de corruptie van de VS als voorbeeld voor de wereld. Het verklaart voor een niet onbelangrijk deel waarom de reputatie van Amerika in de wereld minder is dan de Republikeinse kandidaten schijnen te denken. Een van de grote mislukkingen van Obama's regeerperiode is dat hij er niet in is geslaagd om Guantanamo te sluiten. Het is waar, dat komt omdat Congresleden lafhartig hebben besloten dat de zonder aanklacht vastzittende mensen daar niet op Amerikaanse grondgebied mogen worden berecht. Te gevaarlijk. Te laf, kun je beter zeggen. De schade is al aangericht.

8 januari 2012

Haags volksfeest

Mooie column van Bas Heijne over de disconnect tussen de klachten over de uitgaven voor de nieuwsjaarsborrel in Den Haag en de reactie van de hotemetoten. Ze geven 125. 000 uit ipv 150.000 maar noemen het een volksfeest. Dat de vlezige Ton Elias en de beroepssnabbelaar Frits Huffnagel als voorbeelden van dit volk werden opgevoerd was illustratie voldoende. Is dit allemaal vreselijk en komt het einde van de wereld nabij, zoals Heijne meent? Zal wel meevallen maar het voedt de gedachte dat er iets grondig mis is tussen onze vertegenwoordigers en de vertegenwoordigden.

Twee vliegen in één klap

Een buitenkansje voor onze twitterende Grote Leider: in één klap kan hij fulmineren tegen hoofddoeken én tegen de koningin. Zou Wilders in een synagoge (in of buiten zijn favoriete fundamentalistische land Israël) geen keppeltje dragen? Uit respect voor geloof of, anders gezegd, om niet te beledigen?

Erdogan overschrijdt een grens

Alle politieke carrières eindigen in een tragedie, wordt wel eens gezegd. Premier Erdogan van Turkije lijkt op weg om zijn goodwill en vertrouwen te verspelen door een stap te ver te gaan in zijn strijd met de politieke kant van het leger. Met de arrestatie van voormalig opperbevelhebber Basbug overspeelt Erdogan zijn hand. Ik ben niet zo bezorgd als Wilders over de moslim kant van Erdogans regering, wel over zijn autocratische tendensen. Die hebben met dat geloof weinig of niets te maken, ze passen wel in een betreurenswaardige Turkse traditie waar veel politici en generaals de grenzen van de rechtsstaat opzochten en overschreden. Turkije werd er zelden beter van en de politici nooit.

Irak glijdt verder af

De Amerikanen zijn weg en ze mogen blij zijn niet vast te zitten in het westpennest Irak. De Republikeinen kunnen zeuren wat ze willen, uiteindelijk was dit was de aanstaande autocraat van Irak, premier Malik, wenst. Het wordt opnieuw een rechteloos land waar geheime diensten vrij kunnen opereren, maar dit keer als bondgenoot van Iran. Dat toont alleen nog maar weer eens aan hoe ongeloof dom de voorstanders van omverwerping van het regime van Saddam waren en welke valse beloften ze hebben voorgespiegeld.

Afghanistan profiteert

Nog zo'n probleem voor Obama maar dit keer een van eigen makelij. De Afghaanse economie draait goed, schrijft de FT, maar vooral op basis van importen van luxe goederen voor Afghaanse profiteurs en politici. Red Bull bijvoorbeeld is nu de favoriete drank bij bruiloften en elite partijen. De inschatting is dat er weinig tot niets wordt opgebouwd in Afghanistan dat kan overleven zodra de suikerpot van de NAVO en Amerika wordt weggehaald. Weggegooid geld, dat blijft het.

5 januari 2012

Verhagen moest geduwd worden

Mooie scoop van de NRC: Maxime Verhagen had zelf niet door dat hij besmet politicus is, laat staan de mastrodont in de Eerste Kamer, bouwlobbyist Brinkman, die hem als leider van zijn clubje wilde. Het bewijst maar weer eens dat die oude rotten die de Eerste Kamer bevolken, van alle partijen, stilletjes proberen invloed uit te oefenen. Welkom Van Boxtel, De Graaf, Brinkman, Barth, Hermans, de insiders in de Nederlandse politiek. In dit geval was het de nieuwe voorzitter van het CDA, Ruth Peetom, die deze coup tegenhield. Verhagen stapte niet op, hij werd over de rand geduwd. Het is typerend dat het nodig was en verfrissend dat het gebeurde.

Zombie alert: McCain ruïneert Romneys feestje

Het was amusant om te lezen en deels te zien hoe de oude man McCain de campagne van Romney in de wielen reed in een poging om de establishment kandidaat te steunen. Reken altijd op McCain om een karretje de sloot in te rijden. Het was, schijnt het, een onverklaarbaar slecht georganiseerde bijeenkomst. McCain trok zijn bekende grimas toen hij werd voorgesteld en hij had blijkbaar haast om weer pleiten te gaan, want hij keek op zijn horloge hoe lang dat gezeik nog ging duren. Alweer een les die McCain niet heeft geleerd: sinds Bush de Oude tijdens een debat op zijn horloge keek, weten we dat dit verkiezingen kost. De ondersteuning van Romney liet ons McCain zien zoals we die veel te veel hebben leren kennen in 2008. De houterige motoriek, de chopping rechter arm, kracht zettend bij inhoudsloze woorden en, o ja, Romney had ook gewonnen. Met een landslide grapte de voormalige Straigth Talker. Een soort Max televisie.

De vragen uit het publiek waren ook al vervelend. Een Occupy binnendringer en een fan die wel eens wilde weten waarom Romney in Massachusetts Obamacare had ingevoerd. Faire vragen, maar niet voor een hoera bijeenkomst die helemaal gecontroleerd wordt door de campagne. De zaal zat overigens maar half vol, foutje. Zo zie je maar, van je vrienden moet je het hebben. Waarom de Romney campagne per se McCain aan boord wil hebben, is een raadsel, maar goed, ze konden dat op zijn minst behoorlijk organiseren.

Trouwens die zonen van Romney gezien? Allemaal keurige Mormoonse missionarissen, met laser ogen. Brrrr.

Persvrijheid in Turkije bedreigd

Turkije is in veel opzichten een voorbeeld voor het Midden Oosten. Een democratisch gekozen regering die het land bevrijd heeft van de houdgreep die leger en seculiere elite erop had, met zowat elke vijf jaar een staatsgreep, al of niet via de email. Helaas corrumpeert macht, ook democratische macht.

In de terechte trots van een door Europa afgewezen succesvol land gaat premier Erdogan te ver in het breidelen van de persvrijheid. We moeten eigenlijk een stapje terug. Erdogan ging al te ver in het claimen van allerlei staatsgreep achtige activiteiten in en rond het leger. Ik twijfel er niet aan of er waren oude houwdegens en jonge protofascisten in die kringen die graag de macht over zouden nemen, maar de massale arrestaties van de afgelopen jaren gaan veel te ver. De journalisten die daarover schrijven en die andere problemen aan de kaak stellen, worden nu ook in het gevang geworpen.

Dat is een slechte ontwikkeling en het moet aan de kaak gesteld worden, zoals ook schendingen van mensenrechten door andere westerse landen, inclusief de VS blootgelegd moeten worden. Helaas wreekt zich nu ons wegduwen van Turkije, met dank aan onze intellectuele aanvoerder Bolkenstein. Als Europa hadden we meer invloed zolang Turkije erbij gehaald kon worden. Nu we die weg gesloten hebben, is het lastig deze excessen te bestraffen, anders dan met woorden.

De democratische opheffing van de democratie in Hongarije

Midden in de EU ontstaat een ondemocratisch land. Hongarije heeft zichzelf democratisch opgeheven als democratie door alle veranderingen die de regering Orban nu doorvoert onwrikbaar te maken door een tweederde meerderheid te vereisen voor verandering. Met andere woorden, alle kiezers moeten op de oppositie stemmen om iets te kunnen veranderen en de kans dat die oppositie dan net zo dom doet als deze regering, is immens.

Orban is een opportunistische machtswellusteling en zijn partij probeert het land over te nemen. Jammer dat Hongarije al lid is van de EU en we geen machtsmiddelen hebben om uit de rails lopende landen daarvoor te straffen (waar heb ik die klacht eerder gehoord?). Nu staan we erbij en kijken ernaar. Het is een gevaarlijke ontwikkeling want als het wordt toegestaan, kunnen andere landen met een weinig stabiel verleden ook die kant opgaan.

Excuus van onze Grote Leider

Er was een tijd dat de populisten van Nederland te hoop liepen tegen de excuus samenleving. Steeds maar weer ergens voor verontschuldigen of daarom roepen, daar deden we niet meer aan. En zeker niet over de slavenhandel, ons koloniaal verleden of onze domme oorlog in de Oost. Onze Grote Leider heeft echter een onderwerp gevonden om de aandacht af te leiden van zijn grote stilte over de radicale fundamentalisten die zijn favoriete land, Israël, ten gronde richten. We moeten ons verontschuldigen over de Nederlandse lamlendigheid bij het toelaten van de jodenvervolging in Nederland.

Dat die lamlendigheid er was, lijkt wel zeker. Zelfs in de joodse gemeenschap als ik me goed herinner. We gaan als samenleving ons verontschuldigen vooronszelf? Nee, ik heb de Grote Leider niet goed begrepen. Het is een boutade tegen Wilhelmina en haar club in Londen. Via een omweggetje valt de Grote Leider het koningshuis nog maar eens aan. Voor Wilhelmina's gebrek aan daadkracht moet Rutte/Wilders zich nu gaan verontschuldigen.

Ach, in de twitterstilte van de eerste week van een nieuw jaar heeft hij weer een onderwerpje gevonden. Ik heb wel een idee voor Rutte. Laat Wilders namens zijn regering die verontschuldigingen aanbieden. Laat Wilders zelf zeggen dat de lamlendigheid van Nederlanders een verschijnsel is van alle tijden en dat hij, als prominent vertegenwoordiger van die groep, zich met as bestrooit en door het stof kruipt.

We zijn allemaal Amerika experts geworden

Iedereen is een Amerika expert vandaag de dag. We zijn er allemaal geweest en dus weten we er alles van. In 2008 was roeptoeter Prem ineens een expert over Obama omdat die ook een kleurtje had. Maarten van Rossem die nog nooit heeft verklaard waarom die Amerikanen zo gek zijn als hij graag laat zien, is graag geziene gast. Altijd goed voor een bon mot ook al verschaft hij geen inzicht. Voormalige Clinton watchers zijn nu Obama watchers geworden. Iedereen behalve Bart Jan Spruijt en Joshua Livestro weet immers dat Palin oliedom is. Maar uitleggen waarom Amerikanen vallen voor de Plains, Santorums, Bachmanns en Cains van deze wereld, waarom Bush acht jaar lang kon aanblijven, dat is een stuk lastiger.

Voeg nu daarbij Herbert Blankesteijn, bekend vorser van de Amerikaanse samenleving. In de Volkskrant weet Blankesteijn heel precies wat er mis is met de Republikeinse kandidaten in de VS. Ze zijn niet erudiet, ze zijn dom, ze weten niet alles en vergeleken met onze politici, zijn het amateurs. Waarom zo'n stuk in de Volkskrant geplaatst wordt, is moeilijk te bevatten. Misschien dat de redactie dat opzettelijk doet om zijn hang naar populistisch antimoslim activisme te compenseren, of om te laten zien hoe inhoudsloos Nederlandse kritiek op Republikeinen is. Of misschien past het in het redactionele beleid om de enkele opstapeling van verwijten, zonder enige argumentatie of gronding, als opinieartikel te kwalificeren - zo krijgt Wilders in de Volkskrant altijd zijn platform.

Ik wacht met spanning op zijn volgende artikel over de 50 miljard fout van Rutte, de eruditie van onze volksvertegenwoordigers, de wijsheid en ervaring van minister Leers, later we zeggen, of het volgende opgewonden standje van de Grote Leider. Misschien ziet hij de wijsheid in Job Cohen of de gezellige Roemer. Wat hebben we het in Nederland toch lekker voor elkaar! Ik ben benieuwd naar Blankensteijns volgende parels van wijsheid. De Volkskrant staat er altijd voor open. Vandaag mag een student uitleggen waarom Michele Bachmann geen Tatcher is. Tja, zo kunnen we nog wel even doorgaan.

4 januari 2012

Het nieuwe CDA gezicht: Van der Donk

Geen Maxime Verhagen, wie dan wel? Het aftelsommetje is relatief eenvoudig. Het moet een katholiek zijn. Waarom? Omdat het grootste stemmenverlies plaats had in Limburg en dat kwam omdat Balkenende, de eeuwige mannenbroeder, de zuiderlingen van het CDA had vervreemd. Het gaf Wilders de kans ze op te zuigen. Ik weet niet of ze nog terug te halen zijn, deze kiezers, ik denk het wel maar niet zonder een katholiek. Het mag ook geen minister uit Rutte/Wilders zijn, dat gedrocht waar de CDA kiezers niets van moeten hebben (dat zijn de andere kiezers van het CDA, trouwer dan de limburgers die even vrolijk overlopen naar de SP).

Enfin, dan is de keuze beperkt. Als Eurlings niet wil en laten we hem geloven dat hij liever rijke vrijgezel is - hij kan nog wel een jaar of vijftien wachten voordat hij een toprol aanneemt - dan is er maar één kandidaat die het hele spectrum beslaat: Wim van der Donk. Wim wie? Voorzitter geweest van de WRR, nu commissaris in Brabant. De droomkandidaat, kortom. Bouw er nog een inclusief programma omheen door te doen wat de PvdA nalaat en je hebt een winnaar.

Europese droom realistischer dan de Amerikaanse droom

In de NYT vanochtend een lang verhaal over ongelijkheid in Amerika, gefocust op de vaststelling dat tegenwoordig de sociale mobiliteit in Europa groter is dan in de VS. Dat is voor u, lezer van dit blog, geen verrassing. Ik verkondig al jaren dat een van de redenen dat het zo goed gaat met de integratie in Nederland precies is dat je in dit land vooruit kunt komen en dat dat komt door onze inclusieve samenleving, die we niet zomaar moeten weggooien. Het artikel voert een paar redenen aan waarom die mobliteitscijfers in de VS zo slecht zijn. Het gat tussen rijk en arm is groot geworden - een middeninkomen in de VS is niet echt laag. Maar juist in de middengroep is wel beweging, schijnt het. Vrij veel zelfs, zo'n dertig procent klimt omhoog naar het vierde quintiel, maar ook zo'n dertig procent valt eruit. Die instabiliteit voegt onzekerheid toe aan het gevoel dat de Amerikaanse droom niet veel meer betekent. Ook stellen de onderzoekers vast dat onderwijs de cruciale factor is. Precies op dat terrein kan de overheid veel betekenen en juist daar blijft Amerika achter.

Niemand wil me dus ik wil het niet

Minister Verhagen vlucht vooruit: niemand wil hem als leider en dus vertelt hij dat hij dat ook niet wil zijn. Hij is het gezicht van Rutte/Wilders en de vleesgeworden onbetrouwbaarheid. Wel blijft hij wel lekker zitten want na dit kabinet is zijn politieke rol uitgespeeld. Niets te vroeg.

Aandacht voor de katholieke sociale leer

Rick Santorum is een sociaal conservatief. Maar hij is ook een van de weinige Republikeinen met een achtergrond in de working class. Dat combineert hij met een ook klassiek katholiek gedachtegoed van sociaal beleid waardoor hij op economisch terrein minder extreem uitkomt dan de grootverdieners als Romney en Gingrich. Als je hem vraag naar dat beleid dan zal hij Rerum Novarum noemen, de encycliek uit 1891 over sociale verhoudingen, en Quadragessimo uno, de encycliek die midden in de depressie uitkwam en Rerum Novarum uitwerkte. Het maakt hem interessanter dan je zou verwachten, als hij er tenminste in slaagt om deze gedachten in de komende debatten te verwerken.

In een eerder debat was Santorum degene die, terecht, opmerkte dat de sociale mobiliteit in de VS minder is dan die in Europa. Hij verbond er geen conclusies aan, geen beleid, maar het was een tipje van de sluier over een ander Republikeins geleid. Waarschijnlijk zal de komende weken zijn boodschap op sociaal conservatief terrein en zijn agressief buitenlandse geroep de meeste aandacht krijgen, maar het is aardig om ook dit aspect eens uitgebreider te belichten. Komen we nog op terug.

Een mormoon, twee katholieken en een libertarian

Het gelijkspel in Iowa moet de Republikeinse Partij weinig plezier geven. De establishment kandidaat, allerminst geliefd in brede kring, Mitt Romney, haalt maar een kwart van de stemmen. Rick Santorum slaagt erin evenveel stemmen te halen. De onverkiesbare held Ron Paul kan uit zijn derde plek met 22 procent van de stemmen voldoende kracht halen voor een run als kandidaat van een derde partij en de Libertarian Party kracht geven. Ex-speaker Gingrich, ervaren maar gehaat door het establishment is de enig resterende vierde (over Huntsman weten we volgende week meer).

Goed, zet het op een rijtje. Een flipfloppende, houterige Mormoon. Een überconservatieve katholiek met zeven kinderen en een weinig florissante politieke voorgeschiedenis. Een loose canon. Een gevreesde sluwe beroepspoliticus. Tel uit je winst.

Deze uitslag is voordelig voor Romney. South Carolina, conservatief tot op het bot, zal een belangrijke rol gaan spelen - overigens net als in 2000 en 2008. Daar kan Romney nu profiteren van een split van de conservatieven tussen Santorum en Gingrich, zo ongeveer zoals hij zelf in 2008 werd vermalen tussen McCain die nergens meer dan 35 procent won en Huckabee die de anti-oude man stemmen afsnoepte van Romney.

De vooruitzichten voor Romney om de nominatie te winnen zijn niet slecht al geeft de aarzeling van de kiezers in Iowa al aan dat het enthousiasme voor de man beperkt is. Maar niet getreurd, New Hampshire zal dat volgende week veranderen - al is niet helemaal duidelijk wat Santorum daar zal doen. Niet veel waarschijnlijk, New Hampshire is een staat van veel aanwezig zijn en Santorum had het druk in Iowa. Romney op weg naar de nominatie, met veel lessen geleerd over houterigheid en benaderbaarheid. Maar ook nog veel te leren. Ik zag gisteren een zoon van Romney, zelfde soort fris gewassen Mormoonse missionaris, die op de vraag of zijn vader wel betrouwbaar was met al dat geflipflop antwoordde: nou, hij is al veertig jaar met dezelfde vrouw getrouwd. Huh? Dud!

Foute voorspellingen, part of the game

Iowa is notoir lastig voor ons beroepsvoorspellers. En ja, we hadden het weer helemaal verkeerd gezien. Santorum, de sleeper candidate, verraste inderdaad. Dat Bachmann beperkt houdbaar was hadden we allemaal goed gezien. Dat Perry zich niet zou kunnen herstellen van zijn geklungel, dito. Cain een idioot? Het was moeilijk te missen.

Maar waar zouden dan die veertig procent gelovige stemmen opduiken? Ik had inderdaad verwacht, tot een week of drie geleden, dat Gingrich in het gat zou kunnen duiken. Zijn timing leek goed: in november pieken. Maar hij verkocht de huid van de beer al voor hij geschoten was ('ik wordt de genomineerde') en dat vinden kiezers niet leuk. Bovendien dacht ik dat alle lijken in zijn kast al verdisconteert waren door de kiezers in de peilingen. Dat is niet zo. Liever dan een zondige katholiek nemen ze met Santorum een supermisdienaar. Verkeerd ingeschat.

Ook verkeerd ingeschat: de negatieve campagne tegen Gingrich. Altijd moeilijk om het effect van die commercials in te schatten, maar wat wel duidelijk had moeten zijn was dat de campagne van Gingrich weinig weerwoord gaf. Er was geen war room, de ongeorganiseerdheid van Gingrich werkte uiteindelijk tegen hem. Hij was pissig toen hij vertrok uit Iowa en als hij reageert zoals je van hem verwacht - wild om zich heen slaand - dan is het snel afgelopen.

Jammer vind ik het wel. Een slag tussen Gingrich en Romney zou oneindig veel interessanter zijn dan tussen Romney en Santorum, of als Romney hen beide achterlaat, een solo voorstelling van de flipflopper in chief. Idem in de campagne tegen Obama.

Ik blijf bij mijn stelling dat Santorum onverkiesbaar is. Hij is te extreem, te conservatief, te lichtgewicht en te neoconservatief agressief om ver te komen. Wel zal hij alle gelovige conservatieven een hart onder de riem kunnen steken. Ik gun ze dat maar het is een Goldwater achtig bewijs dat extreme kandidaten niet kunnen winnen. Vooralsnog houd ik het dus op Romney als kandidaat en Obama als winnaar.

3 januari 2012

Lachen toch?

Ik heb niets met die Nederlandse voorkeur voor cabaret. Toch maar Youp gekeken zaterdag, nadat ik door een goedkoop toeval ook mijn goede maat Maarten van Rossem al eerder in het theater had genoten. Youp was beter, dat zal u niet verrassen maar niet zoveel beter dan Maarten de amateur. Van Rossem dekte zich keurig in, het was 'een uit de hand gelopen college' en dat klopte. Wat vooral opvalt bij beide heren is dat niet de grap op zich werkt maar de toon waarop het wordt verteld. Dat 'Leers een lul is die zelf weet dat hij een lul is' klinkt weinig grappig totdat Van Rossem het lijzig vertelt.

Youp was sneller, zat voller en was grover. Zijn boutades over Beatrix vond ik minder geslaagd, dat gezeik over die vader van Maxima, kan dat nou eens afgelopen zijn? Dat de pest van 2011, Johan Cruijff, de alles vergiftigende ongenode gast op elk partijtje, overal inzat was ook geen verrassing. Dat Van Rossem hem Jezus Christus noemde, J.C., je hoort het hem zeggen, was niet erg origineel, denk ik. Van Rossem was goed, hilarisch zelfs, in het hervertellen van het verhaal van de helikopter die we op een mooie zondag kwijtraakten in Libië en de ferme analyse van Hillen daarover. Zwak was zijn halve college over de Euro en over de heilig verklaring van Johannes Paulus. De zaal was vergevingsgezind en vastbesloten een leuke avond te hebben, en zo hoort het ook met een welwillende amateur.

Youp scoorde wat mij betreft met Emmy Verhey en de teloorgang van cultuur, maar ik hoorde ook iemand zeggen dat die verrekte viool die iedere keer weer opdook, wel irritant was. Misschien overdrijven we toch echt de behoefte van de Nederlander aan cultuur. En als Youp de Voice of Holland of andere blijkbaar populaire programma's afzeikt dan doet hij dat, denk ik, terecht maar ik weet het niet want ik kijk er niet naar. Weldenkende mensen hebben wel wat beters te doen dan Nederlandse televisie kijken, toch?

Youp was weer erg goed in het signaleren van die dagelijkse dingen, zoals het gedrag van de vele horken die tijdens een gesprek op hun telefoon aan het scrabbelen zijn of iedere minuut hun emails moeten controleren. De mevrouw die scheuren maakt in spijkerbroeken, ook leuk gevonden. Tijdens een van de serieuzere items werd Youp ingehaald door de horkerige werkelijkheid toen in de Groningse zaal (is die kerstmarkt daar echt zo vreselijk?) een telefoon afging. Hij kwam er niet meer op terug maar van mij had hij deze gast mogen afmaken.

Enfin, het was aan mij niet besteed. Maar laat ik niet de eeuwige party pooper zijn, u kunt gerust aannemen dat het aan mij ligt. Ik viel per ongeluk in een stukje Jiskefet en, sorry hoor, maar daar zie ik de lol niet van. Het is een soort macramee met kurk, of hoe dat vroeger ook maar heette, in het kwadraat en even flauw en niet leuk. Kantoor humor moet wel Nederlands glorie zijn, vandaar dat die zeven delen Kantoor ook zo goed verkochten - sorry, opnieuw, ik kon er niet doorkomen.

Nee, voor mij hield het op met Neerlands Hoop en hun mitrailleur tempo. De kanariegele eend, voor de liefhebbers en het gevleugelde woord over de verpleegster die naar Italië op vakantie ging: 'het was gebeurd voordat ze het had opgezocht in het woordenboek'. Koot en Bie, ook een niveau dat ik mis. Maar ach, let u niet op mij. Ik houd nou eenmaal niet van cabaret of Nederlandse humor. Flauw? Ach, vergelijk een succesnummer in Nederland als 'Dit was het nieuws' maar met 'Have I got news for you', het Engelse programma waarvan het nageaapt is. We kunnen het niet, met soms een uitzondering. Maar laat het u vooral niet weerhouden.

Rutte en de bezuinigingen

De NRC had dit weekend interessante verhalen over de machinaties rondom de opvolging van Noud Wellink. Ik heb daarover geen mening, ik ken de prominenten niet, heb wel een lichte hekel aan de arrogantie van Wellink en zou een opvolging van binnenuit inderdaad met wantrouwen begroeten. Zoals de NRC het formuleerde, Rutte pakte het primaat van de politiek en zette zijn eigen man er neer. Zo gaat dat als je de macht hebt. Daar doe je het voor.

Wat ik interessanter vond was de alinea waarin werd verteld hoe de directeur van CPB, Coen Teulings, een bevlogen betoog hield om uit te leggen dat de 18 mljard bezuinigingen een slecht idee waren (we praten tijdens de kabinetsformatie). Teulings waarschuwde dat met zo'n bedrag de economie kapotbezuinigd zou worden. Een bevlogen verhaal en waarschijnlijk een goed verhaal want Teulings is niet alleen zeer onderlegd maar ook een heel goed docent. Zelfs 50 miljard Rutte moet het begrepen hebben. Maar hij heeft het niet meegenomen. Bezuinigen is nog steeds het parool, behalve natuurlijk als de autolobby geholpen moet worden. De 18 miljard, voorgesteld door ambtelijke werkgroepen, is door alle partijen, inclusief de PvdA, D66 en Groen Links als een soort dictaat geaccepteerd. Dat was toen dom en verkeerd, het nog veel dommer om nu nog een ronde verder te bezuinigen. Misschien moeten ze het Teulings nog een keertje laten uitleggen.

De uitdunning van het veld in Iowa

Het belang van de caucus verkiezingen in Iowa is onmiskenbaar, al wordt het sterk overdreven. New Hampshire, volgende week, is belangrijker. Maar als negatieve selectie werkt Iowa uitstekend. We zullen minstens twee ongeschikte kandidaten kwijtraken, Michele Bachmann en Rick Perry. Perry is, vermoed ik, voorgoed afgebrand. Een mengeling van incompetentie, onkunde en Texaanse arrogantie (als het werkt in Texas dan werkt het overal) heeft laten zien dat deze man niets te bieden heeft waar Amerika op zit te wachten.

Hij heeft dat zelf overduidelijk gemaakt door zijn wanprestaties in de debatten - en dat kwam niet omdat hij niet goed zou kunnen debatteren maar omdat hij niet voldoende gemakkelijk om kon gaan met de belangrijke onderwerpen. Reagan kon wegkomen met een weinig lenige geest, Perry heeft simpelweg niet voldoende in huis. Texaanse arrogantie diende kleine Bush heel goed maar hij had grote belangen achter zich staan die ervoor zorgden dat hij ondanks gebrekkige kennis en ervaring kon winnen en vervolgens Al Gore kon danken dat die zo'n abominabele campagne voerde. Exit Perry.

Michele Bachmann heb ik nooit serieus genomen. Een geloofsdolle afgevaardigde (drie termijnen) zonder enige ervaring of intellectuele uitstraling zou zelfs de wat slome en geestelijk afwijkende kiezers in Iowa niet kunnen overtuigen. Bachmann deed alleen maar mee om in aanmerking te komen voor het vicepresidentschap en om zichzelf te positioneren voor 2016, een vriendelijker jaar voor Republikeinen. Of ze daarin is geslaagd hangt af van de vraag of de eventuele Republikeinse genomineerde bereid is een blok aan zijn been te binden om de evangelische kiezers te enthousiasmeren. God weet dat Romney het nodig heeft maar je moet je toch werkelijk afvragen of hij het risico zal nemen dat hij net zo blundert als McCain deed met Sarah Palin.

Bachmann debatteerde soms niet slecht maar haar hang up met Obama care wordt niet gedeeld door de kiezers. Haar agressieve nonsenstaal over Iran hebben de andere kandidaten overgenomen, helaas, maar wordt door niemand serieus genomen. Dat Bachmann als persoon licht geflipt is - ze wil president worden maar vindt tegelijkertijd dat ze als vrouw ondergeschikt moet zijn aan haar echtgenoot - valt in Iowa niet op, daar hebben ze allemaal van dat soort aanvechtingen. De straw poll in Ames, afgelopen zomer, gaf Bachmann de valse indruk dat ze serieus een kans had. Acharme, het bleek gebakken lucht. Wel is ze er in geslaagd om één van de wel serieuze kandidaten, Tim Pawlenty, zoveel schrik aan te jagen dat hij als een haas verdween, maar dat was meer omdat Pawlenty niet goed had nagedacht dan dat Bachmann zo slim was en diskwalificeerde hem. Exit Bachmann. Ze schijnt een moeilijke strijd tegemoet te gaan om haar zetel als afgevaardigde. Dat stemt tot genoegen.

Zoals het er nu voor staat zal één niet serieuze kandidaat, Rick Santorum, mee blijven doen, net als één kandidaat die intellectueel meespeelt maar nooit kan winnen, Ron Paul. Santorum is te extreem in zijn uiterst conservatieve katholieke wereldvisie om breed te kunnen appelleren (en het leidt tot een onaangename visie op de wereld) en hij is te onervaren en te lichtgewicht om serieus genomen te kunnen worden op bijvoorbeeld het terrein van buitenlandse politiek - waar hij dezelfde onzin uitslaat als neoconservatieve 'denkers' waarvan je zou denken dat ze in diskrediet zouden zijn. Als Amerika nog een oorlog wil moeten ze bij Santorum zijn. Hij zal Super Tuesday niet halen, schat ik zo.

Als het land dat niet wil dan is Ron Paul een goede keuze. De kritiek van collega's is dat zijn buitenlandse politiek visie (geen oorlogen, geen reflexmatige steun voor Israël en laten we ons niet met iedereen bemoeien) te extreem is. Ik geloof dat niet. Veel Amerikanen denken er ook zo over. Paul economische visie is te extreem om te kunnen doorbreken. Maar hij is een serieuze kandidaat omdat hij een ideologie heeft, een visie en die uitstekend heeft verwoord. Hij zal nog een paar voorverkiezingen meedraaien, gedelegeerden naar de conventie oppikken en invloed uitoefenen, en that's it. Zijn zoon zal na 2012 het banier van de libertariërs dragen tenzij Paul het aandurft om nog dit jaar zijn derde partij kandidatuur te stellen. Hij heeft er de organisatie voor.

Resteren drie mensen die in principe geschikt zouden kunnen zijn om president te worden, in elk geval qua ervaring, kennis en intellectueel gewicht: Mitt Romney, Newt Gingrich en Jon Huntsman. Huntsman kunnen we opzij zetten, hij heeft alle kaarten gezet op New Hampshire en het zou verbazen als hij daar door zou breken en de Romney machine kan doen ontsporen -waarom zouden anti-Romney kiezers stemmen op een Mormoon uit Utah die net zo gematigd is als degene die ze niet willen?

Blijven over de twee topspelers: Romney en Gingrich. Hoogmoed speelde Newt al eerder parten en ook in Iowa lijkt hij vernederd te gaan worden na zijn bla bla van vorige maand dat hij de nominatie zou gaan winnen. Maar hij is zeker nog niet uitgeschakeld, als is Iowa minder voorspoedig gelopen dan hij vorige maand had gedacht. Gingrich is scherp, kundig en hard maar ik zie hem Romney nog niet stoppen.

Mitt Romney, meer is er niet, zo valt te vrezen voor de Republikeinen. Hij heeft de beste kans op de nominatie dankzij ervaring, geld en organisatie - en de klungeligheid van zijn tegenstanders, plus het ontbreken van betere kandidaten.

Like deze pagina

Specialisten Amerika

Stay tuned

Wil jij elke maand naar Amerika?

  • Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief boordevol foto's, prijsvragen en insider tips.
  • Ook ontvang je speciale deals van onze partners!

Aanmelden nieuwsbrief

Amerika kenner
Sponsors