26 november 2009 - 13 december 2009
Like ons op Facebook

26 november 2009 - 13 december 2009

door Frans Verhagen

De blogposts op deze pagina zijn geschreven door Frans Verhagen (Oud beheerder van Amerika.nl)

13 december 2009

Rechtvaardige oorlog, ok. Afghanistan? Nee.

Barack Obama hield een indrukwekkend college bij het in ontvangst nemen van de Nobelprijs voor de vrede. Zijn argumentatie voor een 'gerechtvaardigde oorlog' was doordacht en paste in het klassieke denken over het probleem wanneer geweld gerechtvaardigd is en wanneer niet. Mooi, maar daarmee werd zijn interventie in Afghanistan nog geen gerechtvaardigde oorlog. Ik begrijp natuurlijk hoe hij het concept probeerde te koppelen aan zijn eigen probleem met die overgenomen oorlog die nu de zijne is, maar de argumenten die hij gaf maken van Afghanistan in zijn huidige hoedanigheid geen gerechtvaardigde oorlog, althans niet in mijn boek. Nog helemaal los daarvan is de steun voor een leidende Amerikaanse rol van die aard in de VS minimaal, zoals het vierjaarlijks onderzoek van Pew en de Council on Foreign Relations laat zien (de laatste is de uitgever van vakblad Foreign Affairs). Dank zij Irak en Afghanistan zijn de Amerikanen weer terug op een punt waarop ze op 9/11 ook hadden kunnen zijn: zich terugtrekken uit de wereld. Dat is niet per se isolationisme, al kan het daarin gemakkelijk omslaan. Het is een realistisch perspectief op de wereld en wat Amerika daarin kan betekenen. Zelf houd ik van de hard nose realistische visie van John Mearsheimer (The Tragedy of Great Powers) die voor een realistische maar afstandelijke politiek pleit. De Amerikanen neigen daar ook toe, zowel de bevolking als de leidende elite die beide in het onderzoek aan het woord kwamen.
De elite is nu minder bezig met het promoten van democratie en mensenrechten of het verbeteren van de standaard van leven in landen over de hele wereld. In het onderzoek bleek ook dat Frankrijk nu meer statuur geniet dan sinds 9/11 en dat Engeland als bondgenoot min of meer wordt genegeerd - dat is het loon dat je krijgt voor blind volgen: blijkbaar realiseren Amerikanen zich onderbewust dat je meer hebt aan een denkende bondgenoot die je voor fouten kan behoeden, dan aan een bondgenoot die blind achter je aan hobbelt. Interessant is dat de experts een realistische inschatting hebben van de 'dreiging' die China betekent voor de VS. Ze kunnen blijkbaar de problemen van China overzien, iets wat het brede publieke niet kan. Dat is alleen maar bezorgd over wat ze zien als al of niet vermeende de borst op zetten van de Chinese leiders. Het blijkt ook uit de totaal onzinnige ideeën van het brede publiek: 44 procent van de Amerikanen denkt dat China nu de leidende economie is in de wereld (de Amerikaanse economie is minstens twee maal zo groot als die van China). Het publiek noch de experts hebben veel vertrouwen in de goede afloop in Afghanistan (al werden de onderzoeken uitgevoerd voor Obama's nieuwe beleid).

Iran aan de vooravond van de revolutie

In de Economist deze week een interessant lang artikel over Iran. Het regime bevindt zich op steeds wankeler grond. Wordt nu zelfs al beschreven als een proto-dictatuur van Ahmedinejad maar dan wel uitgevoerd door een leider die wraakzuchtig en niet vreselijk slim is (wel boerensluw). De gevoelens van onrust en een aanstaande omwenteling zijn blijkbaar duidelijk te zien in het Iraanse dagelijks leven. Het artikel zet een uitstekende redenering op voor een beleid van isolement van Iran. Onder de huidige omstandigheden kunnen noch Amerika noch Europa hun hand uitsteken. En de kans dat de leiding dat gebruikt als argument om te laten zien dat de rest van de wereld de oorzaak is van hun problemen, wordt steeds kleiner. Dar trapt niemand meer in. Het begin van het eindspel is in volle gang.

De peilingen

De laatste peiling van de Hond, weinig zeggend over 2011 als hij is, geeft mooi de trends aan. D66 omlaag, Groen Links en VVD omhoog. PVV blijft stabiel. Ik denk nog steeds dat de winst van Groen Links structureler is dan die van D66 en dat de VVD aan een terugkeer bezig is (die D66 nog extra zetels zal kosten). Dat is het gevolg van het optreden van Pechtold. Laat ik dat toch maar als 'onzeker' omschrijven. Hij blijft maar hangen in zijn Wilders modus en durft de programmatische kant van D66 niet naar voren te schuiven. Niet onlogisch, aangezien die nogal zwak ontwikkeld is. Veel nieuwe leden schijnen ons 'pragmatisme' nogal te waarderen. Dat is nu precies wat ons in het verleden de das om heeft gedaan.
Maar hij zal ook moeten omgaan met teruglopende peilingen. Toegegeven, Pechtold heeft nooit de verwachtingen zo hoog opgeschroefd en heeft altijd gewaarschuwd voor overdreven jubelstemming. Niettemin geloven veel van zijn aanhangers dat de peilingen echt iets vertellen over hoe het straks zal worden. Dat gaat dus onvermijdelijk tegenvallen.

Houston is hot

In Houston is Annise Parker gekozen tot burgemeester. Als openlijk lebienne onderstreept de verkiezing van Parker het dubbele gezicht van Texas en van Houston in het bijzonder. Een staat die enerzijds conservatief en behoudend is en anderzijds creatief en spannend. Houston heeft dat ook (zie mijn artikel daarover in de reissectie). De stad had altijd veel musea, een bloeiend cultureel leven en een actieve gay scene. Maar leuk om te zien dat de burgers van Houstoan Amerika kunnen verbazen door de christelijke neuzelaars die Parker aanvielen op haar seksuele geaardheid hebben kunnen aftroeven.

Zo zijn onze manieren

Het Parool had gisteren nog een achtergrondartikel over de zaak Marcouch. Het geruchtencircuit waarop de NRC zinspeelde in een artikel vorige week, en dat door velen werd geïnterpreteerd als dat Marcouch gay zou zijn (vandaar zijn obessieve aandacht voor de gay parade e.d.), blijkt te gaan om affaires met vrouwen. En blijkbaar was dat een reden voor verzet tegen Marcouch. Het lijkt me wat al te klein en kort door de bocht, maar goed. Verder geeft het artikel een goed inzicht in de fijne verhoudingen binnen de Amsterdamse PvdA en de bemoeizucht van het landelijk bestuur. Een partij in crisis, jazeker.

10 december 2009

Afghanistan: beperkte steun

De opiniepeilingen laten een nipte steun zien voor Obama's Afghanistan beleid. Niet dat het ertoe doet: nationaal belang hoeft niet altijd breed ondersteund te worden, maar toch, het is erg kwetsbaar. De kans op succes in achttien maanden in miniem (ook weer goed opiniestuk in de Trib van Anatol Lieven) en dan zijn de brokken des te groter. Ik zie dit als een uitgesteld besluit om Afghanistan aan zijn lot over te laten. En in dit geval is het uitstel kwalijk en schadelijk. Op de discussiesite van D66 (een rommeltje van steeds dezelfde mensen met steeds dezelfde opinies) wordt gevraagd waar D66 staat over de verlenging van de Afghanistan missie. Raar en hier blijkt hoe slecht de positiebepaling van D66 is. Ik herinner me dat bij de vorige verlenging D66 heeft tegengestemd, althans ik herinner me vanuit de commissie buitenland dat we daarover gepraat hebben met Pechtold en dat advies hebben gegeven. Maar zelfs binnen D66 blijkt de verwarring groot en dat geldt op vele inhoudelijke punten.

Nobelprijs met twee oorlogen

Obama gaat zijn Nobelprijs ophalen en zal een nauw oratorisch pad moeten bewandelen om als leider van een land in oorlog deze exercitie te rechtvaardigen. Misschien zelfs onmogelijk. Het is ook moeilijk, lijkt me, om de prijs 'namens het Amerikaanse volk' in ontvangst te nemen. Die Amerikanen hebben immers Bush herkozen die nu niet direct in aanmerking kwam voor de prijs. Ook de diplomatie die Obama beloofde en die de reden voor de prijs was, lijkt wat weinig op te leveren om nu echt enthousiast te worden. Misschien had Obama hem toch moeten weigeren.

Bankiers te gretig

De bankiers in Londen zijn pissig omdat ze flinke delen van hun bonus moeten inleveren. Het afgelopen jaar is er stevige winst gemaakt door banken maar dat kon alleen maar omdat de overheid hen heeft gered en in dat proces de kosten van hun speelgeld tot bijna nul heeft verlaagd. Mij dunkt dat die bankiers wat al te veel praatjes hebben. De minister van Financiën van UK stelde dat de bankenhun solvabiliteit maar moesten verbeteren in plaats van bonussen uit te keren en dat lijkt een goede stellingname.

Doorbraak gezondheidszorg

Er lijkt een doorbraak tot stand gekomen in het debat over de hervorming van de gezondheidszorg. Een niet helemaal publieke optie en de mogelijkheid om vanaf 55 in te kopen in Medicare biedt een compromis waar ook linkse Democraten mee kunnen leven. Het zal wel door de senaat komen en dan moet het huis wel volgen. Als het lukt, is de kans op een nieuwe wet voor Kerstmis nog niet verkeken. Maar er is nu wel haast bij. Niettemin, hoopvol teken.

9 december 2009

Amerikaanse economie

De werkgelegenheid in de VS nam vorige week toe, wat in eerste instantie leidde tot positieve berichten. De Griekse staatsschuld ondermijnt dat allemaal weer, maar als we het even houden bij die banen in de VS, dan lijkt het een gemengd verhaal. Bedrijven laten hun mensen weer langer werken, de goed gekwalificeerden vinden weer nieuw werk. Maar de langdurig werklozen gaan een permanent probleem blijven. Ze zullen steeds moeilijker aan de bak komen, waardoor de basiswerkloosheid hoger zal worden dan hij lange tijd geweest is. In die zin zal deze crisis bij ons blijven, ook als hij geen double dip zal opleveren, zoals wordt gevreesd.
Obama wil extra stimulering toepassen, met de fondsen die hij over heeft omdat niet alle TARP geld nodig is om banken te redden. Dat lijkt onverstandig in een klimaat waarin er meer kritiek is op de opgelopen staatsschuld. Inderdaad kan hij die beter eerst aanpakken voordat hij weer probeert een conjunctuur die zich al herstelt een extra trap onder de kont te geven.

Identiteitsdebatten zijn gevaarlijk

President Sarkozy heeft in Frankrijk een identiteitsdebat aangekaart, ik schreef er al eerder over. So far, so bad. Een op de vier Fransen heeft minstens één grootouder die in het buitenland werd geboren, inclusief Sarkozy zelf natuurlijk. Maar immigranten en hun nakomelingen zitten over het geheel genomen in een ongemakkelijke positie in Frankrijk. En de Fransen hebben er problemen mee dat Algerijns Franse jongeren de overwinning van Algerije op Egypte belangrijker vinden dat de overwinning van Frankrijk op Ierland (wel via een handsbal van een immigrant, maar vooruit). Volgens tegenstanders van Sarkozy is het niet meer dan een opzetje om de aandacht af te leiden van zijn vele problemen, nu er in maart regionale verkiezingen aankomen. Anderen denken dat hij via dit debat het immigratiebeleid probeert aan te scherpen. Hij heeft de minister van immigratie gevraagd het debat te leiden. Parlementsleden denken dat het enkel wind is in de zeilen van extreem rechts die altijd graag oreren over de Franse identiteit. Aangezien de helft van de Fransen geïnteresseerd zou zijn in een ban op minaretten, lijkt die vrees niet geheel ongegrond.
Maar dan gaat het debat niet meer over identiteit maar over moslims (in Nederland hebben we een soortgelijk fenomeen - zij het dat de Nederlandse identiteit nog zwakker is dan de Franse en moeilijk te benoemen zonder intense verdeeldheid te zaaien). Een dergelijk debat, over geloof, gaat onvermijdelijk ontsporen. Love it or leave it, op zijn Frans, was altijd een slechte manier om identiteitsdebatten te voeren (als je die per se wilt, ten minste). Ik hoef niet van Nederland te houden en mag intens kritisch zijn zonder dat dit iemand het recht geeft om mijn Nederlandse identiteit in twijfel te trekken.

In antwoord op de aanvallen in het parlement plaatste Sarkozy een opinieartikel op de openingspagina van Le Monde (die zich daar blijkbaar voor leent). Daarin betoogde hij dat je dit terrein niet aan rechts moest overlaten en dat de Zwitserse waanzin toont dat een debat noodzakelijk is. Ontkenning mag niet, vond Sarkozy. Dat is waar, je zult in het reine moeten komen met een multiculturele samenleving waarin nationale identiteit zwakker is dan stadsidentiteit, geloof of etnische achtergrond. Maar zo'n debat in zaaltjes all over the place, dans toute La France, wordt natuurlijk niets. Wat moet er uit komen? Een document dat iedereen moet omarmen? Vergeet het maar. Grote verdeeldheid lijkt meer voor de hand te liggen. Bij mijn lezingenserie over integratie voor middelbare scholieren vraag ik altijd wat hen Nederlands maakt (nadat we het over Amerika hebben gehad). Ze denken er nooit over na en de antwoorden zijn dan ook oppervlakkig of ridicuul.

Maar juist dat niet nadenken over een vanzelfsprekende identiteit is naar mijn idee erg Nederlands. Dat neemt niet weg dat het wel goed is om te weten dat we een handelsnatie waren, geen scrupules kenden en dat tolerantie noemden, verzuiling hadden met het samenleven van vele culturen, dat ons gedoogbeleid een achtergrond heeft. Als je ernaar doorvraag komen ze er wel op, die scholieren, maar het is niet iets wat hen bezig houdt. Dat soort onderwerpen mogen van mij wel op de agenda van geschiedenis en maatschappijleer, in plaats van de eindeloze obsessie met de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld. Maar dan niet als identiteit, maar gewoon, als vaderlandse geschiedenis.

Onstabiel Irak

In Irak maakten liefst vijf bomaanslagen tegelijkertijd duidelijk dat de stabiliteit daar nog ver te zoeken is. Het heeft allemaal te maken met de verkiezingen die eerst in januari gehouden zouden worden en nu in maart. De regering Maliki heeft de rust die de surge creëerde niet gebruikt om politieke stabiliteit en een inclusief beleid tot stand te brengen. Integendeel. De Amerikanen zijn nog niet weg uit Irak en voor hen is te hopen dat het zaakje niet verder verslechtert totdat ze werkelijk voor het grootste deel zijn verdwenen. Anders zitten ze vast.

Hopeloos Afghanistan

In Afghanistan zullen nog zeker vijftien tot twintig jaar miljarden investeringen nodig zijn om de veiligheid op peil te brengen. Dat zegt Karzaï, die nu al zwemt in corrupte miljoenen. Maar ook minister Gates laat dat doorschemeren. Ook generaal McChrystal, in een niet helemaal geloofwaardige getuigenis samen met generaal Eikenberry (die tegen meer soldaten was), liet weten dat de opbouw zo snel niet kan en onderstreepte nog maar eens wat Gates gisteren ook zei: de terugtrekdatum van 18 maanden van nu is enkel een begindatum en ook dan nog afhankelijk van hoe het ervoor staat. Kortom, het beleid van Obama is een fopspeen. Soldaten sturen en soldaten weer terugtrekken, klinkt als onzin en het is onzin. Zal straks blijken.

Reddeloos Israël

De minister van Justitie van Israël wel dat joodse wetten de wet van het land gaan vormen. De Thora zou alles bieden wat een samenleving nodig heeft. Dat een regeringsofficial dit soort nonsens verkondigt, geeft aan dat Israël steeds verder afdrijft van zijn oorspronkelijke ideaal. Geen vrede en een staat gerund door geloofswaanzinnigen, daar lijkt het meer op. Het eindresultaat is voorspelbaar.

8 december 2009

Nieuwe oorlog, oud geluid

A.J. Boekestijn heeft er geen gras over laten groeien. Hij mag nu weer vrijuit schrijven en zoals hij zes jaar geleden het verhaal opdiste waarom we in Irak moesten binnenvallen (en daar nooit een behoorlijke afrekening op heeft gekregen) zo mag hij nu de Verhagen-lijn van Afghanistan verdedigen. Natuurlijk is het land corrupt omdat wij (het westen) het corrupt maken. Maar zijn analyse dat Afghanistan permanent in de tang gehouden moet worden om terrorisme te voorkomen, is onzin. Al Qaida heeft Afghanistan helemaal niet nodig. Dat ze Afghanistan als basis zouden gebruiken om Pakistan te veroveren is ook flauwekul. Dat kan de Taliban helemaal niet en de vraag is of ze geïnteresseerd zijn. De belangrijkere vraag is of wij door onze aanwezigheid in Afghanistan niet juist de onrust in Pakistan vergroten en de zaak juist kwetsbaarder maken. Het praatcircuit zal Boekestijn weer met graagte ontvangen want zijn geluid is niet het meest gehoorde. Maar hij had zes jaar geleden op alle punten ongelijk en heeft dat nu weer.

Prima donna gevallen

Marcouch is gevallen over de homo's. Niet dat de PvdA leden daar iets tegen hebben maar de agenda van Marcouch, zeker de afgelopen twee jaar, was van een wel heel hoog gay parade gehalte. Ik lees in de Volkskrant dat iemand zelfs riep dat 50.000 gays in Amsterdam naar Nieuw West keken om te zien of hun vrijheid aan banden gelegd zou worden. Wat een nonsens. Die malle Gay Parade is een stukje folklore voor mensen die nooit carnaval hebben leren vieren en een hele grote groep meelopers die denken dat ze er progressief statuur aan kunnen ontlenen. Marcouch werd een van hen. Zijn stadsdeel geeft er geen donder om, en terecht. Marcouch als bestuurder heeft het beter gedaan dan Marcouch als zegsman, als uithangbord van de 'polariserende' PvdA, zoals Wouter Bos het noemde. Bos krijgt ook een tik op zijn neus door zijn steun aan Marcouch. De zoveelste tik, zou je zeggen, wordt het niet tijd voor iemand anders? Bos gaat niet vrijwillig vertrekken. Misschien is een zware nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen nodig. Het geneuzel dat de keuze voor Baadoud als lijsttrekker de PvdA veel stemmen zou kosten, lijkt me totale onzin. De PvdA gaat dik verliezen, dat is zeker, maar dat komt vanwege het stupide integratiebeleid van de PvdA zelf, dat van een succesverhaal een probleem maakt. Ik had gehoopt dat Van der Laan daar doorheen zou kunnen breken maar die blijft teveel aan de kant van de polariseerders en herkent zelfs niet succes als de SCP een prachtige nota aflevert. Steek je nek eens uit, jongens. In elk geval heeft Nieuw West voor een capabele bestuurder gekozen met een laag buiten stadsdeel profiel. Lijkt me niet onverstandig. Maar Baadoud moet wel klaar zijn om een dikke nederlaag te accepteren - en de PvdA moet niet zo dom zijn om dat aan het ontbreken van Marcouch te wijten. De Volkskrant analyse dat PVV stemmers bij de PvdA zouden komen omdat Marcouch een harde lijn verkondigt, is totale onzin. De PVV stemmers (en die zijn er in Amsterdam niet zo vreselijk veel) blijven gewoon thuis.

6 december 2009

Rechte ruggen houden, PvdA

De PvdA zou volgens onze nationale fabulist De Hond stemmen verloren hebben, de afgelopen week, over Afghanistan. Niets van aantrekken jongens. Gewoon doorploeteren. Dit is een onderwerp om de verkiezingen mee te winnen (omdraaien is ook geen optie meer, in alle eerlijkheid). Wat in die peiling eigenlijk wel een verontrustend signaal is, is dat de burger in overgrote meerderheid denkt dat de regering gewoon in Afghanistan blijft, in een hele of een halve missie. Met andere woorden, mensen geloven niet een motie in het parlement of de brede stemming in het land enige invloed heeft op de beslissing. Reden te meer voor de PvdA om de poot stijf te houden.

In de NYT vandaag een fascinerend, lang verhaal over de besluitvorming in de regering Obama. Het maakt het besluit niet aantrekkelijker, maar het is wel een vorm van besluiten, die zoals David Brooks, hieronder ook meldde, weinig te wensen overlaat. Het is enkel de uitkomst die een probleem is.

Misdaad en straf

In de New Yorker stond een bespreking van wat een interessant boek lijkt: American Homicide, door Randolph Roth. Het boek stelt zichzelf de vraag waarom de VS is het land met de hoogste moordcijfers van alle ontwikkelde landen, vier maal zo hoog als Frankrijk en de UK, zes maal zo hoog als Duitsland. Roth betoogt, volgens de bespreker, dat de reden ligt in de politieke cultuur van Amerika.
Ik heb in het verleden een artikel gepubliceerd in Amerika dat de oorzaak vond in de gun culture van de frontier en de eraan gekoppelde factor van alleenstaande mannen. Klik hier voor het verhaal:

Een variant op dit argument wordt door andere auteurs gebruikt om de lagere cijfers in Europa te verklaren. Het zou samenhangen met Norbert Elias' beschavingsproces en de steeds grote geworden macht van de staat als houder van het geweldsmonopolie. Antropologen zouden dit vangen onder de verandering van een cultuur van eer (honor) naar een cultuur van waardigheid (dignity). De moordcijfers in de VS varieerden overigens behoorlijk. Laag in koloniale tijden, sterk stijgend in de negentiende eeuw. Dalend na de Tweede Wereldoorlog, stijgend vanaf 1950 tot 1990.
Sindsdien weer gedaald maar nog steeds minstens twee maal zo hoog als elders. Volgens Roth is de enkele aanwezigheid van wapens niet voldoende om het hoge aantal te verklaren. Een door anderen geopperde verklaring is dat de Amerikaanse Revolutie kwam voordat Amerikanen aan democratie en een sterke staat gewend waren en daarom blijven hameren op dat recht om wapens te dragen. Bovendien behielden de Amerikanen, in deze visie, middeleeuwse manieren van met elkaar omgaan.

Een voorganger van Roth, Monkkonen, die in 1995 overleed, onderkende vier factoren: mobiliteit, federalisme, slavernij en tolerantie. Mobiliteit verbreekt sociale verbanden; federalisme is een zwakke vorm van overheid; slavernij rationaliseerde een cultuur van geweld maar beïnvloedde ook de Amerikaanse cultuur; met tolerantie bedoelt Monkkonen dat rechters in de VS (en juries) vaak meegegaan zijn met moorden of doodslag die in Europa wel tot veroordeling zouden hebben geleid - zoals jaloerse echtgenoten, raciaal gebaseerde moorden e.d.
Roth verwerpt dat beschavingsargument. De bespreker is kritisch over Roth's methode. Roth verwerpt het demografisch argument als onvoldoende (de babyboom is niet de belangrijkste reden voor meer moord) maar hij zoekt het ondermeer in 'vertrouwen in de overheid' en 'vertrouwen in gekozen personen'.

Een soort beschavingsontwikkeling maar dan gekoppeld aan vertrouwen in vertegenwoordigers, lijkt me. Roth komt zo met vier eigen argumenten: vertrouwen in stabiele overheid die de wetten kan handhaven; vertrouwen in de legitimiteit van gekozen functionarissen; solidariteit tussen groepen en vertrouwen dat de sociale hiërarchie het winnen van respect mogelijk maakt zonder geweld te gebruiken (laten we zeggen dat de vraag van rotjong 'ik wil respect' niet nodig zou moeten zijn omdat respect als vanzelf getoond wordt). Het probleem, zegt de bespreker, dat je niet weet hoe deze factoren speelden in tijden van voor de opiniepeilingen. Roths conclusie is dan ook dat tegenstellingen binnen de politiek automatisch tot meer moorden leiden. Dat belooft nog wat. Het probleem is, zegt de bespreker, dat je geen correlatie kunt maken tussen presidenten (zoals Roth doet) en moordcijfers omdat je de richting niet kunt bepalen.
Enfin, Roth komt er ook niet uit. Goede overheid is goed, slechte overheid is slecht en alles is beter als alles beter is. De bespreker stapt vervolgens over op straf, de three times and you're out en de doodstraf. De conclusie dat de landen met de zwaarste straffen ook de zwaarste misdaad hebben is onontkoombaar. Een interessante bespreking van wat in elk geval een interessant boek lijkt. Ik houd u op de hoogte als ik het boek heb ontvangen.

Afghanistan, weinig positieve verhalen

Wat opvalt in de weekend kranten is dat er eigenlijk geen enkel positief artikel over Obama's Afghanistan besluit in staat, althans niet een van een min of meer interessante buitenstaander. Dat Ivo Daalder een lans breekt om te blijven, tja, dat is parti pris, zou ik zeggen. Alleen NYT columnist David Brooks is lyrisch over de manier van besluitvorming in het Witte Huis. Een soort permanent seminar waarin alle opties op tafel komen, bekeken worden op een serieuze manier en de baas een geïnformeerd besluit neemt. Dat is inderdaad heel anders dan andere presidenten. Nixon deed wat hij zelf al in gedachten had en alleen Kissinger was sluw genoeg om dat te kunnen beïnvloeden. Reagan wilde een één pagina memo om af te kunnen tikken welk van de drie opties hij wenste. De oude Bush had een goed besluitvormingsmechanisme, met een goede veiligheidsadviseur. Clinton had ook een discussiestructuur a la Obama maar liet uiteindelijk de opiniepeilingen beslissen. En Bush de kleine? Ach, die deed wat de bendeleider hem vertelde. Ik ben minder enthousiast dan Brooks, maar dat komt, moet ik eerlijk zeggen, toch ook door het teleurstellende resultaat. Uit zo'n seminar moet toch wel iets meer komen dan vertellen dat je escaleert en over 18 maanden de-escaleert. Dat is flauwekul. Afghanistan is een groot zwart gat en mensen hebben er de tijd. Dat hebben ze al eeuwen. We zijn gedoemd daar te mislukken. Alle geneuzel over Nederland die mee moet doen om in de G-20 te blijven of om te mogen meepraten in Washington is niet meer dan dat, geneuzel. Het is geen mensenlevens waard. En met minister Verhagen aan tafel heb je er sowieso weinig aan.

Marcouch tegen Baadoud

De concurrentiestrijd tussen Marcouch en Baadoud om het lijsttrekkerschap in het nieuw samengevoegde west geeft interessante verschillen aan in benadering. Marcouch claimt dat hij dingen heeft benoemd in 2006 en daarmee resultaat heeft geboekt. Daar heeft hij gelijk in maar de vraag is of dat in 2010 nog steeds het juiste beleid is. Wat Marcouch ook doet is geloof een belangrijke rol laten spelen, van zijn verheffing van Slotervaart tot een Islam-pretpark tot het mensen aanspreken op hun geloof en zijn obsessie met gays en moslims. Baadoud laat juist zijn geloof thuis. Hij gelooft niet in groepsbeleid, als ik hem goed begrijp, en wil zeker niet meer aandacht voor geloof in het onderwijs. Ik neig naar Baadoud, aan de andere kant ben ik het met Marcouch eens dat we gewoon over Marokkaanse Nederlanders moeten praten, de streepjes Nederlanders. Daar moet je niet zo verkrampt over doen. Het artikel in de NRC eindigt omnieus met een alinea waarin wordt opgemerkt dat er stevig geroddeld wordt over Marcouch in de Marokkaanse gemeenschap. De krant benoemt het niet, maar de vraag die speelt is heel eenvoudig: is Marcouch gay? Ik geef er niets om, behalve dat ik zijn confronterende gay beleid flauwekul vind en als dat het gevolg is van een gay zijn, dan is het weer wel relevant. Interessant gevecht tussen twee benaderingen van integratie. Ik heb wel respect voor Marcouch op een aantal terreinen maar ik moet zeggen dat ik neig naar een voorkeur voor Baadoud. Maar ik woon niet in West, dus who cares?

4 december 2009

Drama Afghanistan

In de trib een aantal opinieartikelen over Obama's Afghanistan beleid. Thomas Friedman wijst het af. Ook Kristof ziet er geen heil in. Externe opinieschrijvers melden dat de kans om binnen anderhalf jaar resultaten te boeken minimaal is en dat het onmogelijk zal blijken om Afghanen ervan te overtuigen dat het westen wel de staying power heeft die voorgangers nooit hadden. Het was natuurlijk altijd een illusie om te denken dat je dit land, een van de armste in de wereld, kon omvormen in een soort model democratie (en zelfs als dat zou lukken, zou het effect ervan op de regio minimaal zijn), een illusie waarin alleen neocons en wereldverbeteraars echt geloven. De doelstellingen zijn af flink teruggeschaald, de regering Karzai wordt alleen nog maar genoemd met het bijvoeglijk naamwoord 'corrupt' erbij.

Richard Holbrooke mag nu de knikkende knieën van de Nederlandse parlementariërs van steunkousen voorzien. Het lijkt wel weer begin jaren tachtig toen we ook meetelden, simpelweg omdat we de kruisraketten niet zo zagen zitten. Lui als Verhagen en in mindere mate Middelkoop zijn daar gevoelig voor. Ze worden gebeld door zeer belangrijke personen en denken daarom dat ze zelf ook zeer belangrijk zijn. Wel, fijn voor hen, maar dat daarvoor Nederlandse jongens moeten sneuvelen is en blijf onacceptabel. Het idee dat we 400.000 Afghanen kunnen trainen is natuurlijk absurd.

3 december 2009

Obama's Vietnam

Zoals u weet vind ik de oorlog in Afghanistan een hopeloos zwart gat. Vandaar dat ik moeilijk enthousiast kan zijn over Obama's nieuwe strategie. Ik denk dat het een fout besluit is, een slap besluit omdat hij ergens tussen alle standpunten in gaat zitten en een besluit dat hem duur zal kosten. Het idee dat je nu 30.000 man stuurt en over 18 maanden gaat terugtrekken, een soort Afghan surge, lijkt me tamelijk ridicuul. Dat kan nooit goed gaan. Verder heeft hij zijn eigen partij tegen zich in het harnas gejaagd, zijn fans teleurgesteld en de Republikeinen alleen maar reden gegeven om te klagen over de lange tijd die zijn besluit vergde.
In Nederland krijgen we nu ook weer het hele spectrum van gezeik over Afghanistan. Verhagen en Middelkoop blijven duwen, de kamer wil niet. Als de regering erover valt, zou dat bizar zijn (dat had in 2006 moeten gebeuren toen D66 - toen met minister Pechtold - van mening verschilde met de fractie) maar dat moeten ze zelf maar weten. De kamer moet zijn poot stijf houden en geen doden opofferen aan een nutteloze en tot mislukken gedoemde strategie om, zoals Rob de Wijk het gisteren noemde, internationaal aanzien te houden. Dat is wel erg zuur van gesneuvelde soldaten.

Het Obama besluit is van een zwaar Vietnam gehalte. Ik houd niet van historische analogieën, maar dit keer ontkom je er niet aan. Opgejaagd door Republikeinse interventionisten (een omgekeerde rol nu, vroeger waren dat de Democraten) wordt hij gedwongen tot een halfwas beleid. Het valt me tegen van Obama al is het niet onverwacht. De hele campagne door nam hij het foute standpunt in (Afghanistan is de echte oorlog) en ik was altijd al bang dat hij daarin zou volharden. Maar het valt me toch nog tegen dat hij zich door Joe Biden heeft laten ompraten om een moedig besluit te nemen en te concentreren op Pakistan. Deze oorlog gaat helemaal niet meer om Al Qaida. Die heeft Afghanistan niet nodig en is niet vernietigd. Het gaat om aanzien, om mogelijk verlies aan respect en dat zijn de stomste en moreel slechtste redenen om oorlogen te voeren.

Wilhelmus?

Wilders maakte natuurlijk meteen een leuk spel van het Zwitserse minaretten besluit. En geeft hem eens ongelijk. Net ook nu de kamer een stupide motie heeft aangenomen over symbolen van de islam en over het Wilhelmus. Dat moeten alle nieuwe immigranten kennen, ook al zijn er veel Nederlanders die er geen idee van hebben. Nonsens natuurlijk.

Turkije

De parlementaire delegatie had van mij best naar Turkije mogen gaan. Het is ook wel wat veel gevraagd om een regering te vragen een man uit te nodigen die de gelegenheid zal gebruiken om hen te vertellen wat een hekel hij aan het land heeft en waarom het levensgevaarlijk is. Het voorbeeld van Hero Brinkman in de Antillen met zijn onbeschofte, wellicht met drank besproeide optreden, doet het ergste vrezen. Het is jammer dat we zo dom zijn om een belangrijk land te laten wegdrijven naar belangen die meer in het oosten zullen gaan liggen dan in het westen, maar dat moet dan maar. De domheid van Wilders en andere Turkije vrezers zoals Bolkenstein draagt een hoge prijs. Die zal een keer zichtbaar worden, alleen dan is er niemand meer om mee af te rekenen.

30 november 2009

Leg dat maar eens uit, Cheney!

Een Amerikaanse senaatscommissie heeft nu eindelijk de regering Bush eens de mantel uitgeveegd over het laten ontsnappen van Osama Bin Laden. Kijken hoe bendeleider Cheney daarop reageert. Misschien kan hij in zijn memoires vertellen hoe dat zo gekomen is. Volgens de commissie was Osama gewoon gevangen genomen als in december 2001 al voldoende troepen waren gestuurd naar Bora Bora. Maar de 100 speciale troepen en de nutteloze Afghanen waren niet voldoende om de 1000 Al Qaida mensen te stoppen in hun vlucht naar Pakistan. De erfenis die Obama nu de das om gaat doen, heeft hij helemaal te danken aan George W. Bush en zijn bendeleider.

De Afghanistan ramp en Obama

Obama zal morgen zijn grote Afghanistan toespraak houden. Daarin gaat hij vertellen dat hij 30.000 extra troepen stuurt, verdeeld over het komende jaar. De doelstelling is het bedwingen van de opstand van de Taliban, de stabilisering van de regering en het trainen van Afghaanse troepen om zelf de veiligheid te handhaven. De laatste twee zaken zijn natuurlijk nauw met elkaar verbonden. De kritiek op deze keuze is niet mals. Wie de regering van Afghanistan vertrouwt doet dat op eigen risico. Er is geen objectieve aanleiding om Karzai en zijn club te vertrouwen. Daarmee is ook de betrouwbaarheid van de trainingsroute voor de Afghaanse veiligheidstroepen dubieus. En dan is er de vraag van een exit strategie. Die vraag zal Obama ook aan de orde stellen, althans volgens de NYT vanochtend. Het verhaal komt neer op de Afghanisering van de oorlog en niet zonder reden roept het weinig vrolijke herinneringen op aan de Vietnamisering indertijd.

De Republikeinse critici nemen vast een voorschot op de exit strategie, door te stellen dat elke vorm van aankondiging van vertrek een overgave betekent, een zwakte aangeeft. Dat lijkt me onzin. Helaas moet Obama er wel in meegaan, althans gedeeltelijk, om de kritiek te stelpen. Aan de andere kant is de kritiek in zijn eigen partij veel groter op de blijvende diepe betrokkenheid bij Afghanistan. Een tactiek is de Republikeinen ervoor laten betalen, dwz belastingen te verhogen enkel en alleen om hun favoriete oorlog te financieren, maar ik vermoed dat dit spelletje, want dat is het, niets zal opleveren. Overigens is de invloedrijke Republikein Richard Lugar nogal sceptisch over meer troepen.

Ondertussen denk ik dat dit het meest verdragende besluit van Obama's presidentschap zal blijken en desastreus. We (het hele westen) hebben ons in Afghanistan in een hoek laten zetten waar we alleen maar uit kunnen komen door out of the box en puur egoïstisch te denken. Het is een zwarte week voor Obama (en voor de NAVO is het ook geen feest).

Amerikanen en hun uitkeringen

Volgens een groot artikel in de NYT is het aantal Amerikanen dat gebruik maakt van food stamps, een van de weinige uitkeringsmiddelen in de VS, sterk gestegen. Zo sterk, dat er geen stigma meer rust op het gebruik ervan (het zijn bonnen - nu in de vorm van een plastic kaart met chip - die je in de winkel kunt gebruiken als betaalmiddel, maar niet voor drank of sigaretten, alleen voor voedsel; de gemiddelde waarde is ongeveer 130 dollar). Het programma helpt nu maar liefst één van de acht Amerikanen en één van de vier kinderen. De groei is universeel maar het sterkst in regio's waar de huizenmarkt het ergst is getroffen. Met name in Republikeinse kring waar food stamps werden gezien als een teken van luiheid en gemakzucht, wordt nu minder negatief aangekeken tegen deze hulp, vooral als de lokale (auto) industrie onderuit is gegaan.

Zakkenvullers

De party crashers van Obama's staatsdiner zijn gewone gold diggers die een hoge prijs proberen te krijgen om zich te laten interviewen. Ach, ik heb niets tegen entrepreneurs activiteiten en pogingen om jezelf te verrijken, maar laten we ze niet helpen door er aandacht aan te besteden. Waarom zou een interview met deze proleten interessant zijn?

Identiteitsdiscussies zijn gevaarlijk

Sarkozy heeft in Frankrijk een debat opgestart dat moet bepalen hoe de identiteit van Frankrijk eruit ziet. Hij wordt verdacht van politieke motieven en niet onterecht, en in elk geval is dat debat gekoppeld aan immigratie en integratie. De discussie over het debat is wel aardig. Hij toont precies aan waarom het zo'n onzinnige en ook zo'n gevaarlijke discussie is. Identiteitsfetisjisten zijn meestal beter in het vertellen wat niét bij een identiteit hoort dan wat er wel bij hoort. Want zodra je gaat benoemen en bepalen ontstaat er, haast per definitie, verdeeldheid. Dat kan niet anders. Zo deel ik een groot aantal waarden met de heer Wilders maar zeker niet alles van wat hij des Nederlanders acht. Als het aan hem is om te definiëren, hoor ik er dus niet bij. Heeft hij dat recht? Kan hij die definitie maken? Opleggen?

Niet aan beginnen, aan zo'n discussie, is mijn stelling. We weten heel best wat Nederlands is, ook zonder het uit te spellen en vast te leggen zoals Scheffer en Co willen. Want wat is dan Frans? Welke waarden worden zo diep gedeeld dat je ze kunt omschrijven en dat iedereen zich daar wel bij voelt? De verantwoordelijke minister rekende daartoe 'vrijheid, gelijkheid, broederschap', de klassieke trits van de revolutie. Maar hij voegde er snel 'secularisatie' aan toe. Vervolgens stelt hij dat 'veel groepen' moeite hebben te begrijpen hoe diep secularisme een hoeksteen is van het Franse wereldbeeld. Een rare redenering. Als het zo fundamenteel is, hoe kunnen dan vele groepen daar niets mee hebben? En is het Franse wereldbeeld, dat wat ze graag naar buiten uitdragen, hetzelfde als de Franse identiteit?

Natuurlijk duurt het niet lang voor de vraag opduikt of je houdt van je land, of je wel patriottisch bent als je niet meedoet met deze onzin. Een van de woordvoerders gaf opnieuw het hele spel weg door te stellen dat wie dit debat niet wil er waarschijnlijk bang voor is. 'Als ze bang zijn voor de Franse nationale identiteit dan is dat omdat ze hem niet kennen'. De logica van deze redenering kan ik niet volgen maar ik denk dat ik wel weet waar Sarkozy heen wil. 'Zoveel meer redenen', ging hij verder, 'om een open debat te hebben dat hen zal onderwijzen, heel diep, wat de Franse identiteit is.' Hier is hij tenminste duidelijk. Wij (de elite) zullen hén wel even vertellen wat die identiteit is. Sarkozy vulde dat ook meteen maar even in. En begon over de burka te zeuren. Ik ga even door op dit Franse debat omdat in Nederland dezelfde roep bestaat om onze identiteit vast te leggen, zodat 'zij' kunnen beslissen dat ze die hun ook eigen willen maken en 'wij' kunnen worden (min of meer wat Scheffer stelt). We mogen niet wegkijken want dat is typisch Nederlands. Huh? Als dat typisch Nederlands is, is dat dan niet deel van onze identiteit? En zo gaan we verder. Dit is een dom debat, een gevaarlijk debat. Het kan alleen leiden tot ongelukken. Moeten we niet aan beginnen. Hou maar in de gaten hoe dat gaat lopen in Frankrijk. Komt alleen maar ellende van.

29 november 2009

Had iemand dan wat gevraagd, mevrouw Scherrenburg?

Het is wel bizar om te lezen dat Wouke van Scherrenburg niet voor D66 in de kamer gaat. Hoezo gevraagd? Daar gaan bij D66 alleen de leden voor. En als de leiding aan het shoppen is voor kamerleden voor een winst die allesbehalve gegarandeerd is, dan zijn ze wel uitzonderlijk dom bezig. Dit kleine bommetje heeft zichzelf ontmanteld, maar het geeft aan dat er iets niet in orde is in D66. Misschien kunnen een paar verstandige leden eens vragen hoe zo'n verhaal de wereld in komt. Of het echt zo is dat hun leiding dit soort mensen polst. Maar ja, daarvoor zijn binnen de partij geen organen. De vraag zal dus niet gesteld worden, laat staan beantwoord.

Rutte ligt lekker op schema

Mark Rutte had een punt op zijn veel te optimistische congres (maar hij heeft gelijk, ze zijn het dieptepunt gepasseerd): Wilders en Pechtold en hun two step hebben hun beste tijd gehad. Rutte kon vrolijk zijn. Zijn positie is even niet bedreigd. Wel vond ik het stupide dat hij zich door de Telegraaf lobby de auto-bezittersrol weer liet opdringen. Kom op man, waar blijven je liberale beginselen?

Liever geen kerktorens

De Zwitsers willen niet meer dan de vier minaretten die ze al hebben in hun land. De PVV zal graag het voorbeeld volgen van een referendum (wie bij D66 nog voor referenda is, kan hieraan ontlenen dat hij een verkeerde visie heeft) over minaretten in Nederland. Het is natuurlijk niet te handhaven want een schending van mensenrechten, lijkt me, als je kerktorens wel toestaat en minaretten niet. Maar de Zwitsers zijn wel tot meer in staat - en reken maar dat Fritsma zich al warm loopt voor de Nederlandse variant.

26 november 2009

Nutteloos debat over nutteloos beleid

Ik lees in de NRC over het debat minister Van der Laan met de kamer heeft gevoerd over integratie. Wat een tijdverspilling. Van beide kanten. Kamerleden die met kleine voorbeelden aankomen van verspilling van overheidsgeld, van gesubsidieerde Arabische les tot buurtbarbecues, en de minister die halstarrig volhoudt dat er specifiek integratiebeleid nodig is omdat dat nu eenmaal in zijn portefeuille zit. Hij moest visie laten zien, vonden de kamerleden die graag een maakbare samenleving willen op dit terrein, ook al zijn ze daar verder altijd tegen. Die visie kan Van der Laan als sociaal democraat eenvoudig geven: gewoon breed sociaal economisch beleid, onderwijsbeleid en het komt vanzelf goed. Hebben we die zinloze debatten ook niet meer nodig - overigens had Frits Abrahams daar een mooie column over vandaag.

Obama in China

The Economist heeft een interessante kijk op Obama's veel bekritiseerde bezoek aan China. De kritiek was dat hij zich door de Chinezen liet koeieneren en niet luid genoeg uitsprak wat de waarden van Amerika waren en waar die verschilden met China. Tot op zekere hoogte voorspelbare kritiek, al was Obama iets matter dan je zou mogen verwachten. Nee, interessanter is wat de Economist opmerkt: de onzekerheid van het Chinese regime. Ze deden erg hun best om wat Obama zei van hun bevolking weg te houden, persconferenties te traineren en in het algemeen, de zaak te controleren. En dat is inderdaad aardig. Kan een land een wereldmacht zijn als de leiding te paranoïde is om zijn eigen bevolking deel te laten zijn van de wijde wereld?

Tekorten

De begrotingstekorten al gevolg van de economische problemen, met name de noodzakelijke interventies om de financiële instellingen te redden van hun waanzin, zijn de laatste dagen het belangrijkste onderwerp op de economische pagina's. Iedereen is het er wel over eens dat die interventies noodzakelijk waren maar nu we met de tekorten op de begrotingen zitten beginnen de anti-belasting partijen (meestal de conservatieve partijen) lawaai te maken. Onterecht. Het geeft geen pas te korten op belangrijke collectieve voorzieningen als onderwijs en defensie om de begroting in evenwicht te brengen. Dan maar wat hogere belastingen voor de hogere inkomens. In de VS zou het bovendien een goed idee zijn om een belasting op consumptie in te voeren (BTW) zoals Europa die kent. Dat is een veel beter en veel stabieler middel maar het is al vaker voorgesteld en er is nog nooit iets van gekomen. Zal ook niet gauw gaan gebeuren, vrees ik.

Like deze pagina

Specialisten Amerika

Stay tuned

Wil jij elke maand naar Amerika?

  • Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief boordevol foto's, prijsvragen en insider tips.
  • Ook ontvang je speciale deals van onze partners!

Aanmelden nieuwsbrief

Amerika kenner
Sponsors