20 maart 2010 - 1 april 2010
Like ons op Facebook

20 maart 2010 - 1 april 2010

door Frans Verhagen

De blogposts op deze pagina zijn geschreven door Frans Verhagen (Oud beheerder van Amerika.nl)

1 april 2010

D66 Amsterdam

Helaas, Ageeth Telleman kreeg gisteren bij Pauw niet duidelijk over het voetlicht waarom D66 niet meebestuurt. Ze liet Samson ontsnappen, ging over beleid praten, had geen duidelijke kernboodschap. Ze had zich moeten concentreren op de grote winnaar van de verkiezingen, Asscher, die direct daarna het college dat om hem heen gevormd had moeten worden maar even liet hangen om burgemeester te spelen en ervan uitging dat iedereen wel zou doen wat hij zou willen. Samson liet het klinken, samen met Pauw overigens, alsof D66 kleinzielig en kortzichtig was, en zo klonk het ook. Zijn redenering dat zeven van de negen partijen Asscher als burgemeester wilden, klonk redelijk maar is het niet. Het ging daar namelijk niet om. De kernboodschap had moeten zijn dat Asscher zelf moest weten dat dit niet kan en zichzelf niet beschikbaar had moeten stellen. En het was ook geen voordracht bij die KvdK, het was een vraag van geen bezwaar. D66 had duidelijker moeten zijn, dat is wel waar.
Het grootste probleem is dat de verkiezingscampagne van D66 al in de fout ging (onder leiding overigens van de veelgeprezen jonge belofte, kamerkandidaat Jan Paternotte) door te fulmineren tegen de PvdA en de bestuurscultuur. De kramp die daardoor ontstond heeft zich nu voortgezet en leidde tot deze uitkomst. Waarbij ik zelf het in het voorbijgaan genoemde argument dat Telleman zich liet verrassen bij terugkeer van een herdenkingsbijeenkomst voor Van Mierlo wel echt de limit van ad hoccerigheid vond. Probleem voor Ageeth was dat ze aan tafel zat met drie tegenstanders (de enige die niet meedeed in haar aanvallen was de ANWB directeur) en dat de verdediging zwak was.

Horse trading, deel II

Obama is on a roll. Gisteren gaf hij de Republikeinen iets wat ze al heel lang willen (drill baby drill), namelijk het recht om te boren voor de Amerikaanse kust. Het was een beperkte concessie, alleen de oostkust en Florida, maar een concessie. De bedoeling is om een verwaterde milieuwet aangenomen te krijgen, een ontwerp dat wordt gesteund door drie senatoren die in theorie een mooie meerderheid zouden kunnen opleveren: de liberal John Kerry, de draaikont Joe Lieberman en de gematigde Republikeinen Lindsey Graham (een van de weinige Republikeinen met enig gezag buiten zijn eigen door conservatieven gedomineerde partij). De vraag is of het gaat werken. Aan de milieukant vielen er zo weer tien senatoren weg, stelden critici. Win er tien voor het boren en verlies er tien voor het boren. Maar het laat wel zien dat Obama bereid is te onderhandelen om wetgeving te krijgen - maar dat wisten we al sinds de ziektekostenwetgeving.

Sarko en Obama, generatiegenoten

Sarkozy heeft in het Witte Huis een welkom onthaal gekregen. Hoewel hij voor vertrek nogal kritisch was over de VS, lijkt dat Obama niet te hinderen in het persoonlijk contact. Misschien niet verrassend. Sarkozy is een grotere opportunist dan Obama en iemand die in alle opzichten de kantjes eraf loopt, maar het zijn wel leeftijdgenoten en beide mannen die grote en grootste dingen tot stand willen brengen. Dat schept een band, ook al is het netto resultaat vooralsnog beperkt.

Rekeningrijden

De ANWB leden hebben een - voor mij - verrassend resultaat opgeleverd toen ze werden geraadpleegd over rekeningrijden: ze zijn ervoor dat rijden belast wordt. Door de manier van vragenstellen voegt de ANWB er meteen aan toe dat ze geen kastje in de auto willen, waardoor de impact van deze uitslag beperkt is (de Telegraaf campagne heeft duidelijk gewerkt). Voor mij doet de uitslag er niet toe, al is het enigszins geruststellend dat niet ieder ANBW lid gaat voor de VVD boodschap van meer asfalt. Het parlement had moeten beslissen en Eurlings zat helemaal fout met zijn uitbesteding van de besluitvorming. Maar goed, Eurlings is weg, het CDA heeft zijn eigen voorstellen de grond in geboord en rekeningrijden is voorlopig weer van de tafel. En als de VVD gaat regeren gaat het weer alleen over asfalt en niet over de simpele vaststelling dat files niet oplosbaar zijn. Goed om op te letten wat potentiële regeringspartners van de VVD in hun programma over files hebben staan (ik denk aan D66).

31 maart 2010

D66 en dan houd ik erover op

Ik heb mijn lijst voor de kamerverkiezingen opgesteld. Lastig want wat me opviel bij het doorploegen van alle kandidaten is het gebrek aan keuze. Dat is niet lullig bedoeld tegenover de mensen die zich kandidaat gesteld hebben maar wat om te beginnen opvalt is dat pak weg drie kwart (ik heb niet geturfd) voor de overheid werkt. Ik heb niets tegen ambtenaren maar het is wel lastig om de overheid te hervormen met allemaal mensen die eruit voortkomen. Verder een haffeltje gelukszoekers. Weinig mensen die eruit springen als mogelijk interessant en of creatief nieuw geluid. Ook de toelichtingen bij de kandidaatstelling waren soms van bedroevend niveau. Vreemd is dat, dat een partij als D66 geen mensen kan trekken die buiten de overheid breed betrokken zijn. Zou de partij wel uitnodigend zijn voor die leden?

Nog even over de collegevorming in Amsterdam. D66 staat buitenspel, niet alleen in de stad zelf maar ook in een flink aantal van de deelraden. Het zal nog een hele klus zijn om te analyseren hoe dat komt. Is het gebrek aan bestuurlijke ervaring? Is Ja Anders voldoende om het ook anders te doen? De kiezers kunnen niet tevreden zijn.

Karzai doet wat hij wil

Obama heeft Karzai bezocht om hem de wacht aan te zeggen. Als de geschiedenis hier een les is, dan zal het niets helpen. Recente artikelen over corruptie, Karzai's afkeer van de Amerikanen, zijn broer, incompetentie, het vullen van de verkiezingsraad met eigen mensen: allemaal tekenen dat Afghanistan een slecht bestuurd land is. Na negen jaar strijd, duizenden doden en weinig resultaat is het goed dat Nederland daar in elk geval weg gaat.

Het artikel dat vandaag in de Trib staat, vertelt hoe Karzai zijn buurman president Ahemedinejad van Iran uitnodigde om de Amerikanen te pesten. Het vertelt ook dat Karzai op een etentje uitlegde hoe de Amerikanen uit eigenbelang proberen Afghanistan onder de duim te houden en er willen blijven tot sint Juttemis. En Karzai denkt dat hij de enige is die in staat is om tegenwicht te bieden. Zelfs de paus van de opiniepagina, Thomas Friedman, is er boos over. Hij heeft geen vertrouwen (meer) in Karzai. De enige conclusie die hij niet trekt is dat je beter nu kunt vertrekken en door de man verraden te worden dan over twee jaar.

Republikeins clubbezoek

Altijd leuk als de dominees betrapt worden op hun persoonlijke gedrag (de vergelijking met pastoors lijkt me op dit moment wat ongepast) en dat is precies wat de Republikeinen nu overkomt. Het is klein bier, maar de hotemototen van de partij, geleid door de brekebeen Michael Steene, laten de rekeningen voor clubbezoek, hotels, restaurants en privé vliegtuigen behoorlijk oplopen. Niet dat ik er mee zit, maar het straalt niet echt lekker af op de mensen die geld geven aan de Tea Party partij. Leuk toch?

30 maart 2010

Uitgespeeld in Amsterdam

D66 is nu definitief buiten beeld in Amsterdam. Dat is pijnlijk voor de mensen die op de partij gestemd hebben om een andere bestuurscultuur tot stand te brengen. Ironisch dat dit nu juist het punt is waarop ze hebben gebroken en ik blijf van mening dat Asscher nodeloos en gezien zijn politieke talent, ook onbebrijpelijk, gekozen heeft voor het tussentijdse ambtje. Maar hij komt er mee weg.

Lijst D66

Nog wat over de lijst van D66. Ik vond dat Pechtold gisteren goede redenen gaf om Berndsen op twee te zetten en ze heeft de kwalificaties. Over Schouw, het Eerste Kamerlid, blijf ik weinig enthousiast en zeker niet op die plek. Ik kan me voorstellen dat Pechtold wat ervaring erbij wil maar het wordt wel een erg Haagse pas de deux, zoals deze twee de afgelopen drie jaar dat al gedaan hebben.
Wasilla Hachchi kan ik me voorstellen op vijf, als talent en met ervaring in defensie, niet direct iets waar de huidige fractie in uitblinkt. Koolmees, hoofd begrotingen van het ministerie van Financiën vind ik minder interessant. Behulpzaam geweest bij het opstellen van het programma. Dat kan ik me voorstellen maar ik zie nog niet direct de rol als volksvertegenwoordiger voor zo'n specialist. Voor de andere ambtenaren geldt een beetje hetzelfde. Ze lijken vooral een dienende functie te gaan vervullen in een fractie die geleid wordt door Pechtold en Schouw. Ik had liever wat aansprekende persoonlijkheden gezien met vertegenwoordigende kwaliteiten, maar op de kennis van deze mensen valt weinig af te dingen. Marty Smits en Jan Paternotte zijn de jonge garde die dat misschien wel kan, in elk geval Paternotte die het in Amsterdam al heeft bewezen.

Pechtold had verrassingen beloofd maar die bleven uit. Pia Dijkstra vind ik toch niet interessant genoeg om in die categorie te plaatsen, ook al kreeg zij juist alle publiciteit - zoals de partij ongetwijfeld verwachtte. Ik heb nog niet de hele verdere lijst doorgeploegd maar ik moet zeggen dat er ook weinig spectaculaire mogelijkheden tot verrassing in zaten. Misschien verrassen ze straks in de kamer maar het blijft vreemd dat je uit 400 aanmeldingen toch zo weinig opwindends weet te peuren. Maar ik wil niet te negatief klinken (al blijf ik bezwaar houden tegen het hoge ambtenarengehalte) - ik weet dat het zo klinkt maar het blijf nodig om kritische noten te plaatsen in de hosannahsfeer die soms lijkt te heersen. De expertise is duidelijk aanwezig, de politiek schwung moet van Pechtold komen. Dat is en blijft gevaarlijk, denk ik. Maar in elk geval kunnen we nu andere zegslieden zien optreden dan alleen Pechtold (Schouw en Berndsen mogen al solo) en dat maakt snel genoeg duidelijk hoe het ervoor staat.

29 maart 2010

Ja. Anders! Meer Den Haag

Ook de Telegraaf pepert het lekker in dat er vier Haagse politici, een Amsterdamse en vijf hoge ambtenaren hoog op de lijst staan. Je ziet het ook al voor je van de tegenstanders: D66, Ja, Anders. Laat de ambtenaren in de kamer hun werk doen in plaats van op de ministeries. Natuurlijk hebben deze lui een hoge mate van deskundigheid van binnenuit maar de vraag is of dat het soort kennis is waarmee je echte veranderingen tot stand brengt. Ook de overstap van Schouw, nu toch al een drieëenheid met Pechtold en van Engelshoven, plus Berndsen, geeft de lijst wel een erg Haags waterhoofd. Wat zeg ik, de eerste acht namen op de lijst werken in Den Haag. Ja. Anders!

Het hoge Haagse gehalte van de D66 kamerkandidaten

De kandidatenlijst voor D66 is net gepresenteerd, of in elk geval de advieslijst zoals die door het Haagse Duo Pechtold en van Engelshoven is opgesteld. Voor mij verrassend dat de langdurige voorzitter van ons congres (en bekwaam wegduwer) Magda Berndsen op twee is gezet en een andere Haagse kracht, Gerard Schouw, Eerste Kamerlid, op drie. Vooral Schouw begrijp ik niet goed. Gaat hij zijn Eerste Kamerzetel opgeven? Verder zal ik me van een snel oordeel onthouden, ik wil de kandidaten en vooral degenen die weggeselecteerd zijn nog eens goed bekijken, maar wat wel opvalt, net als de vorige keer is het hoge gehalte aan mensen in overheidsdienst. Ik tel er 12 op de top twintig en dan tel ik de politiefunctie van Berendsen niet mee (sommige qualitate qua, zoals Boris en Fatma als kamerlid en Schouw als eerste kamerlid, plus een rechter; Paternotte is gemeenteraadslid en student). Uit de ondernemingssector komen precies twee mensen in de directe sfeer (nummer 9 is consultant en niet zelf ondernemer en nummer 20 een echte ondernemer) plus 1 lobbyist voor de MKB. Verder in de top twintig nog een lid van een Haags centrum voor strategische studies, een communicatiemedewerker van de Hanze Hoogeschool, een journaliste (de vrouw van Gerlach Cerfontaine van Schiphol faam) en de communicatieadviseur van prinses Irene. Laten we zeggen dat ik er meer van had verwacht en vooral de top twee wat bizar vindt voor een partij die wil vernieuwen. Het Haagse gehalte is erg hoog. Wordt vervolgd.

Persoonlijke druk

Obama is persoonlijk langs gegaan bij Karzai in Afghanistan om hem te vertellen dat het afgelopen moet zijn met de corruptie en de bureaucratische wanprestaties. Een dappere poging maar het zal vergeefs blijken. Dit is Obama's oorlog en hij neemt het serieus, gelukkig. Opiniepeilingen geven hem zelfs nog enig krediet voor zijn escalatie (wat het voor de Republikeinen weer moeilijker maakt om hem daarop aan te vallen) maar het blijft een gevaarlijke weg die hij heeft uitgezet.

Iraksese verkiezingen

In Irak lopen de verkiezingen ondertussen uit op een farce. Ex-premier Allawi heeft met een Sjiitische coalitie de meeste zetels gehaald en de proto-dictator Malaki, met twee zetels minder maar nu zonder het initiatief, legt zeg daar natuurlijk niet bij neer. Verkondigde Malaki toen hij leek te winnen nog dat er geen sprake was van fraude of slecht georganiseerde verkiezingen, nu zet hij alle middelen in om de macht te behouden. Hoe het uitpakken staat nog te bezien maar het hangt een donkere wolk boven het aangekondigde vertrek van de meeste Amerikaanse gevechtssoldaten in augustus.

De campagne voor de hypotheekrente aftrek is begonnen

De Telegraaf is hard bezig met zijn campagne ter behoud van de hypotheekrente aftrek. Een beleid dat vooral de hoge inkomens bevoordeelt, gesteund door de krant die de meest lage inkomen lezers heeft. Het is een soort Tea Party/Republikeinse evangelische kiezers recept waarbij mensen tegen hun belangen stemmen omdat ze op emoties worden aangesproken. Het zal aan de oppositionele partijen op dit terrein zijn om duidelijk te maken wat ze precies willen en hoe dit de huizenmarkt beïnvloed en wie ervan profiteert en wie niet (de Telegraaf en zijn omroep zullen tot de profiteursgroep behoren).

26 maart 2010

Geithner gerestaureerd

Timothy Geithner, de minister van Financiën, ws een paar maanden geleden zo onpopulair dat al werd gespeculeerd dat hij zijn baan snel zou verliezen. De reden: te vriendelijk voor Wall Street, te zeer een deel van het systeem om serieuze regulering op te kunnen zetten en niet hard genoeg toen de crisis toesloeg. Twee lange artikelen, één in The Atlantic en één in the Newyorker, doen hun best het imago van Geithner te restaureren. Inderdaad, op een moment dat de Amerikaanse overheid de banken in de problemen had kunnen nationaliseren, pleitte Geither met succes voor een alternatief beleid. Het leek miljarden te gaan kosten maar zoals het er nu uitziet, springt de overheid eruit: ze houdt geld over aan de reddingsacties. Het is waar dat de banken niets geleerd lijken te hebben en de grootverdieners lekker doorgaan met hun miljoeneninkomens (hoewel een aantal ietwat is ingeperkt door de inkomenstsaar - zonder dat er mensen zijn vertrokken, zoals altijd wordt gewaarschuwd), het is waar dat de crisis zich kan herhalen, maar de kritiek op Geithner lijkt verstomd. Of in elk geval genuanceerder dan een jaar geleden.

Nieuw succes Obama

Obama pikt zomaar zijn tweede succes op deze week: een akkoord met Rusland over de reductie van het nucleair arsenaal met 25 procent. Het schijnt dat de deal nu toch rond is nadat hij in februari nog leek stuk te lopen op het rakettenschild dat Obama toch nog in Europa wil houden. De Russen zijn er nu van overtuigd dat een deal die dat schild onmogelijk maakte zou vastlopen in de Senaat, dat alle verdragen moet goedkeuren met een twee derde meerderheid. Als het allemaal lukt dat is dit het eerste grote succes op buitenlands politiek gebied voor Obama. Ineens ziet zijn presidentschap er een stuk vrolijker en succesvoller uit. Nothing succeeds like succes. De deal is ook aantrekkelijk voor Rusland omdat het land op deze manier een vorm van erkenning vindt als supermacht, een klopje op de rug dat ze blijkbaar hard nodig hebben. Het is het eerste serieuze wapenbeheersingsakkoord in twintig jaar. Je kunt er donder op zeggen dat de Republikeinen in de Senaat problemen gaan maken, deels over de onbetrouwbaarheid van de Russen, deels over een combinatie met sancties tegen Iran. Verder zal het gekoppeld worden aan de binnenkort te verschijnen nuclear policy review. Maar het is een deal die op tijd komt voor Obama die volgende maand een top voorzit over nucleaire veiligheid en die in mei graag een verdrag zou sluiten over non proliferatie - dat lijkt overigens een veel moeilijker geval.

Israël: who cares?

Nethanyahu volhardt in zijn ramkoers met Amerika en krijgt het volle pond terug van de regering Obama. Een Israëlische krant klaagde dat Nethanyahu was behandeld als de president van Equatorial Guinea en dat klopt. Hij gedroeg zich ook als zodanig en verdiende niet beter. Hoe dit zich allemaal zal ontwikkelen, of Bibi zijn rechtse idioten in de regering kan en wil houden, of Labour, hoerig als altijd, in deze regering wil blijven zitten, of Amerika echt doorbijt, wie zal het zeggen? Maar de meest ernstige reactie voor Israël moet toch wel deze zijn: Who cares?

Euro oplossing

Merkel en Sarkozy hebben dan toch een afspraak over Griekenland kunnen maken (nadat Merkel de EU schade behoorlijk had laten oplopen). Als het echt nodig is, zullen beide landen bijspringen, samen met het IMF. In de FT schrijft Philip Stephens zoals altijd een heldere analyse over hoe Duitsland niet de gigant wordt in Midden Europa die sommigen vreesden, maar een in zichzelf gekeerd land, egocentrisch en egoïstisch. Een soort Nederland, maar dan met invloed. Er wordt nu overigens ook gepraat over een 'economische regering' voor de Euro zone, om een beter gecoördineerd beleid tot stand te brengen.

So what else is new?

Ik zat gisteren in de archieven van het Katholiek Documentatie Centrum in Nijmegen, toespraken lezend van katholieke politici in de jaren twintig. Wat me het meest frappeerde was hoe weinig er is veranderd. Kranten klagen over de slechte opkomst bij partijbijeenkomsten, politici verdedigen het beroep van politicus, ja de politiek als zodanig, klagen over de desinteresse of zelfs het wantrouwen onder het brede publiek. In de naweeën van de Evenredige Vertegenwoordiging en het algemene kiesrecht dat in 1918 werd ingevoerd, worstelden de partijen ook met de nominatieprocedures binnen partijen - hoe de lijsten werden opgesteld. De RKSP had een ingewikkeld systeem bedacht met kwaliteitskandidaten en vrije kandidaten waarover men in 1929 in elk geval niet erg tevreden was. Natuurlijk waren de onderwerpen anders en vooral in katholieke kring probeerde men de gelederen gesloten te houden, om alle 'standen' en 'klassen' bij elkaar te houden onder een grote katholieke vlag, bedreigd als ze waren door de 'rooden' die enge klassenbelangen zouden vertegenwoordigen. Ook de discussie over een elite die de gewone man vertegenwoordigt, klinkt helemaal niet zo ouderwets in de oren. Wat wel anders was, was het aantal leden van partijen, in dit geval de RKSP: 315.000 in 1927. Met een veel grotere bevolking dan toen, komt geen partij tegenwoordig ook maar in de buurt van dat aantal.

Peilingen

De laatste peiling van Synovate (iets betrouwbaarder dan de Hondt) bevestigt de trends. De PvdA is helemaal terug, een stuk sneller dan ik had gedacht, moet ik eerlijk toegeven. De PVV komt zo ongeveer op het aantal zetels dat ik had verwacht, 22, en zal, denk ik, nog verder terugvallen. Het verlies voor de SP is enorm als ze inderdaad op 9 zetels blijven steken, terwijl de winst voor Groen Links minder is dan gedacht. Maar ik vermoed dat GL nog wel wat zal wegsnoepen van D66 dat in deze peiling op 15 zetels staat.

Verder klein vuil: het wordt tijd dat Wellink zijn mond eens houdt. Zijn commentaar op de hypotheekrente soap is overbodig en schadelijk.
Balkenende blijft wankelen. Je vraagt je af of het punt waarop de schade van een wissel niet kleiner zou zijn dan die van een behoud van de man die de lijst aanvoert maar niet de kamer in wil.

McCain doet beroep op Palin

Wilt u zien hoe diep John McCain is gezonken? De voormalige straigth talker gaat volgens de New York Times nu in Arizona campagne voeren samen met ... Sarah Palin. McCain wordt bedreigd door de Tea Party activisten, niet in de verkiezingen zelf maar in de primary. Er zit een gerechtigheid in deze vernedering. McCain heeft niets gedaan om het Republikeinse destructie offensief tegen Obama te stoppen of zelfs te matigen. Nu betaalt hij de prijs.

Nothing succeeds like success

De nieuwste peilingen laten overigens zien dat nu de wet is aangenomen de meerderheid het ineens een goede wet vindt. Het toont maar weer eens dat dynamiek zijn eigen dynamiek schept en beloont Obama voor het doorzetten. Het lijkt er ook op te wijzen dat mijn voorspelling dat hij de verliezen in november zal beperken, werkelijkheid kan worden. De Republikeinen moeten erg veel winnen om in beide huizen een meerderheid te halen en hebben zelfs last van de Tea Party idioten. De schade gaat meevallen. Dat het niveau van de discussie zich nu verlaagt tot doodsbedreigingen, Limbaugh die oproept om ze uit te roeien en onverantwoordelijke Republikeinen die koren leiden met 'kill the bill' kan ook niet in het voordeel van de Republikeinen werken. Wat kiezers ook mogen vinden van de health care wet (en dat zal in de praktijk dus reuze meevallen) dit soort nonsens zullen ze niet waarderen. De Republikeinen oogsten nu de haat die ze gezaaid hebben, vraag maar aan McCain.

24 maart 2010

Door de pomp?

Ik begrijp uit het Parool dat D66 toch heeft aangegeven verder te willen onderhandelen in Amsterdam. Hmm. Op zich goed maar kun je je permitteren om van zo'n principiële positie terug te komen? Wolffensperger moet mee formeren met Eberhard van der Laan. Als het sterkere posities oplevert voor D66 in het college, heeft het tenminste nog nut gehad. Maar het omringend verhaal dat fractieleider Telleman opgewonden terugkwam van een Van Mierlo herdenking en zich daardoor geïnspireerd voelde om iets serieus te doen, klinkt bedenkelijk. Enfin, misschien komen ze er zo uit want het zou absurd zijn als D66 niet meer bestuurde. Er zullen nog wat messen geslepen worden voor de volgende ledenbijeenkomst, zoveel lijkt wel zeker.

Geen visie van D66 over publieke omroep

Op landelijk niveau heeft D66 de media paragraaf blijkbaar laten schrijven door Ruud Hendriks, met raadpleging van de baas van BNN. Volgens het bericht in de NRC werd hij geschreven met raadpleging van de mediabobo's. Die zijn niettemin erg ongelukkig met de bezuiniging van 150 miljoen die D66 voorstelt. Directeur Hagoort roept weer van alles over de kwaliteit, bla bla bla. Ik ben ook ongelukkig met deze mediaparagraaf maar om andere redenen. Er spreekt namelijk geen visie uit op het systeem van de publieke omroep. Ik pleit al jaren voor een matching funds systeem waarbij omroepleden meebetalen aan de programma's en niet voor 5,76 Euro (of iets dergelijks) allerlei clubjes in stand kunnen houden. Een systeem waarbij de omroepen op 50/50 basis door de overheid worden gefinancierd (onder inhoudelijke voorwaarden, anders moeten ze maar gewoon 100 procent commercieel gaan) en één algemene, brede BBC achtige omroep voor publieke diensten (niet sport svp). Het huidige systeem valt niet te verdedigen en is inhoudelijk een veelkoppig monster. Het moet veel kijkers en luisteraars trekken (vandaar de inhoudelijke kaalslag op Radio 4, zonder dat dit overigens meer luisteraars oplevert) en tegelijk een publieke functie vervullen die enigszins losstaat van die kijkcijfers. Dat kan nooit goed gaan en dat doet het ook niet. Verder concurreren de omroepen op het internet natuurlijk op kosten van de overheid met andere internetaanbieders. Maar voor zover ik het nu heb kunnen zien (en ik moet eerlijk zeggen dat ik het definitieve programma niet heb gezien) stelt D66 niets fundamenteels voor. Ook de VVD die traditioneel bereid is om het omroepsysteem onderhanden te nemen, had niets te bieden. Dat zei althans kamerlid Aptroot in standpuntcafé op maandag. En zo blijven we zitten met dat publieke omroepgedrocht.

Hypotheekrente geneuzel

Alle traditionele gezeur over de hypotheekrente aftrek is weer losgebarsten. Groen Links is tenminste radicaal. Ze willen er vanaf, ook al gaat het tot 2040 duren. De rest zit op het vinkentouw. Ik hoorde gisteren Frits Wester, RTL presentator, op eigen rekening de meest vergaande optie verdedigen: een vlaktaks en alle subsidies weg. Interessant te weten dat Wester een dergelijke extreme visie aanhangt maar niet erg realistisch en ook ongewenst. Een mate van progressiviteit mag in de inkomstenbelasting zitten, moet dat zelfs. Maar ik was verbaasd Wester zo uitgesproken te horen. De Telegraaf zal de campagne over hypotheekrente aftrek binnenkort wel stevig opvoeren, zodat de VVD geen kant op kan met dit alles behalve liberale verhaal. Jammer genoeg had D66 in reactie op het GL verhaal een weinig interessant standpunt.

Onze held Wilders

Wilders gaat niet de première van het filmisch broddelwerkje dat over zijn broddelwerk is gemaakt. Het blijkt dat hij foute vrienden heeft in de VS. Wat een verrassing. Jammer dat Wilders daar niet voor durft uit te komen, namelijk voor het onfrisse gezelschap waarin hij zich in diverse landen bevindt. Natuurlijk zegt dat niets over de kwaliteit van zijn standpunten want die kun je gewoon op de merites verwerpen. Maar het vertelt wel wat over het soort van mensen dat ideeën heeft zoals Wilders die opvoert. Zomaar zeggen, zoals de Grote Leider nu doet, dat hij het homostandpunt van die christelijke idioten respecteert maar niet deelt, maar trots is dat ze een filmpje over hem maken, is laf. Om het grof te zeggen: het is alsof Himmler een filmpje over je maakt en je daar trots op bent, ook al ben je het op sommige punten met Himmler niet eens. Wat een held.

23 maart 2010

Aantal kamerleden

In standpunt café hadden we gisteren een discussie over het aantal kamerleden. Een paar partijen, onder andere Grone Links, VVD en het schijnt ook D66 willen terug naar 100 kamerleden. Als bezuiniging lijkt het me onzin, laat ik daarmee beginnen. En als die 100 kamerleden van dezelfde kwaliteit zijn als de 150 die we nu hebben dan maakt het natuurlijk helemaal niets uit. Wat nodig is, is dat er volksvertegenwoordigers komen die precies dat zijn en niet op een volgende carrièrestap wachten. Mensen met een visie die niet ieder incident gebruiken om de media te bereiken. En media die mensen kunnen waarderen die een wat gecompliceerdere boodschap hebben dan het incident van vandaag of de kamervraag van morgen. Het aantal maakte daarbij niets uit. Als we dan ook nog een manier vinden om afgevaardigen ook echt een achterban te laten hebben, dan kan het beter worden. Enkel zo'n regeltje in een programma maakt echt geen verschil.

Achterhoedegevechten van onverantwoordelijke Republikeinen

De Republikeinen proberen er nog uit te halen wat ze kunnen, uit hun campagne om Obama kapot te maken. Want daar gaat het om, niet om ziektekosten, sociaal beleid of begrotingen. Nou goed, de grote slag hebben ze verloren. Het gerommel in een paar staten die denken dat ze op eigen houtje federale wetgeving kunnen dwarsbomen is een achterhoedegevecht zonder serieuze betekenis. Federaal recht gaat boven staatsrecht, nullificatie kan niet op staatsniveau. De burgeroorlog heeft dat beslist, al zijn er behoorlijk wat Republikeinen die blijkbaar alle aspecten van de burgeroorlog nog eens over willen vechten. De onverantwoordelijkheid van deze scherpslijpers is intussen ongehoord. Niet ongekend want de Amerikaanse politiek is altijd veel scherper geweest dan we denken. Obama zal dat spel nu mee moeten spelen zoals hij dat de afgelopen weken deed toen hij zich realiseerde dat zijn presidentschap op het spel stond.

Vanaf nu zullen we een politieke president zien (ik had het eerlijk gezegd al wat eerder verwacht, maar goed), iemand die de gedachte aan bruggen bouwen en compromissen sluiten heeft opgegeven. Hij zal de Republikeinen moeten neerzetten als de partij van het nee, de 'do nothing party', zoals Truman het noemde. De taak is om de nieuwe wet goed uit te leggen, de mensen die er baat bij hebben (en dat zijn eigenlijk alle Amerikanen al is het aan een bejaarde die roept dat de overheid van zijn Medicare moet afblijven - een overheidsdienst niet besteed) te mobiliseren en verder gewoon door te gaan met serieuze wetgeving. Onderwijs, consumentenbescherming, milieu. Alles is nu partijdig en gepolariseerd. Speel het dan maar zo.

Die paar demonstranten zorgden voor goede televisiebeelden maar het stelde natuurlijk niets voor. Keurige geklede suburb bewoners die per vliegtuig naar DC waren gekomen om te roepen dat de overheids van hun overheidsvoorzieningen af moest blijven en en passant toonden hoe racistisch en homofoob ze zijn: het was een beperkt groepje. De 32 miljoen onverzekerden demonstreerden niet. Die hebben vorig jaar gestemd op Obama en hij heeft hen gegeven wat hij beloofde. Met vallen en opstaan, maar het is er.

Dat een normaliter redelijk verstandig man als John McCain loopt te roepen dat hij deze voldongen feiten wil terugdraaien, heeft alles te maken met het simpele feit dat de oude man in zijn eigen staat wordt bedreigd door een simpele leuzen roepende radiopresentator die Tea Party onzin uitslaat. Zielig voor McCain maar hij verdient het om te verliezen, dan kan die mafketel als Republikeinse kandidaat verslagen worden door een Democraat. Want dat is de paradox van de Tea Party roepers. Als ze er in slagen om hun Sarah Palin kandidaten op de lijst te krijgen, zullen ze de Democraten meer zetels bezorgen dan wanneer ze verstandige lui op de lijst houden.

Slijmerige Clinton

Nethanyahu is in Wasahington. Hillary heeft zich al ongekend onderdanig getoond, buigend en de voeten kussen van de Israël lobby. Van zijn kant is Nathanyahu niet bereid om ook maar iets toe te geven. Hij zit op een ramkoers. Het zou goed als er eens geramd werd in plaats van het gezemel van Clinton. Jazeker, de vitale belangen van Israël zijn niet die van de VS, Nethanyahu zegt het zelf. Laat Obama daar maar een conclusies aan verbinden.

22 maart 2010

Hè, hè, eindelijk kunnen we verder

Eindelijk is de hervorming van het Amerikaanse ziektekostensysteem dan een feit. Het duurde langer dan nodig en is minder goed dan mogelijk was geweest, maar met alle verwijten aan team Obama die daarmee samengaan, is het een historisch resultaat. De last minute deals met abortusfanaten waren treurig maar noodzakelijk. Er zit nog leven in de culture wars (de schoolboeken in Texas zijn net aangepast door fanatici) maar uiteindelijk gaat het over de economie. Vandaar dat de kosten voor de Democraten beperkt kunnen zijn. Of beter gezegd, de risico's van verlies in november waren al zo hoog opgelopen dat het op dit moment niets meer uitmaakte of er wel of geen wet kwam en dan kun je beter wel een wet hebben.

Obama hield zaterdag zijn radiopraatje al over het volgende onderwerp op de agenda: regulering van de financiële producten. Ook daar liggen de Republikeinen dwars en gedragen zich als de loopjongens van de financiële tovenaars en verkopers van tweede rangs producten en ook daar is het eindresultaat waarschijnlijk een zwakker dan noodzakelijk compromis. Maar dat is de les van dit jaar Obama (en acht jaar Clinton): probeer beetje bij beetje te veranderen in plaats van met grote stappen. Het is de enige manier. Zelfs met een crisis als die van vorig jaar is het blijkbaar onmogelijk om door te bijten. We moeten ons maar neerleggen bij de realiteit van doormodderen.

Nieuws: er zijn nog andere D66'ers dan Pechtold

Voor het eerst zagen we zondag een andere woordvoerder van D66 optreden dan Pechtold zelf. Joris Backer legde goed uit wat hij ging voorstellen als programma voor D66 - hij kon dat omdat hij het heeft geschreven, of beter gezegd, het programma van 2006 wegens groot succes heeft aangepast. Hij zette speerpunten neer, haalde het nieuws met de twaalf jarige invoering van een AOW leeftijd van 67 en maakte niet duidelijk wat de grondslag is voor keuzes die D66 maakt (dat is mijn grote probleem met partij en programma). Gelukkig kwam hij niet met de vijf richtingwijzers aanzetten. Maar het moet gezegd, wat hij wel zei deed hij goed en het is mooi dat er nu eindelijk ook eens iemand anders aan het woord komt, ook al staat Backer nergens kandidaat voor (ja voor de Eerste Kamer maar dat is bij D66 een tombola, zoals de vorige Eerste Kamerverkiezingen lieten zien). Enige minpuntje was dat D66 door wil met de totaal inhoudsloze kreet: D66 Ja Anders. Dat er twee keer gewonnen is met een dergelijke oneliner zegt niets. Europees klopte hij wel, op gemeenteniveau maakte hij niet uit. Anders Ja is ongeveer net zo leeg als het redelijk alternatief. Jammer. En dat terwijl er behoefte is aan echte sociaal liberalen.

Aan de andere kant van de tafel zat Kathelijne Buitenweg die het programma van Groen Links uiteenzette. Geen geweldig grote verschillen tussen deze partijen, zij het dat Buitenweg iets meer ideologie in haar verhaal stopte, als ik een brede visie zo mag noemen. D66 en Groen Links kunnen prima samenwerken, zo leek het. Dat zal Pechtold met de vraag confronteren of hij buigt naar links of buigt naar rechts, zoals dat altijd gebeurt met middenpartijen (de uitdrukking is van Van Agt, die naar geen van beide kanten zei te buigen en vervolgens met Wiegel in bed dook).
Jeroen Smit leidde het debat adequaat maar moet zichzelf wat meer adem gunnen. Ik ken het verschijnsel als gespreksleider: je wilt eigenlijk de sprekers zo snel mogelijk afkappen om a) te voorkomen dat ze hun preek houden en b) alle onderwerpen op je lijstje af te werken. Dat is niet verstandig als iemand een verhaal probeert te vertellen. Smit was wat ongedurig.

21 maart 2010

Mickey Mouse diplomatie

Net voordat hij vertrok naar Washington heeft Nethanyahu net gedaan of hij enige concessies deed aan de VS om de indruk te wekken dat hij vrede wil. Het is de zoveelste charade, flauwekul. Jammer dat ook Obama ervoor zal moeten vallen en net zal moeten doen alsof dit iets verandert aan de recalcitrante houding van Israël.

Het komt wel goed

Vandaag wordt er gestemd over de ziektekostenwet van Obama. Ga er maar van uit dat het goed gaat. De Speaker van het Huis, Nancy Pelosi, heeft in elk geval de gemakkelijkste weg, het gewoon accepteren dat de wet al aangenomen is (jazeker, dat kan ook), afgesloten. Het lijkt nu te hangen op de abortusfanaten in de Democratische Partij. Onder geen voorwaarde mag een cent federaal geld worden besteed aan het ondergaan van een abortus. Dat wordt wel opgelost en dus krijgen we vandaag die lang verbeide wet.

Maar niet met de polarisatie

De demonstranten die rondom Capital Hill lieten weten dat de socialisten nu definitief het land hebben overgenomen, lieten zich van hun duidelijkste kant zien. Ze bleken ook racistisch en homofoob te zijn. Volgens de Washington Post waren het Tea Party activisten en dat belooft nog wat voor het komende jaar. De sfeer is treurig stemmend gepolariseerd; het zal de Republikeinen nog de nodige moeite opleveren om deze sentimenten in toom te houden.

20 maart 2010

Klungelige D66 in Amsterdam; Pechtolds hand?

Hoewel ik nog steeds niet goed begrijp waarom iemand als Lodewijk Asscher zo nodig burgemeester moet worden terwijl het college dat om hem heen wordt geformeerd dan tijdelijk zonder hem moet werken, blijkt uit de beschrijving van het verloop van gebeurtenissen deze week dat D66 uitzonderlijk klungelig te werk is gegaan. Al eerder heb ik me beklaagd over de Haagse kliek van D66, het centralistische in een partij die zich tooit met een 'd' maar wie bedenkt het in vredesnaam dat de perschef van Pechtold in Amsterdam de persconferentie komt leiden? Wat een geklungel. De verdenking dat Pechtold hier probeert landelijk campagne te voeren via Amsterdam kan niet bewezen worden maar lijkt wel terecht. Als dat niet zo is, dan heeft de fractie van D66 zich bijzonder onprofessioneel gedragen - en wat erger is, als je mensen erover aanspreekt, dat lijkt dat te passen in een beeld dat ze zich de afgelopen maanden hebben gevormd. Amateuristisch geklungel. Als gezegd, ik denk dat ze op de merites gezien in elk geval een punt van beklag hadden maar het lijkt er tegelijk op dat ze dat beklag te laat en verkeerd hebben gedaan.

De irritante nomade

Degenen die net als ik geïrriteerd zijn door de waardenrelativering van mevrouw Hirsi Ali en haar bekeerdrift van moslims, alsmede het voortratelen over de zogenaamde islamitische dreiging die ze vanuit haar fort bij het American Enterprise Institute nauw volgt, plus haar waardering voor gekke Wilders als bliksemafleider voor die miljoenen Nederlanders die ook bang zijn voor sharia en jihad, verwijs ik naar de als altijd uitstekende column van Bas Heijne in de NRC. Op dezelfde pagina draait Hirsi Ali zich als een waar relativistisch slangenmens in alle bochten, en verkondigt, en passant, als grote werelddenker, dat ze in de VS veel hoort over een oorlog in het midden oosten met Iran, Irak, Jordanië, Israël, de hele hotemetoot, om het hoofd te bieden aan de werelddreiging. Zo ziet de wereld eruit vanuit AEI. Dit zijn de mensen die u de oorlog in Irak brachten. De vraag rest waarom Hirsi Ali ook met haar onzinnige en inconsistente ideeën zoveel aandacht krijgt.

Vertrouw Amsterdam niet

In mijn commentaar op de D66 stellingname over Asscher zei ik dat Asscher de onderhandelaar was. Dat blijkt wethouder Gehrels te zijn. Voor de substantie van de stellingname van D66 maakt het geen verschil.
Over Gehrels gesproken, het lijkt meestal een verstandig mens maar in het NRC artikel vandaag over het Stedelijk Museum zegt ze dit: 'Het grootste probleem is dat we met elkaar niet onder ogen hebben gezien dat de kunstcollectie al die tijd niet zichtbaar was.' Huh? Daar had niemand aan gedacht? Sorry hoor. Wat een flauwekul. En alle problemen zijn de schuld van de aannemer. In december 2008 zette die volgens de topambtenaar die zijn zegje mag doen, een handtekening onder het contract dat het stedelijk eind 2009 zou opleveren. Ik vraag me af wie er hier aan het luchtfietsen was. Een jaar voor zo'n project? En pas na de afspraken kwamen de partijen erachter dat je geen klimaat kunt inregelen als je tegelijkertijd de binnenbouw afwerkt. Tss. Had niemand dat van tevoren kunnen bedenken? En dan het traditionele Amsterdams probleem: het moet allemaal fantastisch, nieuw en opwindend zijn. 'Een ambitieus ontwerp,' zegt Gehrels, 'dat op de randen zat van wat mogelijk was'. En een garantie voor vertraging en problemen. Drie maanden extra om de bouwwerktuigen op zijn plek te krijgen, omdat het midden in de drukke stad ligt. Had niemand aan gedacht. Duh. Reden genoeg om elk groot project waar de gemeente Amsterdam mee komt met stevig wantrouwen te bekijken.

De gebroken samenleving, continued

Gisteren schreef ik over Tony Judt en zijn aanklacht tegen de verindividualiseerde samenleving. Het zal wel geen toeval zijn maar vandaag pikt David Brooks, de columnist van de NYT, hetzelfde thema op in zijn interessante column, A broken society. Die gebroken samenleving is de Amerikaanse, daar heeft Brooks het over, maar hij citeert een Engelse schrijver, Philip Blond. Eerst even aansluiten op de thema's van Judt. Blond stelt dat er de afgelopen decennia twee revoluties hebben plaatsgevonden. De eerste is een revolutie van links: een culturele revolutie die traditionele gewoontes en mores opzij zette; een juridische revolutie die de rechten van individuen benadrukte in plaats van hun verantwoordelijkheden; een verzorgingsstaat revolutie waarin sociale werkers de maatschappelijke en vrijwillige organisaties vervingen. Vervolgens kwam de marktrevolutie van rechts. Door deregulering konden giga bedrijven als Wal-Mart (en Ahold bij ons) de lokale winkels de nek omdraaien. Wereldwijde financiële markten namen kleine banken over, zodat de lokale kennis van de bankier werd vervangen door jongelieden achter een computer op zoek naar snelle winsten. Vakbonden verwelkten.

Beide revoluties, zegt Brooks, hadden het over individuele vrijheid maar pervers genoeg leidden ze tot grotere centralisatie. Ze schiepen een geatomiseerde, gesegmenteerde samenleving waarna de staat moest optreden om de schade te beperken. De vrije markt schiep niet de pluralistische gedecentraliseerde economie; ze schiep een gecentraliseerde financiële monocultuur die een gigantische overheid vereist om zijn activiteiten te controleren. De onderneming om individuen te bevrijden van hun sociale ketenen leidde niet tot meer vrijheid maar tot uiteenvallende sociale verbanden.

Het is een analyse die me erg aanspreekt al weet ik nog niet precies wat er mee wil doen. Hij past in een trend van denken over de overheid, de staat en de verzorgingsstaat. Hij gaat direct in tegen de absurde redenering die Frits Bolkenstein en VVD vrienden deze week verkondigden, dat de onrust in de financiële wereld de schuld was van de staat. Die had perverse incentives gecreeërd en wie kon het de bankiers en financiers kwalijk nemen dat ze zichzelf niet onder controle konden houden? Volgens mij heeft Brooks het beter in de smiezen. Hij verzet zich, terecht, tegen de libertijnse (libertarian) variant die in de teaparty beweging zijn weerslag heeft en neigt meer naar een communitauristische benadering - en het is geen toeval dat de conservatieve partij Blond heeft opgepikt. Hij wordt de 'red Tory' genoemd. Over dat communitaurisme ben ik huiverig. Maar het is goed dat deze ideeën bediscussieerd worden. Blond sprak in zijn artikel over een 'civil state'. Klik hier voor een artikel over Blond in dezelfde New Statesman.

Like deze pagina

Specialisten Amerika

Stay tuned

Wil jij elke maand naar Amerika?

  • Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief boordevol foto's, prijsvragen en insider tips.
  • Ook ontvang je speciale deals van onze partners!

Aanmelden nieuwsbrief

Amerika kenner
Sponsors