10 september 2011 - 21 september 2011
Like ons op Facebook

10 september 2011 - 21 september 2011

door Frans Verhagen

De blogposts op deze pagina zijn geschreven door Frans Verhagen (Oud beheerder van Amerika.nl)

21 september 2011

Obama kan geen bruggenbouwer zijn

Een van mijn favoriete columnisten, David Brooks van de New York Times, is nu al een tijdje de weg kwijt. Hij schreef een boek over bio-sociologie dat ietwat over the top is en wijdde daar ook enige columns aan - niet zijn beste werk. Hij beklaagde zich meermalen over de Republikeinse destructiezucht en stond open voor elk idee dat ergens in het midden uit zou komen, compromis was het codewoord.

Nu heeft hij het gehad met Obama. Niet omdat die keer op keer toegeeft en zich door de Republikeinen als boksbal heeft laten gebruiken maar omdat hij ooit geloofde in de boodschap van Obama de bruggenbouwer. 'Call me a sap', zegt Brooks, vertaal het maar als goedgelovig. Hij geeft Obama een standje omdat hij terugvalt op politics as usual, dat wil zeggen keihard het politieke gevecht aangaat met de Republikeinen en zijn eigen agenda neerzet, ook al weet hij dat die geen kans heeft om aangenomen te worden. Ik had meer verwacht van Brooks dan zo'n lamentatie over wat er nooit geweest was.

Ja, ik geloofde ook ooit dat er een soort boven de partijen positie mogelijk was. Ik dacht dat Obama dat kon bewerkstelligen. Nu weet ik wel beter. Om twee redenen zat ik (en zit Brooks) verkeerd. Ik had onderschat hoe destructief de Republikeinen zijn. Ze rijden nog liever het land de sloot in dan dat ze goed algemeen beleid voeren als dat Obama politiek zou kunnen bevoordelen. Met die lui valt geen zaken te doen. De tweede reden is dat ik Obama overschatte. Hij kan dit niet, hij kan niet boven de partijen staan. Om dat te doen moet je koppen tegen elkaar slaan en politiek bedrijven. Dat is deze intellectueel niet gegeven. Brooks zou dat nu ook moeten weten. Wat hij dan ook wil met deze column is me niet duidelijk.

Onbeschoft en nutteloos

Eerste bericht over de algemene beschouwingen: Wilders gaat tekeer tegen Cohen op zijn bekende botte, onbeschofte en geobsedeerde manier. Jammer dat Cohen er op inging in plaats van deze vlerk te negeren. Maar voor mij was het alweer voldoende. Genoeg van de algemene beschouwingen.

Meer geld voor defensie, svp

In het kader van de begroting gisteren naar een discussie geweest over de krijgsmacht. Tja, een treurig verhaal. Twee jaar lang gediscussieerd over de nieuwe rol van de krijgsmacht, mooi rapport Verkenningen, met een voorspelbare uitkomst: als je defensie het rapport laat schrijven dan komt men natuurlijk uit op de optie alles kunnen, het zwitsers zakmes. Een beperktere ambitie zou verstandiger geweest zijn.

Nu wordt, nota bene door een rechts kabinet, defensie ontmanteld. Het is zielig om te zien hoe een heel apparaat naar de vernieling wordt geholpen en het lijkt haast wel een autonoom proces. 'Er moet nou eenmaal bezuinigd worden,' heeft financiën beslist, zei iemand gisteren.

Dat is natuurlijk flauwekul. Het is de beslissing van dit kabinet om defensie over de rand van de afgrond heen te duwen. Het is een politieke keuze. Je had ook de 500 miljoen voor wegen en ander fijn spul kunnen gebruiken om defensie te beschermen. Sterker nog, je zou denken dat de enige partij die in zijn verkiezingsprogramma had staan dat ze niet zou bezuinigen, de VVD (en de CU geloof ik), er op zou worden aangesproken.

Hillen maakt ondertussen een zielige vertoning van wat defensie nog vermag. De optie zwitsers zakmes, overal meedoen, kan tijdelijk even niet gehaald worden, misschien kan een volgend kabinet (met PvdA die verstandiger is op dit terein) dat wel repareren. Mooi niet. Deze kaalslag is definitief maar wat echt wringt is dat Hillen niet de consequentie trekt en teruggaat om te kijken welke ambitie wel realistisch is. Even nog politiek: de VVD was de enige en is dus nu de grote verrader. Ik had zelf gehoopt en me er nog voor ingezet dat ook D66 defensie zou ontzien. Dat is niet gebeurd, er wordt meer ingezet op ontwikkelingshulp. Onverstandig, dunkt me.

Het schijnt, zei een van de sprekers, dat de militairen cynisch en verbitterd zijn. Kan ik me voorstellen. Niemand die iets voor hen doet, een minister die zich laat voorschrijven wat te doen en niet het lef heeft om te zeggen dat hij dat niet accepteert. Het is een beetje lachwekkend om die Verkenningen te herlezen - een interessant rapport met dubieuze gevolgtrekkingen - en dan de kaalslag te zien. Er lijkt sprake van gescheiden werelden. Je roept het ene en je doet het andere en niemand lijkt het verband te leggen.

Waarom doet de politiek niets, vroegen we ons af? Is er niemand die het opneemt voor defensie? Nou, in elk geval niet iemand die daarover wordt gehoord. Defensiespecialist is onaantrekkelijk in de Kamer. Een spreker zei dat er geen ex militairen meer in de kamer zitten. Dat is niet helemaal waar, Wasila Hachich van D66 komt recht uit de krijgsmacht. Maar het is helemaal niet noodzakelijk om ex militair te zijn om een behoorlijk verhaal te houden om defensie te verdedigen. Het zou een verhaal moeten zijn van Nederlandse buitenlandse politiek en de verplichtingen die bij je ambities horen. Enfin, niemand die het doet. De sullige Hillen staat er bij en kijkt er naar. Maar dat doen de kamerleden ook.

Leve de klassenstrijd

Nog even over de klassenstrijd die Obama volgens de Republikeinen begint. Ze hebben gelijk. Volgens Obama is het geen klassenstrijd maar rekenen. Hij heeft ongelijk. De manier waarop de Amerikaanse samenleving de afgelopen decennia uit balans is geraakt is zodanig ernstig dat er wat aan gedaan moet worden. De reden van die onbalans is dat de politiek aan de leiband loopt van belangen en lobbyisten. Daarbij zijn de Republikeinen in elk geval in de daad (maar ook de Democraten mogen zich dit aanrekenen) degenen die keer op keer de hoogste inkomens, de mensen die het beste zichzelf kunnen redden helpen en publieke zaak van algemene uitgaven, deels om die rijken te kunnen laten verdienen, steeds verder bekorten.

Dat is klassenstrijd. Die is al lang gaande. Een heersende elite buit het land uit. Het prijskaartje daarvoor loopt op. Niet alleen zullen politici als Obama maar vooral veel extremere Democraten klassenstrijd gaan voeren, maar de sociale onrust in de VS zal gaan toenemen. Amerika is geen land van grote opstanden, van grote onrust. De sociale samenhang is te gering voor grote bewegingen. Het is meestal vlam in de pan. In 1932 het bonusleger van veteranen die hun pensioenen opvroegen omdat ze in de crisis niet konden overleven, in de jaren zestig de rellen in de grote steden die een stevige raciale component hadden. Dat gold ook voor de laatste uitbarsting, de Rodney King rellen in Los Angeles. Maar de VS is niet immuun. Ook daar kunnen sociale media, de bereidheid om erop te slaan en agressief te zijn zomaar de vlam in de pan laten slaan. En dan gaat het echt hard.

Dat Obama de klassenstrijd aanbindt, of aanduidt, is daarom volkomen terecht. Hij zou er meer mee moeten doen, hij zou de Republikeinen het moeten inwrijven, hij zou moeten duidelijk maken, dat de Amerikaanse Henk en Ingrid stelselmatig worden uitgekleed door het Amerikaanse equivalent van Maxime en Mark, de pluchezitters. Je hoeft de internationale niet aan te heffen om deze nieuwe klassenstrijd toe te juichen.

Hypothekensubisidie loopt op zijn laatste benen

Steeds meer blijkt dat de VVD uit de pas loopt met het land als het gaat om het onaantastbare heilige huisje van de zogenaamde liberalen: de hypotheekrente subsidie voor de hoogste inkomens. Het klimaat lijkt rijp voor een serieuze herziening, liever nog een afschaffing, maar in elk geval het beperken van de aftrek in de hoogste schijven. Wie durft? Van de VVD hoef je niets structureels te verwachten. Misschien kan een andere partij nu eens die populistische angel uit dit verhaal halen: alsof de middeninkkomens ervan zouden lijden als er iets zou veranderen. Als Rutte werkelijk historische betekenis zou willen verwerven dan zou hij dit zijn partij door de strot moeten duwen. Dat doen echte leiders. Houdt u vooral niet u adem in.

19 september 2011

Uitmelken van de publieke omroep

De Fuck you mentaliteit van PowNed heeft nieuwe hoogtes bereikt. Op een canapé in Ibiza (of was het Palma) hangen de twee duurbetaalde medewerkers om te laten zien dat zij ook erg goed zijn in het verspillen van geld van de publieke omroep. En waarom niet? Ze lulden zich in het systeem, met hulp van Plasterk en de Telegraaf, en melken dat nu uit, heel goed wetend dat ze er straks weer uitgetrapt worden. Lachen toch? Ze maken één uitstekend punt, dat moet ik ze toegeven: onze publieke omroep is kolder.

De collaborateurs geven Wilders alle troeven in handen

Rutte en Verhagen spelen een gevaarlijk spel met Wilders. So what else is new? Dat doen ze al een jaar. Dat klopt maar het krijgt nu een gevaarlijke component, nog afgezien van de collaboratie van D66, Groen Links en de PvdA. Het gevaar is dat Wilders helemaal vrij gelaten wordt om de Eurocrisis uit te buiten. Hij heeft geen enkel voorstel of plan om schade te beperken, hij heeft überhaupt geen enkel plan dat beleidsmatig uitvoerbaar is. Maar hij keert zich tegen alles wat er gebeurt.

Daarmee zit Wilders altijd goed. De Euro overleeft: hij klaagt over de kosten. De Euro sneuvelt: ik heb het altijd al gezegd. Kosten voor sneuvelen: had maar eerder naar mij geluisterd en het was minder geweest. Ik weet niet of de kiezers dat verhaal zullen kopen maar het biedt Wilders en zijn kudde niet zo slimme kamerleden de kans om hun totale gebrek aan resultaten te verhullen. Wilders is overal tegen. Kosten voor hem: nul. Opbrengsten: nul in resultaten, maximaal in verongelijkte verhalen.

Het is de schuld van Rutte en Verhagen, van de belangenbehartigers van VVD en CDA, dat Wilders deze winstgevende positie kan innemen. Zij weigeren de Grote Leider verantwoordelijkheid te dragen en daardoor hoeft hij het niet. Maar D66, Groen Links en de PvdA doen daaraan mee. Ze zijn geen gedogers, daarin heeft Job Cohen gelijk. Het is erger. Ze zijn 'enablers'. Ze staan Rutte en Verhagen toe te regeren met 52 zetels en helpen Wilders daarvan straks de winst te incasseren.

Als een van deze partijen en beter nog, de hele club, lef had, dan zouden ze Rutte dwingen om Wilders te dwingen in te stemmen met regeringsbeleid of op te rotten. Zeker, dat is niet in hun belang want dan verliezen ze hun regeringmacht en ze zullen het niet doen. Ze komen er mee weg omdat de oppositie niet weet wat haar belang is. Het wordt een dure collaboratie: Wilders gaat de regering laten vallen als het hem uitkomt en strijkt dan de hoofdprijs op. De oppositie én de regeringspartijen zullen eronder lijden, omdat Nederland er onder zal lijden. Ze zijn er verantwoordelijk voor dat Wilders vrij kan kiezen waar hij wel en niet verantwoordelijk voor is. Straks komt de rekening en kunnen we alleen maar zeggen: eigen schuld dikke bult. Niet dat je daar vrolijk van wordt. Wilders steeds groter in een land dat steeds kleiner wordt.

Banken en bankiers: nog steeds niet te vertrouwen

Het nieuwste handelsschandaal in de voor eigen rekening en risico handelende banken, de UBS handelaar in Londen, heeft rare kantjes. De handelaar heeft schaduwdeals gemaakt om zijn verlieslijdende posities te verhullen, precies dezelfde techniek die Kerviel gebruikte bij de Société Generale. Volgens een UBS baasje was het een 'terroristische aanval'. Hij heeft iets te veel 9/11 stuff gezien, schat ik. Zorgwekkender was dat hij eraan toevoegde dat het niet mogelijk was om die te voorkomen.

Na al die praatjes van de banken die te groot waren om om te vallen nu komen vertellen dat je 2,3 miljard dollar hebt verloren en dat je daar niets aan had kunnen doen, is wel erg veel gevraagd. Dat de UBS topbaas, mijnheer Grübel, dan ook nog eens zegt dat hij zich er niet voor verantwoordelijk voelt, is stuitend.

Het UBS schandaal is keurig op tijd om te laten zien dat bankiers niet leren, niets willen leren als het er om gaat om geld te verdienen. Ze zijn even roekeloos en onverantwoordelijk als tevoren en lopen nog steeds weg van hun bedrijf als in hun kraam te pas komt. UBS geeft reden om inderdaad te vrezen dat we afstevenen op een herhaling van 2008.

De nieuwste Telegraaf/Maxime Verhagen campagne

Dan de boodschapper maar, moet Maxime Verhagen gedacht hebben. Het Central Plan Bureau ligt onder vuur want Coen Teulings, PvdA bons, zou slecht werk afgeleverd hebben met de PGB cijfers - die de regering in hun hemd zetten. Ik weet niet wat ik er precies van moet denken want het is een Telegraaf verhaal, een krant waar journalistiek vaak plaats maakt voor politieke actie. Een PvdA bons laten struikelen en Rutte/Wilders en passant beschermen pas geheel in de strategie van de Telegraafleiding. Even afwachten dus of de ambtenaar van Maxime Verhagen hier over de schreef is gegaan of dat er werkelijk wat aan de hand is.

Eigen verantwoordelijkheid

Hoop ach en wee gezeur over de lastige positie van Israël. In de VS Democraten die Obama anti-Israël noemen. Allemaal flauwekul. Israël claimt heel goed voor zijn eigen belangen te kunnen opkomen. Die belangen zijn niet die van de rest van de wereld en dat wordt steeds duidelijker. Israël heeft veertig jaar de kans gehad om een grootmoedige deal te sluiten, liet dat na en betaalt straks de rekening, zeker als Nethanyahu de belangen van zijn land ondergeschikt blijft maken aan die van zijn coalitie. Lastig? Zeker. Maar je moet niet op medelijden rekenen als je zelf voor dat lastige parket verantwoordelijk bent.

Klassenstrijd

Obama heeft het eindelijk begrepen. Hij moet vechten en net zo hard tegen de Republikeinen zijn als die tegen hem zijn. En lef hebben. Vandaag zal Obama een belastingverhoging voorstellen voor mensen die één miljoen dollar verdienen, om er zeker van te zijn dat zij op zijn minst dezelfde marginale belastingvoet ondergaan als de middenklasse. Omdat een deel van hun inkomsten uit vermogen en investeringen komt, die lager belast zijn, ontspringen ze vaak de dans. Het gaat om een zeer beperkt aantal mensen.

Maar de cijfers doen er niet toe. De belasting wordt zeker niet aangenomen. Maar daar gaat het niet om. Obama dwingt de Republikeinen om te erkennen dat hun beleid vooral de rijken en upper middle class ten goede komt. Kiezers die moeite hebben de eindjes aan elkaar te knopen moeten er maar eens over nadenken waarom de Republikeinen keer op keer de belangen van de gevestigde machten verdedigen. Het is op zich een eenvoudig verhaal maar je moet het wel goed vertellen en op een goed punt brengen.

En je mag het Obama nageven, hij heeft het zover laten komen dat alles wat maar een beetje lijkt op strijd, op confrontatie, voor hem revolutionair oogt. Maar de achterliggende gedachte is belangrijk. Kiezers hebben de neiging om een verhaal van gevestigde belangen te volgen, vanuit de lang niet altijd gerechtvaardigde veronderstelling dat hun belangen daar ook mee gediend zijn. Het is meestal moeilijk uit te leggen - zij het vaak omdat de luisteraars niet willen luisteren - waarom dat zo is. Zoals het verhaal in Nederland over hypotheekrentesubsidie. Het lijkt maar niet door te dringen dat de mensen in de hoogste schijf daarvan profiteren - sterker, dat alleen mensen in de hoogste schijf ervan profiteren dat het hele bedrag aftrekbaar is. Als boeman werkt het en zelfs mensen die er geen enkel belang bij hebben, laten zich bang maken.

Klassenstrijd. Eindelijk. Het wordt tijd. De gevestigde belangen, de pluchezitters, de gebruikers van de overheid die tegelijkertijd die overheid afkammen: zet ze onder druk. Als hun enige verweer is, klassenstrijd, laat maar komen.

18 september 2011

Tijd voor minder democratie in de VS?

In The New Republic een interessant betoog van Peter Orszag, die tot voor een half jaar begrotingsdirecteur was van president Obama. In essentie komt het er op neer dat we nu in de VS zoveel polarisatie en daaruit voortkomende stagnatie hebben dat het bedreigend wordt voor het welzijn van de natie. So far, so good. Hij heeft een oplossing: minder democratie. Orszag stelt voor om wat minder democratie te hebben en wat meer regels en instellingen die min of meer automatisch werken. Twee vormen van automatismen noemt Orszag maar hij begint met het voorbeeld van een automatisch mechanisme dat we al geaccepteerd hebben: progressieve belastingen. Je betaalt minder van je inkomen als je minder gaat verdienen, helemaal automatisch en daardoor is de impact van jouw minder verdienen beperkt. Eureka. Meer progressief, meer stabiel.

Een ander automatisme zou kunnen zijn dat als de economie slechter wordt de werkloosheidsuitkeringen (hij zegt 'verzekeringen' maar dat impliceert dat mensen die al hebben afgesloten) automatisch omhoog gaan om de vraag op peil te houden. Een ander voorbeeld is een 'backstop rule': als de politici iets niét doen, dan gebeurt er wat. Zo'n regel zit in het chantage akkoord van deze zomer: als er geen overeenstemming komt wordt er automatische bezuinigd, maar ook op defensie.

De tweede variant zou zijn onafhankelijke instellingen die bepaalde maatregelen nemen. Commissies die iets voorstellen dat wet wordt tenzij het Congres ervan afwijkt met expliciete voorstellen. Hmmm. U ziet al dat de maatregelen die Orszag voorstelt controversieel zijn en, zou ik zeggen, politiek niet haalbaar.

Ik ben het met Orszag eens dat polarisatie leidt tot stagnatie en dat je er niet veel aan kunt doen met de middelen die we nu hebben. Zijn voorstellen lijken me tamelijk nutteloos, zoal niet gevaarlijk. Ten eerste gaat zijn systeem met automatische stabilisatoren en niet veel politieke invloed wel erg lijken op de semi autoritaire regimes die nu claimen beter te functioneren dan democratieën - en niet helemaal zonder grond, moet je erbij zeggen. Maar een tweede reden om zijn voorstellen weinig relevant te achten is dat dergelijke systemen democratisch moeten worden ingevoerd. Juist de stagnatie als gevolg van polarisatie zal het onmogelijk maken om maatregelen aangenomen te krijgen die dat proces doorbreken.

Wat dan wel? Ik wil me er niet te gemakkelijk van af maken, maar het antwoord is dat wat democratie altijd nodig heeft: leiderschap. We moeten gekozen politieke leiders hebben met een mandaat om dingen te doen. Zij kunnen en moeten de politieke steun verzamelen om serieus beleid te voeren. En dan kunnen ze het ook. Het vergt niet zozeer een sterke leider, iemand die met harde hand dingen uitvoert, maar een slimme leider die met zachte maar dwingende hand de meerderheid laat doen wat nodig is.

Ik begrijp dat Orszag teleurgesteld is in zijn president, al zal hij dat niet zo hardop zeggen. Maar in een democratie is er geen alternatief voor leiders die coalities bij elkaar sprokkelen. Daarop mag je ze afrekenen. Een president heeft een behoorlijke machtspositie om dingen af te dwingen, maar dan moet hij wel leiding geven.

Bewijsstuk nummer 231: Feijenoord 'supporters' en het probleem van Nederland

Dank aan de zogenaamde Feijenoord supporters: ze hebben nog maar eens onderstreept hoe kortzichtig al dat geneuzel is over Marokkaanse rotjong. Die zijn er, maar we hebben een serieus probleem met jongeren (en oudere jongeren) in Nederland. Wie net doet of dit Feijenoord gedoe, de verspilde miljoenen iéder weekend voor voetbalgeweld, de zuipketen, de Volendamse kermis, onderwijsproblemen niet te maken hebben met een algemeen Nederlands jongerenprobleem, die steekt zijn kop in het zand. Het is tijd om de oogkleppen af te zetten.

Krijgen we nu ook eens uw verhaal?

Job Cohen miste gisteren weer een open kans om een alternatief voor het huidige kabinetsbeleid te bieden. Het was weer een toespraak met kritiek op wat er wel gebeurt, niet op wat er zou gebeuren als hij de kans kreeg. Wat moeten we daarmee? Het is vast patroon op Nederlandse politieke congressen dat de oppositie alleen maar te hoop loopt tegen. Als ze nu eens zouden vertellen waar ze voor waren, dan konden we eindelijk eens een discussie op niveau voeren. Dat mevrouw Ploumen ok nog de gemakkelijke crowd pleasing aanval op Wilders opende tekende de armoede. Negeer die man nu eens en vertel eens wat je zelf te bieden hebt. Ook Cohen kon deze verleiding niet weerstaan. Hij onderstreepte zijn eigen armoede door Wilders op te roepen het kabinet te laten vallen. Zelf kan hij dat niet. Hij kan alleen pensioenplannen redden die Wilders niet steunt. Voor Cohen valt te hopen dat Wilders zijn oproep niet volgt. De PvdA heeft niets te bieden.

17 september 2011

McGinnis flink onder vuur van de lamestream meda

Palin was al een goner voordat Joe McGinnis zijn nieuwe boek uitbracht. Maar het is interessant om te zien hoe Palin verdedigd wordt, als je het zo mag noemen, tegen McGinnis. Niet dat er van zijn verhalen niets klopt, maar het wordt als irrelevant en laag bij de grond gezien door dezelfde mainstream media die Palin altijd stevig aanpakten. Nu krijgt McGinnis ervan langs. Zijn boek wordt slecht besproken, hij wordt als overdreven haatdragend gezien en ja, hij heeft er belang bij om zo snel mogelijk zo veel mogelijk boeken te verkopen voordat Palin laat weten dat ze inderdaad niet meedoet. Een over the top zelfpromotor, die McGinnis? Laten we zeggen dat hij en zijn boek er niet geweldig vanaf komen.

Een brede middenpartij? Nah, wonderen bestaan niet

Kunnen Groen Links en D66 samen een middenpartij gaan vormen die voorkomt dat de uitersten de Nederlandse politiek beheersen? Ik betwijfel het. Niet omdat de partijen programmatisch zoveel verschillen, hoewel je bij D66 nooit weet hoe hun keuzes gaan uitvallen, maar omdat de ene partij een ledengedreven club is en de andere een achter de leider aan hobbel gemeente. Het heeft Groen Links in de loop van de tijd redelijk stabiel gemaakt, rond de tien zetels. D66 komt vanzelf weer in de achtbaan terecht als Pechtold wegvalt of zijn regeerbereidheid uitleeft.

Zouden ze programmatisch aan elkaar te knopen zijn? Ik vond de afgelopen jaren dat de Femke Halsema sociaal liberale verhalen beter aansloten op de werkelijkheid dan het 'vertrouwen op de eigen kracht van mensen' verhaal van D66. De samenhang van de Nederlandse samenleving, de aanpassing van de verzorgingsstaat en een verhaal over waar de overheid nu wel en niet voor nodig is, ik zag het meer bij GL dan bij D66. Mijn stem heb ik daar ook door laten bepalen.

Dat wil niet zeggen dat het niet mogelijk is om de twee programmatisch aan elkaar te knopen. Er zijn veel D66'ers die meer willen dan richtingwijzers, die een beginselprogramma willen waaruit beleidskeuzes logisch voortvloeien en die debat willen. Maar ze zijn met niet genoeg mensen en niet genoeg institutionele invloed om de partij die richting op te duwen. Neem alleen al de afdeling Amsterdam, de grootste van het land. Een man of dertig, veertig max op afdelingsvergaderingen en dan vooral bestuurders en vertegenwoordigers. Debat over de inhoud? Het ontbreekt.

GL heb ik niet van zo nabij gevolgd maar ik ben evenmin onder de indruk van de Van Poelgeest richting hier in de stad. Daar lijkt nog te veel PSP en CPN achtergrond door te sijpelen in het overal de overheid bij halen. Halsema zou zich er niet geweldig bij thuis voelen.

Maar vooral is het een cultuurverschil dat deze twee partijen gescheiden zal houden. Pechtold vertegenwoordigt D66 perfect en je kunt je niet voorstellen dat hij ooit Groen Links zou vertegenwoordigen. Sap of Halsema hadden, omgekeerd, wel degelijk de sociaal liberale vleugel van D66 kunnen vertegenwoordigen. Maar ja, Van Poelgeest en Van Gent weer niet. Ik zie het er niet van komen, die combi in het midden. De Haagse stolp van beide partijen, maar met name die van D66, zal het ook wel voorkomen. Na het bijna wegvagen van D66, in 2007, was er ruimte voor een nieuwe liberale partij. Nu niet meer.

Weinig te slijpen dit weekend

Misschien ligt het aan mij, maar ik vond de NRC dit weekend verbazend oninteressant. Weinig gelezen, veel meteen weggelegd. Niet zozeer het mode supplement, totaal overbodig maar, ik weet het, goed voor de adverteerders. Nee, het was de body die niet kon inspireren. Misschien ligt het aan mij, pensioenen en de begroting en ander gedoe zijn niet aan me besteed.

Het interviewtje met Wilders in de Volkskrant was weer wel interessant in zijn gebrek aan verrassing. Die totale obsessie van de Grote Leider met Job Cohen. Het wordt zijn ondergang, Wilders' denkraam zit vast, ook al probeert hij manhaftig islam door Griekenland te vervangen. Zielige man, maar goed, dat is geen nieuws.

16 september 2011

Conservatisme zonder compassie

De onaangename ondertoon van de Republikeinse campagne voor conservatieve correctheid wordt steeds schriller. Bij het debat in Californië begon het publiek te applaudisseren toen de moderator een vraag stelde over de 263 executies die gouverneur Perry zonder enige twijfel aan de juistheid van het oordeel had getekend. Het applaus was voor de executies.

In Florida juichten de luisteraars toen Ron Paul, de extreme libertarian, weigerde te antwoorden op de vraag wat Amerika zou doen met een onverzekerde dertiger die intensive care nodig had. In plaats daarvan hield hij een ideologisch praatje over dat je kon kiezen en dat je daar maar de gevolgen van moest dragen. Applaus, applaus.

Dit Amerika wordt een steeds gemener, steeds vervelender land. Ook een steeds achterlijker land, dat moeten we erbij zeggen. Geen cent naar scholen. Applaus. Niets voor infrastructuur. Applaus. Vijftig miljoen onverzekerden, een kwart daarvan kinderen? Applaus. Vijftien procent onder de armoedegrens? Applaus. Waar is het idee van samenleving gebleven? Zelfs conservatieven hadden het nog niet zo lang geleden over compassionate conservatism. Nu is het masker af. Compassie is slap, on Amerikaans. Applaus.

Het Nederlandse jongerenprobleem

Heel goed dat Diederik Samson als straatcoach heeft gewerkt. Zijn verhaal over de (Marokkaans Nederlandse) etterbakjes die op hun scooters doen wat ze willen in Amsterdam west is to the point en terecht. Ja, het is een discipline probleem. Maar misschien zouden ze, de coaches en de beleidsmakers, ook twee extra dingen kunnen doen. Ten eerste eens laten zien waar deze etterbakken terechtkomen als ze dertig zijn. Ze kunnen geen vrouw vinden, geen behoorlijk werk en voor georganiseerde misdaad zijn ze ook niet uitgerust. Ten tweede zouden we moeten proberen om schooluitval te verminderen door die elf en twaalfjarigen binnen het VMBO te houden. Persoonlijke aandacht en begeleiding daar kan veel problemen voorkomen. Ook heel goed dat Samson duidelijk maakt dat het moslim zijn hierin niet het probleem is: hoe meer gelovig hoe beter de jongens zich gedragen.

Ten slotte een onderbelicht deel van Samsons verhaal. Hij vertelt dat hij ook in Noord straatcoach was. Daar was het geweld op straat van autochtone aard en liep het vaker op fysiek geweld uit, zegt hij helemaal aan het einde. Ik combineer het met Ferry de Haans verhaal in de Volkskrant over de drinkproblemen in Noord Holland en mijn eigen observatie op de kermis van Volendam (vraag niet hoe ik er terecht kwam). In gereformeerde kringen rond Nijverdal (of all places) hoorde ik dat alcohol het grootste probleem was. Enfin, zuipketen all over the place

Dan kan ik toch alleen maar concluderen dat we niet een Marokkaanse rotjong probleem hebben maar een immens jongerenprobleem. Een maatschappelijk probleem, maatschappij breed en niet beperkt, helaas moet je haast zeggen, tot tweede generatie kinderen.

Palin niet meer dan een voetnoot

Doonesbury, de politieke strip in de Trib, had deze week Sarah Palin als thema. De schrijver/tekenaar stak de draak met haar via voorpublicaties uit het boek van Joe McGinnis, die twee jaar naast haar is gaan wonen om alle rotzooi op te graven. Het was niet toevallig dat Garry Trudeau het boek te pakken kreeg, zoals de NRC meende, maar opzet. McGinnis en Trudeau zetten het zo in elkaar. De rommelige levensloop van Sarah Palin, drugs, affaires, een huishouden van Jan Steen, totaal gebrek aan discipline, verrast niemand. Maar het zijn ook geen huis-, tuin- en keukenschandaaltjes zoals Arie Elshout meent vanaf zijn post in hedonistisch New York.

Veel doet het er niet toe. Ik heb vanaf het begin gesteld dat Palin geen kandidaat zou zijn. Ze heeft nu een landelijke bekendheid, een miljoenen inkomen, waarom zou ze dat in de waagschaal stellen met een campagne die haar gebrek aan inhoud en capaciteiten opnieuw zou blootleggen? Daarin krijg ik gelijk. Ze is geen kandidaat en wordt geen kandidaat. Wat ik niet voorzien had, is dat Palin binnenkort ook haar rol als media persoonlijkheid kwijt zal zijn. Deels door het eindeloos flirten met de kiezers en dan uiteindelijk niets doen, deels door de onthullingen van McGinnis maar vooral omdat Palin het theedrink initiatief uit handen heeft gegeven aan Michele Bachmann en nu ook Rick Perry (al staat te bezien hoe thee hij is).

Palin zal een voetnoot van de historie blijken. Wel een belangrijke. Haar bijna-doorbraak laat zien hoe een non valeur tot één hartslag van het presidentschap kan komen als een dementerende oude man als John McCain roekeloos wordt. Iedereen wist dat McCain een loose canon was maar dat hij zo onverantwoordelijk zou zijn, was een verrassing. Het zou de oude man voorgoed moeten doen zwijgen. En Palins fans, Bart Jan Spruyt en Joshua Livero, zouden ook wel een toontje lager mogen zingen.

Enfin, het kwaad straft zichzelf. McCain is irrelevant. Palin zijn slechtste beslissing - feitelijk de enige die hij als landelijk politicus heeft genomen. En nu Palin ook af door de zijdeur. Er is politieke gerechtigheid.

Bachmann is haar eigen grootste vijand

Michele Bachmann stapelt fout op fout. Ze roept van alles en nog wat en heeft een natuurlijk neiging tot overdrijven. Had ze een mooi punt gescoord tegen Perry met zijn gedwongen vaccinaties en de vraag voor hoeveel dollars de man werkelijk te koop is, ondermijnt ze het door te roepen dat het vaccin tot achterlijkheid kan leiden, wat aantoonbare onzin is. Ook hier geldt, gerechtigheid.

Erdogan voorbeeld in Arabische lente

Kamerleden van de PVV zijn geen grote geesten, niets nieuws onder de zon. Het in opdracht van de baas uitgevoerde Israël doet altijd alles goed beleid verleidde een kamerlid dat beter onbekend kan blijven tot een nieuwe uitbarsting tegen premier Erdogan van Turkije. Wat Wilders altijd verkeerd heeft ingeschat (en Bolkenstein met hem) is de belangrijke rol van Turkije als scharnier tussen Europa en het Midden Oosten. We, dat wil zeggen, Wilders, Bolk en de VVD, hebben Turkije weggeduwd.

Nu viert Erdogan successen in nieuw bevrijde landen die de Arabische lente vorm proberen te geven. Het is ironisch dat de grootste roepers over islamitische extreme varianten niet onderkennen dat Turkije nou juist het voorbeeld is hoe het goed kan gaan, hoe je een democratisch land kunt hebben waarin moslims een belangrijke rol spelen. De partij van het Verbieden is daar blind voor, uit blinde liefde voor Israël. De rest van ons moet verstandiger zijn.

UBS schandaal mooi getimed

Alweer een handelaar zijn bank voor twee miljard dollar het schip in laat gaan. Opnieuw aan een desk waar de bank voor eigen rekening en eigen risico probeert veel geld te verdienen. Van mij mogen ze. Ik heb geen belang bij UBS, noch omhoog, noch omlaag. Deze rekening mag bij de aandeelhouders en de directie gedeponeerd worden. Het is inderdaad waarschijnlijk, zoals Martin Wolf stelt, dat de directie desgevraagd niet zou kunnen uitleggen wat er gebeurt aan dat Delta desk.

Gerechtigheid in dit geval zou zijn dat iedereen die ook maar in de buurt van dat desk of het zogenaamde management ervan tot in lengte van jaren geen bonussen meer krijgt. Maar zo werken banken niet. Het schandaal is ondertussen uitstekend getimed. In Groot Brittannië is net het Vickers rapport verschenen dat pleit voor een fire wall tussen de normale bankactiviteiten en dit soort handel. Martin Wolf, die in de commissie zat die de aanbevelingen deelt, is niet voor een totale scheiding en heeft daar goede redenen voor. Maar een fire wall stelt je in staat om als het mis gaat de twee los te koppelen, zodat niet opnieuw de belastingbetaler de klos is. Eén van de argumenten tegen, zegt Wolf, is dat GB concurrentiekracht zou verliezen omdat Frankrijk die regels anders maakt, het zogenaamd level playing field verhaal. Terecht gooit hij dat argument in de prullenbak. Als Frankrijk een regeling wil die zijn belastingbetalers bloot stelt aan grote risico's dan moet Frankrijk dat maar weten, het is geen reden voor GB om dat te doen. Inderdaad, het argument dat andere landen dom zijn en wij daarom ook dom moeten zijn wordt veel te vaak gehoord van regeringen die zelf geen beleid durven te maken.

15 september 2011

Niall Ferguson gefileerd

Niall Ferguson is een popi Engelse historicus, nu aan Harvard. Hij heeft een hekel aan Engeland, een nog grotere hekel aan Europa, vindt alles in Amerika fantastisch en denkt dat de islamitische radicalen een grote dreiging zijn. Hij houdt er neocon ideeën op na, die overigens hun grenzen hebben wat het con deel betreft: hij liet zijn vrouw en drie kinderen zitten voor Hirsi Ali, die nu zwanger van hem schijnt te zijn (als dat soort dingen u interesseert). En oh ja, Niall Ferguson schrijft boeken. Heel veel boeken.

Nu de reden voor dit stukje. In de 9/11 uitgaven van The New Yorker, een uitstekend nummer overigens, veel interessanter dan veel andere herdenkingspogingen, bespreekt Adam Gopnik een aantal boeken over 'the end of empire', onder de vlag 'gaat Amerika ten onder?'. Veel van die boeken staan in de lange traditie van Oswald Spenglers 'Untergang des Abendlands'.

Maar wat mij triggerde was de nogal kritische bespreking van Fergusons werkje 'Civilization: The West and the Rest'. U moet weten dat Ferguson meent dat de VS meer zouden moeten zijn als het Britse rijk in zijn hoogtij imperiumdagen. Gewoon dingen opdringen, niet omkijken en ervan overtuigd zijn dat het goed is voor de kolonies om een dosis Engelse, in dit geval Amerikaanse, wereldwijsheid opgedrongen te krijgen.

Ferguson beschrijft, vertelt Gopnik, hoe hij twee jaar geleden ineens door kreeg dat China na vijfhonderd jaar de dominantie van het westen zou kunnen gaan overnemen. Het was tijdens het luisteren naar een concert van muziek door de Chinese componist Angel Lam. Die laatste ken ik niet, maar Gopnik noemt het 'kitsch classicism' en steekt de draak met Ferguson aha erlebnis. Hij noemt het typisch voor diens boek.

Ferguson is briljant, schrijft Gopnik, in sommige van zijn uitgewerkte onderwerpen. Hij noemt een mini essay over de triomf van westerse kleding door gebruik van westerse wol en textiel. Ik geloof hem op zijn woord, want Ferguson kan goed zijn. Maar Gopnik stelt dat tegenover Fergusons ex-cathedra verklaringen die een stuk minder onderbouwd zijn. Ferguson heeft Max Weber ontdekt en denkt dat de protestantse ethiek achter de grote sprong van het westen zat en dat we dat terug moeten halen omdat onze vermeende ondergang met de terugloop van protestants geloof heeft te maken. Never mind dat de groei in rijkdom samenging met een teruglopend geloof. Never mind dat dat de ondergang in de VS samengaat met een terugkerend geloof op het allerlaagste niveau van intelligentie. En hoe China dat dan doet, wordt lastig. Mao was een soort ketter en de huidige groei is stiekem protestants. Ja, lacht u niet.

Maar zijn jongste stelling is dat alles lekker liep met het westen tot we die verdraaide moslim immigranten binnen haalden. Die hebben de verlichting niet meegemaakt (u hoort wat de pillow talk in huize Ferguson/Ali is). Grappig is wat Ferguson beschouwt als de grondteksten van de westerse beschaving, de teksten waarop we terug moeten grijpen om onszelf te redden: Newtons Principia (waarover Gopnik opmerkt dat het onleesbaar is voor leken en zelfs voor Ferguson), de King James Bible, Locke, Smith, Darwin, Burke, Shakespeare en een paar speeches van Lincoln en Churchill. Ironie schijnt te ontbreken. Hij denkt werkelijk dat de westerse beschaving is gebouwd op Angelsaksische werken, of, afgezien van Lincolns, Britse onderdanen. Erasmus, Montaigne, Molière of Goethe bestaan niet. Ferguson mag een knappe jongen zijn, zowel in den vleze als als historicus, hij is gevangene geworden van zijn ideologische denkraam.

Ook bij de zelfverklaarde intellectuelen van de verlichting in Nederland, laten we zeggen de Bolkensteins en Boekensteins van deze wereld, is Ferguson natuurlijk populair. Het zou lachwekkend zijn als het niet zo ernstig was. Natuurlijk schrijf ik dit stukje omdat ik een hekel heb aan gladjakkers als Ferguson, mensen die zich er te gemakkelijk van af maken ten bate van het volume van verkopen. Die gemakkelijke prietpraat verkopen over moslims, het westen, Amerika en Engeland. Ze verdienen gefileerd te worden door schrijvers als Gopnik.

Krukkenparade

Uri Rosenthal legde nog eens fijn uit dat de wereld precies weet hoe Nederland denkt over buitenlands beleid. Hij deed het in reactie op alweer een boetade van een PVV Israël lobbyist tegen de premier van Turkije. Jan Kees de Jager legde haarfijn uit dat hij zich voorbereidde op het faillissement van Griekenland, maar nu nog even niet. Hij was verkeerd begrepen. Of had hij het verkeerd begrepen? Dat weet je nooit sinds het 50 miljard akkefietje. Leuk uitzwaaiertje van Plasterk: Rutte kan misschien niet rekenen maar hij kan wel tellen - de PvdA is nodig om het Eurobeleid te steunen. En vandaag Leers met een fopspeen voor de Vrijheidsactivisten: een strenger immigratiebeleid. Hillen? Yoohoo. Trots op Nederland. Trots op onze minsters.

Reality check

Vice president Dick Cheney, de man die de VS dichter bij een staatsgreep heeft gebracht dan wie dan ook, geeft in zijn bio een eenzijdig verhaal. Dat was te verwachten. Te veel werk om al zien stellingnames te corrigeren.

Maar één sprong er uit in de analyses van 9/11 waarin Cheney ook mocht optreden - helaas heb ik hem niet gehoord over zijn persistente leugen dat Saddam bij 9/11 betrokken was. Cheney verklaarde met veel aplomb dat '3000 mensen gedood op Amerikaans grondgebied, dat is nooit gebeurd in de Amerikaanse geschiedenis'.

Ach, die Cheney. Er zijn een aantal gelegenheden waarbij veel meer mensen op Amerikaans grondgebied, op één dag zijn gedood ... door Amerikanen. Ik heb niet alle veldslagen in de Burgeroorlog opgeteld waarbij dit soort aantallen sneuvelden, maar Antietam (24.000 doden en Gettysburg (52.000 doden) zijn in elk geval twee gelegenheden waar de Amerikanen, zonder hulp van Osama Bin Laden een hoop Amerikanen over de kling joegen.

Nog een terzijde over Rutte in zijn herdenkingsspeech afgelopen zondag: hij nam weer een gemakkelijke weg door de aanslagen 'laf' te noemen. Wat een onzin. Zonder de kapers tot helden uit te roepen, was lafheid wel het laatste wat je ze kon verwijten. Het was een stoutmoedig, creativieve en ongelooflijk effectief rechtse directe voor de Verenigde Staten. Laf had er niets mee te maken - of het moest de juichende Bin Laden zijn die in zijn woestijnkamp anderen het werk liet opknappen.

Tijd om de Amerikaanse joodse Democratische kiezer gewoon af te schrijven

Je kunt blijkbaar nog steeds een zetel in het Amerikaanse parlement verliezen omdat je niet voldoende pro Israël bent. Althans, dat is de interpretatie van het Democratisch verlies van de zetel in New York, van Anthony Weiner, de man die foto's van zijn edele delen aan on line fans stuurde. Het is moeilijk uit te maken of die zetel echt verloren ging - de Republikeinse winnaar is een katholiek die veel werk maakte van zijn slaafse volgzaamheid aan Israël, no matter what. Het kan ook zijn dat veel meer mensen een waarschuwing wilden geven aan Obama, zoals de kiezers eerder dit jaar een Republikein in up state New York lieten verliezen om de partij van Afgevaardigde Ryan te waarschuwen dat ze van medicare af moesten blijven.

Korte baan analyses. Maar het leidt tot een stortvloed aan artikelen over de kans dat de Democraten de joodse kiezers, een kleine maar belangrijke want altijd stemmende groep, kwijt raakt. De reden zou zijn dat Obama niet voldoende pro-Israël is. Helaas speelde Obama dat spel ook mee door zijn hulpje Axelrod sms'sjes te laten rondsturen over hoeveel waardering er bij de anti-alles regering Nethanyahu is voor Obama.

Misschien is het verstandiger als de Democraten nu eindelijk eens besluiten om niet meer te hengelen naar die joodse kiezers op basis van Midden Oosten beleid. Schrijf ze af en voer een normaal, gebalanceerd buitenlands beleid, zou ik zeggen. Laat je niet chanteren. Helaas, ik vrees het ergste.

Poppetjes met poppenhuisbeleid: wie is nog geïnteresseerd in Nederlandse politiek?

Nederlandse politiek wordt steeds oninteressanter. Inhoudelijk gaat het nergens over nu alle partijen de bezuinigingen van de ambtenarencommissies hebben geaccepteerd. Het gaat steeds meer over gemanoeuvreer aan de marge, met de pluchezittende belangenbehartigers van VVD en CDA aan de macht. Neem het journaal gisteren. Ik weet niet meer waar het over ging, ik geloof de onnavolgbare pensioengesprekken. De machthebbers konden geen steun vinden bij Wilders, dus gingen ze shoppen bij de PvdA. Job Cohen meldde trots dat de regering nu uitvoerde wat de PvdA wenste en wat Wilders niet wilde. Als hij daar maar lang genoeg meer doorging, dacht Cohen, zou Wilders de stop er wel uittrekken. Wel, fat chance. Wilders doet dat alleen als hij de Euro voldoende heeft uitgemolken om de desinteresse van zijn electoraat in de zogenaamde islamisering te compenseren. Cohen steunt de machtsovername van VVD en CDA in de hoop op een terugkeer. Heerlijk zo'n oppostie.

Om het gekeutel nog verwarrender te maken klaagde Wilders, die iedere maandag achterkamer overleg heeft met de pluchezitters over welk deel van Henk en Ingrid nu weer wordt uitverkocht, dat Cohen aan achterkamertjes beleid deed. Hij druft! Maar weersporken werd het niet. Ook beklaagde de Grote Leider zich elders over dreigingen van hotemetoten dat als Griekenland uit de Euro zou vallen 'in Europa het licht uit zou gaan'. Daar moest hij niets van hebben (van dat soort dreigingen dan, bij hem is het licht al lang uit). Leuk dat de NRC snel Wilders' eigen geneuzel over de uitgaande lichten vanwege de islamisering, overal in Europa, tegenover zette.

Pechtold mocht nog eens vertellen hoe onverantwoordelijk die Wilders is, die hij ondertussen in het zadel houdt door de interne tegenstelling in het kabinet toe te dekken. Kunduz, Euro. En de karavaan van ministers met een achterban van 52 zetels in de kamer trekt verder. Rutte heeft de deal van zijn leven: paars plus zonder lastige linksige ministers (hoewel hij zich nu realiseert dat D66'ers helemaal niet lastig zijn). Verhagen heeft de laatste en beste deal van zijn politieke leven: vijf ministerposten met 21 zetels. Als persoon wordt hij gehaat, als politicus gerespecteerd.

Geen wonder dat mensen hun interesse in Nederlandse politiek verliezen, ondergetekende incluis. Nergens is ook maar een spoor van visie te bekennen, het gaat allemaal over poppetjes. Gegeven de leiders van de respectieve partijen, zal dat de komende jaren ook niet veranderen.

Wanneer begint de klassenoorlog nu eindelijk?

De armoedecijfers in de VS zijn sterk opgelopen. Het Census Bureau meldt dat vorig jaar 2,6 miljoen mensen meer onder officiële armoedegrens vielen dan het jaar tevoren. Hun totale aantal van 46,2 miljoen was het hoogste absolute aantal sinds deze stand werd bijgehouden, beginnend in 1959. De reden voor de toename - of het gebrek aan afname, want de VS ging ooit op een goed traject - is de recessie. Met meer dan 15 procent van de Amerikanen zonder werk en talloze miljoenen tot over hun oren in huizen die minder waard zijn dan de hypotheek waarover ze iedere maand een exorbitant bedrag moeten betalen, met leegstand en ontruiming aan de orde van de dag, met verlies van ziektekostenverzekering als je je baan kwijt raakt, met het aflopen van werkloosheidsuitkeringen is het niet anders dan normaal dat deze cijfers oplopen. Het geeft alleen maar extra argumenten om de economie aan te jagen, inkomens op peil te houden en consumptie te stimuleren, en niet het bezuinigingspakket op te leggen dat de Republikeinen wensen.

Als om nog eens te onderstrepen hoe belangrijk Obamacare was, zijn nu ook weer meer mensen onverzekerd. Een kwart van alle kinderen leeft in armoede en alleen als ze in het uitkeringsprogramma zitten, hebben ze medicaid. Er zijn veel mensen die niet in armoede zitten maar hun baan kwijt zijn, die zonder ziektekostenverzekering zitten. Des te irritanter dat de ideologische libertariër Ron Paul geen antwoord wilde geven op de vraag wat de Amerikaanse samenleving doet met onverzekerde mensen die in een acuut bedreigende situatie komen. Dat is een vrije keuze, zei de held van de studenten. Daar zorgen de kerken en zo wel voor. Hij kwam er mee weg en de andere Republikeinen hoefden zich evenmin te verantwoorden. Het blijft een schande dat in zo'n rijk land zoveel mensen bang moeten zijn om ziek te worden.

Tegelijkertijd werd duidelijk dat het gat tussen de hoogste inkomens en de lagere inkomens de afgelopen tien jaar opnieuw veel groter is geworden. De inkomens van de middenklasse gingen achteruit, na jaren van stagnatie. Die van de topinkomens bleven gelijk. Steeds minder mensen steken steeds meer van het Amerikaanse inkomen in hun zak. De scheidslijn is vooral het al of niet hebben van een college degree. Mensen zonder opleiding hebben geen enkele kans om zich op te werken tot de middenklasse, laat staan hoger. Maar zelfs afgestudeerden met hoge studieschulden zitten in de problemen. Ze blijven langer bij hun ouders wonen (tot die, zoals vorige week in een schrijnend voorbeeld bleek, 500 dollar huur voor hun zoon gingen rekenen en hem daarmee de facto, het huis uitzetten).

Wat dit allemaal doet voor de sociale cohesie, om die beladen term maar weer eens van stal te halen, is onduidelijk. De VS heeft geen geschiedenis van opstanden van de onderklasse of de arbeiders tegen de zelfverrijkende, niet in de rest van de samenleving geïnteresseerde welgestelden. Maar het wordt steeds onaangenamer buiten de gated communities.

Wat doet dat allemaal met de politiek? Wel, dat is het bizarre. De Republikeinen stellen beleid voor dat de lobbyisten hen voorschrijven en wees gerust, de armen of de kleine middenstand hebben geen lobby. Waarom stemmen ze dan toch op die partij? Jazeker, er was een mooi boek een paar jaar geleden What's the matter with Kansas? dat het gedeeltelijk verklaarde op basis van social issues, geloofswaanzin en dergelijke onderwerpen. Als je het debat bij de Republikeinen hoort dan lijkt het daar ook vooral over te gaan, plus een blijkbaar nog steeds resonerende boodschap van vrije markten zijn goed voor u, ook als u in de lagere inkomensgroepen zit. Het wordt tijd dat daar eens een goed stuk klassenoorlog tegenover wordt gezet. Van Obama zal het niet komen, maar hopelijk komen think tanks met wat serieus materiaal om de desastreuze gevolgen van het afbreken van de samenhang in de VS te onderstrepen.

De aanstaande recessie - of is ie er al?

Een mooie en opmerkelijke vaststelling in de column The short view in the Financial Times. James Mackintosh stelt vast dat de Europese banken gekelderd zijn. Maar als je de financiële waarden uit de index sloopt dan doen de Eurzone bedrijven het een stuk minder dan die in de VS. Vanaf de piek zijn deze niet financiële ondernemingen met 31 procent gedaald, in de VS met 14 procent.

Hij heeft twee mogelijke verklaringen. De eerste is dat de financiële crisis het kredietbeleid van de banken al heeft verkrampt. Banken zelf kunnen geen korte termijnfinanciering meer vinden. Het resultaat is een recessie in de Eurozone. Rutte/Wilders houdt er al rekening mee en terecht. Adam Posen krijgt in zowel Trib als FT veel aandacht. Deze dwarse economische adviseur van de Bank of England pleit voor een stimuleringsbeleid en voor een overheidsondersteunde bank voor middenstand, waar het leningenbeleid wel genereus kan zijn.

Een tweede reden kan zijn dat de ECB zijn monetaire geloofwaardigheid niet wens op te offeren door de rente te verlagen en zich niets aan te trekken van inflatie. De FED probeert verder geld in de economie te pompen, de ECB niet.

Mackintosh ziet iets van waarheid in beide verklaringen. Maar ook internationale Europese bedrijven deden het slechter, niet alleen exposure aan de Eurozone gaf de doorslag. Zowel de VS als de EU stevenen af op een nieuwe recessie (met financiële crises als bonus). Investeerders die bang zijn dat de Eurozone zal instorten met enorme knock on effecten, zullen de markt verder omlaag jagen. Maar, concludeert hij, afgezien van rampen is of de Europese markt ondergewaardeerd of de Amerikaanse overgewaardeerd.

13 september 2011

Slechte week voor de PVV

De SP heeft een mooie analyse gemaakt van de manier waarop de PVV zijn kiezers belazert. Mooi. Het is genoegzaam bekend dat Wilders liever op maandag meeregeert met de pluche zitters dan dat hij iets doet voor Henk en Ingrid. Het anti immigratiebeleid waar de Grote Leider zich op beroept, zal bij de verkiezingen niet erg aanspreken. De SP heeft een eerste stap gezet om de PVV af te rekenen op de inhoud van hun beleid.

Dat de Socialistische Partij daarbij toegeeft dat haar eigen kiezers door de PVV zijn weggesnoept, is lastig - althans ik neem aan dat de SP dat onplezierig vindt - maar het is wel waar. Het is nu al te voorzien dat de SP een van de grote winnaars wordt bij nieuwe verkiezingen. Niet door kiezers van de PvdA weg te zuigen maar van de PVV. Ze verdienen alle hulp. Nog beter zou het zijn als de sociaal democraten nu eindelijk hun zaken eens op een rijtje kregen en programmatisch aansprekend werden. Hoe kan de verzorgingsstaat of als die term te onpopulair is, een inclusief Nederland, in de toekomst gered worden? Van de PvdA zul je het niet horen. Daar zit het grootste probleem.

Sowieso een slechte week voor de PVV. Nu Camiel weer vrijerloos is, kan hij als verlosser terugkomen in de politiek. Dat is een nachtmerrie scenario voor Wilders want het zal zijn basis in Limburg, waar hij het meeste steun geniet, danig ondermijnen. De onbetrouwbare en onpopulaire Maxime Verhagen kan die kiezers niet terughalen, Camiel wel. Met inhoud heeft dat allemaal niets te maken. Eurlings maakte twee jaar geleden een knieval voor Verhagen met zijn liefdesverklaring op het pluchezitterscongres. Je mag dus aannemen dat hij die conservatieve, ouderwets katholieke richting van Verhagen inhoudelijk deelt.

12 september 2011

Pessimisme over Eurozone

Mijn steun en toeverlaat in het begrijpen van de Eurocrisis, Wolfgang Münchau van de Financial Times, legt vandaag uit waarom de uitspraak van het Constitutionele Hof van Duitsland, alom geïnterpreteerd als geruststellend want beleidsruimte latend, geen overwinning was voor de Eurozone. Er zijn drie opties, zegt Münchau. Een gezamenlijke eurobond. Een monetisering van de nationale schulden door de Europese Centrale Bank. En een derde optie is die van de nu afgetreden Jürgen Stark van de ECB, aanpassing door depressie, het tegelijkertijd terugbrengen van private en publieke schuld.

De uitspraak van het hof leek een overwining voor de Euro, hij stond het principe van de tijdelijke crisismaatregelen toe. Maar Münchau heeft de hele uitspraak gelezen (meer dan ik of de meeste andere journalisten en commentaargevers hebben gedaan) en concludeert dat het hof Eurobonds niet zal toestaan. Aangezien dat Münchaus favoriete optie was, is hij pessimistisch over hoe het verder zal gaan. De depressie die Stark wil komt misschien vanzelf wel als we zo doorgaan. Een fiscale unie zou ook moeilijk of onmogelijk zijn onder de uitspraak van het hof, omdat het een referendum over de wijziging van het Lissabon Verdrag zou vereisen, en die zal niet door de bevolking worden aangenomen. Het zou een overdracht van soevereiniteit naar Brussel eisen. En Merkel is er tegen.

Wat betekent dat allemaal volgens Münchau? Ten eerste dat de kans op een faillissement van één of meer lidstaten waarschijnlijk wordt. Griekenland is gered (nou ja) maar er is geen interesse om andere landen voor een tweede ronde uit de problemen te helpen. Dat maakt het waarschijnlijk dat Ierland of Portugal in de problemen komt. De ECB is de enige instantie die een break-up van de Eurozone kan tegenhouden, zegt Münchau. Maar ook daar gelooft hij niet meer in. Dat gaat hij volgende week uitleggen.

11 september 2011

Wanneer wordt D66 afgerekend op Kunduz?

Volgens de wakkere regeringskrant verliest Groen Links deze week één zetel. Komt door Kunduz, zegt wichelaar Maurice de Hond. Ook D66 verliest één zetel in de peilingen, daarvoor wordt geen specifieke reden aangegeven.

Ik kan het niet laten om mijn repeterende plaat toch nog een keer te laten horen: waarom krijgt Groen Links alle stront over zich voor het absurde Kunduz besluit, terwijl D66 achter hetzelfde regeringsbeleid stond - en dan zonder discussie binnen de partij? Ik kan het Pechtold nauwelijks kwalijk nemen dat hij dit onderwerp niet aanroert, hij past wel op. Tactisch gezien is het natuurlijk verstandig om je niet te roeren in een affaire die zoveel vertelt over je partij, je programma en je functioneren.

Laat Sap de kastanjes maar uit het vuur halen, maar het is wel vreemd dat de media hem ermee weg laten komen. D66, dat wil zeggen, Pechtold en De Wijk, waren waarschijnlijk onder alle voorwaarden akkoord gegaan met Kunduz. Maar indertijd schaarde Pechtold zich moedig achter de door Sap veroverde condities. We weten allemaal dat dat leugens zijn en minister Hillen de enige is die de waarheid spreekt. Tijd om wat rekeningen te vereffenen, zou ik zeggen.

10 september 2011

Onze pseudo intellectueel en de gemiste kansen

Frits Abrahams ging gisteren mooi tekeer tegen Nederlands meest prominente pseudo intellectueel, Frits Bolkenstein. Bolkenstein meent nu dat het goed gaat met de integratie en dat het westen een bedreiging is voor de islam en niet omgekeerd. Waar was hij toen dit originele standpunten waren en ze een tegenwicht konden bieden tegen de ordinaire bangmakerij van zijn vroegere leerling?

Zoals Abrahams terecht opmerkt constateerde het rapport Blok in 2004 al dat het stukken beter ging met de integratie dan de goegemeente dacht. Het waren toen de VVD'ers en de altijd verkeerd zittende Maxime Verhagen die het doorwrochte rapport al verwierpen voordat ze het hadden gelezen. Een corrigerende stem van een echt gezaghebbende intellectueel zou op zijn plaats geweest zijn. Maar nee, Abrahams wijst op een debat met Job Cohen, ik geloof in 2007 nog, die stukken beter weet dan Bolkenstein hoe het er echt voor staat, waarin de laatste nog steeds de gemakzuchtige stelling verdedigt dat 'de integratie mislukt is'.

Bolkenstein was de aanstichter van veel kwaads toen hij in 1991 zijn artikel schreef over de onverenigbaarheid van 'de islam' en democratische waarden. Die onverenigbaarheid heeft niet lang geduurd. Hij ziet nu eerder een dreiging van de westerse waarden voor de islam dan omgekeerd. Iets dat weldenkende mensen al veel langer hebben verkondigd: de zuigkracht van de westerse samenlevingen en de manier van leven is zo groot dat hij altijd zal overwinnen, in elk geval in het westen zelf. Bolkenstein meent dat nu ook maar waar was hij toen het bon ton was om het omgekeerde te betogen en mee te huilen met de haatzaaier alsof er een islamitische machtsovername in Nederland aan zat te komen?

Zijn zelfgenoegzame stelling dat de westerse cultuur superieur is, gun ik hem. Het is een inhoudsloze stelling. Het is geen competitie. Er vallen heel wat kanttekeningen te zetten en er zijn plenty elementen te vinden in andere culturen die interessant zijn, zonder dat je op de borst slaand onze superioriteit hoeft te verkondigen. Honderd jaar van oorlogen en economische crises laten zien dat superioteit net zo relatief is als cultuurbeoordeling. De boemannen van Bolkensteins wereld, cultuurrelativisme en multiculturalisme, staan nog stevig overeind als grote stropoppen die hij gemakzuchtig omver stoot. Met rigoreus denken hebben ze niets te maken.

Ten slotte merkt Abrahams terecht op dat Bolkenstein indertijd zich uitsprak voor Rita Verdonk als leider van de VVD. Wat hij zag in dat holle vat blijft onverklaard. Maar het was een misser van formaat. Ook zijn pas heel laat afstand nemen van zijn vroegere leerling vertelt ons iets over de denkkracht van Bolkenstein, net als zijn steun voor een regering die zijn bestaan dankt aan de minst liberale krachten in het land. Bolkensteins verhaal geeft aan dat hij een volger is, geen leider, al ziet hij dat zelf graag anders.

De visie van Palin

Mooie column in de Trib vanochtend. Anand Giridharadas daagt progressieven uit om eens wat verder kijken in Palins speeches (vorige week in Iowa). Hij stelt dat als je de platte populistische prietpraat voorbij bent, Palin een interessant verhaal houdt dat progressieven zou moeten aanspreken. Hij legt drie aan elkaar gekoppelde stellingnames vast.

De eerste is dat de VS nu wordt geregeerd door een 'permanente politieke klasse', afkomstig uit beide partijen en steeds meer vervreemd van de gewone kiezer. Dat Palin tot deze groep behoort, laat ik maar even terzijde, het gaat om het punt dat ze maakt.

Het tweede is dat deze Republikeinen en Democraten een bondgenootschap hebben met big business, tot beider voordeel en gericht op het creëren van wat zij omschrijft als 'corporate crony capitalism'. Ten derde stelt Palin dat de grote waterscheiding in de VS niet is tussen de vrienden en de vijanden van Big Government, maar tussen de vrienden en vijanden van giga, afstandelijke en oncontroleerbare instelling, zowel van publieke als van private aard.

Palin veegt de politieke klasse de mantel uit voor paniekzaaierij (over het schuldenplafond) en vervolgens naar de golfbaan afreizen (Boehner) of naar Martha's Vineyard (Obama). Ze stelt vast dat politicus een prominent middel is om rijk te worden. Dat zeven van de tien rijkste counties rondom Washington liggen. Het geld dat corporate Amerika gebruikt om zichzelf voordelen te kopen, houdt deze politieke klasse in stand.

In haar toelichting op de derde stelling, vond Palin dat er zoiets is als goed kapitalisme en slecht kapitalisme, de eerste verantwoordelijk voor innovatie, entrepreneurs en risico nemende ondernemers, de tweede de zakkenvullers in de financiële dienstverlening die leven van bail outs, belastingvoordeel zonder ook maar een baan te scheppen.

Giridharadas stelt, terecht denk ik, dat wat er is aan debat in de VS wordt gedomineerd door saai en voorspelbaar bescherming van belangen via de overheid, in het Democratische geval door verworven rechten te behouden, in het Republikeinse geval door rechten te verwerven. Palin hint naar een debat tussen kleinschalig, lokaal gericht denken (localism noemt hij het) en national-global institutionalism.

Zonder meteen openingen te zien hoe we dat debat kunnen verheffen boven het niveau van de pseudo intellectuelen en de Sarah Palins, vond ik het een column die aan het denken zette. Inderdaad, corporatisme is de essentiële kwaliteit van de westerse samenlevingen, maar niet een corporatisme dat een soort algemeen belang dient, maar een dat specifieke belangen dient (de VVD doet dat bij ons). Ik vrees dat lokalisme, Kleine Aarde achtig jaren zeventig denken aantrekkelijk is maar niet realistisch. Ergens moet een tussenvorm te vinden zijn. Daarover denken is de uitdaging. Als Palin haar verhaal een stap verder brengt, dan wordt ze nog verrassend interessant.

Janine Jansen en de bladmanagers

Abrahams had nog een ander punt, deze week (behalve dat hij keer op keer het punt maakt dat hij de enige echt interessante columnist van Nederland is). De documentaire over Janine Jansen en de uitbuiting van onze beste musicus door gladde bladenmakers en marketing managers.Ik heb ook gekeken en had hetzelfde gevoel.

Vooral de Linda man was een levend cliché van wat ik zelf in de bladenwereld heb ervaren. Wel Jansen uitbuiten maar vooral soft en niet te uitdagend voor de domme lezeressen, Paul de Leeuw met een column en zo nog wat dumbing down ideeën. Ik wist opeens weer waarom ik jaren geleden wegging bij de VNU, toen de grootste bladenmaker in Nederland (nu Sanoma geheten). Het was altijd van dit soort inhoudsloos geneuzel dat er de reden van is dat in Nederland geen interessante bladen gemaakt worden.

Dat Janine Jansen zich ervoor leende en het zich zwijgend liet overkomen, kan ik begrijpen al zou een behoorlijke manager haar ertegen beschermd hebben. Het is een pact met de duivel. Je wilt met je muziek zoveel mensen bereiken, Brittens vioolconcert op de cd zetten. Daarvoor moet het product verkopen als Unox rookworst. Ze liep tegen haar eigen grenzen aan en heeft nu, hoop ik, gekozen voor enkel de muziek. Als je zo intens speelt als Jansen moet je het daartoe beperken en de rest van de tijd een leven leiden van meer inhoud dan gekeuvel met domme bladenmakers of muizige interviewers.

Like deze pagina

Specialisten Amerika

Stay tuned

Wil jij elke maand naar Amerika?

  • Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief boordevol foto's, prijsvragen en insider tips.
  • Ook ontvang je speciale deals van onze partners!

Aanmelden nieuwsbrief

Amerika kenner
Sponsors