Rechtelijke macht, echte macht
Like ons op Facebook

Rechtelijke macht, echte macht

door Frans Verhagen

Het Amerikaanse politieke systeem is gebaseerd op scheiding van machten. Het congres maakt de wetten, de uitvoerende macht ligt bij de president en de rechtelijke macht uiteindelijk bij het Supreme Court. Dit verkiezingsjaar gaat alle aandacht naar de president maar je zou kunnen zeggen dat het Supreme Court veel belangrijker is. De negen rechters bepalen of wetten en regels in overeenstemming zijn met de grondwet. Zij zeggen of staten abortus mogen verbieden of de doodstraf mogen toestaan, of de president mag afluisteren of arresteren, of homo's mogen trouwen. In 2000 beslisten ze zelfs de presidentsverkiezingen. De rechters bepalen de precedenten: als zij een uitspraak hebben gedaan dan is die de regel - tot ze zelf de uitspraak veranderen. Zo vonden ze in 1896 rassenscheiding geen probleem, maar verklaarden ze die in 1954 in strijd met de grondwet.

Omdat deze negen voor het leven zijn benoemd - om ze af te schermen van politieke druk - is het natuurlijk belangrijk wie er rechter wordt. En dat bepaalt in eerste instantie de president. Hij draagt bij een vacature iemand voor die goedgekeurd moet worden door de senaat. Eenmaal benoemd, blijft de gemiddelde rechter van het Supreme Court 26 jaar zitten, heel wat langer dan een tweetermijn president. Soms is er jaren lang geen opening maar de twee benoemingen die president Bush sinds 2005 heeft kunnen maken zullen meer invloed hebben op de toekomst van Amerika dan al het andere dat hij heeft gedaan - inclusief de oorlog in Irak. Met twee jonge conservatieve rechters heeft Bush het hoogste gerechtshof nadrukkelijk rechtsaf gestuurd. De conservatieven hebben nog maar één stem extra nodig om hun agenda te kunnen realiseren. Ze kunnen dan abortus weer verbieden, de macht van de president vergroten en positieve discriminatie afschaffen. Of, zoals vorige week aan de orde was, alle controle op wapenbezit opheffen.

In de presidentscampagne spelen deze belangrijke benoemingen geen rol. Althans niet direct. Meestal gaat het over onderwerpen als abortus, schoolgebed en homohuwelijk, onderwerpen waarover uiteindelijk het Supreme Court gaat. Daarom zullen de kiezers ook bij het stemmen op een president wel degelijk in hun achterhoofd houden dat de volgende president misschien rechters kan benoemen die Amerika fundamenteel kunnen veranderen. Ook over die extra stem in het Supreme Court wordt op 4 november beslist.

Like deze pagina

Specialisten Amerika

Stay tuned

Wil jij elke maand naar Amerika?

  • Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief boordevol foto's, prijsvragen en insider tips.
  • Ook ontvang je speciale deals van onze partners!

Aanmelden nieuwsbrief

Amerika kenner
Sponsors