Jouw site over de presidentsverkiezingen 2008

Inhoudsopgave

Rondleiding

Kiessysteem

Partijen en kandidaten

Onderwerpen in verkiezingsstrijd

Achtergronden

Geschiedenis

Opdrachten

Vaak gestelde vragen

Dagelijks volgen verkiezingsnieuws

Alles weten over Obama? Lees dit boek:

120 pag's, € 9,95

Gemaakt door en onder redactionele verantwoordelijkheid van
Big Sky Productions BV

Copyright 2004:
u mag downloaden wat u wilt voor privé gebruik, maar hergebruik op het internet of anders wordt vervolgd.

Colofon

George W. Bush,
Republikeins kandidaat
voor het presidentschap

Vice-president Dick Cheney, klik hier

Andere links:

Republikeinen

Politieke partijen

Onderwerpen verkiezingsstrijd

De regering Bush

Democraten

Vice president Cheney

Hoe het presidentschap van George W. Bush eruit had gezien als op 11 september 2001 niet de aanvallen op het World Trade Center hadden plaatsgevonden, zullen we nooit weten. Het was een duidelijke breuk in zijn ambtsperiode. Voor 9/11 ging het over belastingverlagingen, social issues en het opheffen van reguleringen die het bedrijfsleven dwars zaten. Daarna was George Bush een oorlogspresident, zoals hij het zelf formuleerde.

Vereniger?

Ik ben een 'uniter, not a divider', stelde Bush in de campagne van 2000. Dat is er, laten we het voorzichtig uitdrukken, niet helemaal uitgekomen. Je zou verwachten dat Bush met zijn kleine meerderheid en omstreden verkiezingsresultaat, wat voorzichtig zou zijn opgetreden. In plaats daarvan toonde hij zich een radicale president, vastbesloten om iets te doen met zijn presidentschap. Hij werd de meest conservatieve president sinds de Tweede Wereldoorlog. Maar het is conservatief met een draai: onder Bush groeide de overheidssector enorm. Dat kon omdat het hele Congres, zowel de Senaat als het Huis, in handen is van zijn eigen partij. Daardoor is de macht van Bush relatief groot.
En de verdeeldheid in het land groeide. Om het in de termen van Bush te zeggen, wie niet voor hem is, is tegen hem. Er zit niets tussenin. Bush heeft het land behoorlijk verdeeld.

Eerste acht maanden

De accidental president, zo luidde het eerste oordeel over George Bush. Veel Europeanen smaalden dat Bush dom was, nergens van wist en gerund werd door zijn adviseurs. Wat ze bedoelden, is dat hij een agenda had waar ze geen voeling mee hadden. Want of je het nu leuk vind of niet, Bush joeg er de eerste acht maanden wel een enorme belastingverlaging door, zegde verscheidene verdragen op (waaronder het ABM verdrag zonder de voorspelde rampen), sloot een onderwijscompromis met senator Kennedy, en profileerde zich, in het algemeen, als een radicaal conservatieve Republikein. Of hij daar een mandaat voor had gekregen van de kiezer (die simpelweg niet Al Gore wilde) staat te bezien, maar hij was president en hij deed er wat mee. 

Verlies senaatsmeerderheid

In de zomer van 2001 verloor Bush door te hard en onpolitiek drammen zijn meerderheid in de Senaat, doordat senator Jeffords, een gematigde Republikein naar de Democraten overliep (formeel: onafhankelijke werd). De mooie dagen van Bush leken voorbij, te meer omdat ook de rest van zijn agenda er niet al te florissant bij stond. De economie was vanaf eind 2000 in een dip, zoal niet een recessie. De aandelenmarkt kelderde en de high tech boom kwam ten einde. De schandalen met grote bedrijven, zoals Enron (uit zijn eigen Texas) en Worldcom, volgden elkaar op. 

Ook is Bush er niet in geslaagd om iets te realiseren van de binnenlandse agenda die hij in 2000 aankondigde. Er is geen compassionate conservatisme te zien, hij heeft alle beleidsmogelijkheden afgekapt door de begrotingstekorten en hij heeft zijn vrije markt reputatie verkwanseld aan belangengroepen zoals de staalindustrie en de boeren, door hen protectionistische bescherming te geven of export subsidies. Je zou kunnen zeggen dat in september 2001 Bush kon terugkijken op een redelijk eerste jaar, maar de verwachting was dat het daarna minder succesvol zou worden.

9/11

Toen kwam 9/11 en begon de oorlogspresident Bush zich te ontpoppen. Hoe dat uitpakt staat nog zeer te bezien, maar in elk geval tot aan de verkiezingen van 2002 (tot Irak een splijtzwam werd) deed hij dat in veler ogen lang niet gek. Hij ontwikkelde en formuleerde een nieuwe, zij het omstreden strategie. Hij trad doordacht op in Afghanistan - ook al was de NAVO boos dat de geboden hulp niet werd aanvaard. In beide fasen van zijn presidentschap is Bush veel radicaler gebleken dan werd verwacht. Wat ook de reden mag zijn, hij heeft veel van zijn agenda verwezenlijkt en een nieuwe agenda ontwikkeld op buitenlands gebied. Europeanen waren in verwarring.

Na de overwinning in Irak: het beeld wordt troebeler

Tot zover de successen. Okay, voeg daar ook de militaire fase van Irak aan toe. Daarna begon het allemaal uiteen te vallen. De post-oorlog operatie in Irak is een fiasco, althans tot nu toe. De pr stunt met het landen op een vliegdekschip om de militaire fase van de oorlog af te sluiten, zal hem nog lang worden nagedragen: de Democraten kunnen het nog eindeloos laten zien. Nu al zijn er meer Amerikanen gesneuveld nadat Bush de oorlog over verklaarde dan tijdens de oorlog zelf. De vraag of en hoe hij zijn soldaten heelhuids uit Irak kan loodsen zonder de doelstellingen van de oorlog te verkwanselen zal nu in belangrijke mate de vraag bepalen of Bush een succesvol president is.

Zeker is dat Irak meer geld en meer doden gaat kosten dan de regering het land heeft voorgehouden. Het zal ook een ander soort verhoudingen in de wereld eisen om andere landen mee te laten helpen. De toespraak die Bush hield op 7 september was het begin van een draai naar betrokkenheid van de VN, misschien wel onder Amerikaanse leiding maar niet op Amerikaanse voorwaarden. Het Pentagon moet toegeven dat het geen vrede kan stichten met een minimaal aantal soldaten, zoals het wel oorlog kan voeren. Dat kan Rumsfeld nog de kop kosten en in elk geval is het een aantrekkelijk aanvalsobject voor de oppositie, die steeds meer durft nu blijkt dat Bush te veel gegokt heeft.

Economisch beleid

En de economie. De belastingverlagingen voor de rijken worden nu als stimuli gepresenteerd voor een stagnerende economie, maar door de ongelijke verdeling hebben ze dat effect helemaal niet. Bovendien hebben ze tot enorme tekorten geleid, samen met de onvoorziene uitgaven voor militaire middelen. Misschien is de recessie al lang voorbij, de pijn wordt nog op veel plaatsen gevoeld en Bush kan geen economische succes claimen. Het aantal banen is gedaald. Het probleem voor Bush is dat hij weinig kan doen. Klagen dat de rente te hoog is of de FED de groei tegenhoudt, is onzinnig als die rente op 1 procent staat.

De chaos in de begroting is wel degelijk Bush' verantwoordelijkheid. Het rare is dat ondanks hun Keynesiaanse instelling en hun vermeende big government attitude, de Democraten een heel wat betere reputatie hebben dan de Republikeinen. Onder Reagan en Bush was het potverteren, terwijl de brave Clinton netjes op de kas paste.

Alles op leiderschap

Vanaf het voorjaar van 2004 moest Bush alles op het vertrouwen in zijn leiderschap zetten. De mensen kennen hem, en Kerry is een onzekere factor. Het is onzeker hoe dat zal aflopen, maar dat persoonlijke leiderschap is de belangrijkste troef die Bush kan uitspelen.