REIZEN IN DE VS | BULLETINBOARD | POLITIEK DAGBOEK | NABESTELLEN AMERIKA'S

Nu in de boekwinkel:

200 pag's € 9,95

Copyright 2004:
Big Sky Productions BV

U kunt downloaden en opslaan wat u wilt, maar misbruik van het copyright door hergebruik zal vervolgd worden.

Big Sky Productions
de Amerika-kenners
klik hier voor meer informatie

Disclaimer: wij proberen onze informatie up to date en juist te houden maar kunnen niet garanderen dat op de site verschafte informatie ook klopt. Aan de hier verschafte informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

For what it's worth, de visie van www.amerika.nl  op de verkiezingen. Nou okay dan, de visie van Frans Verhagen. Niet mee eens? Aanvullingen? Mail: amerika@amerika.nl

Amerika's boek van alle presidenten.

Maak fl. 9,95 over op giro 6934540 tnv Big Sky. Meer dan 10 exemplaren, bel 020-6690815

I rest my case. Nu zelfs de investmentbank die Clinton voor 100.000 dollar had uitgenodigd voor een praatje in Florida, daarvan spijt heeft, lijkt de ethically challenged ex-president voorlopig uit de gratie. Hij zal een andere manier moeten bedenken om geld te verdienen. Een onthullend boek? Een curus ethisch ondernemen?
Ook de Democraten rollen vechtend over straat, wat des te pijnlijker is omdat Bush het vooralsnog zo goed doet. Ik moet nog zien dat ze in 2002 Huis en Senaat terugwinnen.

31 januari

'We hebben geen enkele wet overtreden ....' Senator Clinton

Je moet het de Clintons nageven: ze hebben geheel in stijl afscheid genomen met opnieuw een opeenstapeling van scrupuleloze en onethische staaltjes. In de laatste paar dagen van hun Witte Huis jaren (althans de eerste ronde daarvan) hebben Bill en Hillary opnieuw laten zien dat ze geen normen of ethische standaarden hebben. ’t Is niet Bill, want die interesseert het geen barst. Hij neemt wat hij krijgt aangereikt, inclusief stageaires.

Nee, het is Hillary. Denk aan de handel in futures op de markt in Chicago waarbij zij eind jaren zeventig op miraculeuze wijze van een investering van 8000 dollar 100.000 wist te maken in een half jaar. Denk aan de scherpe kantjes van Whitewater, de billing records die verdwenen en twee dagen nadat de termijn was verlopen op de zolder van het Witte Huis opduiken, denk aan de stonewalling van Whitewater. En voeg daar nu aan toe: een uitgebreide uitzet voor de Clintonhuizen als gift (waarde ongeveer 200.000 dollar), de gratie voor belastingvoortvluchtige Marc Rich (ex-vrouw is Hillary supporter en geldschieter), de gratie voor vier Hassidic joden in New York die Hillary hebben gesteund. En denk aan Clintons deal met de special prosecutor waarin hij uiteindelijk toegaf dat hij het hele land voor het lapje heeft gehouden.

Het past in een patroon, wil ik maar zeggen.

Als een rechtse houwdegen dit allemaal had gedaan, dan zou de wereld te klein geweest zijn voor alle kritici van machthebbers en politici. Nu werd het zo goed als genegeerd in alle (half terechte, half onterechte) lofuitingen waarmee Clinton werd overladen in zijn laatste week.

Hillary nam de uitzet aan net voordat ze werd geïnaugureerd als senator. Dat moest, want voor senatoren gelden strikte regels met betrekking tot het aannemen van geschenken (de meesten van hen zijn al miljonair voordat ze het tot de Senaat brengen, dat is wel waar) en na 6 januari zou het niet mogelijk geweest zijn.

Hillary’s commentaar: ‘We hebben geen enkele wet overtreden’. Famous last words. Onthoudt ze als Hillary haar hogere ambities gaat laten zien.

20 januari

George W. Bush nam zaterdag de macht over met een juweeltje van een speech. Kort, motiverend en breed, zoals het een non-partisan president betaamt. Woorden als citizens, civility, compassion, character e.d. werden gewikkeld in een welluidende toespraak, voorgedragen op een manier die liet zien dat degene die het meeste heeft geleerd het afgelopen jaar, de nieuwe president is.

De commentatoren meenden dat Al Gore of Bill Clinton ook een dergelijke speech zou hebben kunnen houden maar daar geloof ik niets van. Het zijn stevige conservatieve fundamenten van persoonlijke verantwoordelijkheid en individuele verantwoordelijkheid voor de samenleving die niet als vanzelfsprekend gelden voor beide andere heren. Dit was Bush, een eigen geluid. En ja, natuurlijk zat er een speechwriter achter, maar dat is niet voldoende, zoals we van Clintons oeverloze kletstoespraken en waslijsten weten.

Het zal wel aan mijn toenemende conservatisme liggen, maar het was een toespraak die me aanstond. Ik heb altijd hoge verwachtingen van nieuwe presidenten, ongeacht welke partij ze vertegenwoordigen, en ik kan een beroep op verantwoordelijkheden en compassie meer waarderen dan die waslijsten met wat de overheid moet gaan doen.

Sprak hier een filosofie uit? Jazeker, misschien niet de uwe, maar Bush wist waar hij het over had. Zijn programmapunten: belastingverlaging, onderwijs, meer defensie, hervorming van Social Security en ‘confront weapons of mass destruction’ liet aan duidelijkheid niets te wensen over.

Combineer de toespraak met de kabinetskeuzes en, in het algemeen, de manier waarop de regering Bush tot nu toe zich heeft gedragen en je kunt alleen maar concluderen dat hij een goede start heeft gemaakt.

Laatste woorden over Clinton: ik heb hem in het boekje (zie hiernaast) al een kolossale gemiste kans genoemd. In de Financial Times stond zaterdag een mooi verhaal dat betoogt dat Clintons presidentschap 'inconsequential' was. Daar kan hij het mee doen.

16 januari

Even kort voor hen die het nog volgen. Geen paniek over de Bush benoemingen. Natuurlijk heeft een president het recht om zelf zijn assistenten te benoemen en het feit dat de overwinning krap was, verplicht Bush niet om er een slap, naar beide kanten hangende regering van te maken. Dat was misschien verstandig geweest (al twijfel ik daaraan) maar hij doet het dus niet.

Het gedoe rondom Ashcroft moet u vooral inschatten als het leggen van de politieke geurlijnen: de voorstanders claimen dat ze een belangrijke man in de regering hebben, de tegenstanders vinden het heerlijk om Bush te proberen de eerste klappen te laten krijgen. Dit ritueel is voorspelbaar. Elke oppositiepartij probeert bij de regeringsverklaring te laten weten hoe mis het wel niet is met de zittende regering. Als Gore een vakbondsbons had benoemd op bijvoorbeeld Labour, dan hadden de Republikeinen hetzelfde gedaan.

De komende paar weken zijn dus rituele dansen die alleen serieuze schade opleveren voor Bush als er dingen boven water komen die een nominee echt in het nauw brengen en als Bush er dan niet goed mee omgaat. De Clinton-rotzooi in zijn eerste half jaar was serieus problematisch voor zijn functioneren, maar gezien de snelle afvoering van mevrouw Chavez, denk ik dat Bush daar krachtiger en ook medogenlozer mee om zal gaan.

Mevrouw Norton, die van Interior, lijkt me een veel groter probleem voor de president. Haar standpunten zijn ook voor de middle of the road Amerikaan (die weinig geeft om was Ashcroft denkt over abortus of de doodstraf, zolang hij de wet maar uitvoert) tamelijk extreem en het zou me ook niet verrassen als daar nog vreemde belangenverstrengelingen aan het licht komen. Ik verwacht daar meer vuurwerk en meer weerstand van de senaat.

De rest zal weinig problemen opleveren. In Europa staat iedereen weer te zeuren over het ruimteschild maar waarom het nu zo problematisch is dat de Amerikanen miljarden verspillen aan iets dat toch niet werkt, kan ik moeilijk inzien. Dreiging voor de eenheid van de NAVO? Nou, wordt het niet tijd dat Europa eens wat zelf deed inplaats van zich steeds zorgen maken over de bescherming door de Amerikanen? En waarom het ruimteschild een links buzzword is voor ‘slecht’ snap ik niet goed. Blijkbaar is ruimteschild heel conservatief (of isolationistisch, wat onterecht is maar ook goed werkt als buzzword, maar is dat nu conservatief of progressief?).

Het is wel vermakelijk om niet-Amerikaanse kranten allemaal tuttutterige hoofdartikelen te zien schrijven over het kabinet van Bush. Trouw vertelt nog een keer waarom het niet goed is dat Ashcroft , Chavez of Norton worden voorgedragen. Zullen ze wel van opkijken in Amerika. Moeten nederlandse kranten daar wel hoofdartikelen over schrijven? Is het niet gewoon nieuws? Maar bij sommige kranten is dat moeilijk uit elkaar te houden.

Overigens is Bush al bezig met de overgang naar een presidentiële rol, waarin hij de belangen van alle Amerikanen vertegenwoordigt. Zo gebruikte hij Martin Luther King Day op de juiste manier en maakt hij naast duidelijk partij-gerichte geluiden ook wat lawaai dat wijst op een overgang naar het presidentiële statuur.

3 januari

Het kabinet dat Bush heeft samengesteld weerspiegelt heel aardig de Republikeinse Partij en zijn achterban. Conservatieve lieden zoals Ashcroft op Justitie (hoewel ook dat conservatisme wel meevalt, vooral op het gebied van abortus heeft hij een reputatie, maar dat onderwerp is nou niet direct iets om anno 2001 mee te scoren – klik hier voor een andere visie) en vooral mevrouw Norton op Binnenlandse Zaken. Deze laatste, een cloon uit de James Watt fabriek van anti-milieuactivisme, belooft veel opwinding te veroorzaken. Maar het blijft een departement aan de marge. Ashcroft zal wel een gewijzigd anti-trust beleid inleiden (Microsoft zal wel blij zijn, al zal hij daar zijn vingers niet meer aan branden) maar dat had iedere nieuwe minister gedaan

Thompson op Health and Human Services is een mooie combinatie van conservatief op het gebied van onderwerpen als abortus en progressief (wat is dat tegenwoordig?) op het gebied van hervorming van de sociale voorzieningen. Hij heeft een mooie staat van dienst in Wisonsin. Mevrouw Chavez op Labour kennen we nog van haar tijd onder Reagan op het Equal Opportunity Bureau waar ze vooral werkte aan het opheffen van positieve discriminatie progamma’s.

De minister van Onderwijs, Paige, de derde zwarte in de directe omgeving van Bush, heeft blijkbaar een goede staat van dienst in Texas. Nou viel daar ook heel wat te verbeteren. Veel Republikeinen wilden in de jaren tachtig nog het minsterie van Onderwijs afschaffen, dus dit belooft heel wat meer. Whitman op Milieu is een goede, voor Republikeinse begrippen progressieve keuze. Houdt haar maar in de gaten. Deze gouverneur van New Jersey is op weg naar een landelijke carrière.

Economische Zaken gaat naar een partijmannetje, Evans, dat is gebruikelijk. Onder Clinton kwam daar Ron Brown terecht, weet u nog? Financiën zal wel even onduidelijk blijven of die O’Neill er wat van bakt. Ik zou niet weten waarom niet. Abrahams krijgt als verliezer van een Senaatsrace (net als Ashcroft trouwens) Energie. Mineta is dan die eenzame Democraat op de relatief onbelangrijke positie van Transport. Wel slim om ook nog een Aziaat op te nemen. Dit kabinet is qua ethische en man/vrouw verhoudingen heel wat breder gestructureerd dan Clinton voor elkaar kreeg. Veneman op landbouw zegt me verder niets.

Het buitenlandse hoekje is vol met ervaren, traditionele Republikeinen. Geen isolationisten, geen havikken, wel voorstanders van een ruimteschild, voor zover dat uberhaupt iets reeels is gezien de testen. Daar zal Europa wel weer over lopen te zeuren, maar daar trekt niemand zich verder iets van aan. De hele logica van verzet tegen Star Wars (anders dan dat het een grandioze verspilling is) is nu toch verdwenen. Moeten we bang zijn dat de VS ons niet meer beschermt als ze zo’n schild hebben? Dan wordt het tijd volwassen te worden en als Europa zelf wat beleid te maken. Ik moet nog zien dat Powell zo fantastisch wordt als zijn imago nu is. Rumsfeld is in orde. Rice is vooral degene die het proces moet bewaken en Cheney zal op de achtergrond vast een partijtje meeblazen, zolang hij niet door de zesde hartaanval wordt geveld.

So far so good. Ik denk dat Bush een goed kabinet heeft samengesteld, mensen met ervaring zowel in Washington als in het bedrijfsleven als in de staten. Conservatief? Ja, maar niet uitzonderlijk of extreem. Bush trekt zich vooralsnog niets van de uitslag van de verkiezingen aan. Dat is verstandig, want het inwisselen van politieke pasmunt komt later nog wel. Er is geen reden om nu al voorzichtig aan te doen. Blijkbaar was Bush’ optreden ook zelfverzekerd en gezag uitstralend. Het bevestigt tot nu toe wat ik verwachtte: een plezierige verrassing.

Het wordt tijd dat een stel waarnemers hun starre anti-Bush beelden inruilen. Kijk maar eens bij de normaal scherpe Maureen Dowd van de NYT om te zien waar het eindeloos gezeur over Junior en de Dauphin toe leidt: saaie, voorspelbare columns. Onderschatting is de sterkste troef die Bush in het spel heeft.
Dat Bush put uit het reservoir van ervaren Republikeinse krachten is vanzelfsprekend, geen teken van onzekerheid of kwetsbaarheid. Wie de man nu nog niet serieus neemt, houdt zichzelf voor de gek. Wie denkt dat hier een losgeslagen conservatieve houwdegen staat die Amerika eens even zal gaan veranderen, houdt zijn ogen niet open. Het moet nu maar eens afgelopen zijn met het bang maken voor Christelijk Rechts in de VS. Ik hoor dat nu al twintig jaar en ik heb er bijzonder weinig van gezien (op federaal niveau althans).

20 december

Ik blijf optimistisch (tot verrassing van deze en gene) over de aanpak van Bush. De benoemingen tot nu toe zijn goed tot zeer goed. Christine Whitman op EPA betekent dat de gouverneur van New Jersey nu ook nationaal mag schitteren. Conservatief rechts mot haar niet maar op EPA kan ze geen kwaad. Thompson is ook een goeie. Ik ben nu benieuwd naar wie Interior krijgt en wie Justitie nu de gouverneur van Montana heeft geweigerd. Ondertussen is er weinig ruimte over voor een Democraat. Toch maar Defensie?
Dat Bush vasthoudt aan zijn belastingbonus-voor-de-rijken is niet verrassend. Waarom zou hij nu al compromissen sluiten? Hij komt nog wel omlaag. Bovendien zal hij als de economie wat trager groeit ook met snel teruglopende surplussen te maken krijgen en dan moet hij wel voorzichitg zijn.

17 december

Het is mooi en een goed teken, zij het geen verrassing, dat Bush’ eerste benoeming  Colin Powell is. Nooit bekleedde een zwarte Amerikaan een zo hoge positie en beide heren maakten terecht veel lawaai over de voorbeeldrol van de jongen uit de Bronx. Het is, denk ik, wel typerend voor Bush dat elk racisme hem vreemd is. En het is ook typerend dat nu juist hij met Powell en Condoleeza Rice, de veiligheidsadviseur, twee zwarten op de hoogste posities heeft. Clinton mag de eerste vrouw benoemd hebben (geen overweldigend succes trouwens), het is aan de partij van Lincoln, aan de presidentskandidaat die niet meer dan tien procent van de stemmen kreeg van zwarten, om deze mensen in zijn regering op te nemen. Ik denk dat de Democraten op hun tent moeten passen (in Gore's camapgne zag je ze niet). Voor ze het weten zitten wer meer zwarten bij de Republikeinen, die qua filosofie en waarden veel beter aansluiten op de zwarte gemeenschap (never mind de sociale voorzieningen of de positieve discriminatie: dat zijn wel hot button issues maar vooral retorisch - goed opgeleide zwarten willen op hun merites beoordeeld worden).

Colin Powell bevestigde dat de VS zich niet zal terugtrekken in isolationisme. Niet dat iemand die goed geluisterd heeft naar Bush en co had gedacht dat dit zijn beleid zou worden. Een paar luidruchtige lui in het congres roepen daar wel om, en Pat Buchanan, maar verder niemand. Zijn toespraak bevatte geen verrassingen. Het beleid zou ook Amerikaanse waarden moeten omvatten. Waarin dat afwijkt van de regering Clinton staat nog te bezien. Amerikaans buitenlands beleid heeft een verrassende consistentie.

Voor hen die nog steeds denken dat George W. alleen maar doet wat pappa wil, is het toch ook aardig om te zien dat juist Powell degene was die tegen de Golfoorlog was (als ik me goed herinner was er een boek van Woodward, van Watergate faam, maar tegenwoordig vooral spreekbuis van wie wat kwijt wil in Washington, dat zijn positie als nogal onderscheidend en zelfs ondermijnend schilderde). Dat Bush zal gaan putten uit mensen die in de regering Bush iets gedaan hebben, is geen teken van overdreven hangen op mensen rondom Bush de Oudere, maar gewoon omdat de poel waaruit je ministers recruteert nu eenmaal ervaring heeft in vorige regeringen. Dat zou een Democraat ook gedaan hebben. Negeert u vooral het voorspelbare gezeur daarover.

Rest de vraag of Powell een goede minister zal zijn. Ik heb geen idee. Maar diplomatie en onderhandelen is toch wel wat anders dan Chef Staven zijn. We moeten afwachten. De WP merkt terecht op dat de organisatie van het State Department een rotzooitje is. En Powell is goed in grote organisaties. Daarop zal de wereld hem echter niet afreken. Hij zal nauw samenwerken met Rice, Defensie (in elk geval Armitage, die deputy wordt) en Cheney.

John Breaux (D, Louisianan) heeft ondertussen laten weten dat hij niet wil op Energie. Bush zal dus andere Democraten moeten zien te vinden. Ze zijn er wel, al lijkt Larry Summers nu niet meer erg in trek voor Financiën. Ook Cohen zal, anders dan ik eerder schreef, niet in aanmerking komen - uiteindelijk heeft Bush teveel kritiek gehad op de staat van het Amerikaanse defensiewezen.

Over het geheel denk ik dat Bush een kans heeft om een beter dan gemiddeld president te zijn. De bijzondere constellatie met een omstreden verkiezingen, een doormidden gespleten congres en weinig echt ideologisch relevante onderwerpen, geven hem een uitstekende mogelijkheid om beleid voor te stellen dat Democraten niet kunnen weigeren. Zeker, Republikeins rechts zal staan te roepen, maar uiteindelijk is dat niet relevant. Neem een kleinere dan voorgestelde belastingverlaging, als stimulans voor een economie die iets van zijn kracht lijkt te verliezen. Mooi gebaar, weinig effectief trouwens voor direct economisch beleid, en relatief gemakkelijk te verwezenlijken als Bush uit de goed gevulde meevallerskist ook wat onderwijs en geneesmiddelen financiert.

Als hij ook zo slim is om straks Supreme Court rechters voor te dragen waar niemand tegen kan zijn, om onderwijsbeleid breed op te zetten (dat is nou eens een mooi departement voor een Democraat), dan wordt het nog wel wat met Bush. In de New Yorker stond vorige week een mooi verhaal van Nicholas LeMann over Bush als gouverneur. Als dealsmakende en backslappende folksy leider lijkt hij verdacht veel op die andere Texaan, Lyndon Johnson. Die vergelijking moeten we niet te ver doortrekken. Johnson had ook acht jaar ervaring als leider in de Senaat in Washington en dat is andere koek dan het gedoe in Texas.

McCain wordt niet meer genoemd voor een kabinetsfunctie, maar hij heeft wel zichzelf laten horen om hervorming van de campagnefinanciering op de agenda te zetten. Bij voorkeur nog voordat Bush goed en wel op gang is, zodat het hem niet in de weg zou zitten.

Let verder op een hoop wetgeving die de afgelopen twee jaar is voorgesteld en aagnenomen door het Republikeinse congres maar door Clinton is geveto-ed. Die zal nu opnieuw worden ingediend, waarbij Cheney druk werk zal hebben om in de Senaat de doorslaggevende stem te laten horen. En dan moeten ze in het Republikeinse kamp maar hopen dat de twee halfdode senatoren, Strom Thurmond en Jesse Helms, niet helemaal dood gaan want dan komen er Democraten op die posten.

De toekomst van Gore: niet in Washington. Hij is dead meat. Let op Gray Davis, gouverneur van Californië.

Kijk in de WP voor een artikel over hoe de allereerste rechtszaak die Bush aanspande, namelijk die over equal protection die de handmatige telling niet zou bieden, en die uiteindelijk tot de winst leidde. Klik hier.

15 december

Zo, het zit erop. En nu maar uitleggen dat Bush nog best een goede president kan worden, als hij zijn betere instincten laat spreken en als hij zijn rechtse partijgenoten van het lijf kan houden. Nu maken die het hem wel gemakkelijk, ze beginnen nu al te roepen over een Gingrich achtige agenda. Er is echter geen meerderheid voor, geen mandaat, dus forget it.
Het zal de mensen van het televisieprogramma Netwerk niet meevallen die overgang te maken. Een heel jaar lang hebben ze hun onbegrip laten zien over Bush en dus kunnen ze nu ook niet uitleggen waarom hij 48 % van de stemmen heeft gehaald.

Benoemingen dit weekend bij de vleet. Het zal moeilijk zijn Democratische senatoren los te weken als dat de gelijke stand in de senaat verzwakt, maar reken maar op een paar Democraten (niet drie of vier, dat is te veel, maar twee) op politieke niet al te gevoelige posten. Inderdaad Energy voor Breaux misschien, en Larry Summers die aanblijft op Financien. Misschien ook Defensie, maar daar kan hij ook Cohen houden wat een mooie bi-partisan achterwaartse dubbele salto zou zijn.
We zullen nu snel de transitie zien van Bush de politicus in Bush de president en ik voorspel nu al dat het op 20 januari er al een heel stuk rustiger en presidentieeler uitziet dan nu. De honeymoon zal er wel degelijk zijn. Overigens denk ik niet dat Gore die honeymoon van de Republikeinen had gekregen.
Een nieuwe partij aan het bewind is altijd interessanter, dus puur van een liefhebbersstandpunt bezien: we gaan een interessant jaar tegemoet.

Klik hier voor de artikelen tot enmet 12 december 2000, de dag dat het Supreme Court de verkiezingen besliste.

Terug naar opening verkiezingen