| Door
Eelco Bosch van Rosenthal In dit stadium blijft de
strijd om de opvolging van Clinton natte vinger werk. Interessant is het boekje The
Keys To The White House van historicus Alan Lichtman, die Amerikaanse geschiedenis
doceert aan American University in Washington. Lichtman is het favoriete talking head van
de NOS-troepen in de hoofdstad omdat hij alles zo helder uitlegt. En met zijn 'dertien
sleutels' ernaast, kan iedereen zijn geld op de verkiezingsuitslag zetten, stelt hij zelf.
Doe me een plezier en lees dit boek niet, aldus de schrijver van het voorwoord, anders
zijn alle politieke consultants overbodig. Motto: de presidentsverkiezingen zijn hoogst
voorspelbaar.
Hoe werkt Lichtmans berekening? De verkorte versie.
Lichtman geeft dertien stellingen, voorwaarden voor herverkiezing van de incumbent party
(de zittende partij, niet de kandidaat!), in dit verkiezingsjaar dus de Democraten.
Wanneer er vijf of minder stellingen niet opgaan, blijft de zittende partij in het Witte
Huis. Lees: wordt Al Gore verkozen. Bij zes of meer niet kloppende stellingen wint de
uitdager (lees: Bush of McCain).
De stellingen:
Eén. Na de midterm congresverkiezingen heeft de zittende
partij meer zetels in het Huis dan na de verkiezingen daarvóór. Waar, want de Democraten
maakten de slachting van 1994 in 1998 verrassend goed.
Twee. Er is geen serieuze strijd om de nominatie van de
zittende partij. Niet waar, want Bradley heeft Gore het leven meer dan zuur gemaakt.
Drie. De kandidaat van de zittende partij is de huidige
president. Niet waar.
Vier. Er is geen derde partij om serieus rekening mee te
houden. Waar – de Reform Party gaat strijdend ten onder, en Buchanan haalt nog geen
fractie van de stemmen waarmee Perot in 1992 kon schermen.
Vijf. Er is geen economische recessie tijdens de
verkiezingscampagne. Die is weliswaar pas net begonnen, maar toch: waar.
Zes. Jaarlijkse per-capita economische groei tijdens de
laatste termijn is minstens gelijk aan de groei gedurende de twee termijnen die daaraan
voorafgingen. Waar.
Zeven. De zittende administratie heeft grote
veranderingen in het binnenlands beleid teweeg gebracht. Niet waar. Ambitieuze plannen op
het gebied van de gezondheiszorg kwamen er bijvoorbeeld niet door.
Acht. Er is geen sociale onrust geweest onder de zittende
president. Waar.
Negen, en de grootste inkopper: de zittende president is
niet het middelpunt van grote schandalen geweest. Oeps. Niet waar.
Tien. De zittende president heeft geen grote mislukkingen
op buitenlands gebied gekend. Tja. Iedereen herinnert zich het beeld van de Amerikaanse
soldaat die door Mogadishu gesleept werd. Maar verder zijn er meer plannen halverwege
blijven hangen dan dat ze echt mislukt zijn. Het gerommel in het Midden Oosten kan je zo
langzamerhand geen Amerikaanse president meer aanrekenen, of anders allemaal. De stelling
is eigenlijk wel waar.
Elf. De zittende president heeft grote successen geboekt
op het gebied van buitenlandse politiek. Dát in ieder geval niet. Niet waar.
Twaalf. De zittende president heeft charisma of is een
nationale held. Tja. Een nationale held is Clinton niet, maar charisma heeft hij
ontegenzeglijk. Toch gewoon waar, dus.
Het is zeven-vijf: zeven stellingen zijn waar, vijf zijn
er niet waar. Als de laatste stelling niet klopt, kan de Democratische kandidaat het wel
schudden, aldus Lichtman. En wat is dan die dertiende stelling:
De uitdager heeft geen charisma, en is geen nationale
held.
En zo zijn we weer bij af. Moet Gore het tegen Bush
opnemen, dan is deze stelling waar (of we moeten het duivelse lachje en de lege blik als
charismatisch beschouwen. Dan blijven we op vijf niet-ware stellingen steken, en dat
betekent dat Gore wint, volgens het Lichtman-scenario. Maar moet Bush het afleggen tegen
McCain, dan is de stelling plotseling waar: McCain is een nationale held pur sang. En dan
zijn zes stellingen niet waar, en verliest de kandidaat van de zittende partij. En dus
verslaat McCain Gore in de race om het presidentschap.
Leren we hier wat van? Nee. Maar het is wel leuk. Want
Lichtmans lijstje bevestigt conventional wisdom: dat Gore het tegen McCain lastiger krijgt
dan tegen Bush. Lichtman analyseerde voor zijn boek alle presidentsverkiezingen vanaf
1860, en voorspelde met zijn sleutels in de hand de afgelopen vijf verkiezingen juist, ook
op momenten dat dat volstrekt niet voor de hand lag, zoals bij de eerste stappen van
Clinton op het verkiezingspad in 1992, toen Clinton als surrogaat-kandidaat (Cuomo wilde
niet) een gooi naar het Witte Huis deed.
|
Terug naar boven