| Okay, het handelstekort mag dan niet het
meest sexy onderwerp zijn in deze verkiezingen, maar onbelangrijk is het niet. Per maand
importeren de Verenigde Staten voor ruim 30 miljard dollar meer dan ze exporteren, voor
een jaarlijks tekort van 330 miljard (gemeten in het eerste kwartaal van 2000). Dit is
ongeveer drie maal zoveel dan twee jaar geleden. Sinds het midden van de jaren tachtig
zijn de Verenigde Staten van een krediet verlenend land een schulden makend land geworden,
een van de meer dubieuze erfenissen van de Reagan jaren. Maar schulden moeten betaald worden en de vraag is dus wie
daarvoor opdraait. Het is basiseconomie om te verkondigen dat wie leent om te investeren
zodat hij later meer kan produceren en dus meer kan verdienen, goede zaken doet. Alleen,
de Amerikanen gebruiken het geleende geld vooral voor consumptie - het is een van de
fenomenen die de huidige economische groei verklaren. Consumptie nu moet worden betaald
door een latere generatie, `kinderen en kleinkinderen’ in politieke taal.
Investeringen leveren voor die latere generaties extra inkomsten op. Oftewel, de huidige
generatie is aan het potverteren en laat de rekeningen straks achter voor hun kinderen.
Volgens de regering Clinton is veel van het geleende geld
geïnvesteerd, volgens minder bevooroordeelde waarnemers is dat onzin. Een deel van de
recente groei in het tekort is het gevolg van de Azië crisis die de import in Zuidoost
Azië deed teruglopen. En er is wel meer geïnvesteerd als percentage van het Bruto
Nationaal Produkt, maar dat waren technologische investeringen en herstructureringen die
ook zonder geld van buiten hadden plaats gevonden.
Het is een oud verhaal, althans we horen het al sinds de
`boom’ in de Reagan-jaren: Amerikanen sparen niet genoeg. Een manier om dit te
veranderen, of in elk geval de enorme consumptiegolf in te dammen, is een belasting op
consumptie (BTW noemen wij dat, in Amerika wordt op staatsniveau Salestax geheven). Ook de
financiering van Social Security = AOW (zie daar) heeft daarmee te maken: die zou meer op
bijdrage gebaseerd moeten worden dan het pay as you go systeem, waarbij de huidige
generatie voor de gepensioneerden betaalt.
En daarmee zijn we bij de verkiezingen. Geen van beide
partijen wil de consumptie aan banden leggen. Republikeinen staan niet onwelwillend
tegenover belasting op consumptie maar Bush heeft zich al vastgelegd op een enorme
belastingverlaging in de inkomstensfeer - die alleen maar leidt tot meer consumptie. De
Democraten achten consumptiebelastingen regressief (dat is waar maar op te lossen) en
gebruiken Social Security als boeman: onaantastbaar.
Internationaal is het aardig dat het handelstekort van de
VS alleen maar omlaag kan als het handelssurplus in de rest van de wereld (Japan, Europa)
omlaag gaat en dat vinden ze daar natuurlijk niet zo geslaagd. Een aardig kluifje voor de
volgende regering. Niet voor deze regering want die wacht zich er wel voor om te vertellen
dat er een stapje terug gedaan moet worden.
|
