De erfenis van George W. Bush zal vooral liggen in de twee Supreme Court rechters die hij heeft benoemd, waardoor de balans in het Hof is veranderd.
In de Verenigde Staten gaat de benoeming van een rechter in het hoogste gerechtshof van het land altijd samen met politiek gekrakeel. Dat komt omdat het Supreme Court een veel zichtbaarder en ook veel invloedrijkere rol vervult dan bij ons: ze kan de regels die het congres of de president uitvaardigt nietig verklaren en zo de samenleving ingrijpend beïnvloeden. Dat deed ze bijvoorbeeld door de rassenscheiding af te schaffen, en door abortus te legaliseren. Geen wonder dat het dan nogal wat verschil maakt wie de president benoemt.
In het Amerikaanse politieke systeem neemt het Supreme Court een centrale positie in. Omdat de Amerikaanse Grondwet in laatste instantie door het Supreme Court wordt gehandhaafd, is het meer dan simpelweg het hoogste gerechtshof. In het Amerikaanse systeem van machtenscheiding tussen wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht is het Hof primair een politieke instelling, die mede bepaalt welke richting het land in gaat. Tot de taken van het Supreme Court behoren ondermeer het beschermen van individuele rechten, het vernietigen van wetten die in strijd zijn met de Grondwet (te interpreteren door het Hof), het bemiddelen tussen staten en de federale overheid, en het bewaren van de balans tussen de verschillende takken van de federale overheid.
Dat takenpakket stelt een rechter van het Supreme Court in staat een belangrijk stempel drukken op het land. De naam Earl Warren zal niet-Amerikanen (en ook veel Amerikanen) niet onmiddellijk bekend in de oren klinken, maar weinig mensen hebben zo'n aanwijsbare erfenis nagelaten als deze voormalige gouverneur van Californië, die van 1953 tot 1968 werkte als Opperrechter van het Supreme Court (Chief Justice in het Amerikaanse spraakgebruik).
Geen wonder dat het zoveel stof op doet waaien als de president een nieuwe rechter voordraagt ter goedkeuring aan de Senaat. Zo werd een kandidaat van president Reagan door de Senaat afgewezen (Robert Bork) en onderging een kandidaat van president Bush slopende hoorzittingen (Clarence Thomas). Ook naar de mensen die president Clinton heeft voorgedragen, is met argusogen gekeken, want presidenten komen en gaan, maar rechters van het Supreme Court blijven vaak tientallen jaren het gezicht van Amerika mede bepalen.
Rechtsprekende instantie
Hoewel het Supreme Court dus eigenlijk een politieke rol speelt, volgt het strikt juridische procedures. Dat legt beperkingen op aan de manier waarop ze haar constitutionele rol kan uitvoeren: zelfs de meest vèrdragende besluiten moeten voortvloeien uit een rechtszaak. Dat betekent bijvoorbeeld dat het Hof alleen zaken mag behandelen tussen partijen voor wie echte belangen op het spel staan. De rechters mogen geen adviezen geven, of beslissen in zaken waarin klagers geen 'standing' hebben - dat wil zeggen, geen direct persoonlijk belang bij de zaak hebben. Het mag ook geen actuele vraagstukken, of puur 'politieke vragen' aan de orde stellen, zoals het erkennen van buitenlandse regeringen.
'De rechtelijke macht van de Verenigde Staten, zal liggen bij een supreme Court' - zo staat het in de Amerikaanse Grondwet. Daarmee was echter niets geregeld. De invulling van die rechtelijke macht gebeurde in de Judiciary Act van 1789. Het congres voorzag in een Supreme Court, een Chief Justice en vijf Associate Justices, benoemd door de president onder goedkeuring van de Senaat, en regelde ook de details van de werkwijze van het Hof. Het aantal rechters heeft gevarieerd tussen de zes (in 1789) en de tien. President Franklin Roosevelt heeft nog eens vergeefs geprobeerd een hem onwelgevallig Hof uit te breiden zodat hij er vriendelijk gezinde rechters neer kon zetten. Momenteel zitten er negen rechters in het Supreme Court, inclusief één Supreme Justice is.
Ruk naar rechts
Wie de president voordraagt als rechter kan enorme invloed hebben op de richting van het Supreme Court, en daarmee op de vraag of abortus wel of niet legaal is, of de doodstraf wel of niet mag worden voltrokken, of zwarten wel of niet gelijke burgerrechten hebben - om maar een paar van de belangrijke onderwerpen te noemen die sinds de Tweede Wereldoorlog zijn beslist. Presidenten Reagan en Bush benoemden conservatieve rechters die het Hof een ruk naar rechts gaven. Clinton benoemde twee gematige rechters. Afgezien van Irak zal de langst blijvende erfenis van George W. Bush de benoeming van rechters Roberts en Alito zijn. |
Supreme Court
Alles wat maar wilde weten klik hier
ook met bio's van de justices, uitspraken etc.
|
Herziene uitgave 
