Er is niets mis met het Amerikaanse kiessysteem. Artikel over het systeem met kiesmannen, door Frans Verhagen, amerika.nl  

Vakantie in Amerika. Praktische tips, alle staten, alle steden, parken.

Profiteer van de lage dollar!

Elections 2008
de presidentsverkiezingen
Geef u hier op voor de nieuwsbrief

Herziene uitgave
 

Geef hier u op voor verkiezings nieuwsbrief

OPENINGSPAGINA

SAMENLEVING & GESCHIEDENIS

IMMIGRATIEPROJECT

VAKANTIE IN AMERIKA

ALLE 50 STATEN

IN DIT GEDEELTE:

DAGELIJKSE ANALYSE

ABC VAN DE VERKIEZINGEN

MEEST GESTELDE VRAGEN

VERKIEZINGEN 2004

VERKIEZINGEN 2000

VERKIEZINGEN HISTORISCH

ALLE 43 PRESIDENTEN

QUINCY CLUB SITE


Nu  in de boekwinkel!

Alles wat u wilt weten over President Obama: nu in de winkel.
Herziene actuele druk!!

Uitgever: Prometheus
Verkoopprijs: € 9,95
ISBN: 9789035134201
NUR: 680

200 jaar ervaring met immigranten. Zouden we daar iets van kunnen opsteken?

Niet te vinden? Maak 18,50 over op rekening 4092178 tnv Big Sky Amsterdam en u heeft het binnen een week in huis. Gesigneerd!!
Adres erbij svp.

Copyright:
Big Sky Productions BV

U kunt downloaden en opslaan wat u wilt, maar misbruik van het copyright door hergebruik zal vervolgd worden.

Big Sky Productions,
de Amerika-kenners
klik hier voor meer informatie


Disclaimer: wij proberen onze informatie up to date en juist te houden maar kunnen niet garanderen dat op de site verschafte informatie ook klopt. Aan de hier verschafte informatie kunnen geen rechten worden ontleend.


World Ticket Center verzorgt uw vakantie naar de Verenigde Staten van uw vliegticket en hotel tot autoverhuur.

KLM Vliegtickets
Betrouwbaar & comfortabel! Plan en boek uw vliegreis naar de Verenigde Staten online met KLM.


Goedkope vliegtickets naar de Verenigde Staten van Amerika.


Travelnauts, Experts in verre gezinsreizen.
Fly & Drives, Camperhuur, City Trips & Cruises

 

 

Niets mis met het systeem

Artikel geschreven naar aanleiding van het debacle in Florida

Twee kandidaten met bijna evenveel stemmen: het kan altijd en overal gebeuren, en in elk kiesstelsel. Maar één stem meer is de meerderheid, of dat nu vijftig keer gebeurt in vijftig staten of één keer in het hele land. Maar de winnaar is de winnaar en zijn legitimiteit zal niet ter discussie staan.

Je hoeft het Amerikaanse systeem niet ideaal te vinden, maar het is volstrekt duidelijk. Een presidentskandidaat moet staten winnen om de verkiezingen te winnen. Formeel stemmen de kiezers namelijk op een lijst (slate) van kiesmannen die hem vertegenwoordigen, meestal trouwe partijgangers. Het aantal kiesmannen per staat is gelijk aan het aantal senatoren (twee) plus het aantal afgevaardigden (afhankelijk van het aantal inwoners). Montana heeft er 3, Californië 54, het omstreden Florida 25 - allemaal opgeteld heeft Amerika er 538.

Afgelopen dinsdag hebben de staten dus bekeken welke kiesmannen hun staat vertegenwoordigen: die van Gore of die van Bush. Meer niet. Er is nog geen president gekozen. Volgens de Grondwet komen die kiesmannen namelijk pas op 18 december bijeen in de hoofdstad van hun staat. Daar brengen zij hun stem uit: iedere kiesman heeft er één voor president en één voor vice-president. Kiesmannen zijn niet verplicht hun eigen kandidaten te kiezen, maar dat doen ze meestal wel. Er is wel een geval bekend, uit 1988, dat een kiesman van Dukakis zo kwaad was over diens campagne, dat hij zijn stemmen omdraaide en koos voor de vice-presidentskandidaat, Lloyd Bentsen. De uitgebrachte stemmen worden verzegeld en opgestuurd naar de voorzitter van de Senaat in Washington, die ze op 6 januari 2001 openmaakt en de uitslag voorleest aan beide kamers van het Congres. Degene met een absolute meerderheid, dat wil zeggen minstens 270 stemmen, wordt president.

Allemaal heel duidelijk. In een tijd van minder haast en moeizame logistiek, was dit een mooi getrapt systeem: zo kon je rustig stemmen tellen, kiesmannen bijeen laten komen en de koerier naar Washington sturen. Het past in het Amerikaanse stelsel dat staten beslissen. Bovendien vonden de Founding Fathers dat die kiesmannen een mooie buffer waren tussen kiezers en gekozenen, terwijl het systeem ook zorgde voor een duidelijke meerderheid in het kiescollege, ook als de stemmen dicht bijeen lagen.

Anno 2001 is er niets mis met het systeem, alleen hebben we meer haast. We willen meteen weten wie de meest kiesmannen heeft, liefst zo snel mogelijk. Zo krijgen we een ‘virtuele winnaar’. Maar Florida hoeft zich van onze haast niets aan te trekken. Pas op 18 december wordt er echt gestemd.

Zonder problemen is het systeem niet, al is overal een oplossing voor. Zo is er niets geregeld als de winnaar van de verkiezingen tussen 7 november en 18 december zou overlijden. In theorie zijn de kiesmannen vrij in hun stem, maar waarschijnlijk gaat die naar de running mate. Sterft de winnaar na het uitbrengen van de stemmen door de kiesmannen dan volgt de vice-president-elect hem op.

Wat als niemand de absolute meerderheid behaalt? Dat kan met een derde kandidaat die kiesmannen wegsnoept. In zo’n geval beslist het Huis van Afgevaardigden in een gecompliceerde procedure die ik u zal besparen. Dit gebeurde voor het laatst in 1824 toen John Quincy Adams een deal maakte, terwijl Andrew Jackson meer stemmen en meer kiesmannen had.

Wat als de winnaar in het kiescollege landelijk gezien minder stemmen heeft? Dat gebeurde in 1888 en ook dit jaar mogelijk. Geen probleem. Er zal wat gesputterd worden, maar de Grondwet is volstrekt duidelijk. De kandidaat met de meeste kiesmannen wint. In 1888 versloeg Benjamin Harrison zo Grover Cleveland, door de staat New York met een paar duizend stemmen verschil te winnen.

Diefstal is altijd mogelijk. In 1876 won Rutherford Hayes omdat zijn partij in twee staten de zaak zo manipuleerde dat hij onterecht de kiesmannen kreeg en daardoor één stem meer. Ook is bekend dat in 1960 opvallend veel dode kiezers kwamen opdagen, vooral Illinois en Texas, zodat Kennedy die staten kon winnen. Richard Nixon zag af van een aanklacht, om de eenheid van het land te bewaren.

De huidige situatie van onzekerheid over het aantal stemmen in één staat, is helemaal niet bijzonder. Ook zonder kiesmannen zou een dergelijke close election tot telproblemen hebben geleid. Zo dicht ligt het allemaal bij elkaar.

De verwarring is schijn. Het systeem is duidelijk. Het kost alleen wat tijd om de stemmen goed te tellen. Zodra Gore of Bush de meerderheid in Florida heeft, is duidelijk wie de kiesmannen krijgt. Beide heren zullen die uitslag erkennen en er zal geen twijfel zijn aan de legitimiteit van de nieuwe president. Er zal geroepen worden om herziening van het systeem, maar waarom eigenlijk? Het werkt toch? We hebben alleen teveel haast.

Frans Verhagen

 

Terug naar electoral college