Just say no werkt voor de Republikeinen

In de FT heeft Clive Crook een interessante analyse van de Democratische problemen. Ze zijn helemaal aan henzelf te wijten, stelt hij vast. De Republikeinen hebben niets te bieden, geen leiders, geen programma, geen vooruitzicht. Als gematigde Democraten in het midden dan toch onder vuur liggen, concludeert hij, dan is het omdat de linkervleugel, de corporatistische, laten we alles regelen afdeling, de macht heeft gegrepen. De kiezers zijn duidelijk niet blij met hun boodschap, maar het lijkt alsof ze er geen donder om geven. En Obama valt hen bij door te zeggen: ‘Laat je niet afleiden. Ga door met het goede werk.'
Ik weet niet of Crook gelijk heeft dat de populistische anti-bank tirade van de regering inderdaad de gematigde kiezers tegen de borst stuit, maar wel dat conservatieve, centristische Democraten zich er zorgen over maken. Als ze in november tegen Tea Party anti-overheids Republikeinen moeten aantreden zijn ze kwetsbaar voor het verwijt van Big Government zonder al te veel uitleg over de noodzaak daarvan.
Crook gelooft dat het beste wat je van de Republikeinen kunt zeggen is dat ze hun interne conflicten binnen boord gehouden hebben. Met andere woorden, terwijl de Tea Party activisten de macht overnemen (of samen laten vallen) met de evangelische vleugel, houden de gematigde Republikeinen hun mond en verliezen daardoor hun macht.
Maar de problemen waarmee Obama en de Democraten hebben te maken zijn echt en vergen oplossingen. Alleen maar nee roepen is niet voldoende. Het lijkt erop dat Obama door een conferentie voor te stellen over health care waarin hij ook de Republikeinse alternatieven wil horen, probeert hun bluf op tafel te krijgen. De vraag is of ze daarvoor gaan. Maar er moeten door de Democraten wel realistische alternatieven op tafel gelegd worden. Zo is er voor de begrotingstekorten geen alternatief dan de belastingheffingsbasis breder te maken dan alleen inkomensbelasting van de hoogste vijftig procent. Een BTW is dan onvermijdelijk. Aan de uitgavenkant kan er geen ruimte komen door de discretionaire programma's in te kaderen. Dat levert niets op. Medicare, Medicaid en Social Security zijn te groot, en neem voor het gemak ook maar meteen defensie mee. Wat dat betreft zou het slim Democratisch beleid zijn geweest om Afghanistan te laten vallen.

Goldman en de manier om geld te verdienen

In de NYT een interessant verhaal over de manier waarop Goldman Sachs begin 2008 zijn verzekeraar van hypotheekinvesteringen, AIG, onder druk zette. Goldman eiste vergoedingen op voor hypotheken die er slecht uit zagen, maar nu blijkt dat Goldman als sinds 2006 enorme bedragen had ingezet in investeringen die zouden uitbetalen áls de hypotheekmarkt om zou vallen. Met andere woorden, de bank verzekerde zijn slechte hypotheken om zich af te dekken en wedde vervolgens veel geld op het misgaan van die investeringen. Goldman had er onder alle omstandigheden belang bij om de waarde van de hypotheek instrumenten (zoals die bankiers dat noemen) onderuit te praten.
Ik vat het kort samen maar het artikel roept opnieuw vragen op over de manier waarop banken zoals Goldman Sachs het systeem bespelen. AIG moest voor 180 miljard gered worden, onder meer omdat Goldman geld opeiste (dat ook nog niet eens altijd terecht was). In 2007 ontving Goldman 7 miljard van AIG en daarna nog eens miljarden bij de reddingsoperatie. In totaal stak de bank 12,9 miljard van de belastingsbetaler in zijn zak.
In het artikel komt ook een deal ter sprake die Goldman maakte met Societé General. Een deel van de 11 miljard die de belastingbetaler vergoedde aan SG, die als Franse bank handel dreef met AIG, kwam weer terug naar Goldman. Het is een gecompliceerd verhaal maar wat eruit springt is opnieuw de mogelijkheid voor dit soort investeerders om de ultieme handel te drijven: kop, ik win, munt, jij verliest. Is dat te reguleren? Ik kan dat niet beoordelen. Maar wat in elk geval moet gebeuren is dat de belastingbetaler er nooit voor verantwoordelijk mag zijn om dit op te vangen. Een pleidooi, denk ik, voor Paul Volckers voorstel om die handelsactiviteiten los te koppelen van overheidsgaranties. Geen handelshuis of bank mag zo groot zijn dat hij gered moet worden door de belastingbetaler omdat anders alles in elkaar dondert.

Crisisbeleid

Het is goed om te zien dat in deze moeilijke tijden het kabinet zich bezig houdt met belangrijke en relevante zaken: de reactie op het Irak rapport. Dagen, weken, zijn ze er al mee bezig. Alsof er niets beter te doen is.
Volgende afleiding is de beslissing over de heilloze missie in Afghanistan. Mijn indruk is dat alle argumenten die zijn aangevoerd voor ons om in Uruzgan te blijven, wegvallen als we ergens anders klein werk op gaan knappen. Dan is er geen ervaring meer, geen ‘nederlandse manier', geen voortbouwen op succes. Me dunkt dat er dan ook geen reden is om überhaupt in Afghanistan te blijven. Ik durf er wat om te verwedden dat we ergens anders in gerommeld worden. We moeten nu eenmaal achter de NAVO en Amerika aan hobbelen, maar serieuze, fundamentele argumenten om in Afghanistan actief te zijn spelen al geen rol meer. Het is nu een zaak om de missie uit te zitten tot hij mislukt is en we weg kunnen. Blij dat het kabinet daar zoveel tijd aan besteedt. 

Ook leuk om te zien hoe minster Verhagen stevig doorwerkt aan zijn eigen carrière. Van hem moet defensie ontzien worden in de bezuinigingen. Ik ben het niet met hem oneens, moet ik eerlijk zeggen, maar je mag je afvragen waarom de man nu dit 'nieuws' nu laat lekken. De volgende minister president aan het werk?