Als tacktiek het wint van strategie

In The Atlantic schrijft James Fallows deze maand een mooi, lang artikel over de stand van Amerika. Hij concludeert, enigszins verbaasd, dat er weinig mis is met Amerika als entiteit, maar dat het politieke systeem disfunctioneel is. De senaat bijvoorbeeld, is in staat met 40 man die in het ergste geval slechts 12 procent van de bevolking vertegenwoordigen, alles te blokkeren en ze doen dat. Democraten gaven de overheid in de jaren zestig en zeventig een slechte naam, Republikeinen hebben sindsdien de overheid stelselmatig zwart gemaakt. Het artikel is te uitgebreid om veel uit te citeren, maar één opmerking bleef me bij, in de discussie over het mogelijk maken van de counterinsurgency in Afghanistan - omdat ik er gisteren in een andere context ook een moedeloos stemmende discussie over had. De nadruk ligt, zo zegt een van de zegslieden, op het beter vechten van de oorlog in Irak of Afghanistan. Maar dat is een 'overwinning van tacktiek op strategie' omdat het nalaat de vraag te stellen of je daar überhaupt wel moet vechten. Het is een brede ziekte: trivia regeren de politiek, de discussie gaat niet over de grote lijnen, de grote onderwerpen. Dit laatste is een discussie die ik dagelijks voer omdat ik in Hoezo mislukt? er ook voor pleit dat politici zich eens bezighouden met hoe de samenleving in elkaar zit in plaats van op ieder incident te reageren.
Even terug naar Afghanistan. De discussie was moedeloos stemmend omdat hij uitging van de premisse dat we nu eenmaal in Afghanistan zaten en daar het beste van moeten maken. Ik wordt daar erg mies van. We hebben een fout gemaakt door erheen te gaan maar omdat we dat deden moeten we dat foute beleid zo goed mogelijk uitvoeren. Er werden scenario's voorgeschoteld die geen rekening hielden met de mogelijkheid dat het gewoon hopeloos mis gaat, noch met de mogelijkheid (zekerheid) dat er geen steun is in de samenleving, niet in de VS en niet in Europa, om daar tien, vijftien jaar te blijven om een tribale samenleving waar alles gedealed wordt mee te slepen naar de 21ste eeuw. De tacktiek van Nederland in Uruzgan mag geslaagd lijken, de strategie is waardeloos - wat de spreker ook toegaf door te zeggen dat Uruzgan een uitzondering was qua onbelang in het grote plaatje. We doen het redelijk goed, voor een klein aantal mensen in een provincie die er niet toe doet. Gefeliciteerd. En daar moeten we nog jaren mee doorgaan?

Koukleumen

Ik weet niet wat dat is met PvdA kamerleden. Die Spekman... En dan nu een bericht waarvan ik eerst dacht dat het een flauwe grap was van de Wakker Krant die altijd politieke campagne voert. PvdA kamerleden willen alleen verkiezingen als het lekker weer is, anders is het zo koud flyeren. Zoiets kan toch niet echt zijn? Maar ik vrees dat het nieuws over de PvdA fractie nog ernstiger is dan je je kunt voorstellen. Ze meenden het, de kamerleden Heijnen en Kalma. Wat is dat toch, met die partij?

Cliché meningen

Ik hield gisteren een van mijn lezingen voor middelbare scholen, dit keer in Schijndel, bij Den Bosch. Het onderwerp is de Amerikaanse immigratie en integratieprocessen en daarna een discussie over hoe het in Nederland gaat met de integratie. Wat me opnieuw opviel en schokte was hoezeer kinderen van 15 en 16 (dit was 4 VWO) het negatieve verhaal over integratie zich eigen hebben gemaakt. Dat geldt voor de terminologie (allemaal ‘zij', buitenlanders) maar vooral voor het onversneden clichématige beeld van hoe niet westerse allochtonen in Nederland het doen. Ik weet het, pubers staan niet bekend om hun afgewogen oordelen, maar als je iets vraagt en de reactie is dat ‘ze' het allemaal slecht doen dan is het toch even schrikken. Noem een paar voorbeelden van mensen die het goed doen en ze zeggen dat dit uitzonderingen zijn. Cijfers als het hoge percentage niet westerse allochtonen (12,5 %) aan onze universiteiten worden geabsorbeerd maar leiden niet tot een ander oordeel. De rest doet het vast heel slecht. Bovendien neigen ze naar de slechtst mogelijke verklaring. Waarom doen ze het goed? Omdat we het onderwijs hebben laten verslonzen. Duh? Maar dat geldt dan toch ook voor alle autochtonen die studeren? Ja, dat is wel waar.

Dat Turkse jongens op het voetbalveld met elkaar Turks praten wordt niet gezien als een manier om de tegenstander te irriteren of gewoon dingen te zeggen die de tegenstander niet mag horen, maar als bewijs dat ze weigeren Nederlands te praten. Ik heb jarenlang in dat voetbalcircuit meegedraaid en ik ken het verschijnsel. Natuurlijk beheersen ze het Nederlands prima. En ja, er wordt wat afgescholden en soms geknokt op het voetbalveld. Dat begon, vond ik, al bij de club, onze eigen club, die geen eisen stelde aan leden. Niemand hoefde bardienst te draaien, eerste elftal spelers gaven niets terug aan hun club en ga zo maar door. Hockey is een veel elitairdere sport maar ik moet toegeven dat ze daar ouders en kinderen meer bij het clubgebeuren weten te betrekken.

Het is geen integratieprobleem natuurlijk, maar een Nederlands beschavingsprobleem - daar hebben we veel last van, hufterigheid (neem het WC-eend verhaal van opperhufter Wilders die zijn argumentloze statements weer op de opiniepagina van de Volkskrant mocht loslaten).
Overpeinzingen naar aanleiding van zo'n schoolervaring. Symptomatisch? Ik vrees het wel. De meest expliciete, onberedeneerde en onvoldragen meningen kom je tegen bij mensen die het minst te maken hebben met de onderwerpen of de mensen waarover ze die meningen hebben. Lastig, vooral als je in de media steeds dat cliché beeld bevestigd krijgt. Maar, ik geef het toe, ook dat is weer een clichébeeld. Ik houd erover op.