De boerka haat machine, Frankrijk en Nederland

De opiniepagina van de New York Times laat er geen misverstand over bestaan: de boerka nonsens van Sarkozy zijn een politiek speeltje om zijn problemen te verhullen. Of zoals de krant het letterlijk zegt: ‘President Sarkozy stuwt anti-moslim vooroordelen op om de woede van de bevolking over hoge werkloosheid een uitlaatklep te geven.' Zo is dat.
Het opiniestuk is goed geschreven, vanuit een liberaal uitgangspunt dat de overheid zich niet met dit soort beslissingen (het al of niet dragen van een boerka) mag bemoeien. ‘De Taliban zou blij zijn', zegt de krant, doelend op een wet die boerka's verbied op straat te komen. Frankrijk heeft vijf miljoen inwoners waarvan er volgens de regering zelf ongeveer 1900 een boerka dragen. Als dat een bedreiging is voor de franse identiteit, zoals Sarkozy zegt, dan is die wel heel erg zwak. En de editorial eindigt: ‘Het afkammen van moslims is een krachtige stemmenwinnaar voor Franse uiterst rechtse politici, met name voor Jean-Marie Le Pen. In een duidelijke poging om een deel van die stemmen voor zich te winnen, heeft Sarkozy's centrum rechtse regering maanden besteed aan het promoten van een soms idioot, soms bedreigend nationaal debat over de Franse identiteit. Geen enkele politieke winst kan haat aanjagen rechtvaardigen.'
Ik zeg: "hear, hear" en Nederlandse haat jagers, voel je aangesproken. Ik hoop dat de NRC ook een mooi stuk schrijft om deze voorgestelde maatregel aan de kaak te stellen.

Historicus Howard Zinn overleden

Howard Zinn ‘A People's History of the United States´ was altijd een van mijn favoriete geschiedenisboeken over de Verenigde Staten. De schrijver, Howard Zinn, was een man die onbeschaamd de geschiedenis bekeek vanuit een ‘links' standpunt, dat wil zeggen, hij schreef over geschiedenis als de geschiedenis van mensen, niet enkel van de leiders en de grote bazen. Zinn overleed gisteren in Santa Monica, zo ongeveer de laatste plaats in Amerika waar zijn jaren zestig stijl nog leeft.
Het mag jaren zestig stijl zijn, Zinn's boek is nog steeds een van de betere. Ik heb een beduimeld exemplaar in de kast staan.

Het boek kwam uit in 1980, in een oplage van slechts 5000, en werd een langzaam opbouwende bestseller. Een paar van Zinn's dwarse gezichtspunten: Columbus en de latere bezoekers waren schuldig aan genocide. Populaire presidenten, van Andrew Jackson (slavenhouder, indianenmoordenaar maar ook held van de kleine man) tot Roosevelt kwamen bij hem onder vuur te liggen.
Het probleem met zijn boek was dat het niet het enige boek zou moeten zijn dat je over de VS leest. Zinn daagde uit maar zijn uitdaging verliest kracht als je niet weet waartegen hij te hoop loopt. In die context kun je vervolgens ook vaststellen waar Zinn zelf de weg kwijt raakt. Geschiedenis is nooit zo eenduidig.

State of Obama

Dat Obama een goede speech kan maken is natuurlijk geen nieuws. Zijn State of the Union was goed, niet in de topcategorie, maar een werktoespraak. Ik vond hem goed en over ziektekosten, bijzonder goed. Het was een vechttoespraak zonder dat hij al te agressief overkwam. Hij legde zijn agenda goed uit en was redelijk subtiel om de schuld voor problemen bij de vorige regering neer te leggen. Het is waar, dat klinkt niet sterk na een jaar van eigen regering, maar het kon ook geen kwaad om mensen daaraan te herinneren. Samengevat: een noodzakelijke toespraak, adequaat afgeleverd, maar het staat te bezien of het Obama 2.0 aflevert. We zijn geen campagne meer aan het voeren, nu moet er beleid uitgevoerd worden. Een goede aftrap maar er moet wel meteen doorgepakt worden.

De speech

Grote verrassingen zaten er inmiddels niet meer in. Hij begon met even nog het toneel neer te zetten toen hij een jaar geleden aantrad: twee oorlogen, een wankele economie en een ineenstortend financieel systeem, en enorme overheidsschulden. Dat vereiste directe actie.
Maar hij erkende dat voor veel Amerikanen daarvan nog weinig te merken is. Hij toonde begrip voor de mensen die boos zijn en teleurgesteld. Die zien dat Wall Street zijn zakken vult en zij zonder werk en zonder inkomen zitten. Obama liet keurig weten dat hij de banken had gered en dat het geen aangename klus was, hij vergeleek het met een wortelkanaal behandeling. Wat geneuzel over de banken volgde, vooral om duidelijk te maken dat hij ze er niet mee laat wegkomen.

Maar de focus van de avond was banen en de gewone Amerikaan. Hij claimde krediet, eindelijk, voor allerlei kleine maatregelen die voor individuele burgers grote gevolgen kunnen hebben. Belastingverlagingen, benadrukte hij. Hij claimde ook succes voor de stimulus wet die hij direct in januari erdoor jaste. De economie groei weer maar de problemen voor gewone mensen zijn alleen maar groter. Hij wreef de Republikeinen in dat hij, zoals beloofd, voor 95 procent van de Amerikanen de belasting verlaagd heeft.
Zijn plan om kleine ondernemingen te helpen met het geld van die grote banken (die nu niet willen lenen aan kleine bedrijven). De door applaus onderbroken litanie van successen was wat saai.

Ook hier probeerde hij de de blaam nog bij Bush neer te leggen, op een redelijk subtiele manier door de laatste tien jaar ‘the lost decade' te noemen.
Het was slim om de lobbyisten die proberen de bankreguleringen tegen te houden de wacht aan te zeggen. De consumentenbescherming moet erdoor komen en hij zal weigeren een stevige wet te tekenen wat de regulering betreft. De banken zijn onpopulair en de lobby is een mooi doelwit. Hij moet dit vaker doen, zo vaak dat de gewone Amerikaan de lobby, de bonuscultuur en de financiële hervormingen als vanzelf aan elkaar koppelt.

Obama claimde terecht succes in de hervormingen van het Amerikaanse onderwijs. Zijn doelgroep van jongeren en studenten bediende hij met betere regelingen voor studiefinanciering. Het aloude Democratische vehikel van de ‘middle class' werd weer uitgereden, het hart van de Amerikaanse samenleving. En alles wat daarbij hoort, van banen tot studiefinanciering, van hypotheken tot ziektekostenverzekering. Hij gaat door met dat laatste maar erkent dat hij er een rommeltje van heeft gemaakt. En vooral, dat hij heeft toegestaan dat gulzige Democraten hem hebben gechanteerd om allerlei pork barrel programma's erin te stoppen. Dat gebeurt natuurlijk altijd, ook door Republikeinen, maar om de een of andere reden zijn het altijd de Democraten die er mee om de oren geslagen worden.

Hij wil doorgaan met zijn hervorming van de gezondheidszorg en een van de beste stukken van de speech was de conservatietoon met het publiek over waarom hij dit onderwerp heeft aangepakt. Sterk stukje. Het is de toon die hij moet aanslaan om dit soort wetgeving er door te krijgen. Als hij deze speech in februari had gemaakt, had Obama de fundamenten gelegd voor meer succes van deze wetgeving (en hij had, als ik mijn gelijk mag claimen, al helemaal aan het begin van zijn termijn Democratische excessen van een veto moeten voorzien).
Obama maakte van de gelegenheid gebruik om te klagen over het frustreren van benoemingen van mensen die prima geschikt zijn maar om partijdige redenen worden tegengehouden in het congres.

Het andere onwaarschijnlijke Republikeinse succesnummer, de begrotingstekorten die de Dems nu voor hun voeten krijgen gegooid, was het volgende onderwerp. Opnieuw schuld aan Bush gegeven. De stop op kleine programma's is een gebaar. De vrije ruimte in de begroting is klein en levert weinig op. Hij heeft er ook een polderoplossing voor bedacht: een tweepartijen commissie die advies moet geven dat er ook werkelijk doorheen kan komen.
De mooiste quote in de aanval op Republikeinse dwarsheid was deze: just say no to everything may be good politics buts it is not leadership.

Buitenland speelde geen grote rol. Obama tikte nog even alle punten aan, onder andere dat alle gevechtstroepen eind augustus uit Irak zullen zijn verdwenen. Hij probeerde de partijpolitieke nonsens uit het debat te halen. Zal niet gelukt zijn. Bendeleider Cheney staat al weer aan de kant te keffen.

Okay, goed gedaan. Nu aan het werk. Laat maar zien.