Gekeuvel, gezeur en ander Facebook klein zeer

Facebook zal het grote verhaal zijn van de komende weken. Talloze nieuwe miljonairs, een hele hoop miljardairs zelfs. Gefeliciteerd. Ik doe geen Facebook. Dat komt niet omdat ik een oude lul ben (dat ook) maar omdat ik er niets in zie om eindeloos te keuvelen over ditjes en datjes. Ik vrees dat ik inderdaad helemaal out of touch ben. Mijn telefoon is een oude Nokia die alleen maar kan bellen. Af en toe een SMS en dat is het wel. Ik zie om me heen mensen die zich maar niet los kunnen rukken van hun schermpje. Hun keuze. Fijn.

Gisteren bij DWDD zaten vijf dames die met hun telefoontjes hun dagelijkse hebben en houen gefilmd hebben. De NCRV vindt dat interessant. Zo blij dat we publieke omroep hebben! Een van de dames lazerde van haar fiets. Het eerste wat ze vroeg was om de camera aan te zetten. Reality TV? Flauwekul. Met realiteit heeft het niets te maken. Het is gespeeld.

Over gekeuvel gesproken, Van Nieuwkerk schijnt later in de uitzending zijn autocue te zijn kwijtgeraakt. En toen zat hij met zijn mond vol tanden. Leuk om terug te zien. Maar ergerlijker was dat hij tijdens een wel interessant item over de tweelingzus van de Mona Lisa, de ingehuurde deskundige steeds maar onderbrak over zijn eigen obsessie. Had Da Vinci zijn opdrachtgever bedrogen door een stuk uit zijn studio te geven en niet het echte portret dat Da Vinci hield en dat nu in het Louvre hangt? Hij bleef er maar over doorzeuren en luisterde niet naar de deskundigen, liet ze zelfs niet uitpraten. Terwijl de man toch een mooi pleidooi hield om dat dichtgeslibde mirakel in het Louvre eens goed schoon te maken. De mooie dame wordt er een stuk mooier van, dat laat het doek in het Prado goed zien. En ook nog eens vijftien jaar jonger. Ik dacht dat dat Van Nieuwkerk zou aanspreken maar hij was even de cue kwijt en voelde zich oprecht bedrogen door Da Vinci.

De primaire verantwoordelijke voor de puinhoop in Afghanistan is George W. Bush

De oorlog in Afghanistan is bijna voorbij. Of hij verloren is, mogen de historici uitmaken. In elk geval oogt het als een gigantische verspilling van levens en geld. Er is weinig tot niets van blijvende waarde bereikt, of het moest zijn dat een corrupt en afhankelijk regime overeind is gehouden dat het land leegzuigt en straks, als de Taliban terug is, naar hun appartementen in Dubai vertrekt.

Ik hoor het Jaap de Hoop Scheffer nog zeggen: Afghanistan bepaalt of de NAVO overleeft. Rasmussen loopt nu met de staart tussen de benen achter de Amerikanen aan die al in het midden van 2013 hun troepen gaan terugtrekken uit militaire operaties. De NAVO heeft niets tot stand gebracht en zal het, zoals een ingegraven bureaucratische organisatie betaamd, heus wel overleven. De geschiedenis zal door de participanten nog vele malen herschreven worden, maar er is geen ontkomen aan, de oorlog in Afghanistan was een sof.

De grootste schuldige daaraan is George W. Bush. Het was kleine Bush die, terecht, in 2001 na de aanslagen de Taliban verjoeg omdat ze weigerden hun steun voor Osama op te geven. Die beslissing was juist, daarna was het niets dan ellende. De Amerikanen van Bush lieten Osama ontsnappen en hun cowboy retoriek verveemdde de rest van de wereld van de operatie. Maar de doodslag voor elke kans op succes was het Irak avontuur dat de Cheney bende aan Bush en het westen opdrong (dat ontslaat de rest van de wereld niet van medeverantwoordelijkheid – alleen Frankrijk en Duitsland zagen het goed). Afghanistan werd een verwaarloosde oorlog.

Mission creep was onvermijdelijk. De oorlog was ooit begonnen om te voorkomen dat Al Qaida of een andere organisatie ooit opnieuw in Afhganistan kon nestelen. Mission Completed, had Bush al in 2002 kunnen roepen. Al was het maar omdat de terroristen hun tentenkampen verhuisden naar de ontrouwe bondgenoot Pakistan en naar andere falende staten die zich niet in westelijke aandacht mochten verheugen. Het werd een operatie van nation building, zonder regie of coördinatie, maar erger, zonder enige hoop op succes. De ridicule doelstellingen van onze do gooders, de rechtse maakbare samenleving klanten, om de vrouwen daar even hun vrijheid te geven, scholen te stichten en een van de armste en meest onwerkbare landen van de wereld naar ons beeld te hervormen waren inderdaad, ridicuul.

Het heeft bakken geld gekost en vele levens. Natuurlijk zal de regering en de legerleiding in elk betrokken land volhouden dat het de moeite en de levens waard was, maar dat is één grote leugen. Onze politiemissie met dank aan D66 en Groen Links hoort ook in dit patroon van mislukt beleid, enkel bedoeld om mee te lopen met de NAVO. Het kan niet snel genoeg eindigen.

Barack Obama was zo onverstandig om het hele Afghanistan verhaal te slikken: dit was de echte oorlog die gevochten moest worden. Hij was minstens zeven jaar te laat en moet nu erkennen dat het onzin was. Zijn ‘surge’ ging voorspelbaar de mist in en Amerika vertrekt, een nog hopelozer land achterlatend en met Pakistan als semi-failed state een groot risico lopend in de regio.

Derk Jan Eppink en andere Obama bashers zullen hem wel weer verantwoordelijk houden voor dit debacle, maar het standbeeld dat we moeten oprichten voor de grote baas die dit allemaal mogelijk maakte moet toch echt gemaakt worden voor kleine Bush. We zeggen wel eens dat je een presidentschap pas kunt meten aan de tijd en de kosten van de mislukkingen ervan. Het is nog vroeg maar de kansen op een rehabilitatie van het beleid van Bush – niettegenstaande pogingen van neocons om de Arabische lente te kapen – moeten gering geacht worden. In de buurt van Warren Harding hoort hij thuis, nog net niet zo erg als Buchanan, maar het scheelt niet veel.

Israël beleid te koop

De grote weldoener van Newt Gingrich, de man die hem in de campagne hield en zal houden, is de miljardair Sheldon Adelson. In het tijdperk van de Super PAC’s is hij een gevaarlijke klant. Adelson heeft maar één reden om Gingrich te steunen: hij wil dat Amerika doet wat Nethanyahu zegt. Als het aan deze lui ligt, wordt Iran vandaag nog gebombardeerd. Adelson probeert dit beleid te kopen en hij windt er geen doekjes om. Gingrich is te koop en hij windt er geen doekjes om. Hij zal ongetwijfeld zeggen dat hij al blind achter Israël aanliep voor Adelson in 1995 op zijn pad kwam, maar dat maakt het niet minder gevaarlijk.

Tijd om ons voor te bereiden op de Uri/Geert lobby

Over die aanval op Iran gesproken, Leon Panetta, minister van Defensie van Amerika, zou volgens de Washington Post verwachten dat Israël nog dit voorjaar de lont in het kruitvat steekt. Niet dat de wereld er wat om zou geven, maar het is goed om ons voor te bereiden op de Nederlandse reactie. Rosenthal en Wilders, het lobby duo van Rutte/Wilders, zullen ons land officieel achter Israël scharen. Een aanval op Iran kan nog zo onverantwoordelijk zijn, nog zo illegaal, het kan nog zo’n desastreuze gevolgen hebben voor de regio en voor Iran zelf (Ahmedinejad kan niet wachten tot het gebeurt), Uri en Geert zullen Rutte verplichten hun lijn te accepteren.

De rest van Nederland kan zich maar beter voorbereiden. Hoe maken we duidelijk dat de meeste burgers, niet belanghebbende bij deze regering, een dergelijke daad veroordelen?

Waarom sociaal conservatieven structureel gefrustreerd zijn 

Sociaal conservatieve kiezers, voornamelijk te vinden in de Republikeinse achterban, klagen erover dat zij steeds aan het kortste eind trekken. Hun genomineerde is altijd een gematigde establishment figuur. Ze hebben gelijk en het is een van de redenen waarom Newt Gingrich met zijn anti-establishment verhaal nog een aardig eind kan komen.

Kijk naar de geschiedenis van Republikeinse kandidaten. In 1964 kregen de conservatieven de man die ze wensten, de radicale conservatieve aartsvader Barry Goldwater, een man die overigens op privaat terrein bepaald niet zo conservatief was als de huidige geloofsverdwaasden. De Republikeinen verloren in 1964 als nooit tevoren en het veroordeeld de conservatieven voor jaren tot de achterbankjes. In 1968 kregen ze Richard Nixon opgedrongen die in geen enkel opzicht conservatief was – sterker nog, onder Nixons leiding groeide de verzorgingsstaat als hij daarna nooit meer gedaan heeft.

Gerald Ford, nodeloos te zeggen, was een brave borst die de conservatieven niet kon enthousiasmeren. Toen president Ford boog voor de predikanten in zijn partij door vice president Nelson Rockefeller, een establishment Republikein als er ooit een was, te laten vallen, was zijn reputatie voor eerlijkheid geruïneerd zonder dat hij er iets mee won. De conservatieven haakten hun karretje aan bij Ronald Reagan, een nationaal conservatief die op het terrein van de sociale issues de juiste geluiden maakte maar er in zijn twee termijn niets aan deed. Dat Reagan nu een soort heilige is geworden voor Gingrich en zijn volgelingen is licht ironisch. Reagan verhoogde de belastingen, liet de overheid groeien en deed niets aan social issues. De conservatieve lieveling werd afgevaardigde Jack Kemp maar die zou landelijk nooit doorbreken (behalve als vp kandidaat in de falende Dole campagne van 1996).

In 1988 werden de conservatieven opnieuw bij de neus genomen doordat de partij een establishment figuur op de troon zette: de patriciër George H.W. Bush, die maar wat riep op het terrein van social issues en verder een gewone Wall Street conservatief was. De pathetische televisiepredikant Pat Robertson maakte in Iowa zijn opwachting maar kon in de rest van het land waar ze minder gediend waren van het bidden om orkanen van richting te veranderen niets bereiken. Het establishment won en dat deed ook Bush.

In 1992 kwam Pat Buchanan, een radicaal rechtse katholieke (gezien zijn proto-fascistische neigingen niet irrelevant in deze context) houwdegen, in New Hampshire uit het kreupelhout om Bush het vuur aan de schenen te leggen. Hij kwam niet ver, maar mocht op de conventie het woord voeren (pas op met Ron Paul, Romney!) en dat deed op zo’n intolerante manier dat de Democraten er van profiteerden. Bush verloor en de sociaal conservatieven, van wie een aantal hun heil had gezocht bij de zakenman , vonden dat niet zo heel erg.

Ze hoopten op een nieuwe kans in 1996. Enfin, het verhaal wordt saai: hun lievelingen Pat Buchanan, Steve Forbes en Phil Gramm overleefden het niet. Het establishment won opnieuw en de inmiddels tamelijk oude Bob Dole mocht het opnemen tegen Clinton. Jack Kemp mocht de sociaal conservatieven nog wat hoop geven op een vertegenwoordiger maar samen verloren ze natuurlijk.

In 2000 hoopten de sociaal conservatieven op Steve Forbes maar vooral op de onuitstaanbare Gary Bauer van de club Family Values. In Iowa won de kleine Bush echter, op de premisse dat hij ook redelijk conservatief was. Na New Hampshire was alleen John McCain nog in de race, toen nog niet geriatrisch gehandicapt maar een authentieke opstand kandidaat. Bush rekende er mee af. God en gebod waren vaak te horen tijdens de Bush jaren en menig sociaal conservatief was niet ongelukkig. Kleine Bush breidde echter zowel de overheid als de Amerikaanse internationale foot print behoorlijk uit, niet tot genoegen van conservatieven. Vier jaar na zijn aftreden is er geen enkele sociaal conservatief die heimwee heeft naar de Bush jaren, al heeft de president door zijn benoemingen voor het Supreme Court, in al zijn krukkigheid (hij stelde zijn hulpje in het Witte Huis voor), de Amerikaanse samenleving behoorlijk wat conservatiever gemaakt.

In 2008 moesten de sociaal conservatieven het doen met de flip floppende oude man John McCain. Geen sociaal conservatief die hem, voormalig straight talker, vertrouwde, maar Mike Huckabee, de olijke basspelende predikant uit Arkansas, haalde McCain nog bijna onderuit. Dank zij het establishment systeem van winner takes all in alle voorverkiezingen, won McCain. Dat hij vervolgens verloor in een knullige campagne die voor sociaal conservatieven alleen werd opgevrolijkt door het opduiken van Sarah Palin, inclusief ongewenst zwanger kind en dergelijke, zat de meeste conservatieven niet echt dwars.

En nu in 2012, na drie jaar activisme van de Tea Party, worden de sociaal conservatieve kiezers opnieuw, er is geen ander woord voor, genaaid door het establishment. Het liefst hadden ze een Michele Bachmann of een andere recht-in-de-leer evangelische gezien maar alles is dan toch nog beter dan die Mormoon zonder eigen waarden, Mitt Romney, de establishment kandidaat bij uitstek. Vandaar, na al die jaren frustratie, dat de sociaal conservatieven zullen blijven stemmen op Gingrich en het nog wat conservatievere deel op Santorum. Ze zullen ook deze keer het afleggen tegen de machtige bazen in Washington en opnieuw gefrustreerd afdruipen.

Ze zijn met een hoop, die conservatieve radicalen, misschien wel dertig procent van de Amerikanen (volgens Maarten van Rossem psychopaten maar hij vergist zich, het zijn enkel evangelische gelovigen die soms ook katholiek zijn). Maar vanwege hun compromisloosheid zullen ze altijd blijven verliezen. Voor de rest van de wereld is het fijn dat ze meestal ook de establishment kandidaat nog flink voor de voeten lopen.

De reden waarom de Republikeinse Partij nu vol zit met deze mensen is overigens de grote ommekeer die plaatsvond na 1965, na de burgerrechten wetgeving. Blanke arbeiders en blanke zuiderlingen stapten toen over naar de Republikeinen en hebben van de partij van Lincoln een partij van kleine luyden gemaakt. Ieder succes heeft zijn prijs.

Amerika wordt een plutocratie

Geleidelijk aan worden de perverse effecten duidelijk van de uitspraak van het Supreme Court in 2010, waarbij individuen en ondernemingen onbeperkt konden bijdragen aan politieke campagnes als ze maar niet gerund werden door de kandidaat. Dit is de uitspraak die heeft geleid tot de Super Pacs waarmee de Republikeinen elkaar dit jaar te lijf gaan. Ook in de grote verkiezingen straks zullen ze een rol spelen. Karl Rove, de kwade genius van de Bush campagne van 2004, heeft al een fonds van meer dan 50 miljoen bij elkaar gesprokkeld om anti-Obama campagne te voeren – een Texaanse miljardair heeft alleen al acht miljoen bijgedragen. Het zal in deze campagne nog geen verschil maken omdat Obama gewoon herkozen wordt, maar straks als er een open presidentschapsrace is, betekent het dat de superrijken en de ondernemingen meer dan ooit bepalen wie president wordt.

Het is vooral de Romney campagne die duidelijk maakt wat dit op de lange termijn betekent. De man van 250 miljoen en de lage belastingen wordt gesteund door een Pac dat vaart onder de geleidelijk aan dreigende naam ‘Restore our future’. De robberbarons zijn de toekomst die teruggehaald moet worden. Zo’n zestig rijke individuen en ondernemingen hebben met meer dan $ 100.000 bijgedragen aan het steun Romney campagne fonds. De lijst van contribuanten is een who’s who van de hedge fund wereld, zoals de FT het uitdrukte. John Paulson bijvoorbeeld is een miljardair die zijn geld heeft verdiend met het wedden tegen de subprime hypothekenmarkt. Paul Singer van Elliot Management is een ander.

Tien individuen en ondernemingen hebben meer dan 1 miljoen dollar bijgedragen om hun wereld te houden zoals hij is. En ja, de collega’s van Bain Capital horen daar ook bij.
Alpha Natural Resources, een van de grootste kolenproducenten in de VS, heeft stevig in de bus geblazen bij American Crossroads, een ander fonds van Karl Rove. U krijgt geen beloning als u raadt wat hun prioriteiten zijn. Ook de lobbyisten zijn massaal aanwezig in de Romney achterban. Zoals de New Times opmerkt kan een gulle miljardair zelfs zijn gift verbergen door een corporatie op te richten met een brievenbus en zonder werknemers. Op basis van de kortzichtige visie van het Supreme Court over vrijheid van meningsuiting, kan je zo kandidaten steunen. Zoals Romney zegt, ondernemingen zijn mensen – alleen weet je niet waar ze zitten in dit geval.

American Crossroads wordt ook gesteund, met 2,5 miljoen, door Bob Perry (geen familie), een onroerend goed boer uit Texas die in 2004 de slowboat advertenties maakte die Kerry onderuit haalden – Bush had er, zei hij, niets mee te maken.

De Democraten kunnen dit systeem natuurlijk ook gebruiken. Er zijn ook rijke Democraten die bijdragen, zoals Jeffrey Katzenberg van Dreamworks en ook de vakbonden laten zich niet onbetuigd. Het is geen speeltje van één partij, hoewel de Republikeinen traditioneel veel rigoureuzer zijn in hun belangenbehartiging.

Het is ook geen partij onderwerp. Deze ontwikkeling bedreigt het Amerikaanse politieke systeem. Geen politicus kan meer gekozen worden als hij of zij niet gesteund of geholpen wordt met een negatieve campagne door de rijken van Amerika. Dat is een slechte ontwikkeling. Interessant genoeg waren (anders dan Marcel van Dam wel eens loopt te roepen) de meeste Amerikaanse presidenten sinds de Tweede Wereldoorlog van bescheiden afkomst, met een eigen ervaring in armoede of tegenslag. Denk aan Truman, Eisenhower, Johnson, Nixon, Carter, Reagan, Clinton en Obama. Rijke lui die moeite hadden zich voor te stellen hoe een gewone burger leeft, verloren het vaak op basis van totaal gebrek aan authenticiteit. Kleine Bush was de enige die een common touch wist te koppelen aan steenrijke afkomst.

Republikein en Democraat zouden zich zorgen moeten maken. De gedachte dat dit geld niet de meningsvorming beslissend kan beïnvloeden is naïef, net als de illusie dat je als kandidaat voor een gekozen ambt er wel tegenin kunt gaan. Deze ontwikkeling is een bedreiging voor de democratie.

Romney's zorg voor de armen

Over Mitt Romney meest recente blunder, lees elections2012.nl

Hoe ziek is de katholieke kerk? Ernstig.

SGP fundamentalist Van der Staaij beklaagt zich er in de Volkskrant over dat 'godsdienst bijna als een ziekte wordt beschouwd'. Tja, laat ik zeggen dat hij gelijk heeft. Het wordt zo beschouwd omdat het vaak zo is.

Deze vaststelling past ook in het tamelijk nutteloze debatje in de NRC tussen Maarten  't Hart en Beatrijs Ritsema over de vraag hoe perfide de katholieke kerk is en of je als katholiek gelovige daar tegen in opstand moet komen ('t Hart vindt het raar dat het niet gebeurt, ervaringsdeskundige Ritsema stelt vast dat katholieken alle kanten op kunnen met hun flexibele moraal en heeft Maxime Verhagen en Gerd Leers aan haar zijde). Maar hier een voorbeeld, opnieuw, van de destructieve invloed van de katholiek kerk op de Amerikaanse samenleving. In de NYT stond een verhaal over de pogingen van de clerus in Amerika om op katholieke scholen en universiteiten de ziektekosten plannen die die scholen aanbieden aan hun studenten te verbieden om voorbehoedsmiddelen te financieren. Klik hier voor het verhaal, u moet het zelf lezen om het te geloven. Ik verzin het niet.

U kunt zeggen, katholieke universiteiten, zoals het gerenommeerde Georgetown, mogen dat toch doen, anders moeten studenten maar ergens anders heen gaan. Dat is waar. Maar daar gaat het niet om. Hoe onzinnig, hoe ziekelijk is godsdienst, dat was de vraag. On the face of it is dit al een stupide beleid. Studenten hebben seks en als je de pil duur maakt, raken ze vaker ongewenst zwanger. Daar hebben de katholieken niets op tegen. Maar het is nog wreder. Een studente - die toevalligerwijze ook nog lesbisch was en daarvoor geen pil nodig had - kreeg de pil voorgeschreven om haar hormonenhuishouding te regelen. De wrede en domme mannen die de katholieke kerk vormen, achtten dat ongeoorloofd. 

Ja, Van der Staaij, geloof is niet een ziekte maar godsdienst in de vorm van georganiseerde bendes die andere mensen het leven lastig maken of zich maatschappelijk onverantwoord gedragen, dat is ziek.

Twee kanten van hetzelfde verhaal over de Bush belastingverlagingen

Het Congressional Budget Office heeft doorgerekend wat er gebeurd als de Bush belastingverlagingen (vooral voor de rijken) aan het einde van 2012 aflopen en het Congres niets doet. Zowel de Financial Times als de NYT schrijven erover. Leuk is het verschil in de kop, beide conclusies zijn mogelijk: volgens de Financial Times ‘Verhindert de afloop van de belastingverlagingen de economische groei van de VS’, volgens de IHT (de Europese NYT) ‘Tekorten lopen sterk terug, volgens VS voorspelling’.

Straks over wat dit zegt over beide kranten of misschien enkel over de koppenschrijvers. Maar dat CBO, het heeft een interessant rapport geproduceerd. Als de Bush verlagingen voor iedereen vervallen en de alternative minimum tax meer mensen bereikt (ooit ingevoerd om te voorkomen dat mensen met redelijke inkomens buiten het systeem vielen) en de overheidsuitgaven omlaag gaan volgens de huidige formule, dan dalen de overheidstekorten dramatisch. In elk geval tot de overvloed aan baby boom bejaarden het hele systeem weer op scherp zet, aldus het CBO.

Maar er is een keerzijde, en daar duidt de FT op. Hogere belastingen én lagere overheidsuitgaven zouden de economische groei beperken zodat dat het werkloosheidspercentage zou stijgen naar 9,2 procent aan het einde van 2013. Maar het begrotingstekort, de behoefte aan leningen en de betaalde rente over die leningen zou dan dramatisch afnemen. Volgens het CBO kost het 5.400 miljard dollar om de Bush charitas voor de rijken vol te houden.

Volgens het FT verhaal daalt de economische groei van de VS dramatisch (terugkerend woord) als de Bush verlagingen worden weggewerkt. Zonder andere veranderingen zou de groei in 2013 1,1 procent zijn, wat dus leidt tot die hogere werkloosheid. Zou je zowel de verlagingen behouden als de kortingen nalaten, dan stijgt het overheidstekort tot ongeveer 95 procent van BNP, op het niveau van de slechtste Europese landen, zoals het Verenigd Koninkrijk.

Natuurlijk zijn allebei de conclusies gerechtvaardigd. Het interessante is dat een Britse krant nu inzet op economische groei (dat past in de trend in Davos – zie hieronder – en elders dat het ver genoeg is gegaan met austerity plannen) en een Amerikaanse op terugdringen van tekorten (dat is de hang up van hypocriete Republikeinen). Het is obligaat om te zeggen dat de waarheid in het midden ligt, maar toch is dat zo. De belastingverhogingen voor de rijken en de gelukkigen zoals Mitt Romney, moet omhoog. De overheidsuitgaven voor flauwekul projecten moeten omlaag. Maar er moet gestimuleerd worden, zij het op een structurele manier.

De genadeloze samenleving

David Brooks schrijft vandaag over het nieuwe boek van Charles Murray (die in de jaren tachtig opzien baarde met zijn boek waarin het als gedachtenexperiment alle overdrachtsuitgaven afschafte, Losing Ground). Murray laat zien dat de VS een gelaagde samenleving is geworden, klassen kun je het niet eens meer noemen. De bovenste twintig procent leeft in een andere wereld dan de onderste dertig procent. De kans om uit die top te vallen is net zo klein als die om uit die onderste laag te komen.

Deze harde, ongenadige samenleving waarin de rijken zich met hekken met omringen en de armen en kanslozen steeds verder wegduwen, is natuurlijk wat we de afgelopen decennia hebben zien gebeuren in Amerika. De VS stevent haast onafwendbaar af op een maatschappelijke crash. Landen met staatskapitalisme of met een uitgebreide verzorgingsstaat zullen uiteindelijk in het voordeel zijn omdat zij meer sociale cohesie hebben dan de cut throat society die de VS is geworden.

In die zin is de discussie die de Republikeinen hebben aangejaagd in de VS wel degelijk interessant, op een perverse manier. Het is natuurlijk flauwekul dat Obama een socialist is of Amerika wil omvormen tot een Europese verzorgingsstaat (allemaal mislukt volgens deze leuteraars). Maar het is wel zo dat Amerika voor een fundamentele keuze staat: zo doorgaan onder leiding van Republikeinen die nog een extra schepje willen doen op de interne tegenstellingen binnen de VS, of naar een meer sociale samenleving op zijn Amerikaans, zoals Obama dat wil. Met socialisme en een alles overheersende staat heeft dat allemaal niets te maken. Het gaat om overleven. Als de Republikeinse anti-overheidsvariant of de Wall Street zelfverrijkers het voor het zeggen krijgen, dan is het lot van Amerika bezegeld.

Slecht geluisterd in Davos

Mark Rutte heeft selectief gewinkeld in Davos. Hij meldde gisteren dat Nederland een voorbeeldland is. Maar ik weet niet waarin. De teneur in Davos was nu juist om niet verder te bezuinigen en de Europese economieën in een kramp te jagen maar iets anders te bedenken. De effectiviteit van austerity economics werd aan de kaak gesteld door onder meer mevrouw Lagarde van het IMF.

Gaat Rutte/Wilders echt nog eens tien miljard bezuinigen? Niet als de Grote Leider, onder druk in de peilingen en met schaamrood vanwege de slechte vrienden met wie hij zich omringt, het kan voorkomen. De PVV is tegen, net als de SP. Dat legt een interessant dilemma bij D66, Groen Links en de PvdA. Zouden zij wel bereid zijn zoveel te bezuinigen? Ik vermoed dat D66 daar wel toe bereid is, maar dat GL en PvdA wel zullen oppassen hun kiezers zo naar de SP te jagen.

Het dilemma is het grootste voor de PvdA die nog steeds met lege handen staat als het om een serieuze maatschappijvisie gaat. Niet dat het CDA erg veel is opgeschoten met een zorgzamere samenleving, maar dan na 2015 als Maxime Verhagen eindelijk van zijn stoel is losgeweekt. Het is de VVD die hier de kar stuurt, op liever gezegd, bereid is om in asfalt en belachelijke HSL deals te investeren in plaats van te bezuinigen.

Rutte lult maar wat. Hij zet in op de tien miljard bezuinigingen maar hopelijk kan CPB directeur Teulings hem dit keer wel overhalen dat het de dood in de pot wordt voor de Nederlandse economie. Verzin een list, Mark.

Lost? Who? Me? Gingrich in denial

Mitt Romney verpletterde Newt Gingrich in Florida. Als je de toespraak van Gingrich hoorde waarin hij dat moest erkennen, dan zou je denken dat er geen sprake was van een overwinning van zijn tegenstander. Nog 46 staten te gaan, is de kreet waaronder Gingrich campagne voert. Maar de aanhangers hadden hun bordjes met die kreet er maar slap bij hangen. Newt was zelfingenomen, vol b.s. en liet natuurlijk niet na om aan Lincoln te refereren. Meer op elections2012.nl.

Mak schaap zet de aanval in: Leers deelt speldeprik uit

Als minister Leers, de meest plooibare en tot vernedering bereide in de talentloze Rutte/Wilders poel, de aanval inzet op Wilders, dan is het tijd voor de Grote Leider om zijn knopen te tellen. Leers vertelde gisteren op een bijeenkomst over de geslaagde multiculturele samenleving van het blad Libelle, dat we van het woord allochtoon afmoeten. Daarmee schaart hij zich in een koor dat al jaren roept dat deze terminologie schuurt, stigmatiseert en de opstokers in de kaart speelt. Leers wil er vanaf.

Wel, om te beginnen kan hij het zelf gewoon doen. Ook kan hij het CBS opdracht geven om niet ook nog eens de derde generatie in een hokje te stoppen. De kinderen van kinderen die in Nederland geboren zijn maar grootouders hebben van elders, worden nu ook door het CBS als derde generatie allochtoon aangemerkt. Dan kunnen ze de voortgang goed bijhouden, zegt het bureau. Leers zou hen tot de orde moeten roepen.

Als niet zelf door de Partij Van het Verbieden ter verantwoording wordt geroepen. Ik schat zo in dat dit niet zal gebeuren. De Grote Leider heeft ingezien dat zijn moslimretoriek niet veel tractie meer geeft en dat de SP een heldere oppositiestrategie heeft: laat zien hoeveel de PVV Henk en Ingrid gekost heeft. Leers zal er dus wel mee weg komen. Dan kan hij in Europees verband nog wat pruttelen over immigratie, in opdracht van de PVV, en thuiskomen zonder resultaten omdat de rest van de wereld niet zo dom is als de fractie van Wilders.

Het tij is aan het keren. Nu is het, als altijd, zaak om Wilders zichzelf te laten vernietigen. De bekende aanvallers van Wilders moeten zich beheersen en hem gewoon zijn gang laten gaan en de verleiding weerstaan om weer punten te scoren met goedkope one liners.

It ain’t over yet

Newt zal in Florida verliezen en terwijl dat de nominatie voor Romney zo goed als zeker maakt, betekent het niet het einde van de campagne voor Gingrich – of voor Romney. Gingrich zal het niet opgeven. Niet enkel omdat hij dat gezegd heeft, in een poging zijn wankelende fort in Florida overeind te houden, maar vooral omdat Gingrich zichzelf voedt met tegenslag. Hij is kwaad op Romney, kwaad op de wereld, kwaad op iedereen die hem niet ziet als de beste hoop voor de wereld, en zal doorgaan tot welk einde dan ook. Dat het bitter zal zijn, staat wel vast.

Ondertussen heeft Romney alleen maar baat gehad bij de uitdaging tot nu toe (wat niet betekent dat hij geen schade lijdt als Gingrich door blijft gaan). De aanvallen van Gingrich hebben Romney gedwongen om zijn campagne aan te scherpen. Hij is beter in debat ook al is het niet voldoende om Obama te bedreigen. Hij weet nu welke onderwerpen hem straks kwetsbaar gaan maken en kan verdedigingslinies opwerpen. Hij heeft laten zien dat hij gemeen campagne kan voeren, ook al is het via die absurde verstorende Super PAC’s. En hij heeft het establishment gedwongen zich achter hem te scharen. De geriatrische afdeling van Bob Dole en John McCain, maar ook de gevestigde machten, gouverneurs en gekozen politici. Voor Gingrich resteren de mafketels en de opstandelingen, de Sarah Palins en Herman Cains van deze wereld.

Hoe lang gaat het duren? Het is goed mogelijk dat Gingrich het inderdaad tot de conventie uitrekt. Waarom niet? Hij heeft niets beters te doen en het is zijn laatste nationale optreden. Het is niet uit te sluiten dat hij verderop nog successen boekt, maar eigenlijk maakt het voor hem niet uit. De laatste peiling in Michigan dateert al van een paar dagen geleden maar Gingrich ligt er minder ver achter dan je zou vermoeden in de staat waar pa Romney gouverneur is geweest. Inderdaad, de caucusbijeenkomsten in Nevada en andere staten vereisen organisatie. Maar daar kan Gingrich rekenen op hulp van Ron Paul. Kortom, it ain’t over yet.

Neoconservatieve auteur van Venus en Mars probeert het nog een keer

Robert Kagan kennen we nog. Hij was een fan van de oorlog in Irak, een onvoorwaardelijke steunpilaar van de Cheney bende, auteur van het boek ‘Paradise and Power’, beter bekend als ‘Europeans are from Venus, Americans from Mars’ en een neoconservatieve, assertieve visie op de Amerikaanse geschiedenis onder de titel ‘Dangerous Nation. America and the World. 1600-1989.’ Okay, daarmee is het toneel geschetst voor Kagans volgende boek, ‘The World America Made’, dat in februari gaat verschijnen.

In The New Republic verscheen een voorproefje van zijn stelling daarin dat de ‘American decline’ onzin is. In de NYT van vandaag wordt het gezet tegenover ‘The Post American World van Fareed Zakaria. Als het stuk in TNR een indicatie is dan zet Kagan een redenering op die moet bewijzen dat er geen sprake is van een Amerikaanse neergang maar dat het land machtig is als altijd, sterker, dat het land meer macht heeft. Wat Kagan in TNR betoogt, overtuigde mij niet en ik vermoed dat zijn goed getimede boek vooral een schotschrift is om Obama van ontkenning van ‘Amerikaans exceptionalisme’ te beschuldigen en een aanhanger van ‘declinism’ volgens neocon Krauthammer een aandoening waar je zelf voor kiest.

Om te beginnen is het een stropop die Kagan opzet. Er zijn weinig mensen die serieus over Amerikaanse neergang praten. Zo simplistisch zijn de tegenstanders van de neoconservatieve helden die ons Irak brachten, niet. Dat er sprake is van een gecompliceerdere wereld waarin meer landen meer macht hebben dan tevoren en Amerika minder gedaan kan krijgen dan het wel eens denkt, is onmiskenbaar het geval. De hele neoconservatieve premisse dat Amerika het beste voorheeft met de wereld en de macht heeft om dat uit te voeren, ook als de rest van de wereld daarvan iet overtuigd is, zou sinds Irak en Afghanistan met scepsis bekeken moeten worden. Militaire macht telt voor weinig.

Dat is niets nieuws. Amerika had al moeite om de Filippijnen te onderdrukken aan het begin van de twintigste eeuw en liep in Zuid Oost Azië herhaaldelijk vast. De meeste macht kon Amerika uitoefenen door wereldorganen in te stellen die niet precies deden wat het land wilde maar wel dezelfde agenda hadden en daardoor toch zijn invloed ver deden reiken. Denk aan VN, Unesco, WTO en dat soort organisaties. Veel macht ontleende Amerika aan zijn prestige als voorbeeldland. Of dat terecht was of onterecht, doet er niet toe. Het werkte, deze soft power (dat is niet de culturele macht, zoals vaak gesteld wordt, maar de macht om dingen gedaan te krijgen zonder dat je er hardware voor hoeft in te schakelen) was cruciaal. Dankzij mensen als Krauthammer en Kagan is die macht danig afgenomen.

In het TNR artikel zet Kagan de stropop op van declinism en gaat die vervolgens enthousiast te lijf. Hij betoogt dat in 1890, 1930 en 1970 er steeds sprake was van economische en politieke crises en dat de VS, ondanks alle praat over afnemende macht, daar steeds als sterkste uit tevoorschijn kwam, steeds sterker eigenlijk. Hij heeft gelijk dat die crises de Amerikaanse macht niet ondermijnden maar dat wil niet zeggen dat dat nu niet het geval zou zijn. Zo simpel kun je de lijn niet doortrekken.

Een van de grote verschillen is dat na drie van die cycli Amerika geen fris en enthousiast land meer is maar een land met een midlife crisis, waarin wel veel bedacht wordt maar weinig geproduceerd, en waar de infrastructuur sinds 1890 niet zo belabberd is geweest. En ja, politieke frictie is altijd deel geweest van het Amerikaanse patroon, maar de destructiviteit van Washington is nu toch echt van een andere orde. Amerika moet invloed behouden zonder de macht die het land eerst had. Zeker, Amerika is militair gezien de sterkste in de wereld maar daar gaat het niet om. Kijk naar Irak en Afghanistan en je weet meteen dat militaire macht niet voldoende is – niet eens om derde rangs oorlogen te winnen.

Overtuigt Kagan daar niet, hij miskent ook de opkomst van andere machten zoals China. Door met India samen te werken denkt Kagan dat de VS China kan indammen. Maar we hebben het niet over militair optreden, dat is het verschil. Dat stadium is al voorbij. De VS moet om zien te gaan met een andere wereld en dat vereist ander denken, ander optreden.

Obama van zijn kant leek me te optimistisch over Amerika’s rol in de wereld in zijn meest recente State of the Union. Maar hij heeft recht van spreken. De drones werken, Amerika heeft zich zonder al te veel schade (behalve aan Irak dan) uit Irak losgemaakt – Kagan wilde daar blijven, net als andere Republikeinen maar ze vertellen nooit hoe ze dat gaan doen nu de Iraki’s dat niet willen – hij heeft Obama koud gemaakt en vorige week nog gijzelaars in Soedan laten bevrijden. Maar volgens de verhuld racistische boodschap van de Republikeinen is president Obama on-Amerikaans en gelooft hij niet in exceptionalisme - oftewel, Obama denkt niet dat Amerika een unieke rol in de wereld heeft, althans niet een unieke rol die enkel goed is (klik hier voor een artikel over het on-Amerikaanse verwijt aan Obama en de racistische ondertoon).

Kagan is adviseur van Mitt Romney en zijn boek past in een lange geschiedenis van politieke interpretaties van de Amerikaanse geschiedenis. Daar is niets op tegen, als je maar weet dat er meer dan één waarheid bestaat op dit terrein. Kagan is een politieke operator, niets meer en niets minder. Kagan stelt dat Romney waarschuwt dat het voortzetten van Obama’s beleid leidt tot ‘decline’. Dat is te gemakkelijk. Hopelijk krijgt Romney straks in de echte verkiezingsstrijd het vuur nader aan de schenen gelegd.

Ondertussen is het licht beangstigend om te zien hoe de neoconservatieven ondanks een geschiedenis van afgrijselijke mislukkingen onder de kleine Bush weer opduiken in de Republikeinse campagnes. Bolton zagen we al, nu Kagan en Krauthammer doet niets anders dan Obama afkammen. Allemaal prima, maar laten we in het oog houden dat het hier gaat om een politieke stellingname.

Newt is toast

Mijn gut feeling zegt me: Gingrich is toast. Zijn maankolonie aan het einde van zijn tweede termijn bezegelt het. De belangrijkste reden waarom Gingrich niet president wordt is dat hij er niet geschikt voor is en dat blijkt steeds op cruciale momenten. Het is death by a thousand cuts, artikelen in de NYT over zijn slash and burn methodes als Speaker, zijn bedenkelijke moraal, zijn programmatische nonsens, het is een heel pakket van lijken die niet eens in de kast zitten. Romney gaat dinsdag winnen met een ruime voorsprong en daarmee is Newt veroordeeld tot een plezierig pensioen met zijn staalogige Calista.

De chantagebuit is binnen

Minister Spies is een snelle leerling. Volgens het nieuwbakken lid van de regering was het boerka verbod een behoefte van ‘de partijen die dit kabinet dragen’ ook al was het aantal mensen waar het om ging ‘misschien beperkt’. Laten we zeggen dat ze niet in haar eerste leugen gestikt is. Deze regering, dat wil zeggen CDA en VVD, geven geen donder om deze symbolische onliberale wetgeving. Het is deel van de chantage van de Partij Van het Verbieden.

Minister Verhagen hoeft op dit terrein niets meer te leren. Hij verkondigde al, zonder bewijsvoering, dat de multiculturele samenleving mislukt is. Volgens deze held van de liberale niet-multiculturele samenleving is het boerka verbod er om ‘de hedendaagse samenleving te beschermen’. Er zijn uitzonderingen. Het Limburgse smaldeel van Rutte/wilders heeft ervoor gezorgd dat we wel boerkadragend carnaval mogen vieren, ‘dus maakt u zich niet ongerust’, zei Verhagen als een schmierende Colijn. Maxime Verhagen die de samenleving beschermt? Nee, daar maak ik me helemaal niet ongerust over.

Ook het geneuzel dat we ‘elkaar in de ogen moeten kunnen kijken’ is ergerlijk hypocriete rateltaal van de mediaspinners op het ministerie. De chanteur in dit geval, de Grote Leider, kijkt nooit iemand in de ogen en zeker niet een behoorlijke interviewer. En mensen die zich liberaal noemen en dit over hun kant laten gaan, ach, die hoef ik niet meer in de ogen te kijken want dan zie ik alleen maar leugens.

Maarten van Rossem legt uit

Net toch maar even teruggekeken naar het debatje tussen Koen Petersen en Maarten van Rossem over de gebrekkige kwaliteit van de uitleg van Amerika deskundigen. Van Rossem won. Petersen legde niet uit maar bleef zitten in zijn kritiek op de Obamamanie, die hij evenmin wist uit te leggen. Petersens succes was de promotie van zijn boek. Maartens succes was dat hij liet zien dat hij wel degelijk kan uitleggen, met alle bon mots waar hij zich soms in verliest. Petersen zal trouwens ook zijn gewedde flessen wijn kwijt raken die hij heeft ingezet op het winnen van het presidentschap door Gingrich. Goede mediastrategie van Petersen, betere debatprestatie van Van Rossem.

Een game changer van Romney waar Obama bang voor moet zijn

Hier is een game changer waar Obama bang voor moet zijn: stel dat Romney een totale herziening van de belastingheffing in de VS voorstelt ‘op basis van zijn kennis van het terrein’. En stel dat hij al doende ook nog bereid is zijn eigen plutocratische achterban aan te vallen door het absurd lage capital gains op carried forward interest te schrappen en een hogere schijf voor de inkomstenbelasting in te voeren? Het kan simpelweg door de belastingverlaging voor de rijken van Bush te laten verlopen.

Hij zou er een flink aantal Republikeinen mee voor het hoofd stoten, de groep die nooit en te nimmer over maar een enkele belasting willen horen. Maar straks in de uiteindelijke race met Obama heeft hij die stemmen toch al. Het middenveld waar de verkiezingen beslist worden, zal opkijken van zo’n eerlijke analyse. Als ik Obama was dan zou ik me daar zorgen over maken en me er op voorbereiden.

De nieuwe frontrunner ligt niet meer voorop

Gingrich is aan het schuiven. Kijk op elections2012.nl

Doorzetten met die openbaarheid van de financiering van de politiek

Het weekblad van de gevestigde orde, Elsevier, komt met een curieus argument om te betogen tegen de openbaarheid van de financiering van politieke partijen. Partijen zijn opgericht om de overheid dwars te zitten, schrijft hoofdredacteur Joustra, en dat moet in alle vrijheid kunnen. Burgers moeten zich kunnen organiseren tegen de overheid. Als kiezers daar niet mee instemmen (met geheimzinnigheid over de financiën van partijen) moeten ze op een andere partij stemmen of zelf een partij oprichten.

Als een partij transparant wil zijn moet ze dat zelf maar organiseren en als ze dat niet wil, idem dito. Kiezers kunnen dan zelf kiezen of ze een transparante partij willen of niet. Joustra vindt het niet erg als partijen geld krijgen van Shell, Saudi Arabië of de CIA. Als de kiezers bezwaar hebben tegen het beleid dat wordt gevoerd stemmen ze maar tegen.

Het zijn vreemde argumenten, of misschien niet zo vreemd van de Elsevier, hoewel de financiering van actiegroepen (Ban de bom) en de CPN altijd hun warme aandacht had. Maar op de merites: wat een onzin dat politiek partijen zijn opgericht om de overheid dwars te zitten. Ze zijn de overheid, in de een of andere constellatie. Ze besturen ons, nemen beslissingen in het algemeen belang, hoe dat ook geformuleerd mag worden (soms wel heel erg eng en dicht tegen eigenbelang). Kamerleden moeten in de kamer zitten zonder last of ruggespraak. Het valt te betogen dat het gefinancierd zijn door deze of gene een vorm is van last of ruggespraak. Kijk naar de VS voor voorbeelden van hoe dat werkt.

Joustra rekent erop dat de kiezers het moeten kunnen zien en daar over kunnen beslissen. Dat is wat veel gevraagd van de individuele kiezer als die moet werken in concurrentie met georganiseerd belang dat de macht van het kapitaal heeft. Als de PVV een positie in Nederland verwerft omdat er financiers zijn die het mogelijk maken om een bepaalde boodschap te promoten en dat alleen maar mogelijk is omdat Wilders daar dat geld voor heeft gekregen, moet de kiezer dan daar doorheen prikken? De journalistiek zou het kunnen maar reken dan niet op Elsevier of de regeringskrant, zou ik zeggen.

Is de wet op de openbaarheid van giften aan politieke partijen enkel gericht tegen de PVV? Dat is onzin. Als hij alleen de PVV treft (en niet, laten we zeggen, de VVD) dan is het hoogstens omdat de gulle gevers niet bereid zijn te laten zien dat ze een onfrisse boodschap verkondigen of een bepaalde lobby steunen. Zet het argument van Joustra dan maar op zijn kop. Als kiezers met veel geld niet bereid zijn om met de billen bloot te gaan en te erkennen dat zij geld geven aan een politicus of aan een partij, dan moet die kiezer daar maar voor kiezen en geen geld geven. Wat is daar mis mee?

Het grotere goed is dat al die andere kiezers die geen kapitalen te besteden hebben om hun belangen te laten behartigen door politici dan tenminste weten wie dat wel doet. Lijkt me heel goed in een open democratie. Ik ben in de verleiding om nog wat toe te voegen over Elsevier en zijn politieke keuzes, maar laat ik dat gewoon aan de lezer overlaten. 'Laat de politieke partijen lekker geheim doen', roept Joustra. Dat is het punt niet, en hij weet het. Het zijn de gulle gevers die lekker geheim willen doen over de invloed die ze met geld uitoefenen. 

Nooit meer iets onaardigs zeggen over de Partij van het Verbieden

Het is goed om te weten wat de PVV voor standaarden hanteert van het algemeen belang. De achterkamertjes partij heeft tegen de benoeming van Frans Timmermans gestemd als Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa. Waarom? Niet omdat ze iets tegen deze commissie heeft of omdat ze Timmermans minder geschikt achten dan andere kandidaten, maar omdat Timmermans onvriendelijke dingen heeft gezegd over de Partij van het Verbieden.

Het is goed om vast te stellen wat hier gebeurt. De PVV heeft een maand of wat geleden ook een benoeming voor de Hoge Raad getorpedeerd omdat de voorgestelde rechter niet aardig was voor hun clubje. De PVV heeft geen algemeen belang voor ogen (zie hierboven hoe Elsevier hen daarbij steunt) maar neemt publieke personen de maat over hun vriendelijkheid voor de fijne lieden in de diverse parlementen. Het past in het beeld van de ziekelijke psychiatrische patiënt die de partij leidt en zijn persoonlijke hang ups, maar het is ook de bijl aan de wortel van ons politieke systeem.

Ik verwijt het de PVV niet. Van domme mensen kun je alleen maar domme dingen verwachten. Ik verwijt het ook de kiezers niet die met onbekend kapitaal verleid worden om een onfrisse boodschap te verkondigen. Maar ik verwijt het wel de VVD en het CDA dat ze hun eigen macht, hun belangenbehartiging, regelen met de steun van dit zootje. Ze zijn de schaamte voorbij.

Sancties tegen Iran zijn een oorlogsdaad

Laat ik hier maar verklaren dat ik niet voor de sancties tegen Iran ben. De legale grondslag lijkt me zwak en het te bereiken resultaat niet mogelijk. Het is inderdaad een oorlogsdaad en kan ongewenste consequenties hebben.

Zeker, Iran houdt zich niet aan de regels die zijn afgesproken voor controle van nucleaire materiaal. Israël, Pakistan en India hebben dat in het verleden evenmin gedaan en het heeft hen geen vijandschap van het westen opgeleverd. China en Noord Korea deden het evenmin en het heeft hen er niet van weerhouden om toch bommen te ontwikkelen. Het je niet houden aan die regels lijkt me onvoldoende reden voor een boycot. Misschien hadden we daar meer grond voor toen de Iraanse autoriteiten de oppositie in hun land een kopje kleiner maakten. Maar toen hoorde je niemand over een boycot.

Belangrijker is de vraag of Iran met de capaciteiten om een kernwapen te maken gevaarlijker is dan een Iran zonder. Mij dunkt dat het weinig uitmaakt. Kernwapens kun je niet gebruiken en na de hartelijke felicitaties voor Iran, blijft de wereld hetzelfde als tevoren. Het plaatje dat havikken schetsen van een madman scenario in Iran, zoals ze dat ook deden met Saddam, is simpelweg vals. Het is nonsens, bedoeld om de geesten rijp te maken voor militaire actie. Om maar eens heel cru te zijn: waarom zouden de Israëli’s niet de mad man zijn?

Iran heeft geen enkel belang bij gebruik van een wapen, misschien zelfs niet bij het hebben ervan (maar enkel de capaciteit ertoe). Waarom zou het irrationeel zijn. Bang dat het in handen komt van gevaarlijke lieden? Wel, kijk even naar onze andere vrienden in de regio. Pakistan, daar maak ik nou echt zorgen over.

Het valt te betogen dat die Iraanse capaciteit om een bom te maken er al is, in elk geval intellectueel. Die kun je niet meer afnemen, al bombardeer je van alles en nog wat. Het opent een pad om met erkenning van die capaciteit en een open doekje naar het regime, tot een opening te komen die verdere ontwikkeling stopzet. Waarom niet? De enigen die haast hebben zijn de oorlogshitsers en die hebben geen enkele aanvaardbare oplossing.

Het scenario zoals zich dat nu ontrolt heeft een onthutsende voorspelbaarheid. De retoriek is die van de aanloop naar andere oorlogen waarin landen als de gevaarlijkste sinds Hitler werden afgeschilderd, met irrationele zichzelf verheerlijkende dictators. De acties hebben een hoge mate van scherpslijperij waardoor ook de trekkers van allerlei wapens op scherp komen te staan. Dan hoeft een enkel foutje – al of niet opzettelijk – maar tot een explosie te leiden.

Het artikel in Foreign Affairs van een medewerker van het Pentagon waarin wordt uitgelegd hoe een aanval op Iran goed kan werken en geen (grote) problemen oplevert, is een hogere vorm van luchtfietserij. Het valt of staat met allerlei premissen die bijzonder dubieus zijn. Niemand weet wat er gebeurt als je de lont in het kruitvat steekt maar we weten wel dat we niet opnieuw in een oorlog in het Midden Oosten verzeild moeten raken na onze miserabele avonturen in Irak en Afghanistan.

In plaats van de retoriek is het daarom belangrijk dat er openingen gemaakt worden. Helaas is dat in een verkiezingsjaar moeilijk. Obama heeft tot nu toe het spel redelijk gespeeld – misschien had hij wat langer zijn hand uitgestoken moeten houden. Maar met één hitser (Gingrich) en één opportunist (Romney – die als president niet anders zou handelen dan Obama maar dat niet kan zeggen) aan de overkant, kan Obama weinig doen dat niet kritiek oplevert van het Krauthammer koor van kritici – waarin ook onze geniale NRC columnist Derk Jan Eppink past.

Gegeven die situatie kan Obama maar beter doen wat nodig is en dat is openingen maken. Europa, die slappe hap zonder eigen gezicht, zal niet helpen. Nethanyahu houdt een verkiezingstrigger gericht op Obama. Maar in Iran zijn er plenty mensen die graag willen praten. Tijd voor wat back door diplomacy en in elk geval het hoofd koel houden.

Wilders slaat wild om zich heen

De grote leider heeft het einde van zijn twitter bestaan bereikt. Het werkt niet meer. Dus geeft hij nu interviews aan vriendelijk gezinde media. Zijn aanhang heeft niets aan hem te danken en volgens de zoals altijd onbetrouwbare peilingen van De Hond, lopen ze weg. Na jaren katten op Cohen is nu Roemer het doelwit geworden. De richting van zijn verhaal mag anders geworden zijn, de stijl is hetzelfde: Wilders poneert alleen maar, hij geeft geen argumenten.

De switch van Cohen naar Roemer is een voorteken van lichte paniek van onze psychiatrische patiënt. Op het moment dat Rutte en het CDA (niet Verhagen want die hecht teveel aan het pluche) het kabinet zullen laten vallen, moet je eens horen hoeveel vuil er wordt gespuit.

De meer fundamentele rot van Wilders’ clubje is echter de kwaliteit van zijn omgeving. De lekken laten ongenoegen zien met zowel zijn stijl als zijn inzichten. De kwaliteit van de PVV afgevaardigden heeft geen nadere adstructie nodig, die bewijzen zichzelf iedere dag weer. De combinatie ervan maakt Wilders zenuwachtig. Leuk om te zien.

Romney is kleurloos en Newt is gemeen: dat wint Romney

Er is een fijne lijn tussen aanvallen op je tegenstander en het onheus bejegenen van een tegenstander. De meest recente sneren van Gingrich naar Romney gaan over het randje en het kon hem wel eens stemmen kosten. Het gaat hard tegen hard en het wordt op de persoon gespeeld. Van beide zijden maar de vraag is of Romney niet beter in staat is twijfelaars over de geestelijke stabiliteit van Gingrich over te halen in zijn kamp dan Gingrich twijfelaars over de revolutionaire instelling van Romney naar hem kan halen.

De peilingen in Florida lijken Romney weer een voorsprongetje te geven op Gingrich en zoals we weten is alles minder dan drie à vier procent verlies voor Romney een overwinning. Kiezers zijn volatiel en je weet maar nooit wat vanavond dat debat weer voor verschil maakt maar het zou wel eens kunnen zijn dat Gingrich in zijn aanvalsmodus teveel mensen heeft afgeschrikt om het werk af te maken. Na alle problemen van Romney als puissant rijke Amerikaan (al denkt hij daar zelf anders over) zou Gingrich hem gewoon met rust moeten laten en hem alleen neerzetten als een elitaire Mormoon die out of touch is met de gewone Amerikaan. Hoeft hij weinig voor te doen. Newt zelf kan wel claimen een populist te zijn en de woede van de theedrinkers te vertegenwoordigen maar alleen door zichzelf neer te zetten, niet Romney af te kammen.

Alles is geoorloofd in campagnes, je hoeft het Gingrich niet kwalijk te nemen - Romney was even gemeen in Iowa. Maar uiteindelijk telt wat effectief is.

Romney lijkt de betere strategie te hebben.

Biografisch artikel over Robert Ezra Park

Grondlegger van de Chicago School of Sociology en schrijver over integratie en assimilatie - zijn concepten zijn nog steeds relevant. Klik hier.

Obama en zijn Republikeinse hulptroepen

De State of the Union was zoals voorzien. Obama’s verkiezingsthema staat nu duidelijk. Hij heeft hulp uit onverwachte hoek. Mitt Romney’s belastingaangiftes maken overduidelijk dat er iets mis is met het belastingsysteem, waarbij significant is dat onder Romney de kandidaat ongeveer hetzelfde zou betalen en onder Gingrich Romney vrijwel niets zou hoeven te betalen. Obama hoeft zijn zaak niet vreselijk intensief te beargumenteren, de argumenten staan in Florida campagne te voeren.

Ook in een ander opzicht zijn de Republikeinen hulpvaardig. Het Congres is nu zo onpopulair en de Republikeinen zo overduidelijk de schuld daarvan – voor de gemiddelde Amerikaan – dat de congresleden nauwelijks harde kritiek kunnen spuien. Ze houden zich gedeisd. Het zou mij niet verwonderen als de Republikeinen in november hun meerderheid verliezen – een boude voorspelling, ik weet het, maar er is iets gaande.

Ik heb nog niet de hele toespraak gezien, de body language en het zelfvertrouwen van Obama, daar kom ik nog op terug. De toon is duidelijk en het is trouwens een toon die overal in het westen klinkt: het moet eerlijker. Ik vond dat altijd een zwakke boodschap van de PvdA maar hij lijkt door Obama overgenomen, met verve.

De State of the Union houdt niet over, maar met de campagne van Obama gaat het redelijk goed. Met dank aan zijn tegenstanders.

The Iron Lady fantastische film in veel opzichten

De film over Margareth Thatcher is een aanrader, op vele niveaus. Het bracht mooi de sfeer terug van de jaren zeventig en tachtig, inclusief het oude jongens klassensysteem van Groot Brittannië dat Tatcher effectief wist te slopen. Het was deels een documentaire, met gebruik van authentiek film materiaal van IRA aanslagen, rellen en stakingen. Maar vooral was het in heel mooie menselijke film. 

Thatcher als vrouwelijke politicus, met ondersteuning van een begrijpende en verstandige echtgenoot (die in haar dementerende toestand steeds aanwezig is maar al lang dood is) als noodzakelijke ondersteuning. De film is ook een prachtig portret van dementie, van ouder worden en leven op je herinneringen. Iedereen met oudere ouders zal er iets van herkennen. Kortom, een echte film, waarin je meegesleept wordt en die meer is, gelukkig, dan een politiek statement want dat zou in Thatchers geval altijd een hagiografie of een hatchet job zijn. De critici hebben dat niet begrepen. Maar who cares? It's their loss.

De stupiditeit van het strafbaar maken van domheid

Je moet je afvragen wie meer stupide is, degene die de geschiedenis ontkent of degene die straf uitdeelt voor wie geschiedenis ontkent. Ik denk de laatsten want zij realiseren zich wat er gebeurd is maar gaan overboord in hun wens om dat buiten de discussie te stellen. Bij deze standaard zijn de Fransen de domsten, net wat erger dan Turkije. Het is waar, de Turkse hun onwil om te erkennen dat er in 1915 meer is gebeurd dan simpelweg een confrontatie waarbij honderdduizenden doden vielen en hun kortzichtige nationalistische simplisme, maakt van modern Turkije een opmerkelijk dom land.

Maar in de race naar het dieptepunt van stupiditeit, komt Frankrijk de hoofdprijs toe. Ik heb het altijd onzin gevonden om holocaust ontkenning strafbaar te maken. Het is een uiting van onmacht, grof geuit door mensen die je niet kunt overtuigen of die gewoon zo blind zijn dat ze de feiten ontkennen, alleen maar in het gevang kunt stoppen. Dat is niet alleen onmacht het is ook machtsmisbruik. Domheid heeft zijn eigen straf maar zou geen gevangenisstraf moeten opleveren. Volgende stap: gevangenisstraf voor flat earth gelovigen. Of zouden we het ontkennen van evolutie moeten straffen?

Dit soort symboolwetgeving past in een recente traditie van flauwekul. Het verbieden van boerka’s, de oproep om de Koran te verbieden en het verbieden van ontkenning van feiten is even zinloos. Alleen partijen met vrijheid in hun naam komen op dit soort beperkingen van vrijheid (wat niet wil zeggen dat alle partijen die vrijheid in hun naam hebben dat doen, maar die zijn te vaak medeplichtig). Het stookt sentimenten op en heeft verder geen enkele functie, maar dat wil niet zeggen dat er negatieve consequenties zijn.

De Turkse regering is zo onverstandig om een heel nummer te maken van de Franse domme wetgeving. Ongetwijfeld zullen veel Turks Nederlandse dommeriken zich laten meeslepen om veel lawaai te maken - een demonstratie bij de Franse ambassade is de minste reactie. Laten we het negeren. Het is dom om met domme mensen in debat te gaan.

Great expectations

Het spel der verwachtingen werkt nu in het nadeel van Newt Gingrich. Hij moet in Florida stevig winnen om te winnen. Als Romney in de buurt blijft van Gingrich, laten we zeggen binnen vijf procentpunten, dan wint Romney. Politiek is wat dit betreft ongenadig: het gaat er minder om hoe het loopt als het maar voldoet aan de verwachtingen. Romney zal de uitkomst in Florida nu consistent te laag inschatten, de van zelfvertrouwen overlopende Gingrich zal de verwachtingen te weinig temperen.

Het is goed om ons te herinneren waar de uitdrukking ‘comeback kid’ vandaan kwam. Het was Bill Clinton die in 1992 nota bene een tweede plaats haalde in New Hampshire. Nadat hij in Iowa op zijn bek was gegaan en in New Hampshire onder vuur lag wegens Jennifer Fowles (of hoe een van die big hair dames ook maar heetten) waren de verwachtingen dat hij het slecht zou doen. Clinton hielp mee om die verwachtingen nog lager te maken. Toen hij in de buurt van Paul Tsongas eindigde op een tweede plek, was hij de spekkoper, de comeback kid in zijn eigen woorden. Dat Tsongas senator was geweest van het naastgelegen Massachusetts maakte diens overwinning weinig opmerkelijk, dat hielp ook.

Zo zullen we zien dat alleen een spread van minstens tien procent Gingrich veilig stelt voor de reeks voorverkiezingen van 6 maart, waarin nu veel beslist gaat worden. Het is waar, Gingrich zal door het winner takes all systeem van Florida alle gedelegeerden krijgen maar daar draait het niet om. Romney hangt in de touwen en elke vorm van heropleven zal als overwinning gelden.

Kan hij in de buurt komen? Natuurlijk. De pensionado’s uit het noorden die in Florida hun toevlucht hebben gezocht zijn niet zo opportunistisch conservatief als Gingrich is. De Cubanen in Miami hebben liever Romney, schat ik zo, met Marc Rubio als vp kandidaat.

Great expectations

Het spel der verwachtingen werkt nu in het nadeel van Newt Gingrich. Hij moet in Florida stevig winnen om te winnen. Als Romney in de buurt blijft van Gingrich, laten we zeggen binnen vijf procentpunten, dan wint Romney. Politiek is wat dit betreft ongenadig: het gaat er minder om hoe het loopt als het maar voldoet aan de verwachtingen. Romney zal de uitkomst in Florida nu consistent te laag inschatten, de van zelfvertrouwen overlopende Gingrich zal de verwachtingen te weinig temperen.

Het is goed om ons te herinneren waar de uitdrukking ‘comeback kid’ vandaan kwam. Het was Bill Clinton die in 1992 nota bene een tweede plaats haalde in New Hampshire. Nadat hij in Iowa op zijn bek was gegaan en in New Hampshire onder vuur lag wegens Jennifer Fowles (of hoe een van die big hair dames ook maar heetten) waren de verwachtingen dat hij het slecht zou doen. Clinton hielp mee om die verwachtingen nog lager te maken. Toen hij in de buurt van Paul Tsongas eindigde op een tweede plek, was hij de spekkoper, de comeback kid in zijn eigen woorden. Dat Tsongas senator was geweest van het naastgelegen Massachusetts maakte diens overwinning weinig opmerkelijk, dat hielp ook.

Zo zullen we zien dat alleen een spread van minstens tien procent Gingrich veilig stelt voor de reeks voorverkiezingen van 6 maart, waarin nu veel beslist gaat worden. Het is waar, Gingrich zal door het winner takes all systeem van Florida alle gedelegeerden krijgen maar daar draait het niet om. Romney hangt in de touwen en elke vorm van heropleven zal als overwinning gelden.

Kan hij in de buurt komen? Natuurlijk. De pensionado’s uit het noorden die in Florida hun toevlucht hebben gezocht zijn niet zo opportunistisch conservatief als Gingrich is. De Cubanen in Miami hebben liever Romney, schat ik zo, met Marc Rubio als vp kandidaat.

Nuttig advies om kapitalisme te redden van zichzelf (luister PvdA en CDA)

Martin Wolf, de zeer gerespecteerde financieel commentator van de Financial Times, is geen radicaal. In de krant van vandaag legt hij zeven voorwaarden neer die het kapitalisme nodig heeft om te overleven. Politici van alle soorten moeten ze lezen, want hier wordt beschreven wat overheden wel en niet moeten doen. Om te beginnen stelt Wolf vast dat de crisis in 2008 normaliter zou worden gecorrigeerd door het systeem zelf. Dat blijkt niet zo te zijn, we zitten in de volgende crisis – of de aanvankelijke crisis is niet opgelost.

Zeven actiepunten. Als eerste noemt Wolf het ‘managen van macro crises’. Een moderne kapitalistische economie is niet inherent stabiel. Een markteconomie en een behoorlijke centrale bank zouden voldoende moeten zijn om crises te overleven. Dat is niet zo. Een goed draaiende economie leidt tot zijn eigen val door te veel leverage en te grote risico’s. Wat te doen? Onderkennen dat crises inherent zijn en zelfs worden ingecalculeerd door de markt; meer reguleerdersoverzicht om te veel leverage te verhinderen; centrale banken moeten zelf niet destabiliseren bijvoorbeeld door te veel lenen toe te staan.

Tweede punt: het repareren van het financiële systeem. Grotere schokbrekers zijn het antwoord; meer kapitaal, niet meer leverage dan 10 tegen 1; scheiding van investeringsbankiers en consumentenbanken; het beschermen van consumenten tegen roofpraktijken (Wolf zat in een commissie die dit aanbeval; hij onderkent dat consumenten te weinig begrijpen en hulp nodig hebben).

Derde punt. Ongelijkheid terugdringen en direct investeren in banen, deels door scholing.

Vierde punt. Veranderen van corporate governance, dat wil zeggen het onverantwoordelijke gedrag van beperkt aansprakelijke ondernemers beperken – bijvoorbeeld het leegzuigen van bedrijven door investeerders te stoppen en het volladen met leningen tegen te gaan. Moeilijk te doen, erkent Wolf, zonder dat je de essentie van het systeem aantast. Maar hij pleit tegen directe overheidsbemoeienis met bonussen en beloningen, behalve bij publieke instellingen of publiek belang, waaronder in banken.

Vijfde punt. Belastingsystemen herzien. Het belangrijkste is om inherente aansporingen voor leverage via belasting weg te halen (Romney, are you listening?). Zorgen dat rijken belasting betalen. Verschuiven van belasting van inkomen naar consumptie, wat in de VS relevanter lijkt dan in Europa met zijn hoge BTW.

Zesde punt. Stoppen van invloed groot geld op politiek. De slag van de Super PACs in de VS laat zien hoe verstorend dit werkt, als we het al niet wisten. Publieke financiering van politieke partijen en kandidaten is essentieel.

Zevende punt. Als je een globaal financieel systeem wil zul je een globaal regulerings en beschermingsnetwerk op moeten zetten. Anders gezegd, je kunt niet meer op nationaal niveau met name de financiële wereld in de gaten houden. Wolf pleit voor het aanbieden van een aantal wereldwijde ‘public goods’. Hier kan ik minder goed volgen waar hij heen wil en hoe dat uitgevoerd moet worden, maar de EU krijgt dan een belangrijker rol.

Ik val u lastig met deze punten omdat ze direct terugslaan op de andere onderwerpen waarover ik regelmatig schrijf. Deze punten zouden bestudeerd moeten worden door verstandige middenpartijen als PvdA en CDA en daaruit vloeit al een deel van hun programma voort. Ze leggen de vingers op zere plekken zowel in de VS waar de Republikeinen net doen alsof er niets aan de hand is en er nog minder gereguleerd en beschermd moet worden (ze hebben Obama’s consumentenbescherming gefrustreerd) als in Europa waar wat dommige nationalistische partijen net doen of we geen het land overstijgend beleid en regels nodig hebben.

Wolf eindigt met een pleidooi dat veel mensen zal aanspreken: een verdediging van kapitalisme. Maar hij stelt ook dat we de zwakke kanten ervan kennen en we, in die sfeer van open markten en kapitalisme, het een beter systeem moeten maken. Hear, hear.

Gingrich jaagt establishment schrik aan

De Republikeinse partij is in paniek. Dat wil zeggen, de leiding van de partij, de bonzen in Washington en de financiers en lobbyisten, de belangenbehartigers. De obstructionisten zoals de leidng van de senaat en de slappe Boehner in het Huis hebben zich in gijzeling laten nemen door de Tea Party. Dat was leuk zolang het Obama frustreerde en dat deed het, maar nu is de macht in de partij overgenomen door de radicalen, althans dat dreigt te gebeuren.

De establishment kandidaat, Mitt Romney, wordt niet gepruimd door de mensen die drie jaar lang Obama hebben kapot gemaakt. Zij kiezen voor een revolutionair ongeleid kanon, Newt Gingrich. De columnisten van het establishment, de George Wills, Krauthammers en David Brooks van deze wereld, maken zich zorgen. Newt is oncontroleerbaar, geen plooibare pion voor de belangen die presidenten maken bij de Republikeinen.

Gingrich is geen kleine Bush die je een boodschap kon laten doen voor je belangenbehartiging. Gingrich is ook niet wat de Tea Party wil, vreemd genoeg. Hij is een big government conservatief, iemand die wel degelijk een rol ziet voor de overheid. Maar de kiezers, opgejuind door de obstructionisten, laten nu hun onafhankelijkheid zien. Het is zo verdiend dat leedvermaak echt toegestaan is.

Visieloze politiek

In al zijn eenvoud is het de cruciale vraag die de NRC gisteren stelde: CDA en PvdA zoeken naar een visie. Waarom bestaan ze dan? Ja, waarom? Waarom bestaan politieke partijen in Nederland? Niet omdat ze een coherente visie, ideologie of programma hebben. Het zijn eerder vehikels voor personen om invloed uit te oefenen. Ik zal niet zeggen dat die personen dat zonder enige visie of zonder ideeën doen maar vooral gaat het om de partij als vehikel om iets gedaan te krijgen.

Daar zit het probleem van de PvdA en het CDA. Het zijn bestuurderspartijen, clubs van mensen die gewoon het werk ter hand willen nemen en daar tamelijk flexibel mee omgaan. In zekere zin is dat voor de VVD niet veel anders, al lijkt het net of die partij geen gebrek aan visie heeft omdat ze nu succesvol is. De PVV heeft nooit visie gehad maar wel een boodschap. Nu Wilders persoonlijke vehikel ook niet meer blijkt dan dat, begint het af te kalven.

Terug naar PvdA en CDA. Antwoorden gaf de NRC niet. Het ging vooral over personen, met name over het blijkbare verraad van de partij officials die hem het liefst laten vallen voor een verder even ongeteste (en soms verkeerd uitgekomen als dat gebeurde) wethouder van Amsterdam. Of over de nog niet gevonden leider van het CDA. Hoe meer ik zie van Buma hoe meer ik weet dat hij het CDA niet kan redden. Te niet-katholiek, zuinig mondje, stijl en beroepspoliticus, voor zover ik kon zien nooit iets anders gedaan.

Het gaat over personen omdat inderdaad beide partijen geen visie hebben. Ook het nieuwe verhaal dat de commissie vrijdag lanceerde brengt geen visie, zeker niet nu tegelijkertijd de spagaat met het deelnemen aan Rutte/Wilders steeds groter wordt. Chisten democratie en sociaal democratie hebben gelijksoortige problemen. Ze richten zich (in theorie) op brede groepen die dwars door de samenleving heen opereren, niet op één enkele doelgroep. Wat deze brede groepen bindt is het idee over een inclusieve, zorgzame en plezierige samenleving. Het verschil tussen beide is misschien dat de PvdA iets meer gericht is op een centrale overheid en het CDA op een netwerk van het middenveld. Hoewel, welbeschouwd staan ze niet zo ver van elkaar als het om behoud van de goede kanten van de verzorgingsstaat gaat.

Is dat visie? Nou nee, nog niet, maar het is in elk geval een verhaal want Nederland is in belangrijke mate het product van die twee stromingen. Christen zijn solidair en sociaal democraten ook. Beide partijen zijn ook verzand in een bestuurscultuur die de partij heeft overwoekerd als ontmoetingsplaats van die groepen. Daardoor zijn de partijen vooral machines geworden om partijgenoten macht en baantjes te geven – ik druk het cru uit en zo grof is het niet, maar probeer het mee door te denken. Voor mij zijn Maxime Verhagen en Job Cohen de verpersoonlijking van deze bestuurscultuur (bij de PvdA denk ik graag aan mijn favoriete zwarte schaap, Sharon Dijksma). Van den Donk en Van der Laan vallen daar buiten met hun onafhankelijke carrières.

Het idee dat sociaal democraten de arbeiders vertegenwoordigen of de lagere inkomens laat zich moeilijk verenigen met de praktijk maar evenmin met de vaststelling dat de samenleving voor iedereen is. Het CDA zit met het probleem van die bijbel als bron van inspiratie. Voor niet gelovigen is dat een weerstand, in elk geval om binnen de partij actief te worden.

Visieloze politiek (2): het einde van Cohen nadert als hij geen verhaal vertelt

Dat beide partijen nu vooral over personen praten die het gezicht moeten zijn (Cohen en Verhagen hebben afgedaan) is typerend voor hun armoede. De Geus heeft een verhaal gemaakt, misschien dat het CDA daarop verder kan bouwen maar dan zal ze toch een breekpunt met Rutte/Wilders en het Verhagen CDA moeten vinden. De afschaffing van de hypothekensubsidie is een stap, het vaststellen dat Maxime Verhagen onzin verkondigde met zijn mislukte multiculturele samenleving – het zijn stappen maar pas die dan in een samenlevingsbeeld.

In de PvdA is het armoe troef. Job Cohen, die door veel mensen als bestuurder vertrouwd zou worden, wordt tegelijkertijd afgebrand door zijn partij als naar voren geschoven om dingen te roepen die dom zijn en me doen twijfelen of hij kan overleven. Rond de jaarwisseling was het de strijd aangaan met Wilders. Gisteren weer dat Rutte moet vertrekken en dat er geen deals meer worden gemaakt. Gelul in de ruimte, met permissie, zolang de PvdA niet weet wat het verhaal is wat hij wel zou moeten vertellen. Nu dat zo lang duurt en geen enkele vooruitgang lijkt op te leveren, begin ik ook te neigen naar de stelling dat Cohen eerder een sta in de weg is dan een middel om tot dat verhaal te komen. Maar ik had gehoopt dat verstandige PvdA’ers zoals Samson, Dijsselbloem, Bos en Van der Laan daaraan zouden werken, samen met topmensen buiten de directie partijsfeer zoals Coen Teulings en Zweder van Wijnbergen, om er maar een paar te noemen.

Voorlopig is en blijft het armoe troef. Spekman kan zijn speeltjes uitvoeren en symboolpolitiek bedrijven, het wordt niet de redding van de PvdA. En als Cohen niet snel die rol van verhalenverteller opeist en door blijft keutelen met dit soort noodschreeuwen, dan kan hij beter snel vertrekken.

Gingrich wint in South Carolina.

Het goed georganiseerde karretje van de niet inspirerende Romney ligt in de sloot.
Meer op elections2012.nl

Waarom Amerika deskundigen zo weinig (mogen) uitleggen

Koen Petersen schreef in de Volkskrant van deze week dat de Nederlandse media bevooroordeeld naar Amerika kijken en bij de presidentsverkiezingen bijna altijd Democraten positiever belichten dan Republikeinen. Dat is zo. En inderdaad, cabaretier Maarten van Rossem en zelfverklaard Obama-watcher (hij was eerst Clinton watcher tot hij bleek op het verkeerde paar gewed te hebben) Willem Post leggen zelden uit waarom Amerikanen andere politici waarderen dan Nederlanders. Ik laat Prem en Raymann die Peters terecht aanvoert als voorbeelden van tendentieuze en onzinnige analisten van het nieuws maar even buiten beschouwing. Het is niet hun fout. Het is de fout van de programma’s die hen als deskundigen in huren.

Om uit eigen doos te praten: de redactie van Knevel en Knijt had me gevraagd wat over Obama te komen vertellen ergens voor de zomer van 2008. Op het laatste moment belden ze af, zoals zo vaak. Er was een andere expert gevonden. Wie dan, vroeg ik. Prem. Hoezo Prem? Nou ja, hij was zelf zwart en een fan. Okay. Dank u. U hoeft nooit meer te bellen. Ik ben niet gebelgd dat ik werd gepasseerd maar het maakte mooi duidelijk hoe de keuzes gemaakt worden voor de amusementsprogramma’s die bij ons consequent als praatprogramma’s worden verkocht.

Dat gezegd zijnde, is het niet zo raar dat er in Nederland onder het publieke Obamamania ontstaat. Dat komt omdat we graag Obama als president zagen. Petersen vraagt zich af waarom niemand kon uitleggen dat toch ruim 47 procent van de Amerikaanse kiezers op McCain stemde. Nu was er bij die verkiezing een serieus probleem: het was niet uit te leggen. McCain had zich serieus bejaard getoond, wist geen bal van economie en toonde dat, had zichzelf gediskwalificeerd door Palin opportunistisch een kans op landelijke roem te geven. Waarom toch die 47 procent? Gewoon, racisme, standaard Republikeins stemmen (goed voor 40 procent), vrees dat Obama een socialist, communist of fascist zou zijn in Fox kringen – een vrees die ze later graag voor zichzelf bevestigden in, inderdaad, het fact free bedrijven van politieke analyse.

Het huidige spektakel met negen kandidaten waarvan er minstens zes simpelweg niet gekwalificeerd waren, voedt de houding van Nederlanders die met name Republikeinen rare lui vinden. En al kan ik wel uitleggen waarom deze mensen toch stemmen trekken, en dat dagelijks doen, dat maakt hen nog niet gekwalificeerd. Alleen Gingrich en Romney horen thuis in de eredivisie en zij zijn beide zo patent opportunistisch dat je kunt uitleggen waarom ze voorverkiezingen kunnen winnen maar wat meer moeite hebt om te vertellen dat ze ook een acceptabel president kunnen zijn.

Het is helemaal niet zo vreemd dat de meeste Nederlanders voor Democraten zijn en dat te wijten aan de media is flauwekul. Dat de media geen goed beeld geven is een feit, maar als ze dat wel zouden doen, zou het niets aan de voorkeur van de Nederlanders veranderen. Petersen haalt op goede Bolkestein en Elsevierwijze de zaken door elkaar. Je kunt heel wel tegen Republikeinen zijn en heel precies weten waar je het over hebt. Sterker nog, uitleggen waarom Amerikanen zo stemmen verandert niets aan de dagelijkse werkelijkheid dat Nederlanders dat niet zouden doen. We zijn uiteindelijk geen Amerikanen. Wat is daar mis mee?

Gingrich is een handgranatengooier die voor flink wat opwinding kan zorgen en ik heb al eerder geschreven waarom hij mogelijk de verkiezingen van Obama kan winnen. Romney is een Republikein zoals Nederlanders van de keurige soort die graag zien: pragmatisch, gematigd en, buiten de voorverkiezingen, niet al te idioot in sociaal conservatisme. Dat is ook precies waarom hij de verkiezingen van Obama gaat verliezen als hij de genomineerde wordt. Je kunt het allemaal keurig uitleggen.

Petersen maakt het zich al te gemakkelijk door de Amerikaanse geschiedenis erbij te halen en de hang naar godsdienstvrijheid om het sociaal conservatieve onverdraagzame karakter van de huidige kandidaten te verklaren. Jazeker, de Puriteinen waren onverdraagzame, autoritaire lui en de Founding Fathers waren niet erg gelovig en probeerden juist die elementen weg te halen uit de Amerikaanse samenleving. Verklaart dat het geloofsfanatisme van een Santorum, het Mormoonse geloof van Romney of de katholieke flexibiliteit van Gingrich? Lijkt me niet. Integendeel. Peters verklaart niets want deze kandidaten laten nou juist het omgekeerde zien.

Petersen graaft zijn eigen valkuil als hij zelf al verklaart dat Obama niet gaat winnen. Peilingen zijn peilingen, een campagne verandert van alles en nog wat, en de ‘approval ratings’ van een president zeggen niet veel over de vraag of hij al of niet herkozen zal worden. Dat hangt van de tegenstander en de omstandigheden af. Vraag maar aan de oude Bush die eind 1991 nog kon luchtfietsen op hoge percentages.

Uiteindelijk blaft Peters tegen de verkeerde boom. Het is helemaal niet raar en helemaal niet erg dat Nederlanders Obamamania bevangt. De meeste Nederlanders waren in 2008 voor Obama (en in de jaren negentig voor Clinton). Niets op tegen. Dat de Nederlandse media falen in het verklaren waarom Amerikanen toch, geheel in strijd met het gezonde verstand van de rest van de wereld een incapabel president als de kleine Bush kiezen en ook nog eens herkiezen verdient inderdaad een veel beter uitleg dan de mediaconsumenten krijgen. Het probleem zijn de Nederlandse media en hun deskundigen die moeten meedraaien in het kijkcijfercircus van de borreltafel, plus de vooronderstelling van vooringenomenheid die de media hanteren: voor de balans willen ze graag iemand aan tafel die tegen Obama is, of tegen Gore. Een gewone uitleg is niet voldoende. Zo belandde ik in het bakje pro-doodstraf, pro-Bush en pro-oorlog-in-Irak toen ik probeerde deze zaken uit te leggen. In de kijkcijfermedia bestaat geen objectieve analyse, iedereen is partij.

Maar ook een adequate uitleg had in 2008 weinig begrip meegebracht voor de geriatrische McCain en had de Obama manie niet gestopt. En een volledig begrip waarom Republikeinse kiezers in de voorverkiezingen willen horen wat ze de afgelopen maanden voorgeschoteld hebben gekregen, maakt de lezer of kijker nog niet welwillender in het accepteren daarvan. Hoeft ook niet. Nederland lijkt in weinig opzichten op Amerika. Wij polderen en gedogen lekker door en accepteren een niet verantwoordelijkheid dragende partij van onverdraagzaamheid als regeringspartner. Leg dat maar eens aan Amerikanen uit die Nederland alleen maar kunnen zien als een vrijgevochten samenleving van seks, drugs en euthanasie.

De cultuurcriteria van de VVD voor een uitkering

Volgens mijnheer De Kort heb je geen recht op de uitkering waarvoor je premie betaald hebt als je niet goed Nederlands spreekt. Dat zal hard aankomen in Oost Groningen en Oost Zuid Limburg. Oh, voor hen was het niet bedoeld? Voor wie dan? Hoe meet je kennis van het Nederlands? Of je begrijpt wat Johan Cruijf uitkraamt? Met andere woorden: wie bepaalt welk Nederlands voldoende is? Een cultureel criterium (want dat is het) wordt opgezet in plaats van een objectief rechtscriterium. De eerste versie van De Korts wrede verhaal passeerde de Raad van State al niet, ik me niet voorstellen dat deze variant wel acceptabel zou zijn.

De achterliggende reden voor De Korts verhaal is dat je als je geen Nederlands spreekt je weinig kans hebt op de arbeidsmarkt. Dat is ongetwijfeld waar maar je kunt om die reden toch niet iemand korten op waar hij recht op heeft – naar je mag aannemen omdat hij of zij er premie voor betaald heeft? Van een partij die de rechtsstaat verdedigt mag je een beter verhaal verwachten.

Een horse race in South Carolina

Het wordt toch nog spannend in South Carolina. Gingrich kan winnen, zo lijkt het, met een smalle marge. Dat zou drie winnaars opleveren in drie staten, nu Iowa naar Santorum is gegaan. Die lijkt geen rol van betekenis meer te spelen en zal na Florida moeten opgeven. Dan is het Gingrich versus Romney. In elk geval interessant maar Romney moet toch het minst schadegevoelig geacht worden.

Rick Perry schijnt alvast na te denken over 2016. Hoeft niet. Hij is niet een politicus van de eerste categorie en in 2016, als er tenminste geen Republikeinse president zit, zullen de zwaargewichten wel meedoen. Perry heeft geen indruk gemaakt, zelfs niet de indruk dat hij met vier jaar studeren en nadenken over gemaakte fouten, heel veel beter zou worden. Ook voor Romney en Gingrich is deze ronde de laatste, zoveel is zeker.

Ondertussen lijkt Romney steeds meer op de Republikeinse kandidaat in 1944 en 1948, Tom Dewey, zij het dat die als gouverneur van New York wat meer ervaring had. Maar ook Dewey was zo’n stijve barbiepop, in onvergetelijke woorden ‘de bruidegom op een huwelijkstaat’. Hij werd in 1944 door FDR verslagen en in 1948, vernederender, door Harry Truman. In 1952 durfde niemand het meer met hem aan. Romney lijkt net zo breekbaar op de lange termijn, maakt evenmin enige emotie los of compassie, of sympathie. Nu doet Obama dat, verrassend genoeg, ook niet. Hij verwijt zijn imago als een koele, afstandelijke man die geen contact heeft met het volk, aan de media. Dat lijkt me onzin. Hij is zelf verstrikt geraakt in de cocon van het Witte Huis, omringd door vrienden uit Chicago en elkaar bestrijdende zwaargewichten die van organisatie geen notie hadden.

Maar laten we hopen dat South Carolina de Gingrich verrassing oplevert, dan wordt het tenminste nog leuk dit jaar.

Een paardenslag in het CDA

Bij het CDA speelt zich een andere positioneringsstrijd af. Die van de poppetjes, waarin Bleker zichzelf voorbij liep door zich nu al als noodoplossing aan te bieden. Om die PVV liefhebber die tijdens de formatie net deed alsof hij onbetrokken bemiddelaar was, geen functie ambieerde en vervolgens in de regering stapte, als leider te kiezen zal de nood bij het CDA wel heel erg hoog moeten zijn. Zo erg is het nog niet.

De rechtse CSU koers die hij voorstaat heeft weinig te betekenen. Ik zei al eerder dat Limburg Beieren niet is en daar moeten de stemmen vandaan komen. De NRC correspodnent in Duitsland maakt ook korte metten met de gedachte dat het nog erg goed gaat met die CSU sinds Stroiber is verdwenen.

Het CDA heeft een vervelend dilemma. Ze moet een katholieke leider zien te vinden. Niet een gelovige, let wel, maar een culturele katholiek, iemand die in die sfeer is opgegroeid. Een niet rattige Maxime Verhagen kortom. De kandidaten daarvoor zijn dun gezaaid. Wim van den Donk, commissaris in Brabant, is de enige die ook nog de kwaliteit heeft om als potentieel minister presiden te functioneren. Verder is het armoe troef.

Blekers stelling dat het CDA geen middenpartij moet zijn, is politiek strategisch onzin. Op rechts is het veel te druk en in het midden wordt geregeerd. Het CDA en de PvdA zijn zo elkaar aanvullende partijen die beide moeten proberen heel gevarieerde kiezersgroepen te bereiken op basis van een programma en niet op basis van een leider of een groep. Benieuwd wie er het eerst uitkomt.

Kan Gingrich twee keer uit de dood opstaan?

Ik schreef eerder deze week dat Santorum naar mijn idee de enige was die in South Carolina voor een verrassing kon zorgen. Daar was ik wat te snel mee, denk ik. Gingrich lijkt zich nu voor een verrassing beter te postioneren dan Santorum, als het al tot een verrassing zou komen. Gingrich debatteerde goed en valt nog steeds alleen maar Romney aan, ook al heeft hij de toon wat gematigd. Dat is de enige manier voor Gingrich, ook als hij zelf zou opbranden in dat proces. Beter goed geprobeerd en verloren, dan achteraf gedacht: had ik hem maar harder aangepakt. En sinds Iowa heeft Gingrich geen medelijden met Romney.

Santorum is opmerklijk stil. Bij het debat speelde hij geen rol en als mensen in South Carolina inderdaad een conservatief willen die Obama aankan - en daar lijken de cijfers van Romney op - dan zijn ze misschien bereid om Gingrich toch nog een kans te geven. Kortom, ik neem het terug. Ik denk niet dat Santorum voor een verrassing gaat zorgen. Gingrich? Misschien. Om het leuk te houden.

Romney’s magere inkomentje

Uit sprekershonoraria haalt hij en mager inkomentje van $ 374.327 per jaar. Arme Romney, zelfs als hij probeert uit te leggen waarom hij maar 15 procent inkomstenstenbelasting betaalt (gemiddeld, de hoogste schijf in de VS is 35), helpt hij mee aan zijn welverdiende imago van plutocraat die niets begrijpt van de gewone Amerikaan. Klik hier voor meer.

Bolkestein kunt u negeren, er zijn andere reden waarom Israël aan steun heeft verloren

Vandaag is Nethanyahu in Nederland. Opinies te over. De steun voor Israël is in Nederland danig afgenomen. Bolkestein houdt in de Volkskrant een opmerkelijk kortzichtig verhaal over het waarom daarvan. Hij wrijft Israël critici allemaal argumenten aan die alleen in zijn eigen hoofd bestaan: de moslims zijn met veel meer; dekolonisatie (hij is daar niet erg helder over maar goed, daar is hij leidend intellectueel voor); anti-amerikanisme; de olie. Een paar interne redenen kan hij ook bedenken maar die doen er niet zoveel toe, vindt onze grote denker. Het armoedig bestaan van Palestijnse vluchtelingen, maar dat is, vindt hij, de schuld van hun Arabische broeders. En ja, het nederzettingenbeleid van Nethanyahu helpt ook niet mee. Maar het zijnde Palestijnen die de kwaaie pier zijn.

Je kunt Bolkenstein gevoeglijk negeren. Zijn oproep aan de EU om zich niet af te keren van Israël zal weinig weerklank vinden. De bevolking van de meeste Europese landen hebben zich al van Israël afgekeerd of zeggen: waarom zou ik me druk maken over dat vervelende land? Niet om de redenen die Bolkenstein aanvoert maar omdat Israël een hardvochtig en onredelijk land is dat kansen om vrede te stichten niet gebruikt. Grootmoedigheid en gezond verstand hadden allang tot een regeling kunnen leiden (sterker, er waren regelingen waaraan Israël zich niet heeft gehouden – 1994 Madrid, al ik me goed herinner).

Het kortzichtige nederzettingenbeleid van Nethanyahu en diens onverhuld slijmen met de Republikeinen in het Congres en onderwijl president Obama afkatten maakt iedere voortgang onmogelijk, want zonder Amerika gaat dat niet. Obama zet zich niet bijzonder in voor Israël, dat is waar, maar dat deed Bush evenmin, afgezien van het uitspreken van onvoorwaardelijke steun en het uitschrijven van een cheque. Dat Bush door zijn oorlog met Irak, gesteund door Israël, Iran een grotere dreiging heeft gemaakt, vergeten de critici maar liever. Net als Bush schat Obama in dat er weinig valt te bereiken in Israël en, dat zou Nethanyahu meer zorgen moeten baren, dat de ontwikkelingen in de regio belangrijker zijn dan het halsstarrige dwarsliggen van één enkel land.

Voeg daarbij dat Israël als lichtend voorbeeld van democratie en vrijzinnigheid in het Midden Oosten steeds minder te bieden heeft en de fundamentalisten van joodse huize erger blijken van orthodoxe moslims of Veluwse gereformeerden, en je hebt een betere verklaring waarom er weinig sympathie meer over is. Israël is niet het kwetsbare, sympathieke land dat onze steun verdient, het is een rijke, zelfzuchtige en weinig aantrekkelijke grootmacht in de regio.

De Nederlandse regering met Rosenthal en Wilders als applausvee voor alles wat Israëlisch is, maakt het niet gemakkelijker om het bezoek van Nethanyahu te verwelkomen. Als de man enkel onsympathiek en opportunistisch was, dan zou dat te overkomen zijn. De meeste politici hebben daar last van. Maar hij is ook gevaarlijk en slecht voor de toekomst van Israël. Iedereen die daarmee begaan is – en dat zijn, het bovenstaande en de kritiek niettegenstaande, de meeste Nederlanders – zou zich zorgen moeten maken over de ontwikkeling die het land doormaakt onder deze premier en met deze coalitie.

Eppink overtreft zichzelf in zijn aanvallen op Obama

Volgens de neoconservatieve Belg Derk Jan Eppink, columnist van de NRC,  heeft ‘Obama’s politiek om Amerikaanse troepen zo snel mogelijk uit Irak en Afghanistan terug te trekken’ de Iraanse invloed uitgebreid tot die landen. Je krabt je achter de oren over zoveel nonsens. Het lijkt Diederik van Hoogstraten wel in een herschrijven van de geschiedenis. Eppink weet wel beter maar hij is een politicus en heeft een politieke boodschap. Daarin is misleiding blijkbaar geen probleem en dan druk ik het netjes uit.

De reden dat Iran invloed heeft in Irak is dat de Cheney bende in 2003 Irak binnenviel, Saddam afzette en van het land een open wond maakte die door Iran heerlijk kon worden uitgebuit. De zogenaamde democratie in Irak wordt door premier Maliki gebruikt om de soenieten te onderdrukken en de invloed van Iran, die sinds 2003 alleen maar is gegroeid, verder toe te laten. Om dat aan Obama te verwijten past heel goed in Eppinks verhaal maar dat maakt het nog niet waar. Evenmin is de terugkeer van de Taliban Obama’s werk. Dat komt omdat kleine Bush het in 2003 te druk had met Irak binnenvallen om Afghanistan af te maken.

Eppinks stelling dat Amerika’s ‘terugtrekken’ de Iraanse ambitie ‘vergroot’ om een kernwapen te maken, is pure nonsens. Die ambitie is er al jaren en wordt gevoed door interne factoren en de simpele overweging dat hij, Eppink, als hij zelf baas van Iran was, hetzelfde zou doen. Ja, stel dat Iran een atoombom toont aan de wereld voor 6 november? Eppink weet heel goed dat dit niet zal gebeuren maar het past in zijn flauwe aanval op de naïeve Obama. ‘Niets’, zal Obama doen. Tss, tss, wat had de heer Eppink graag gezien dat hij deed?

Appeasement noemt onze held het. Hij zou het beter de wrange vruchten van het door hem voorgestane beleid van de regering Bush kunnen noemen. Gelul noem ik het.

De onmacht van 'links' is de onmacht van de Nederlandse politiek

Het is teleurstellend maar allesbehalve onverwacht dat de SP, Groen Links en PvdA op een ‘links’ overleg met niets meer kunnen komen dan open deuren. Ze moeten dat ook niet proberen. De NRC concludeerde dat de verschillen tussen deze drie te groot zijn maar je zou ook kunnen zeggen dat de consensus in Nederland te groot is om echte alternatieven te formuleren. Want laten we wel wezen, als morgen CDA, PvdA en VVD zo verstandig zouden worden om samen crisisbeleid te gaan voeren, dan zou er weinig structureels veranderen. Die arbeidsmarkt is al behoorlijk open, er zou minder geld naar asfalt gaan en de hypothekensubsidie zou eindelijk de weg gaan van de cultuursubsidies maar de Nederlandse samenleving is helemaal niet links/rechts gedeeld. Het gaat om, zoals Den Uyl zei, smalle marges.

Dat Groen Linksers nog steeds denken dat ze met D66 zaken kunnen doen, houdt de zaak alleen maar op. D66 is een bestuurspartij van keurige mensen die maar een beperkt deel van de samenleving vertegenwoordigen (namelijk die mensen die kunnen omgaan met de moderne wereld) en nu ze succes hebben, althans bij de Hond, zullen ze hun partij niet inleveren. Zit niets anders op dan te wachten tot de Pechtold golf in zijn onvermijdelijke Van Mierlo einde verkeert, dan valt er weer te praten over het openbreken van partijen om een echt liberale partij te maken, bijvoorbeeld.

Groen Links is zelf natuurlijk verdeeld tussen de milieuactivisten plus ouderwetse wij-weten-wat-goed-voor-u-is paternalisten (die dragen allang geen geitenwollen sokken meer maar zijn wethouders in Amsterdam) en de mensen die zoals Femke Halsema de verzorgingsstaat een upgrade willen geven. Ze hebben meer te zoeken en te vinden bij een samenwerking met de PvdA dan met D66, als u het mij vraagt.

Die PvdA verkeert niet zozeer in een identiteitscrisis als wel in een identiteitsloos tijdperk. Ze hebben geen idee waarvoor ze dienen of wie ze vertegenwoordigen. Zolang Cohen daarover geen duidelijkheid heeft gebracht, wordt het niets. Een vergelijkbaar proces is gaande bij het CDA – curieus genoeg, en de christelijken zullen er niet veel van willen horen, maar PvdA en CDA staan in hun voorkeur voor een breed gedragen, zorgzame samenleving dicher bij elkaar dan bij de rest van de politiek.

De SP tenslotte zal de ontevreden kiezers trekken die elders niet gelukkig zijn, ook in Limburg. Maar het is in essentie een conservatieve partij, in de zin van behoudzuchtig over wat we hebben, verworven rechten. Daar valt overeenstemming te vinden met PvdA en CDA omdat er aan onze verzorgingsstaat een hoop te verdedigen valt maar zolang er niet met open vizier gepraat wordt, zal het alleen gaan om kiezers winnen (dat doet de SP overigens ook van de PVV) en niet om Nederland een behoorlijk land te maken.

Nee, vergeet die linkse samenwerking maar. Ook het ‘radicale midden’ waar een enkele D66’er het over heeft (ik weet niet wat ik me daarbij voor moet stellen met Pechtold, Rinnooy Kan, Van Boxtel en dergelijke lui) heeft geen toekomst want het heeft niets te betekenen. D66 heeft evenmin een programma als de PvdA, alleen heeft het een coherentere doelgroep die denkt dat ze er mogen meepraten (bij de JOVD waren ze jaloers op de democratie van D66, hoorde in zaterdag, vergeleken met hun baronnen – ze moesten eens weten).

Ik voor mij kom toch terug bij een punt waar ik al eerder was, vrees ik (dat pleit niet voor me, in zekere zin), namelijk dat een uitgewerkte sociaal democratische agenda met liberale inslag de beste hoop biedt voor Nederland. Bij gebrek aan echte liberalen met een visie op de verzorgingsstaat, zeg ik er nu bij.

De terugkeer van de drachme nu toch echt aanstaande?

Griekenland gaat toch echt failliet, schijnt het nu. De Eurocrisis was even met kerstreces maar de nooit opgeloste problemen komen nu dubbel hard terug. De Griekse regering waar Papadamos wordt dwarsgezeten door politici die zich voorbereiden op verkiezingen in maart, is machteloos of onmachtig om beleid te voeren. Er lijkt niets anders op te zitten dan het land af te stoten en aan zijn onmacht over te laten – ik doe dat met grote reserves omdat de duistere krachten in Griekenland die tot de burgeroorlog leidden na 1945 en tot de militaire dictatuur in de jaren zestig nog lang niet zijn verdwenen.

Hoe onmachtig Griekenland is, laat zich goed afmeten aan de vergelijking met Italië. Nu dat disfunctionele land zijn clown als premier heeft gedumpt, kan Monti hervormingen doorvoeren en zelfs de Europese rol aannemen die de zielige Bunga Berlusconi wel wilde maar niet aankon. Ik kan niet overzien wat dat Griekse faillissement gaat betekenen, wel lijkt het erop dat Nederlanders in het nieuwe jaar wat minder enthousiast uitkijken naar een terugkeer van de gulden. Of komt dat omdat de grote twitteraar het even druk heeft met de patjepeeërs in zijn partij?

De geloofsgekte van Amerika stemt diep pessimistisch

Soms is het moeilijk om de Amerikaanse samenleving serieus te nemen. De opgefokte rol van geloof bijvoorbeeld heeft alle kenmerken van de intolerantie voor anders denkenden die de Puriteinen naar New England brachten en die gelukkig twee eeuwen later door de weinig gelovige Founding Fathers aan banden werd gelegd. Met alle hun hang naar de onafhankelijkheidsstrijd, de Fathers en de grondwet als anker voor Amerika, vergeten de geloofsgekken liever deze aspecten. Ze draaien zich in alle bochten om Washington, Jefferson en Lincoln geloof aan te wrijven in hun god. Zelfs een normaliter redelijke columnist als David Brooks (hoewel hij de laatste tijd de weg kwijt is) vond het een van de vereisten van een succesvolle president: een geloof in een hogere opdracht, het idee dat ze Gods instrument zijn. Hij paste wel op om de lichtgelovige kleine Bush erbij te halen maar lijfde wel FDR en Lincoln in – je zag ze draaien in hun graf.

Het is te gemakkelijk om de Republikeinse kandidaten eruit te pikken in hun over elkaar heen buitelende geloofsverklaringen maar het is een goede plek om te beginnen. Rick Santorum is een kandidaat die zo uit een ver verleden lijkt weggestapt en een publieke rol speelt – de kans krijgt die te spelen - terwijl hij standpunten inneemt die in de beschaafde wereld al lang zijn verlaten. Tegenstanders van voorbehoedsmiddelen? Je zou denken dat die alleen nog zijn te vinden in de zogenaamde seksloze mannengemeenschap in Rome en aanpalende parochies, maar ook Santorum heeft de hang up met seks die niet alleen katholieke officials kenmerkt maar ook de gefrustreerde, met seks geobsedeerde Amerikaanse samenleving.

Hoe durf je voorbehoedsmiddelen te verbieden in een land waar een record aantal tieners ongewenst zwanger raakt en waar het aantal abortussen het hoogste is van alle westelijke landen? Dat de bisschoppen dat proberen te doen, in opdracht van wereldvreemde en wrede bazen in Rome, okay, maar dat een politicus dat uit vrije wil doet en het voorhoudt als een morele spiegel voor de samenleving? De pil verbieden? Zelfs de apparatchiks in Brabant zijn nog niet zo ver gegaan.

Abortus? Daar kun je reserves over hebben – niemand is er voor – maar de meeste beschaafde landen hebben het als uiterste middel toegestaan als een vrouw daarvoor kiest om haar moverende redenen. Santorum en zijn geloofszeloten willen abortus absoluut verbieden, zelfs als de kinderen, de tieners, zwanger gemaakt zijn door priesters, broers, vaders of zijn verkracht. Hoe wreed kun je zijn? De morning after pill, redstuk voor veel onnadenkende tieners, mag niet van deze machtige mannen.

In een mooi opiniestuk schrijft een denkende Amerikaan, de columnist James Caroll van de Boston Globe, over een speech die Santorum in september 2010 hield in Houston, bij de herdenking van een belangrijke toespraak van John F. Kennedy in 1960 waarin die zijn verhouding als politicus tot de kerk verklaarde en voor de meeste Amerikanen de vrees wegnam dat Rome ongewenste invloed zou krijgen op Amerikaanse politiek. ‘Als ik een conflict krijg tussen mijn geweten en mijn publieke plichten, dan neem ik ontslag’, zei Kennedy toen. En iedereen zou hem dat na moeten zeggen, met geloof heeft het immers niets te maken.

Santorum sloeg een andere weg in. Hij viel Kennedy aan. JFK zou de grondslag hebben gelegd van de ‘aanvallen op geloofsvrijheid en vrijheid van meningsuiting door seculier links’. Dat zou hij hebben gedaan door het opsluiten ‘van doordachte morele wijsheid in een gebied van niet rationele overtuigingen die geen legitieme rol in het politieke debat spelen’. Kennedy zou geloof hebben ‘verbannen’ uit de Amerikaanse politiek.

Wat een nonsens. Kennedy legde de verantwoordelijkheid bij het individu en niet bij de kerk en dat is precies waar Amerika ooit voor stond. Santorum is een vorm van regressie die inderdaad de evolutietheorie in twijfel roept. En hij is niet de enige. Michele Bachmann zijn we inmiddels kwijt maar haar intolerantie voor mensen die wat anders menen of geloven dan zij, was minstens zo groot. Haar echtgenoot ‘geneest’ homoseksuelen. En zoals we vanochtend in de Volkskrant kunnen lezen, is zelfs de Nederlandse joodse gemeenschap nu besmet met een Amerikaanse rabbi die dat ook vindt (het is niet iets katholieks, of evangelisch, of joods, maar iets dat geloofsterroristen propageren, die intolerantie).

Maar we moeten ons niet op Santorum of de idiote Bachmann concentreren. Ook de andere kandidaten, met uitzondering van Ron Paul die anti-abortus is op basis van zijn eigen morele afweging maar verder niet leutert over geloof en enkel oreert over ideologie, lopen voortdurende te toeteren over hun geloof. De pathetische Perry hield zelfs een gebedsbijeenkomst om te bidden voor het welzijn van de financiën van de VS. Een morele oproep aan zijn partijgenoten om algemeen belang voor te laten gaan zou meer op zijn plaats geweest zijn. Romney krijgt de steun van de meest conservatieve katholieke organisaties in de VS omdat die wel inzien dat Santorum niet de kandidaat wordt. Zijn Mormoons morele waarden zijn even star als die van de katholieke kandidaten maar ook al is bekeren een aangeboren drift van mormonen, van Romney hoeven we gelukkig geen preken te verwachten. Wel is het soms moeilijk mensen serieus te nemen die het ontstaansverhaal van de Mormonen serieus nemen, maar laten we wel wezen, alle grote geloven hebben bizarre verhalen. Alleen zeloten nemen die honderd procent serieus.

Terug naar de VS als geloofsdolle samenleving. Wat is daar aan de hand? Misschien is het dat, als ik de woorden van Richard Hofstadter mag parafraseren, Amerika het ongeluk heeft niet een geloof te hebben maar een geloof te zijn, dat Amerikanen zo gelovig maakt. De gedachte dat seculiere vijde kolonnes op slinkse wijze geloof proberen uit te bannen uit de VS en zo het land zwak maken, is alleen al op het eerste gezicht totale onzin. De bewijzen ervoor, het opruimen van kerststallen op publieke gronden, het Happy Holidays zeggen in plaats van Happy Christmas, zijn allemaal anekdotisch en minimaal. Zolang elke presidentskandidaat gelovig moet zijn en iedere president God bless you (and America) moet zeggen na iedere speech, is de dreiging van die seculieren nogal minimaal, zou ik zeggen. De schoolboards in de VS zitten vol met gelovige ouders die kinderen hun geloof willen opleggen in plaats van zelfstandig willen laten denken. Of ze doen aan homeschooling, zoals Santorum, om te voorkomen dat i hun gesloten wereldje ooit de ramen opengaan.

De VS is een absurd angstige samenleving. Bang voor alles, bang vooral om zelf beslissingen te nemen. Het is een vaststelling die moeilijk samengaat met het beeld dat Amerika als land van vrije individuen uit wil stralen maar het is wel de werkelijkheid. In de Financial Times had Simon Kuper, opgegroeid in Nederland, afgelopen weekend een prachtig stukje over het verschil tussen angstig en geremd Amerika en liberaal, vrijgevochten Nederland. Seks is een obsessie voor Santorum en de zeloten. Erover praten met je kinderen is, denken ze, uitnodigen tot seks. Erkennen dat dingen die je moreel misschien niet zou willen, bestaan – denk aan tienerseks, prostitutie, drugs en euthanasie – leidt in Nederland tot een geaccepteerde werkelijkheid waarin je de slechtste kanten ervan kunt afromen. In de VS worden die activiteiten – die natuurlijk, gezien de menselijke aard, niet anders zijn dan bij ons – genegeerd, weggestopt als ongeschikt om over te praten. Maar daarmee zijn ze natuurlijk niet weg.

Je kunt er je twijfels over hebben of het verstandig is om je kind van zestien te laten slapen bij vriend of vriendin thuis zoals in Nederland maar al te gemakkelijk gebeurt, maar het geeft ouders controle over wat toch onvermijdelijk is. Je kunt over de pil praten, de personen om wie het gaat aan de ontbijttafel zien en er eventueel campagne tegen voeren. In de VS is het ondenkbaar om tieners dat toe te staan, vandaar dat de achterbank van de auto of andere unheimische locaties in Amerika nog steeds de plekken van initiatie zijn. De gevolgen van veel tienerzwangerschappen en veel arbortussen worden door de zeloten genegeerd om het hogere doel, morele rechtlijnigheid, te bewaren. Zoals Kupers het zegt, in Nederland zijn ze erin geslaagd om de aantrekkelijkheid van tienerseks of van soft drugs te verminderen door het saai te maken, in elk geval is het geen ‘rite of passage’ zoals het in Amerika te liefkozend wordt genoemd.

Ik ken ouders van Nederlandse afkomst (of gemengd Nederlands-Amerikaans) die na een lange periode in de VS, waarin hun kinderen daar opgroeiden en naar school gingen, niet terug durven naar Nederland omdat het zo vrijgevochten is. Ze zijn bang dat hun kinderen aan de drugs raken, zich laten bezwangeren en opgroeien voor galg en rad. Het is treurig om te horen. Blijkbaar hebben ze hun kinderen niet zo opgevoed dat die zelfstandig beslissingen kunnen nemen en leren omgaan met de facts of life. Denken ze nou echt dat hun kinderen als ze op college terechtkomen en die vrijheid kunnen gebruiken kunnen omgaan met drugs, seks en drank?

Enfin, terug naar die achterlijke Amerikaanse samenleving. Ik kan er, met al mijn liefde voor het land, ook niet meer van maken. Leiders die zichzelf serieus nemen en wetenschap afwijzen omdat ze evolutie prediken? Die ontkennen dat er zoiets bestaat als milieuvervuiling? Die geen eigen moreel kompas hebben dan dat van hun kerk en weigeren te accepteren dat juist in het land van de vrijheid mensen dat zelf kunnen beslissen? Iedereen heeft recht op zijn eigen gekte. Maar als jouw gekte leidt tot tienerzwangerschappen, drugsproblemen, belabberd onderwijs en de illusie dat als je maar hard genoeg in Amerika gelooft, het altijd goed komt met dat land, dan is dat een gevaarlijke gekte. Amerika is tot de ondergang gedoemd met dat soort leiders en het stemt tot diep pessimisme.

Wilders wereldberoemd als gevaarlijke drammer

Het portret van de gevaarlijke Geert Wilders in Newsweek is een mooie hatchetjob. De Grote Leider kan ijdel vaststellen dat hij toch maar mooi zoveel pagina’s krijgt en tegelijkertijd nukkig opmerken dat het geen fijn portret is. De journalisten worden bij hun werk geholpen door de ongestructureerde opinies en stellingnames van Wilders zelf en het onaangename gezelschap waarmee hij zich omringt.

Wat mij vooral opviel is dat Wilders rustig en gerust de islam fascistisch blijft noemen en dat anders dan de student die die kwalificatie in zijn veelbesproken scriptie toeschreef aan de PVV in het geheel niet hoeft te verdedigen. Sterker nog, hij geeft er niet eens argumenten voor. Wilders doet wat hij zijn tegenstanders verwijt, hij framet een onderwerp door er een negatief woord omheen te draperen. Islamofascisme is zo overduidelijk negatief dat je niet eens meer argumenten nodig hebt, meent hij, waarschijnlijk terecht.

Op de verdenking dat hij met zijn liefde voor Israël en vooral de nationalistisch paranoïde kant van die samenleving haast een agent van de Mossad lijkt, reageert hij verongelijkt en verbaasd. ‘Hoe kan iemand dat denken?’, vraagt dezelfde persoon die door gemakzuchtige associatie hele bevolkingsgroepen verdacht maakt. Wilders afstand nemen van een door hem en zijn gedachtegoed geïnspireerde moordenaar als Breivick door hem een gestoorde man te noemen is net zo gemakkelijk als Mohammed B. een gedreven ideologische islamitische moordenaar te noemen in plaats van een gestoorde fanaat.
Wilders’ favoriete denktank in Amerika, het American Enterprise Institute van neocons als Hirsi Ali, had dertig jaar geleden een gezichtsbepalende medewerker in Jeanne Kirkpatrick. Zij verdedigde toentertijd rechtse dictaturen want die werden nog wel eens democratisch, terwijl linkse alleen maar meer totalitair zouden worden. Maar ook van Kirkpatrick is de uitspraak: ‘Ideas have consequences’, als argument om zowel linkse mensen verantwoordelijk te maken voor uit de rails gelopen socialistische ideeën als om rechtse mensen op haar ideologische uitgangspunten vast te pinnen en daar beleid op te maken. Wilders moet daar niets van hebben. Zijn ideeën hebben geen gevolgen, meent hij. Het zijn alleen maar middelen om macht te verwerven.

Persoonlijk denk ik dat Wilders wel over zijn top heen is, in elk geval in Nederland. Iedereen heeft het trucje wel door en de achterkamer met Mark begint te knellen, zowel voor Wilders als voor Rutte. In de VS zou hij met een opportunist als Gingrich nog wel een rondje extra invloed hebben kunnen krijgen en ook andere malloten die bang zijn voor de invoering van de sharia zouden hem kunnen helpen. Maar ja, de Mormoon Romney is ten eerste verstandiger en ten tweede past die wel op om over geloof en fundamentalisten te praten. Wilders is veroordeeld tot het randgebeuren van de rechtse roeptoeters als Limbaugh, Ann Coulter en dergelijke en een boektitel met ‘Me’ erin die ongetwijfeld heel toepasselijk is omdat het allemaal over hem gaat.

Terzijde maar niet geheel beside the point, er stond een mooi verhaal in de New York Times over de mysogenie van de fundamentalistische joden in Israël. Niets nieuws ondertussen maar je zou er onze grote denker zijn licht wel eens over willen horen schijnen. De foto erbij was het mooist: in een soort sportzaal vol met mannen met zwarte hoeden en pijpekrullen liep de bruid aan een leiband, letterlijk, van haar vader een rood kleed op. Ze mocht één keer dansen in gemengd gezelschap, op haar huwelijksdag. Waar is de Grote Leider als je hem nodig hebt?

Nieuwsbrief week 3 staat on line

Klik hier voor de nieuwsbrief van deze week (3)

Met o.a.

* Who's up, who's down?

* Zou het zaterdag al afgelopen zijn?

* Als iemand verrast dan wordt het Santorum

* Romney vergelijkt zichzelf met Obama

* Huntsman in 2016

* Speculeren over vp kandidaat begonnen

*  President van de week

Huntsman gaat opstappen

Zoals viel te verwachten na zijn tegenvallende derde plaats in New Hampshire is Jon Huntsman uit de race gestapt om de Republikeinse nominatie. Huntsman past slecht in de huidige constellatie van de Republikeinse Partij waarin sociaal conservatieve gelovigen domineren en geen ruimte is voor de oude silk stockings vleugel.

Als inhoudelijke favoriet van het denkend deel van de Republikeinen – teleurstellend klein dus – en vooral van de media en het commentariat, past Huntsman in een lange traditie van talentvolle, integere politici die in de confrontatie met de kiezers het loodje leggen. Bij de Republikeinen overkwam het eerder Jon Anderson in 1980, bij de Democraten vielen Bruce Babbit, Paul Tsongas en Bill Bradley in deze categorie.

Huntsman zal Romney steunen, die net als de oude man McCain de kandidaat wordt van de Republikeinen omdat er geen alternatieven zijn waarop iedereen zich kan verenigen. Voor de campagne als geheel maakt het weinig uit. Huntsman is maar één keer echt doorgekomen(tegen Romney nota bene) toen hij het verwijt kreeg dat hij voor Obama ambassadeur was geweest in China. Sinds wanneer is het in de Republikeinse Partij onmogelijk om je land te dienen, vroeg Huntsman. En hij voegde er aan toe dat dit nou precies de reden is waarom de sfeer in Washington zo vergiftigd is. Woorden waarmee hij herinnerd zal worden.

CDA moet regering laten vallen om te overleven

Nadat hij eerst zichzelf aanbood en weinig kopers vond, biedt Jack de Vries, jazeker, die zelfverklaarde politieke Macher, Buma aan als leider van de minipartij die het CDA heet. Maxime Verhagen, rancuneus en zetelvast, eist dat de partij het regeringsakkoord blijft steunen, daarmee elke andere koers die de rest zou willen inzetten, in de wielen rijdend. Het gaat goed met de club! Maar het lijkt er steeds meer op dat de partij via de Tweede Kamerfractie gaat inzetten op het laten vallen van de onheilige Rutte/Wilders coalitie. Jammer dat ze Mauro daar niet voor gebruikt hebben, dit soort gelegenheden komen niet iedere week langs. Over Buma kunnen we kort zijn: vast een keurige leider van de fractie, respectabele parlementariër maar niet iemand die zuidelijke kiezers gaat terughalen.

De strategie van het CDA moet zijn om dit kabinet te laten vallen, liefst op een aansprekend onderwerp en liefst ook nog een waar de VVD in een spagaat zit, en een coalitie te bouwen van vijf partijen van het midden. Rutte zou dat ook wel willen al mag hij het niet zeggen en anders dan het door Pechtold gedoemde paarse verhaal van vier partijen, kan nu met een Verhagen-loze CDA wel zo’n coalitie gevormd worden om het land te redden in barre tijden. Vooruit jongens, het kan best. Waar is de partij die in 1968 zonder pardon Cals liet vallen? Schmelzer durfde wel.

Voordelen te over. Je kunt zonder ceremonieel Maxime Verhagen, Leers en Hillen dumpen. Van Bijsterveld mag blijven, net als De Jager: beide zijn fleksibele apparatchiks. Bij de VVD kunnen ze dan Rosenthal lozen en ook brompot Opstelten mag met pensioen. Welkom in de coalitie: Job Cohen, Pechtold en iemand van Groen Links (Halsema lijkt me niet meer in de markt). Het geeft de PvdA de kans om te laten zien dat hun politiek leider een prima bestuurder is, Pechtold de kans om te doen wat hij veel leuker vindt, namelijk besturen (hoewel zijn vorige optreden belabberd was) en Groen Links om te laten zien dat ze ook kunnen regeren. Te vrezen valt dat precies om die redenen de belangenbehartigers van de VVD niet zullen ingaan op breekpogingen, ook al kunnen ze dan structureel beleid voeren waar het nu aan ontbreekt.

Limburg is Beieren niet

Ook na herhaaldelijk uitleggen heb ik nog niet begrepen waarom de Limburgse CDA zich zou verzetten tegen een meer inclusieve koers van hun partijtje. Zijn Limburgers conservatiever dan de rest van Nederland? Dat geloof ik niet. Ze zijn misschien banger voor globalisering, andere namen, andere etensgeuren dan de rest en hebben een nostalgische hang naar de corrupte gemeentebesturen rondom misbruikende pastoors, met gesubsidieerde harmoniekes, maar wat ze te verwachten zouden hebben van een Limburgse kliek die een soort Franz Josef Strauss achtige CSU wil opzetten, is me een raadsel. Het is nou niet direct dat Limburg een sterke economie heeft a la Beieren.

Gingrich en Santorum gaan Romney de overwinning bezorgen

Het enige dat Newt nog rest om Romney dwars te zitten is opgeven en Rick Santorum ondersteunen. Romney gaat winnen in South Carolina dankzij de spreiding van de anti-Romney stemmen over Santorum en Gingrich. For what it's worth, de evangelische leiders hebben nu ook hun keuze gemaakt – met de nodige reserves maar onderkennend dat ze van Romney niets te verwachten hebben en bij Santorum in elk geval een historische maar goed voelende nederlaag gaan leiden. Om de oude Henry Clay te parafraseren: ze hebben liever gelijk dan de macht.

Zo ruimdenkend zal Newt niet zijn. En misschien heeft hij gelijk. Je weet maar nooit al lijkt het er eerder op dat de aanvallen op Romney steun voor de man versterken, in een altijd ondoorgrondelijk proces van medevoelen met de onterecht aangevallen man. Aan de andere kant, het simpele feit dat Romney commercials moet maken om zijn rol bij Bain te verdedigen ondermijnt zijn belangrijkste kwalificatie (zoals hij het zelf zegt) om Obama te verslaan: zijn management kwaliteiten.

Half Nederland lijkt bezig met de Amerikaanse voorverkiezingen. Ook al is er niet zo vreselijk veel lol aan te beleven (dit spel is toch niets vergeleken met Obama vs. Hillary in 2008) iedereen roept mee. Bas Heijne is er ook al geweest, ik vermoed met de BKB groep van mensen die het vak moeten leren. Hoedt u overigens voor die mensen, ze leren vaak de verkeerde lessen. Herinner u Kay van de Linde, van Verdonk faam, Jack de Vries, van Balkenende, en Jacques Monash, van de PvdA nederlagen en trouwens ook Frits Wester die onderuit ging als adviseur van bouwlobbyist Eelco Brinkman.

Allemaal lessen opgepikt die hier niet werkten of bruikbaar waren. Maar goed, de vraag blijft, vanwaar die fascinatie in Nederland? Misschien omdat het hier minder interessant is. Misschien omdat we zo’n hekel hadden aan Bush en zo vielen voor Obama? Dat is niet omdat Nederlanders een ‘vreemde’ voorkeur hebben voor Democraten maar wel omdat Nederlanders niets hebben met Republikeinen en de samenleving van godvrezende armoedige burgers die zij voorstaan.

Het leidt tot een land vol Amerika deskundigen – ik zeg het niet zonder enige ergernis als gecertificeerd expert. Het bizarre is toch wel dat ondanks al die deskundigen (zoals Blankensteijn die in de Volkskrant nog eens mocht vertellen dat alle Republikeinse kandidaten dom zijn en niets weten) we eigenlijk verdraaid weinig begrijpen van Amerika als land. Het helpt om er gewoond te hebben, kan ik u verzekeren.

Dat de Nederlandse studenten die er rondlopen Romney een hand konden geven en konden horen dat hij onze dweilorkestjes leuk vindt, verklaart nog niet waarom die studenten in staat waren om promo telefoontjes voor Mitt te houden. Puur opportunisme? Eens kijken hoe het werkt? Ongetwijfeld leerzaam als je straks in Nederland een kandidaat moet promoten die je eigenlijk niet aanstaat. En heb je zo meer van Amerika begrepen? Ik hoop het.

Gingrich houdt zijn potentiële kiezers voor, terecht, dat Romney geen kans heeft tegen Obama. Het midden is waar de verkiezingen worden beslist en daar wint Obama. We moeten niet verdeeld zijn, zegt Newt, en hij gaat door met verdelen. Santorum praat ook voor eigen parochie als hij oproept om niet naar verkiesbaarheid te kijken maar naar inhoudelijke standpunten. Het Republikeinse probleem is eenvoudig maar dodelijk: de conservatieven kunnen zich noch rond Gingrich noch rond Santorum en krijgen daarom Romney. De minder conservatieve Wall Street vleugel (weg met de overheid behalve als ze ons moeten redden of industriële subsidies geven) wil winnen maar krijgt Romney.

Romney zelf voert campagne samen met het symbool van dementerende, defaitistische campagnes: John McCain. De symboliek is treffend en dodelijk. Romney is een soort jongere uitgave van McCain, maar dan zonder heldenverhaal. Hun verliezersverhaal zal echter wel overeenstemmen.

Une nouvelle attaque de Newt

Laat het maar aan Newt over om negatief te gaan. Hij koppelt Mitt Romney in zijn nieuwste commercial aan Michael Dukakis en John Kerry. En, voegt Newt er aan toe, hij spreekt Frans, net als Kerry. Arme Newt, een intellectueel die geen enkele taal spreekt behalve Engels. Een provinciaal uit Atlanta. Maar way to go. Ik heb zo’n vermoeden dat de overkill tegen Romney precies omgekeerd gaat werken en de steun voor Romney zal consolideren. Maar de Democraten hebben heerlijk werkmateriaal gekregen.

Meer hoofddoeken geneuzel

Ik bleef gisteren even hangen en zag het begin van het amusementsprogramma Pauw en Witteman. Wat een geneuzel over hoofddoeken als symbool van onderdrukking. De ex-correspondente van de NOS in het Midden Oosten deed haar best dat het waanzin is om dat ter roepen als verreweg de meeste vrouwen hoofddoeken dragen omdat ze het willen of omdat het in hun cultuur gebruikelijk is. Pauw nam zijn zelfvoldane anti-moslim houding aan en wees op Saudi Arabië en vooral Iran waar de hoofddoek verplicht is. Zie je wel, symbool van onderdrukking.

Pauw zag niet dat een dictatuur ook dit soort middelen kan gebruiken om te onderdrukken en dat dat nog niet wil zeggen dat het een symbool is van onderdrukking. Volgde een herhaling van zetten over de rol van de koningin die Rutte dwong om zijn grote vriend in de Haagse achterkamertjes af te vallen. Het zou Rutte gepast hebben als hij zei dat hij het eigenlijk wel eens was met de koningin, of misschien wat voorzichtiger, wat nou precies het probleem was met wat zij had gezegd.

De grote twitteraar, helemaal out of step met de kiezer op dit terrein, was in geen velden of wegen te vinden. Te druk in Limburg, denk ik.

België geeft het voorbeeld als het om publieke omroep gaat

In België, althans in Vlaanderen, gaan ze de publieke omroep uitbreiden met één zender. In Nederland doeken ze er straks één op. Is de televisie in België slechter dan hier? Zeker niet. Terzake is een beter actualiteiten programma dan wij hebben en de gesprekken zijn minder pretentieus en veel leuker dan bij ons. Over het algemeen kan ik de programmering van de twee Belgische zenders beter waarderen dan onze publieke omroep. Misschien is de enige oplossing die belachelijke omroepverenigingen kwijt te raken. Ik probeerde altijd een manier te vinden om die te houden als een soort erfgoed van Nederland dat je een rol moet laten spelen. Volgens mij is dat beter aan de galg. Laten we België volgen.

Zo zijn onze manieren

De Partij van het Verbieden raakte opnieuw een gewaardeerd lid kwijt van zijn Provinciale Staten clubje in Limburg. De foto van de betreffende volksvertegenwoordiger was niet al te flatteus, zodanig dat zijn stupide email van maar liefst een jaar oud in het geheel niet verraste. Zet tuig van de straat in je fractie en ze praten als … Hij had zichzelf ook nog ingehuurd als fractieassistent van zichzelf.

Onthullender nog vond ik de stuntelende verklaring van de Europarlementariër met het dubbele inkomen van de PVV. Zij verklaarde dat deze man niet houdbaar was. Niet om wat hij had gezegd maar omdat de email in de publieke sfeer terecht gekomen was. Ze wist al een jaar wat voor vlees ze in haar kuip had maar blijkbaar was het pas een probleem toen de buitenwereld er achter kwam.

Limburgse CDA scheidt zich af - twee of drie man?

Een paar lumineuze lichten in het CDA, natuurlijk afkomstig uit Limburg, dreigen zich af te scheiden tot een conservatieve katholieke partij als het CDA zo verstandig zou zijn om zijn koers te wijzigen. Je vraagt je af waar ze de afgelopen jaren hebben uitgehangen. Weten ze niet dat de concurrentie op rechts enorm is (VVD en PVV) en dat ze juist in Limburg en Brabant hun zetels kwijt raakten aan de conservatieven van Wilders? De enige redding van een landelijk CDA is om het een brede partij te houden op basis van inclusief gemeenschapsdenken op basis van geloofswaarden. Dat dit niet zoveel anders is dan de opdracht van de PvdA (minus geloofs-) laat onverlet dat in dit denkende midden de kiezers te vinden zijn, niet op de drukke rechterzijde. Maar ach, als die Limburgers alleen verder willen, mijn zegen hebben ze (no pun intended).

Hoofddoekjes zijn zó 2005!

Debatten over hoofddoekjes zijn altijd onzin geweest. Er was echter een tijd dat de Grote Leider ermee kon scoren - hoewel hij zichzelf en zijn vulgaire stijl bloot legde toen hij het over 'kopvodden' had. Die tijd is voorbij. Beatrix en haar schoondochter bewijzen dit niet maar onderstepen het nog maar eens in Oman. De Partij van het Verbieden, inclusief Hero de Hoofddoekenheld van Noord Holland, wil er een debat aan wijden. Hopelijk gaan de andere partijen er verstandig mee om.

Wilders zit nu al een paar keer verkeerd met zijn inschatting van wat zijn kiezers wensen (Mauro, hypothekensubisidie, monarchie) en ook hier slaat hij de plank mis. Misschien is het allemaal overtuiging van de getormenteerde leider, gelooft hij het echt, maar het resultaat is hetzelfde. De man agiteert tegen dingen die door de meeste mensen helemaal niet als een probleem worden ervaren. 

Hoofddoekjes zijn zó 2005. De enige kans voor Wilders om ermee te scoren is als onze parlementariërs van de andere partijen er verkeerd mee omgaan. Mijn advies: laat Fritsma of wie van de onderknuppels dan ook, er maar over ratelen en razen. Zeg alleen dat het in Nederland goed gebruik is om mensen niet voor te schrijven wat ze moeten dragen, wat ze mogen geloven. Dagelijks wordt bewezen dat het hoofddoekje als symbool van onderdrukking niet overeind kan blijven. Laat Wilders in vredesnaam de Don Quichotte zijn die hij is.

Mitt Romney, de Republikeinse Partij en het roofkapitalisme

De drie oprichters van Carlyle, een ‘private equity fund’ dat investeert in aantrekkelijke doelwitten, die opschoont en weer verkoopt, hebben zichzelf vorig jaar 413 miljoen dollar uitgekeerd, 138 miljoen per persoon. In de loop van zijn 25 jarige bestaan heeft Carlyle goed verdiend met een mengeling van investeringen, het volstoppen van bedrijven met geleend geld (bij de Volkskrant kunnen ze daarover meepraten), het rigoureus opschonen en stroomlijnen van bedrijven en ze dan weer kwijt zien te raken. Romney heeft gelijk dat dit de aard van zelfvernieuwende kapitalisme is: you win some, you lose some.

Misschien heeft hij ook gelijk dat de aansporing om dat op deze manier te doen ligt in de mogelijkheid om dit soort miljoeneninkomens binnen te halen. Waarom zou je ervoor werken als je op deze manier een laag belast topinkomen haalt? Want daar zit het Washingtonse probleem: de inkomsten uit dit soort investeringen worden ‘carried interest’ genoemd, met daarnaast gewoon rechtstreekse winsten. Die worden in de VS belast als een capital gain, en de belastingvoet daarvoor is 15 procent. Dat is de reden dat Warren Buffet, de rijkste man van de wereld, gemiddeld een lager percentage belasting betaalt dan zijn secretaresse.

Het verklaart ook waarom deze drie Carlyle mensen zichzelf maar 275.000 dollar in inkomsten betalen en maar 3,5 miljoen aan bonus. Ze zitten stukken beter met die vermogensaanwas tegen dat lage tarief. Is dat onrechtvaardig? Je kunt erover twisten maar ik denk niet dat Romney daar zijn campagne aan wil besteden in een land met een gemiddeld inkomen van 51.000 dollar. Is dit een vorm van banen scheppen die de Amerikaanse economie helpt? Vast wel, maar de gedachte dat dit soort investeringen worden aangespoord door die lage belastingen en dat ze voldoende banen zouden scheppen om een sneller groei te bewerkstellingen dan Obama kan, is onzin.

Bovendien is dit het terrein van de mensen die al veel geld hebben. Mitt Romney kon zich inkopen in Bain Capital omdat zijn vader multimiljonair was. Hij en zijn kompanen verdienden heel veel met investeren en hard werken, maar zoveel meer dan de mensen die echt voor de bedrijven werkten (en die ook hard werkten) dat het moeilijk te rechtvaardigen valt. En dus zal Mitt Romney nog weken moeten vechten tegen het imago van roofkapitalist.

Dat Romney in die hoedanigheid wordt aangevallen door andere Republikeinen is amusant en in het voordeel van de Democraten. Romney zal er iets over moeten zeggen want dit is een oude les in de politiek: als je jezelf niet definieert dan doet je tegenstander dat voor je. Romney heeft zijn hele verhaal opgehangen aan zijn expertise als zakenman met ervaring in het scheppen van banen (ook al was hij vijftien jaar lang bezig met politieke campagnes). Haal dat beeld onderuit en er blijft weinig over. Romney mag gewonnen hebben in Iowa en New Hampshire, hij is kwetsbaar. En dat nog helemaal los van zijn neiging om ‘zijn voet in mond te stoppen’, de Amerikaanse uitdrukking voor blunderen. Romney zou in het begin van zijn carrière zelf ook bang zijn geweest voor ‘pink slips’, ontslagbriefjes waarmee je in Amerika iemand per onmiddellijk de straat op kunt zetten. Onzin natuurlijk, hij was een verwend rijkeluiskind met een opleiding aan Harvard. Tegenstanders riepen meteen dat hij zich vooral zorgen maakte of hij wel genoeg pink slips had om iedereen in de overgenomen bedrijven te ontslaan. Ook Romney’s opmerking dat hij ervan hield om mensen te ontslaan, hoezeer ook uit context gebruikt, bevestigt het beeld van een harteloze houtenklaas. En dan hebben we het nog niet eens over de 10.000 dollar weddenschap.

Onder Romney’s probleem ligt een probleem van de Republikeinse Partij. De Wall Street vleugel die de overheid graag gebruikt om zichzelf te verrijken botst met de anti-overheids kleine luyden van de Tea Party, die niet voor niets zich vormde na de overheidsredding van de banken in 2008. Perry en Gingrich mogen populistische anti-roofkapitalistische praatjes rondstrooien die druipen van het opportunisme, dit zijn wel de gevoelens van de kiezers die ineens actief werden in de Tea Party. De klassenstrijd woedt binnen de Republikeinse Partij! Om te winnen in november moet de Republikeinse kandidaat hen weten te mobiliseren tegen de ‘socialist’ in het Witte Huis. Dat wordt nog een hele klus. De meeste theedrinkers zullen liever thuis blijven als een roofkapitalist hun kandidaat is.

Wiegel kluts kwijt

Soms moet een krant ook oude mannen tegen zichzelf in bescherming nemen. Zoals de ex vice premier in het meest destructieve kabinet dat Nederland ooit had, de zich liberaal noemende Hans Wiegel. Hij zag, schreef hij in de NRC, de Margareth Thatcher film. Die wordt verteld vanuit het perspectief van een half dementerende ex-machtige vrouw. Een middel om het verhaal te vertellen. Critici waren verdeeld over de vraag of de film een reeël of zelfs maar interessant beeld geeft van Thatcher. Wiegel zag alleen de oude dame. Toen al weggelopen uit de bioscoop in Heeze? De NRC had het stukje beter niet kunnen plaatsen. Hadden ze Wiegel een dienst mee bewezen. Zo lijkt hij net zo de kluts kwijt als Tnatcher dat nu schijnt te zijn.

Solide overwinning Romney

Romney win New Hampshire met 39,4 procent, een uitslag die zoveel momentum geeft dat het inderdaad moeilijk wordt hem te stoppen.

Zie verder elections2012.nl

De herschrijving van de geschiedenis van de Irak oorlog is begonnen

Diederik van Hoogstraten, een van de correspondenten van de Volkskrant in de VS (hij werkt ook voor Elsevier), betoogt op de opiniepagina van de krant dat de invasie van Irak de Arabische lente versneld of zelfs veroorzaakt heeft. Als bewijs voert hij de tijdssequentie aan maar vooral betogen van mensen die, u raadt het, in 2003 erg voor de invasie waren. Nial Ferguson, de neoconservatieve publicist, Christopher Hitchens, wijlen Irak-invasie verdediger en nog zo een paar mensen, inclusief Bush zelf. Geen raadsel waarom ze zo denken. Maar te bewijzen valt het niet, uiteraard niet zou je haast zeggen. Zo simpel ligt het niet.

Je kunt even goed zeggen dat de invasie in Irak en het daaropvolgende krukkige beleid tot vertraging heeft geleid in de Arabische lente. In 2005 liet Mubarak verkiezingen toe maar toen ze gehouden waren stopte hij de oppositie in het gevang, zonder dat Amerika daarover kikte. Toen Libische dictator Ghaddafi beloofde zijn nucleair onderzoek te stoppen na de invasie van Irak, werd hij weer aanvaard door Bush en door Blair, die zelfs zich liet verleiden om de dader van Lockerbie terug te laten gaan.

Als de Amerikanen en hun invasie niet zo onpopulair waren geweest en de ons bevriende dictators zich niet hadden gerealiseerd dat ze met de schrik vrij kwamen, en als de onpopulariteit van Bush niet Al Qaida en andere moslim radicalen had ondersteund, dan was het veel eerder gebeurd. Betoog ik. Kan ik ook niet bewijzen.

De herschrijving van de geschiedenis is begonnen. De waarheid is echter dat Irak inderdaad maar één goed ding heeft opgeleverd, dat Saddam weg is. Of Malik en zijn clan een verbetering zijn staat nog te bezien en verder is er een lange lijst van ongewenste dingen die Irak heeft opgeleverd, waarvan de sterkere positie van Iran en de dictatoriale prinsen in Saudi Arabië nog maar de minste zijn.
Het is een nutteloos maar vooral hopeloos debat, waar de opiniepagina van de Volkskrant in goed neoconservatieve traditie eer mee in kan leggen. Maar het blijven uitwisselingen van stellingen die niet bewezen kunnen worden.

En nu maar hopen dat Romney onderuit gaat ...

Mij maakt het eerlijk gezegd niet veel uit wie de Republikeinse nominatie wint. Obama gaat de verkiezingen in november winnen en degene die verliest doet er niet toe, zou je zeggen (behalve Jon Huntsman, die zou Obama echt problemen kunnen opleveren, maar die krijgt de nominatie nou weer niet). Maar de campagne kan een stuk leuker worden als niet Mitt Romney de kandidaat wordt. Romney is saai, oncreatief en niet interessant.

Nee, voor een leuke campagne moet of Newt Gingrich de nominatie krijgen, of Rick Santorum. Gingrich belooft altijd spektakel al was het maar omdat hij op spectaculaire wijze zichzelf in brand steekt. Wie leuke debatten wil, creatieve ideeën (ook al zijn ze driekwart van de tijd totaal onrealistisch) die moet bij Newt zijn. Ik denk niet de gemiddelde Amerikaanse kiezer uiteindelijk het risico zal aandurven om Newt en zijn dominante echtgenote met uit beton gegoten kapsel in het Witte Huis te zetten, maar het vuurwerk zou niet van de lucht zijn.

Santorum is om een andere reden interessant. Hij is tenminste een authentieke conservatief met een interessante spagaat, product van conservatief katholicisme. Santorum is de vijand van vrijzinnig, liberaal leven. Niet alleen omdat hij zelf daar niet voor is en het niet praktiseert maar omdat hij, zoals dat gaat met fervente katholieken, het ook wil opleggen aan de rest van de samenleving. Het is opmerkelijk, om het zacht uit te drukken, om een promotor van gezinnen met zeven kinderen te zien optreden. Als die man zich dan ook nog uitspreekt tegen geboortenbeperking, geheel volgens de leer van Rome, dan vraag je je af of hij het werkelijk meent.

Santorum heeft ook een andere kant. Van alle conservatieven is hij degene die het meest heeft nagedacht over een sociaal beleid, ook hier in de oude katholieke traditie van diverse encyclieken. Eerlijk is eerlijk, dat hoort ook bij dat conservatieve katholicisme van hem. Ik zou hem dat wel willen zien uitwerken, daar krijgen evangelische zeloten en Romney stijl Wall Street melkers de rillingen van.

Wat buitenlandse politiek betreft zijn Gingrich en Santorum even idioot en staan ze even ver van de werkelijkheid. Romney is op dat terrein een opportunist, die nu roept wat moet om de voorverkiezingen te winnen maar die in de verkiezingen zelf die discussie niet zal aangaan met Obama, omdat hij hem zeker zal verliezen.

Kortom, voor wat leven in de brouwerij, hoop toch vooral dat Romney alsnog wordt onderuit gehaald. Wat heb je aan verkiezingen als ze niet spannend zijn? En kom nou niet vertellen dat Iowa zo opwindend was of New Hampshire zo spannend. Allemaal spielerei. Het wordt tijd voor een echte veldslag.

Obama’s defensiebeleid voor een nieuwe wereld

Het nieuwe defensiebeleid van Barack Obama, vorige week gepresenteerd in een ongebruikelijke bijeenkomst in het Pentagon, is vergaand. Maar nieuw is het niet. Voor 9/11 was een van de taken die toenmalig minister van Defensie Donald Rumsfeld zich had gesteld, een herordening van prioriteiten en stroomlijnen van de grootste uitgavenpost van de Amerikaanse overheid. Door 9/11 raakte Rumsfeld de weg kwijt – zijn plannen waren, in alle eerlijkheid over deze nu besmuikte figuur, niet slecht.

Er is geen reden om niet te bezuinigen op het uitgedijde defensieapparaat dat na de aanvallen op New York en Washington feitelijk de vrije hand kreeg. Obama richt zijn focus op de Stille Oceaan en het Midden Oosten, daarmee bevestigend wat iedereen weet en accepteert, namelijk dat Europa geen Amerikaanse defensiehulp nodig heeft. Ze zoeken het zelf maar uit in Europa, is de algemene Amerikaanse teneur en terecht. De wanvertoning van een VVD regering die bezuinigt op defensie en dan ook nog geleid door de pathetische Hans Hillen, is voldoende om te laten zien dat Europa niet in staat zal zijn ook maar iets te bieden. De VS zal zijn eigen gang gaan.

Onder Caspar Weinberg, minister van Defensie onder Reagan, moest de VS nog in staat zijn om twee grote oorlogen en één kleintje te vechten. Nu moet het niet erger worden dan één oorlog. Na twee uit de hand gelopen (laten we niet zeggen ‘verloren’ maar ‘gewonnen’ is ook te veel gezegd) oorlogen is het verstandig om daar niet al te veel kaarten op te zetten. De post 9/11 gekte is wel voorbij. De wereld ziet er anders uit en misschien is één oorlog wel voldoende. De bezuinigingen in de VS zijn ingrijpend maar brengen de uitgaven op zijn slechtst terug naar het niveau 2001. De Republikeinen zal ach en wee roepen, vooral de kandidaten, maar het is natuurlijk helemaal niet erg dat dit gebeurd.

Er kan nog meer bezuinigd worden. Dat minister Panetta toch elf vliegdekschepen houdt in plaats van tien, kost gewoon 4 miljard dollar. Ook de JSF is een kandidaat voor verdere bezuinigingen, er zullen er zeker geen 2500 worden aangeschaft maar in de praktijk betekent dat alleen maar dat de kosten per vliegtuig stijgen. Het JSF verhaal is nog niet afgelopen.

De Atlantische gemeenschap legt het nu af tegen de Asia-Pacific community. Het is de culminatie van een lange termijn ontwikkeling. Sommige punten ervan zijn symbolisch, zoals de stationering van soldaten in Australië. Iran blijft de wild card in de Amerikaanse buitenlandse politiek maar het valt moeilijk te zien hoe daar militair iets zinnigs bereikt kan worden.

Een herijking is onderweg en Obama doet het met rasse schreden. Analist Philip Zelikow heeft het over deen beleid van ‘grey power’, dat wil zeggen beleid dat niet diplomatiek en niet conventioneel militair is, maar dat ergens werkt in de schaduwen van special operations en financiële markten. Hij noemt het ook een terugkeer naar een belanceerde conservatieve benadering zoals die onder de verstandige president Eisenhower gebruikelijk was (niet een Republikein die vaak wordt genoemd door de zeloten van vandaag).

Het beleid van Obama is doordacht en weloverwogen, en gebalanceerd. Het houdt rekening met de ervaring van de afgelopen tien jaar en, daarboven, met die van de afgelopen veertig jaar. Een herordening van defensie was noodzakelijk en vindt plaats. Je zult er in de campagne weinig over horen maar Obama mag het als een succes beschouwen.

Nieuwe chef staf voor Obama’s Witte Huis

Het opstappen van Bill Daley als chef staf van Obama is geen verrassing. De ex-minister in de regering Clinton kwam een jaar geleden aan boord om Ralph Emmanuel te vervangen die Daley’s broer opvolgde als burgemeester van Chicago. Het idee was dat Daley door zijn Chamber of Commerce Wall Street connecties Obama zou afschermen tegen kritiek uit die hoek. Maar het werkte niet.

Daley functioneerde niet goed. Hij kon niet overweg met het Congres, zette de staf van het Witte Huis niet goed in elkaar (wat zoals iedere West Wing kijker weet, cruciaal is voor een president) en de strategie van Obama is sinds 2010 veranderd: geen getijm meer naar de Wall Street types maar de nadruk op ongelijkheid. Daley had al een deel van zijn macht verloren. Iedereen dacht dat hij het zou uitzitten tot eind 2012 maar het zou ook niet zijn dan dat.

Daley’s opstappen is goed getimed. Vandaag houdt iedereen zich met New Hamphsire bezig, het begrotingsjaar moet nog beginnen en de verkiezingsstrijd staat voor Obama nog op een laag pitje. Mooi tijdstip voor grote schoonmaak dus. Daley’s opvolger is Jack Lew, een man met grote ervaring in het Congres en niet een ingewijde in de nogal insulaire Obama kring.

Romney's zakenverleden nu ballast

Hij claimde altijd dat hij via Bain Capital, roofinvesteerdersclub, banen zou hebben geschapen. Maar het zakenverleden van Romney komt steeds meer onder vuur te liggen, al was het maar omdat Gingrich er vijf miljoen aan anti-Romney commercials tegenaan gooit in South Carolina. Kijk verder op elections2012.nl.

So what als Iran een kernwapen zou hebben?

In het wapengekletter rondom Irans uraniumverrijking, een spel waarin de westerse landen elkaar opjagen, aangezet door Iran zelf dat daar een satanisch genoegen in vindt, gaat het niet meer om het werkelijke onderwerp: is het erg als Iran een kernwapen zo kunnen maken? Er wordt vanuit gegaan dát Iran dat zal doen én dat zoiets een bedreiging is voor de wereld. Beide zaken zijn allerminst vanzelfsprekend.

Of Iran het zal doen staat nog te bezien, in elk geval heeft het land er alle belang bij om dat te pretenderen of na te streven. Het geeft leverage, zowel naar buiten toe als naar binnen toe waar de pogingen van het westen om wat Iran haar legitieme ambities beschouwt, te dwarsbomen. Het opjagen van spanningen die leiden tot een grote boycot mag niet in het belang van Iran lijken, het zorgt er wel voor dat het land in het middelpunt van de aandacht blijft. En, laten we wel wezen, als u de leider was van Iran zou u ook streven naar een kernwapen of in elk geval daarmee dreigen om uw macht of in elk geval aanzien te vergroten.

Nog los van de vraag of het westen Iran kan stoppen moeten we kijken of het nodig is om Iran te stoppen. Wat doet het ertoe dat Iran een kernwapen heeft? Zo’n ding is niet te gebruiken, alle geroep van Israël ten spijt. Het zou wederzijdse vernietiging betekenen en te denken dat Iraniërs meer onverantwoordelijk zouden omgaan met kernwapens dan Israëli’s, Pakistani en Indiërs lijkt me ongerechtvaardigd. Verandert de wereld met een kernbewapend Iran? Nee, net zomin als die veranderde toen Pakistan, India en Israël een kernwapens kregen (in al deze gevallen zijn het een soort wapens die werken bij de gratie van de dreiging met zelfvernietiging). Het lijkt me niet nodig om ons tot op oorlogsdreigementen toe druk te maken over dat kernwapen.

Kun je Iran überhaupt stoppen? Volgens een artikel in Foreign Affairs van deze maand zou het wel kunnen maar de fall out zo zodanig zijn dat niemand zich daarbij een plezierige voorstelling hoeft te maken. Het zou Amerika’s positie in de wereld enorme schade toebrengen, voor Israël zou het inderdaad weinig uitmaken. Stoppen van het proces lijkt niet mogelijk, althans ik heb geen scenario gezien dat het de kosten waard maakt en dat een resultaat garandeert – integendeel.

Vandaar dat het beleid van Obama om sancties te proberen nog het minst slechte is. Maar de afgelopen weken wordt het wapengekletter weer sterker. Het lijkt verdacht veel op de aanloop naar de oorlog in Irak. Een het westen onwelgevallig regime dat wapens van massavernietiging zou maken: die kennen we al. Tijd om het hoofd erbij te houden en een stap verder te denken voordat we in een automatisch proces komen dat alleen maar tot oorlog kan leiden.

Nieuwsbrief Presidentsverkiezingen staat nu on line

Klik hier voor de nieuwsbrief, met o.a.:

* In New Hampshire gaat het alleen maar over het percentage waarmee Romney wint

* In South Carolina om de vraag of sociaal conservatieven zich kunnen verenigen

* Democraten blij met anti-Romney materiaal

* Huntsman verwijt Republikeinen het land te verdelen

* Perry roept maar wat

* De veldslag van de Super PACs 

* Nogmaals: nee, Hillary wordt geen vp

* De rol van Michele Obama

De terreur van Guantanamo Bay

Als er nog iemand is die de opsluit- en martelpraktijken van bendeleider Cheney en zijn hulpje Bush wil verdedigen, lees dan eerst even het stuk op de opiniepagina van de New York Times. Lakhar Boumedienne zat zeven jaar in Guantanamo Bay nadat hij was gekidnapt door Amerikaanse soldaten in Bosnië. Nooit werd een aanklacht geformuleerd en nooit een rechtszaak gestart tot in 2008 het Supreme Court een eerlijk en wettelijk proces eiste. In een oorvijg (slap disciplinair middel maar iets anders was er niet) aan de Cheney bende stelde het Supreme Court dat ‘de wetten en de grondwet zijn ontworpen om te overleven en in kracht te blijven juist in buitengewone omstandigheden’. Een rechter liet Boumedienne een paar maanden later gaan, nadat de regering op het laatste moment zelfs de reden waarom hij oorspronkelijk was aangehouden, had laten vallen.

Het is een hartverscheurend verhaal. Zowel dat van Boumedienne zelf als dat van de corruptie van de VS als voorbeeld voor de wereld. Het verklaart voor een niet onbelangrijk deel waarom de reputatie van Amerika in de wereld minder is dan de Republikeinse kandidaten schijnen te denken. Een van de grote mislukkingen van Obama’s regeerperiode is dat hij er niet in is geslaagd om Guantanamo te sluiten. Het is waar, dat komt omdat Congresleden lafhartig hebben besloten dat de zonder aanklacht vastzittende mensen daar niet op Amerikaanse grondgebied mogen worden berecht. Te gevaarlijk. Te laf, kun je beter zeggen. De schade is al aangericht.

Haags volksfeest

Mooie column van Bas Heijne over de disconnect tussen de klachten over de uitgaven voor de nieuwsjaarsborrel in Den Haag en de reactie van de hotemetoten. Ze geven 125. 000 uit ipv 150.000 maar noemen het een volksfeest. Dat de vlezige Ton Elias en de beroepssnabbelaar Frits Huffnagel als voorbeelden van dit volk werden opgevoerd was illustratie voldoende. Is dit allemaal vreselijk en komt het einde van de wereld nabij, zoals Heijne meent? Zal wel meevallen maar het voedt de gedachte dat er iets grondig mis is tussen onze vertegenwoordigers en de vertegenwoordigden. 

Twee vliegen in één klap

Een buitenkansje voor onze twitterende Grote Leider: in één klap kan hij fulmineren tegen hoofddoeken én tegen de koningin. Zou Wilders in een synagoge (in of buiten zijn favoriete fundamentalistische land Israël) geen keppeltje dragen? Uit respect voor geloof of, anders gezegd, om niet te beledigen? 

Erdogan overschrijdt een grens

Alle politieke carrières eindigen in een tragedie, wordt wel eens gezegd. Premier Erdogan van Turkije lijkt op weg om zijn goodwill en vertrouwen te verspelen door een stap te ver te gaan in zijn strijd met de politieke kant van het leger. Met de arrestatie van voormalig opperbevelhebber Basbug overspeelt Erdogan zijn hand. Ik ben niet zo bezorgd als Wilders over de moslim kant van Erdogans regering, wel over zijn autocratische tendensen. Die hebben met dat geloof weinig of niets te maken, ze passen wel in een betreurenswaardige Turkse traditie waar veel politici en generaals de grenzen van de rechtsstaat opzochten en overschreden. Turkije werd er zelden beter van en de politici nooit.  

Irak glijdt verder af

De Amerikanen zijn weg en ze mogen blij zijn niet vast te zitten in het westpennest Irak. De Republikeinen kunnen zeuren wat ze willen, uiteindelijk was dit was de aanstaande autocraat van Irak, premier Malik, wenst. Het wordt opnieuw een rechteloos land waar geheime diensten vrij kunnen opereren, maar dit keer als bondgenoot van Iran. Dat toont alleen nog maar weer eens aan hoe ongeloof dom de voorstanders van omverwerping van het regime van Saddam waren en welke valse beloften ze hebben voorgespiegeld.

Afghanistan profiteert

Nog zo'n probleem voor Obama maar dit keer een van eigen makelij. De Afghaanse economie draait goed, schrijft de FT, maar vooral op basis van importen van luxe goederen voor Afghaanse profiteurs en politici. Red Bull bijvoorbeeld is nu de favoriete drank bij bruiloften en elite partijen. De inschatting is dat er weinig tot niets wordt opgebouwd in Afghanistan dat kan overleven zodra de suikerpot van de NAVO en Amerika wordt weggehaald. Weggegooid geld, dat blijft het.

Verhagen moest geduwd worden

Mooie scoop van de NRC: Maxime Verhagen had zelf niet door dat hij besmet politicus is, laat staan de mastrodont in de Eerste Kamer, bouwlobbyist Brinkman, die hem als leider van zijn clubje wilde. Het bewijst maar weer eens dat die oude rotten die de Eerste Kamer bevolken, van alle partijen, stilletjes proberen invloed uit te oefenen. Welkom Van Boxtel, De Graaf, Brinkman, Barth, Hermans, de insiders in de Nederlandse politiek. In dit geval was het de nieuwe voorzitter van het CDA, Ruth Peetom, die deze coup tegenhield. Verhagen stapte niet op, hij werd over de rand geduwd. Het is typerend dat het nodig was en verfrissend dat het gebeurde.

Zombie alert: McCain ruïneert Romneys feestje

Het was amusant om te lezen en deels te zien hoe de oude man McCain de campagne van Romney in de wielen reed in een poging om de establishment kandidaat te steunen. Reken altijd op McCain om een karretje de sloot in te rijden. Het was, schijnt het, een onverklaarbaar slecht georganiseerde bijeenkomst. McCain trok zijn bekende grimas toen hij werd voorgesteld en hij had blijkbaar haast om weer pleiten te gaan, want hij keek op zijn horloge hoe lang dat gezeik nog ging duren. Alweer een les die McCain niet heeft geleerd: sinds Bush de Oude tijdens een debat op zijn horloge keek, weten we dat dit verkiezingen kost. De ondersteuning van Romney liet ons McCain zien zoals we die veel te veel hebben leren kennen in 2008. De houterige motoriek, de chopping rechter arm, kracht zettend bij inhoudsloze woorden en, o ja, Romney had ook gewonnen. Met een landslide grapte de voormalige Straigth Talker. Een soort Max televisie.

De vragen uit het publiek waren ook al vervelend. Een Occupy binnendringer en een fan die wel eens wilde weten waarom Romney in Massachusetts Obamacare had ingevoerd. Faire vragen, maar niet voor een hoera bijeenkomst die helemaal gecontroleerd wordt door de campagne. De zaal zat overigens maar half vol, foutje. Zo zie je maar, van je vrienden moet je het hebben. Waarom de Romney campagne per se McCain aan boord wil hebben, is een raadsel, maar goed, ze konden dat op zijn minst behoorlijk organiseren.

Trouwens die zonen van Romney gezien? Allemaal keurige Mormoonse missionarissen, met laser ogen. Brrrr.

Persvrijheid in Turkije bedreigd

Turkije is in veel opzichten een voorbeeld voor het Midden Oosten. Een democratisch gekozen regering die het land bevrijd heeft van de houdgreep die leger en seculiere elite erop had, met zowat elke vijf jaar een staatsgreep, al of niet via de email. Helaas corrumpeert macht, ook democratische macht.

In de terechte trots van een door Europa afgewezen succesvol land gaat premier Erdogan te ver in het breidelen van de persvrijheid. We moeten eigenlijk een stapje terug. Erdogan ging al te ver in het claimen van allerlei staatsgreep achtige activiteiten in en rond het leger. Ik twijfel er niet aan of er waren oude houwdegens en jonge protofascisten in die kringen die graag de macht over zouden nemen, maar de massale arrestaties van de afgelopen jaren gaan veel te ver. De journalisten die daarover schrijven en die andere problemen aan de kaak stellen, worden nu ook in het gevang geworpen.

Dat is een slechte ontwikkeling en het moet aan de kaak gesteld worden, zoals ook schendingen van mensenrechten door andere westerse landen, inclusief de VS blootgelegd moeten worden. Helaas wreekt zich nu ons wegduwen van Turkije, met dank aan onze intellectuele aanvoerder Bolkenstein. Als Europa hadden we meer invloed zolang Turkije erbij gehaald kon worden. Nu we die weg gesloten hebben, is het lastig deze excessen te bestraffen, anders dan met woorden.

De democratische opheffing van de democratie in Hongarije

Midden in de EU ontstaat een ondemocratisch land. Hongarije heeft zichzelf democratisch opgeheven als democratie door alle veranderingen die de regering Orban nu doorvoert onwrikbaar te maken door een tweederde meerderheid te vereisen voor verandering. Met andere woorden, alle kiezers moeten op de oppositie stemmen om iets te kunnen veranderen en de kans dat die oppositie dan net zo dom doet als deze regering, is immens.

Orban is een opportunistische machtswellusteling en zijn partij probeert het land over te nemen. Jammer dat Hongarije al lid is van de EU en we geen machtsmiddelen hebben om uit de rails lopende landen daarvoor te straffen (waar heb ik die klacht eerder gehoord?). Nu staan we erbij en kijken ernaar. Het is een gevaarlijke ontwikkeling want als het wordt toegestaan, kunnen andere landen met een weinig stabiel verleden ook die kant opgaan.

Excuus van onze Grote Leider

Er was een tijd dat de populisten van Nederland te hoop liepen tegen de excuus samenleving. Steeds maar weer ergens voor verontschuldigen of daarom roepen, daar deden we niet meer aan. En zeker niet over de slavenhandel, ons koloniaal verleden of onze domme oorlog in de Oost. Onze Grote Leider heeft echter een onderwerp gevonden om de aandacht af te leiden van zijn grote stilte over de radicale fundamentalisten die zijn favoriete land, Israël, ten gronde richten. We moeten ons verontschuldigen over de Nederlandse lamlendigheid bij het toelaten van de jodenvervolging in Nederland.

Dat die lamlendigheid er was, lijkt wel zeker. Zelfs in de joodse gemeenschap als ik me goed herinner. We gaan als samenleving ons verontschuldigen vooronszelf? Nee, ik heb de Grote Leider niet goed begrepen. Het is een boutade tegen Wilhelmina en haar club in Londen. Via een omweggetje valt de Grote Leider het koningshuis nog maar eens aan. Voor Wilhelmina's gebrek aan daadkracht moet Rutte/Wilders zich nu gaan verontschuldigen.

Ach, in de twitterstilte van de eerste week van een nieuw jaar heeft hij weer een onderwerpje gevonden. Ik heb wel een idee voor Rutte. Laat Wilders namens zijn regering die verontschuldigingen aanbieden. Laat Wilders zelf zeggen dat de lamlendigheid van Nederlanders een verschijnsel is van alle tijden en dat hij, als prominent vertegenwoordiger van die groep, zich met as bestrooit en door het stof kruipt.

We zijn allemaal Amerika experts geworden

Iedereen is een Amerika expert vandaag de dag. We zijn er allemaal geweest en dus weten we er alles van. In 2008 was roeptoeter Prem ineens een expert over Obama omdat die ook een kleurtje had. Maarten van Rossem die nog nooit heeft verklaard waarom die Amerikanen zo gek zijn als hij graag laat zien, is graag geziene gast. Altijd goed voor een bon mot ook al verschaft hij geen inzicht. Voormalige Clinton watchers zijn nu Obama watchers geworden. Iedereen behalve Bart Jan Spruijt en Joshua Livestro weet immers dat Palin oliedom is. Maar uitleggen waarom Amerikanen vallen voor de Plains, Santorums, Bachmanns en Cains van deze wereld, waarom Bush acht jaar lang kon aanblijven, dat is een stuk lastiger.

Voeg nu daarbij Herbert Blankesteijn, bekend vorser van de Amerikaanse samenleving. In de Volkskrant weet Blankesteijn heel precies wat er mis is met de Republikeinse kandidaten in de VS. Ze zijn niet erudiet, ze zijn dom, ze weten niet alles en vergeleken met onze politici, zijn het amateurs. Waarom zo’n stuk in de Volkskrant geplaatst wordt, is moeilijk te bevatten. Misschien dat de redactie dat opzettelijk doet om zijn hang naar populistisch antimoslim activisme te compenseren, of om te laten zien hoe inhoudsloos Nederlandse kritiek op Republikeinen is. Of misschien past het in het redactionele beleid om de enkele opstapeling van verwijten, zonder enige argumentatie of gronding, als opinieartikel te kwalificeren – zo krijgt Wilders in de Volkskrant altijd zijn platform.

Ik wacht met spanning op zijn volgende artikel over de 50 miljard fout van Rutte, de eruditie van onze volksvertegenwoordigers, de wijsheid en ervaring van minister Leers, later we zeggen, of het volgende opgewonden standje van de Grote Leider. Misschien ziet hij de wijsheid in Job Cohen of de gezellige Roemer. Wat hebben we het in Nederland toch lekker voor elkaar! Ik ben benieuwd naar Blankensteijns volgende parels van wijsheid. De Volkskrant staat er altijd voor open. Vandaag mag een student uitleggen waarom Michele Bachmann geen Tatcher is. Tja, zo kunnen we nog wel even doorgaan. 

Het nieuwe CDA gezicht: Van der Donk

Geen Maxime Verhagen, wie dan wel? Het aftelsommetje is relatief eenvoudig. Het moet een katholiek zijn. Waarom? Omdat het grootste stemmenverlies plaats had in Limburg en dat kwam omdat Balkenende, de eeuwige mannenbroeder, de zuiderlingen van het CDA had vervreemd. Het gaf Wilders de kans ze op te zuigen. Ik weet niet of ze nog terug te halen zijn, deze kiezers, ik denk het wel maar niet zonder een katholiek. Het mag ook geen minister uit Rutte/Wilders zijn, dat gedrocht waar de CDA kiezers niets van moeten hebben (dat zijn de andere kiezers van het CDA, trouwer dan de limburgers die even vrolijk overlopen naar de SP).

Enfin, dan is de keuze beperkt. Als Eurlings niet wil en laten we hem geloven dat hij liever rijke vrijgezel is - hij kan nog wel een jaar of vijftien wachten voordat hij een toprol aanneemt - dan is er maar één kandidaat die het hele spectrum beslaat: Wim van der Donk. Wim wie? Voorzitter geweest van de WRR, nu commissaris in Brabant. De droomkandidaat, kortom. Bouw er nog een inclusief programma omheen door te doen wat de PvdA nalaat en je hebt een winnaar.

Europese droom realistischer dan de Amerikaanse droom

In de NYT vanochtend een lang verhaal over ongelijkheid in Amerika, gefocust op de vaststelling dat tegenwoordig de sociale mobiliteit in Europa groter is dan in de VS. Dat is voor u, lezer van dit blog, geen verrassing. Ik verkondig al jaren dat een van de redenen dat het zo goed gaat met de integratie in Nederland precies is dat je in dit land vooruit kunt komen en dat dat komt door onze inclusieve samenleving, die we niet zomaar moeten weggooien. Het artikel voert een paar redenen aan waarom die mobliteitscijfers in de VS zo slecht zijn. Het gat tussen rijk en arm is groot geworden - een middeninkomen in de VS is niet echt laag. Maar juist in de middengroep is wel beweging, schijnt het. Vrij veel zelfs, zo'n dertig procent klimt omhoog naar het vierde quintiel, maar ook zo'n dertig procent valt eruit. Die instabiliteit voegt onzekerheid toe aan het gevoel dat de Amerikaanse droom niet veel meer betekent. Ook stellen de onderzoekers vast dat onderwijs de cruciale factor is. Precies op dat terrein kan de overheid veel betekenen en juist daar blijft Amerika achter. Klik hier voor mijn artikel over Obama die inkomensongelijkheid en gerelateerde factoren als campagne item heeft ontdekt.

Niemand wil me dus ik wil het niet

Minister Verhagen vlucht vooruit: niemand wil hem als leider en dus vertelt hij dat hij dat ook niet wil zijn. Hij is het gezicht van Rutte/Wilders en de vleesgeworden onbetrouwbaarheid. Wel blijft hij wel lekker zitten want na dit kabinet is zijn politieke rol uitgespeeld. Niets te vroeg.

Aandacht voor de katholieke sociale leer

Rick Santorum is een sociaal conservatief. Maar hij is ook een van de weinige Republikeinen met een achtergrond in de working class. Dat combineert hij met een ook klassiek katholiek gedachtegoed van sociaal beleid waardoor hij op economisch terrein minder extreem uitkomt dan de grootverdieners als Romney en Gingrich. Als je hem vraag naar dat beleid dan zal hij Rerum Novarum noemen, de encycliek uit 1891 over sociale verhoudingen, en  Quadragessimo uno, de encycliek die midden in de depressie uitkwam en Rerum Novarum uitwerkte. Het maakt hem interessanter dan je zou verwachten, als hij er tenminste in slaagt om deze gedachten in de komende debatten te verwerken.

In een eerder debat was Santorum degene die, terecht, opmerkte dat de sociale mobiliteit in de VS minder is dan die in Europa. Hij verbond er geen conclusies aan, geen beleid, maar het was een tipje van de sluier over een ander Republikeins geleid. Waarschijnlijk zal de komende weken zijn boodschap op sociaal conservatief terrein en zijn agressief buitenlandse geroep de meeste aandacht krijgen, maar het is aardig om ook dit aspect eens uitgebreider te belichten. Komen we nog op terug.

Een mormoon, twee katholieken en een libertarian

Het gelijkspel in Iowa moet de Republikeinse Partij weinig plezier geven. De establishment kandidaat, allerminst geliefd in brede kring, Mitt Romney, haalt maar een kwart van de stemmen. Rick Santorum slaagt erin evenveel stemmen te halen. De onverkiesbare held Ron Paul kan uit zijn derde plek met 22 procent van de stemmen voldoende kracht halen voor een run als kandidaat van een derde partij en de Libertarian Party kracht geven. Ex-speaker Gingrich, ervaren maar gehaat door het establishment is de enig resterende vierde (over Huntsman weten we volgende week meer).

Goed, zet het op een rijtje. Een flipfloppende, houterige Mormoon. Een überconservatieve katholiek met zeven kinderen en een weinig florissante politieke voorgeschiedenis. Een loose canon. Een gevreesde sluwe beroepspoliticus. Tel uit je winst.

Deze uitslag is voordelig voor Romney. South Carolina, conservatief tot op het bot, zal een belangrijke rol gaan spelen – overigens net als in 2000 en 2008. Daar kan Romney nu profiteren van een split van de conservatieven tussen Santorum en Gingrich, zo ongeveer zoals hij zelf in 2008 werd vermalen tussen McCain die nergens meer dan 35 procent won en Huckabee die de anti-oude man stemmen afsnoepte van Romney.

De vooruitzichten voor Romney om de nominatie te winnen zijn niet slecht al geeft de aarzeling van de kiezers in Iowa al aan dat het enthousiasme voor de man beperkt is. Maar niet getreurd, New Hampshire zal dat volgende week veranderen – al is niet helemaal duidelijk wat Santorum daar zal doen. Niet veel waarschijnlijk, New Hampshire is een staat van veel aanwezig zijn en Santorum had het druk in Iowa. Romney op weg naar de nominatie, met veel lessen geleerd over houterigheid en benaderbaarheid. Maar ook nog veel te leren. Ik zag gisteren een zoon van Romney, zelfde soort fris gewassen Mormoonse missionaris, die op de vraag of zijn vader wel betrouwbaar was met al dat geflipflop antwoordde: nou, hij is al veertig jaar met dezelfde vrouw getrouwd. Huh? Dud!

Foute voorspellingen, part of the game

Iowa is notoir lastig voor ons beroepsvoorspellers. En ja, we hadden het weer helemaal verkeerd gezien. Santorum, de sleeper candidate, verraste inderdaad. Dat Bachmann beperkt houdbaar was hadden we allemaal goed gezien. Dat Perry zich niet zou kunnen herstellen van zijn geklungel, dito. Cain een idioot? Het was moeilijk te missen.

Maar waar zouden dan die veertig procent gelovige stemmen opduiken? Ik had inderdaad verwacht, tot een week of drie geleden, dat Gingrich in het gat zou kunnen duiken. Zijn timing leek goed: in november pieken. Maar hij verkocht de huid van de beer al voor hij geschoten was (‘ik wordt de genomineerde’) en dat vinden kiezers niet leuk. Bovendien dacht ik dat alle lijken in zijn kast al verdisconteert waren door de kiezers in de peilingen. Dat is niet zo. Liever dan een zondige katholiek nemen ze met Santorum een supermisdienaar. Verkeerd ingeschat.

Ook verkeerd ingeschat: de negatieve campagne tegen Gingrich. Altijd moeilijk om het effect van die commercials in te schatten, maar wat wel duidelijk had moeten zijn was dat de campagne van Gingrich weinig weerwoord gaf. Er was geen war room, de ongeorganiseerdheid van Gingrich werkte uiteindelijk tegen hem. Hij was pissig toen hij vertrok uit Iowa en als hij reageert zoals je van hem verwacht - wild om zich heen slaand - dan is het snel afgelopen.

Jammer vind ik het wel. Een slag tussen Gingrich en Romney zou oneindig veel interessanter zijn dan tussen Romney en Santorum, of als Romney hen beide achterlaat, een solo voorstelling van de flipflopper in chief. Idem in de campagne tegen Obama.

Ik blijf bij mijn stelling dat Santorum onverkiesbaar is. Hij is te extreem, te conservatief, te lichtgewicht en te neoconservatief agressief om ver te komen. Wel zal hij alle gelovige conservatieven een hart onder de riem kunnen steken. Ik gun ze dat maar het is een Goldwater achtig bewijs dat extreme kandidaten niet kunnen winnen. Vooralsnog houd ik het dus op Romney als kandidaat en Obama als winnaar.

Lachen toch?

Ik heb niets met die Nederlandse voorkeur voor cabaret. Toch maar Youp gekeken zaterdag, nadat ik door een goedkoop toeval ook mijn goede maat Maarten van Rossem al eerder in het theater had genoten. Youp was beter, dat zal u niet verrassen maar niet zoveel beter dan Maarten de amateur. Van Rossem dekte zich keurig in, het was ‘een uit de hand gelopen college’ en dat klopte. Wat vooral opvalt bij beide heren is dat niet de grap op zich werkt maar de toon waarop het wordt verteld. Dat ‘Leers een lul is die zelf weet dat hij een lul is’ klinkt weinig grappig totdat Van Rossem het lijzig vertelt.

Youp was sneller, zat voller en was grover. Zijn boutades over Beatrix vond ik minder geslaagd, dat gezeik over die vader van Maxima, kan dat nou eens afgelopen zijn? Dat de pest van 2011, Johan Cruijff, de alles vergiftigende ongenode gast op elk partijtje, overal inzat was ook geen verrassing. Dat Van Rossem hem Jezus Christus noemde, J.C., je hoort het hem zeggen, was niet erg origineel, denk ik. Van Rossem was goed, hilarisch zelfs, in het hervertellen van het verhaal van de helikopter die we op een mooie zondag kwijtraakten in Libië en de ferme analyse van Hillen daarover. Zwak was zijn halve college over de Euro en over de heilig verklaring van Johannes Paulus. De zaal was vergevingsgezind en vastbesloten een leuke avond te hebben, en zo hoort het ook met een welwillende amateur.

Youp scoorde wat mij betreft met Emmy Verhey en de teloorgang van cultuur, maar ik hoorde ook iemand zeggen dat die verrekte viool die iedere keer weer opdook, wel irritant was. Misschien overdrijven we toch echt de behoefte van de Nederlander aan cultuur. En als Youp de Voice of Holland of andere blijkbaar populaire programma’s afzeikt dan doet hij dat, denk ik, terecht maar ik weet het niet want ik kijk er niet naar. Weldenkende mensen hebben wel wat beters te doen dan Nederlandse televisie kijken, toch?

Youp was weer erg goed in het signaleren van die dagelijkse dingen, zoals het gedrag van de vele horken die tijdens een gesprek op hun telefoon aan het scrabbelen zijn of iedere minuut hun emails moeten controleren. De mevrouw die scheuren maakt in spijkerbroeken, ook leuk gevonden. Tijdens een van de serieuzere items werd Youp ingehaald door de horkerige werkelijkheid toen in de Groningse zaal (is die kerstmarkt daar echt zo vreselijk?) een telefoon afging. Hij kwam er niet meer op terug maar van mij had hij deze gast mogen afmaken.

Enfin, het was aan mij niet besteed. Maar laat ik niet de eeuwige party pooper zijn, u kunt gerust aannemen dat het aan mij ligt. Ik viel per ongeluk in een stukje Jiskefet en, sorry hoor, maar daar zie ik de lol niet van. Het is een soort macramee met kurk, of hoe dat vroeger ook maar heette, in het kwadraat en even flauw en niet leuk. Kantoor humor moet wel Nederlands glorie zijn, vandaar dat die zeven delen Kantoor ook zo goed verkochten – sorry, opnieuw, ik kon er niet doorkomen.

Nee, voor mij hield het op met Neerlands Hoop en hun mitrailleur tempo. De kanariegele eend, voor de liefhebbers en het gevleugelde woord over de verpleegster die naar Italië op vakantie ging: ‘het was gebeurd voordat ze het had opgezocht in het woordenboek’. Koot en Bie, ook een niveau dat ik mis. Maar ach, let u niet op mij. Ik houd nou eenmaal niet van cabaret of Nederlandse humor. Flauw? Ach, vergelijk een succesnummer in Nederland als ‘Dit was het nieuws’ maar met ‘Have I got news for you’, het Engelse programma waarvan het nageaapt is. We kunnen het niet, met soms een uitzondering. Maar laat het u vooral niet weerhouden.

Rutte en de bezuinigingen

De NRC had dit weekend interessante verhalen over de machinaties rondom de opvolging van Noud Wellink. Ik heb daarover geen mening, ik ken de prominenten niet, heb wel een lichte hekel aan de arrogantie van Wellink en zou een opvolging van binnenuit inderdaad met wantrouwen begroeten. Zoals de NRC het formuleerde, Rutte pakte het primaat van de politiek en zette zijn eigen man er neer. Zo gaat dat als je de macht hebt. Daar doe je het voor.

Wat ik interessanter vond was de alinea waarin werd verteld hoe de directeur van CPB, Coen Teulings, een bevlogen betoog hield om uit te leggen dat de 18 mljard bezuinigingen een slecht idee waren (we praten tijdens de kabinetsformatie). Teulings waarschuwde dat met zo'n bedrag de economie kapotbezuinigd zou worden. Een bevlogen verhaal en waarschijnlijk een goed verhaal want Teulings is niet alleen zeer onderlegd maar ook een heel goed docent. Zelfs 50 miljard Rutte moet het begrepen hebben. Maar hij heeft het niet meegenomen. Bezuinigen is nog steeds het parool, behalve natuurlijk als de autolobby geholpen moet worden. De 18 miljard, voorgesteld door ambtelijke werkgroepen, is door alle partijen, inclusief de PvdA, D66 en Groen Links als een soort dictaat geaccepteerd. Dat was toen dom en verkeerd, het nog veel dommer om nu nog een ronde verder te bezuinigen. Misschien moeten ze het Teulings nog een keertje laten uitleggen.

Nee, Hillary gaat niet Biden vervangen

Nee, Sarah Palins rol is uitgespeeld

De uitdunning van het veld in Iowa

Het belang van de caucus verkiezingen in Iowa is onmiskenbaar, al wordt het sterk overdreven. New Hampshire, volgende week, is belangrijker. Maar als negatieve selectie werkt Iowa uitstekend. We zullen minstens twee ongeschikte kandidaten kwijtraken, Michele Bachmann en Rick Perry. Perry is, vermoed ik, voorgoed afgebrand. Een mengeling van incompetentie, onkunde en Texaanse arrogantie (als het werkt in Texas dan werkt het overal) heeft laten zien dat deze man niets te bieden heeft waar Amerika op zit te wachten.

Hij heeft dat zelf overduidelijk gemaakt door zijn wanprestaties in de debatten – en dat kwam niet omdat hij niet goed zou kunnen debatteren maar omdat hij niet voldoende gemakkelijk om kon gaan met de belangrijke onderwerpen. Reagan kon wegkomen met een weinig lenige geest, Perry heeft simpelweg niet voldoende in huis. Texaanse arrogantie diende kleine Bush heel goed maar hij had grote belangen achter zich staan die ervoor zorgden dat hij ondanks gebrekkige kennis en ervaring kon winnen en vervolgens Al Gore kon danken dat die zo’n abominabele campagne voerde. Exit Perry.

Michele Bachmann heb ik nooit serieus genomen. Een geloofsdolle afgevaardigde (drie termijnen) zonder enige ervaring of intellectuele uitstraling zou zelfs de wat slome en geestelijk afwijkende kiezers in Iowa niet kunnen overtuigen. Bachmann deed alleen maar mee om in aanmerking te komen voor het vicepresidentschap en om zichzelf te positioneren voor 2016, een vriendelijker jaar voor Republikeinen. Of ze daarin is geslaagd hangt af van de vraag of de eventuele Republikeinse genomineerde bereid is een blok aan zijn been te binden om de evangelische kiezers te enthousiasmeren. God weet dat Romney het nodig heeft maar je moet je toch werkelijk afvragen of hij het risico zal nemen dat hij net zo blundert als McCain deed met Sarah Palin.

Bachmann debatteerde soms niet slecht maar haar hang up met Obama care wordt niet gedeeld door de kiezers. Haar agressieve nonsenstaal over Iran hebben de andere kandidaten overgenomen, helaas, maar wordt door niemand serieus genomen. Dat Bachmann als persoon licht geflipt is – ze wil president worden maar vindt tegelijkertijd dat ze als vrouw ondergeschikt moet zijn aan haar echtgenoot – valt in Iowa niet op, daar hebben ze allemaal van dat soort aanvechtingen. De straw poll in Ames, afgelopen zomer, gaf Bachmann de valse indruk dat ze serieus een kans had. Acharme, het bleek gebakken lucht. Wel is ze er in geslaagd om één van de wel serieuze kandidaten, Tim Pawlenty, zoveel schrik aan te jagen dat hij als een haas verdween, maar dat was meer omdat Pawlenty niet goed had nagedacht dan dat Bachmann zo slim was en diskwalificeerde hem. Exit Bachmann. Ze schijnt een moeilijke strijd tegemoet te gaan om haar zetel als afgevaardigde. Dat stemt tot genoegen.

Zoals het er nu voor staat zal één niet serieuze kandidaat, Rick Santorum, mee blijven doen, net als één kandidaat die intellectueel meespeelt maar nooit kan winnen, Ron Paul. Santorum is te extreem in zijn uiterst conservatieve katholieke wereldvisie om breed te kunnen appelleren (en het leidt tot een onaangename visie op de wereld) en hij is te onervaren en te lichtgewicht om serieus genomen te kunnen worden op bijvoorbeeld het terrein van buitenlandse politiek – waar hij dezelfde onzin uitslaat als neoconservatieve ‘denkers’ waarvan je zou denken dat ze in diskrediet zouden zijn. Als Amerika nog een oorlog wil moeten ze bij Santorum zijn. Hij zal Super Tuesday niet halen, schat ik zo.

Als het land dat niet wil dan is Ron Paul een goede keuze. De kritiek van collega’s is dat zijn buitenlandse politiek visie (geen oorlogen, geen reflexmatige steun voor Israël en laten we ons niet met iedereen bemoeien) te extreem is. Ik geloof dat niet. Veel Amerikanen denken er ook zo over. Paul economische visie is te extreem om te kunnen doorbreken. Maar hij is een serieuze kandidaat omdat hij een ideologie heeft, een visie en die uitstekend heeft verwoord. Hij zal nog een paar voorverkiezingen meedraaien, gedelegeerden naar de conventie oppikken en invloed uitoefenen, en that’s it. Zijn zoon zal na 2012 het banier van de libertariërs dragen tenzij Paul het aandurft om nog dit jaar zijn derde partij kandidatuur te stellen. Hij heeft er de organisatie voor.

Resteren drie mensen die in principe geschikt zouden kunnen zijn om president te worden, in elk geval qua ervaring, kennis en intellectueel gewicht: Mitt Romney, Newt Gingrich en Jon Huntsman. Huntsman kunnen we opzij zetten, hij heeft alle kaarten gezet op New Hampshire en het zou verbazen als hij daar door zou breken en de Romney machine kan doen ontsporen –waarom zouden anti-Romney kiezers stemmen op een Mormoon uit Utah die net zo gematigd is als degene die ze niet willen?

Blijven over de twee topspelers: Romney en Gingrich. Hoogmoed speelde Newt al eerder parten en ook in Iowa lijkt hij vernederd te gaan worden na zijn bla bla van vorige maand dat hij de nominatie zou gaan winnen. Maar hij is zeker nog niet uitgeschakeld, als is Iowa minder voorspoedig gelopen dan hij vorige maand had gedacht. Gingrich is scherp, kundig en hard maar ik zie hem Romney nog niet stoppen.

Mitt Romney, meer is er niet, zo valt te vrezen voor de Republikeinen. Hij heeft de beste kans op de nominatie dankzij ervaring, geld en organisatie – en de klungeligheid van zijn tegenstanders, plus het ontbreken van betere kandidaten. Good luck, Romney zal niet winnen van Obama, al zullen er punten komen waarop het zo lijkt – we houden allemaal van een horse race maar het zal nooit echt begeesteren.

Iowa dus. Tja, gewoon maar doen en dan morgen vergeten. Het bizarre is dat de voorverkiezingen hun functie al hebben gehad. De tweede rangs kandidaten, Santorum uitgezonderd, zullen zijn verdwenen. De idioten, zoals Cain, hebben zichzelf opgehangen. De lafhartigen, zoals Pawlenty, hebben zich te vroeg teruggetrokken, of durven überhaupt niet, zoals Mitch Daniëls of Chris Christie. De messen zijn geslepen, nu moeten alleen de kiezers nog even bevestigen dat dit het resultaat is. De Republikeinse conventie is dit jaar in Tampa, Florida. Een kleurloze, karakterloze plaats voor een dito kandidaat. Als beroeps observeerder kan ik alleen maar hopen dat ik ongelijk heb en dat het toch nog spannend wordt.

Katholieke hoogtijdagen in de VS

Het vreemde van de evangelische kramp in Iowa is dat de evangelische kandidaten nu gaan verdwijnen. Resteren: twee Mormonen (Romney en Huntsman) en twee katholieken (Gingrich en Santorum). Het is een interessante ontwikkeling dat de conservatieve katholieken in de VS een steeds grotere rol gaan spelen, en daarmee de bisschoppen ondanks hun pedofili schandelen een flink vinger in de pap geven. Abortus, voorlichting en scheiding van kerk en staat worden allen bedreigd door deze bisschoppen en de kandidaten. Maar het katholieke offensief gaat verder. In het Supreme Court zitten vier  prominente conservatieve katholieken: Opperrechter John Roberts, ideoloog Scalia en onder ideoloog Alito en dommekracht Clarence Thomas, plus twee minder conservatieve katholieken: Sonia Sotomayor  en Anthony Kennedy. Interessant genoeg zijn de andere drie rechters joods, zodat ook hier geen enkele evangelische vertegenwoordiger is te vinden. 

In Europa mag de katholieke kerk aan aanzien en gezag verliezen, in de VS lijken ze te slagen in de aloude strategie om het maatschappelijk middenveld te beheersen - alleen met de presidentskandidaten gaat het nog niet zo lekker. Als de bisschoppen iets te melden hebben, of het nu is over de weigering om adoptiekinderen aan homostellen toe te staan, over abortus, de morning after pill of andere bemoeizaken, dan wordt er geluisterd. 't Is treurig maar waar.

Nieuwsbrief week 1 staat on line

Klik hier

Met o.a.

* Santorum heeft momentum maar kan niet winnen

* De irrelevantie van Iowa

* Republikeinen tegen overheid maar niet tegen macht president

* Obama's campagne krijgt vorm

* Voorspellingen

* President Polk hield zijn beloftes

Waarom is Ron Paul zo aantrekkelijk?

Het zal er om spannen maar Ron Paul zou wel eens kunnen winnen in Iowa. Het bewijst alleen maar dat Iowa irrelevant is voor de rest van de verkiezingen maar toch, het is een interessant fenomeen dat een 76-jarige afgevaardigde met een heldere en consistente boodschap zoveel aanhang weet te verwerven. Klik hier voor mijn column over het fenomeen Ron Paul.

Schot in eigen doel

Ai,ai wat een geblunder weer van Cohen. Kan hij voor een interview met De Telegraaf nou echt niets beters bedenken dan opnieuw een aanval aan te kondigen op Wilders? Het is zo’n zwaktebod, altijd maar weer zeuren over die zeikerd. Kan Cohen nou niet eens wat positiefs bieden, een verhaal dat de sociaal democratie weer relevant maakt? Geen wonder dat de even zeurderige treiteraar vanuit zijn confortabele achterkamer al even voorspelbaar en simplistisch (en behoorlijk saai) weer komt met zijn PvdArabieren. Wat dat betreft zijn deze twee aan elkaar gewaagd.

In de NRC betoogde de opiniepagina wat ik al maanden roep: als Rutte verstandig is (en lef heeft) dan ruilt hij de Partij van het Verbieden in voor D66, Groen Links en de PvdA. Volgens Van Schendelen kan het zonder nieuwe verkiezingen en volgens mij ook. De drie beoogde partners zijn regeringsgeil genoeg om akkoord te gaan met dingen die ze eerder onacceptabel vonden en de VVD kan zo, onder druk van de crisis, de albatros om haar nek, de hypotheeksubsidie voor de rijken, bespreekbaar maken. Rutte is verstandig, denk ik, maar of hij lef heeft, dat betwijfel ik.

Romney op koers, Santorum stoomt op maar is kansloos

Iowa lijkt meer en meer een overwinning te worden voor Mitt Romney. Niet dat hij daar direct hoeft te winnen, al is dat goed mogelijk, maar zijn enige directe concurrent, Newt Gingrich, lijkt te wankelen. Ron Paul is de storende factor voor Newt. De geloofsfanaten lijken hun keuze te gaan maken voor de enige nog niet geteste conservatief, Rick Santorum. Dat is leuk voor Santorum maar irrelevant voor de race want deze extreem conservatieve katholiek zonder meer ervaring dan één termijn als senator waarna de kiezers van Pennsylvania hem naar huis stuurden, is kansloos voor de nominatie.

Ik had hogere verwachtingen van Newt Gingrich in Iowa. De ex-Speaker had een hoop lastige bagage, kasten vol lijken maar de meeste deuren van die kasten stonden al open dus ik dacht dat de kiezers al die informatie al in hun stemgedrag verwerkt hadden. Blijkbaar niet of in elk geval niet op een manier die bestand is tegen een week van negatieve commercials op de Iowa televisiekanalen.

De opkomst van Santorum is niet helemaal een verrassing al moet ik eerlijk zeggen dat ik hem niet had zien aankomen. Het is de overwinning van de retail campagne: iedereen een hand geven in alle 99 counties van Iowa. Santorum appelleert aan de evangelische conservatieven omdat in Amerika de katholieke zeloten nog conservatiever zijn dan hen. Abortus onder geen enkele omstandigheid, zelfs niet verkrachting, incest of gevaar voor het leven van de moeder – het is wat Santorum altijd al vond en waar Rick Perry, ferm biddend voor moed in bange dagen, net toe bekeerd is. Al zijn zeven kinderen zijn ‘home schooled’ vertelt Santorum apetrots. Sowieso is het beschamend om te zien hoe de kandidaten hun boodschap toesnijden op de enge wereld van de gelovigen in Iowa, inclusief verborgen boodschappen die alleen door de ingewijden worden herkend.

Dit alles is prima voor Romney. Een vierde plek voor Gingrich, en de meest recente peiling van CNN lijkt daarop te wijzen, zou de ex-Speaker meteen uitschakelen. Als Romney dan ook nog dik wint in New Hampshire is het gedaan. Als we straks terugkijken dan zal het lijken alsof er niets is gebeurd in deze campagne, dat de voorspelde establishment kandidaat het is geworden. Maar ondertussen hebben we een hoop gezien. In het positieve: Romney is een betere kandidaat geworden, deels door ervaring, deels gedwongen door de kiezers en de opponenten. In het negatieve: van de negen Republikeinen die meededen waren er zes niet geschikt als presidentskandidaat, laat staan als president en ze hebben de partij geen goed gedaan. Gecombineerd met de schade die de Republikeinen in het Congres zichzelf hebben toegebracht met hun ideologische halsstarrigheid, is de grote winnaar Obama.