De slag om Limburg

Het is amusant en tegelijk ontluisterend om te zien hoe het CDA van Maxime Verhagen, in innige samenwerking met de wakkere krant van de VVD, collega’s probeert zwart te maken. Eerst was het Schinkelshoek die zijn potentiële zetel opgaf, daarna werd Klink door het slijk gehaald. Interessante omgekeerde wereld. Iedereen vertrouwt de integriteit van Klink, niemand die van Verhagen, maar het verhaal dat het CDA probeert te slijten is precies het omgekeerde.

Er zit ook een kantje aan waar Wilders zich druk over kan maken. Verhagen wil de kiezers in Limburg terugwinnen en dat gaat wel met hem en niet met Klink. Dit leidt tot een gecompliceerde situatie waarin Wilders wel het respect wil van de opportunistische CDA en VVD, maar tegelijk bang moet zijn dat Verhagen hem juist die kiezers afhandig zal maken door op een opportuun moment de Grote Leider het mes in de rug te steken. Aan de andere kant, veel te verliezen heeft het CDA niet meer in Limburg. Wel veel te winnen. Hoe dat moet door je door Wilders in de tang te laten nemen, dat is iets waar ze bij het CDA toch nog niet echt over nagedacht hebben. Bijleveld, de nieuwe onderhandelaar in plaats van Klink, is een bestuurder. Die wil in de regering, niet in de kamer.

Dat de SGP bereid is deze kliek te steunen hoeft niet te verrassen. SCP en PVV hebben veel gemeenschappelijk, althans op het gebied van het afwijzen van andere geloven. Ze zullen vast goede maatjes worden.

Maar het geeft aan hoe zwak de basis is van deze mogelijke regering. Uit alle hoeken en gaten moet steun gehaald worden om misschien de meest vergaande maatregelen in decennia door te voeren. Met als uitvoerders de 52 zetels van CDA en VVD en de 2 van de SGP. Ik vind de artikelen over allerlei bezwaren tegen Wilders niet zo interessant, al deed Bastiaan Bommeljé in de NRC goed zijn best. Onze reputatie in het buitenland? Ach, sinds de voetbalfinale weet iedereen dat Wilders ook de mental coach was van dit team. Haatzaaierij? Ja, dat wel. Maar er is toch gewoon maar één vraag die duidelijk maakt dat deze combinatie onkies en ondemocratisch is: als je niet met Wilders in een regering wilt zitten dan kun je toch niet met hem onderhandelen over een regering? Of je verwerpt zijn gedachtengoed, zoals Verhagen ooit deed toen het zo uitkwam en je onderhandelt niet met hem, of je accepteert het en je neemt hem gewoon regulier op in de regering.

Eindelijk tijd voor de economie

Ik heb de toespraak van Obama over Irak nu pas gezien. Adequaat, met een wat opzichtige tournure naar de binnenlandse politiek. Hè, hè, eindelijk kunnen we aan de slag met banen en de economie. Daar gelooft de kiezer niets van, zeker nu hij zijn tijd en energie verspilt meet een tot mislukken gedoemd midden oosten overleg. Wel fijntjes even de kosten van deze onzalige oorlog neergezet.

Columnisten, deel 3

Ik las vandaag de column van Thomas von der Dunk in de Volkskrant. Het stemt treurig. Nu had ik dat sowieso beter niet kunnen doen, maar het deed me realiseren waarom het is dat wij zo’n slechte columnisten hebben en de FT zo’n goede - iets waar ik eerder deze week ook over schreef. Bij ons zijn het politieke goochelaars. De columnisten zijn ingehuurd om een politiek gekleurd oordeel te geven over iets al of niets actueels of relevants. Zie Von der Dunk die het vandaag had over het buitenlandse beleid van Obama. Drie keer gelul in de ruimte. Zie iedere keer dat ze haar pen roert Amanda de Waanzinnige, nog nooit betrapt op een stellingname die aan het denken zet – nou ja, over haar geestesgesteldheid, dat wel.

Het verschil met de FT is dat daar journalisten de columnisten zijn. Mensen die geen politieke bijltjes nodig hebben, al hebben ze wel meningen. Maar deskundig op hun terrein. Economische journalisten die weten waar ze het over hebben zoals Martin Wolf, John Kay, Gillian Tett, Walter Munchau en de oude maar lucide Samuel Brittan. Buitenlandspecialisten zoals Gideon Rachman en Quentin Peel op buitenlands gebied. Clive Cook en Jurek Martin over Amerika. En ga zo maar door. Als er opiniestukken staan dan zijn het geen corporatistische broddelwerkjes van belanghebbenden zoals in Nederland, laat staan schotschriften zoals die van Wilders, maar stukken met een betoog, een conclusie en beargumenteerd door mensen die iets afweten van het onderwerp. Maar het inhuren van journalisten (of ex-journalisten) is geen garantie voor kwaliteit, zie hieronder.

De Nederlandse columnist is meer een scribent dan een deskundige die kan schrijven. Ze worden ingehuurd omdat ze of op politiek gevoelige knoppen kunnen drukken (Von der Dunk, Ellian), of omdat ze mooi kunnen schrijven over soms interessante onderwerpen of omdat ze het snoepje van de week zijn (waarom is Heleen Mees nu gedumpt? Waarom kreeg ze überhaupt een column?). De paar journalisten die bij ons columns schrijven halen het qua niveau niet bij de genoemde journalisten. Sorry maar Ben Knapen, Juurd Ijsvogel en bij de Volkskrant Martin Sommer of Arie Elshout halen het niet in onderwerpkeuze, bespiegeling en simpelweg het denkproces uitdagen bij de Angelsaksische collega’s. Een paar uitzonderingen bevestigen de regel. Bas Heijne springt er altijd uit. Marc Chavannes soms. Bij de VK is Bert Wagendorp op niveau, niet dat van Frits Abrahams, maar in de buurt.
Ah well, ieder land krijgt de columnisten die het verdient.

Nu is het Wilders' beurt om op te blazen

Met zijn halstarrigheid heeft Maxime Verhagen zich opengesteld voor een groot gevaar: dat Wilders de formatie opblaast. Op het moment dat de Grote Leider door heeft dat er of niet voldoende voor hem uitkomt, of dat de fractie van het CDA toch tegen blijft en het congres daar niets aan verandert, dan is het in zijn voordeel om de stekker eruit te trekken. Tekst: ze maken ons voortdurend zwart. Op zo'n manier kunnen we niet samen regeren. Als het vertrouwen ontbreekt en warhoofden zoals Klink en zijn maatjes de toon zetten, dan is het landsbelang niet gebaat bij onze steun aan het kabinet. Zoek het maar uit. De verantwoordelijkheid ligt geheel bij het CDA. Was getekend: Wilders.

Toondoofheid bij Obama. Wie had dat gedacht?

Met dank aan Maureen Dowd van de NYT: ik wist niet dat Obama 800.000 dollar heeft besteed aan het herinrichten van het Oval Office. Peanuts natuurlijk maar opnieuw een voorbeeld van de verbazende politieke toondoofheid van de president. Dit soort onzin, vakanties op Martha’s Vineyard, het zijn kleine dingen maar ze zijn allemaal onnodige extra cuts in het proces van death by a thousand cuts waaraan Obama nu onderhevig is. Onbegrijpelijk.
Iemand suggereerde dat Obama geïsoleerd is, omringd door medewerkers die hem afschermen. Ik kan me dat niet voorstellen. Iemand die zo slim is, zo goed weet wat de valkuilen zijn van de gouden kooi van het Witte Huis, die laat zich niet isoleren. Toch lijkt het te gebeuren, althans hij lijkt voeling met de samenleving en met wat verstandig en gepast is, te verliezen – zie hierboven. Wat is er wel aan de hand? Ik moet bekennen: ik weet het niet. Opnieuw een veelbelovende jonge intelligente man die onderuit gaat, net als Clinton. Overigens krijg ik mettertijd iets meer respect voor de grote hoeveelheid kleine veranderingen die Clinton heeft doorgevoerd nadat zijn grote plannen deels geslaagd waren (begrotingsbeheersing, iets waar Reps niets van kunnen) en deels mislukt (de miserabele vertoning van Hillary care).
 

Het is geen Obama haat, het is structurele ondermijning door de Republikeinen

De onophoudelijke aanvallen op Obama worden regelmatig toegeschreven aan racisme en/of persoonlijke haat tegen Barack Obama. Daar zal vast wel iets van waar zijn maar ik geloof niet dat het de belangrijkste reden is voor het totaal vergiftigde klimaat in de VS (ik wilde schrijven DC, maar het vergif heeft zich uitgebreid over het hele land). De reden is een oude bekende, namelijk dat Republikeinen, althans de ideologen onder hen, niet accepteren dat anderen dan zijzelf het land runnen (en uitmelken). Het is geen Obama-ding. Hoe kun je dat testen? Eenvoudig. Vraag u zelf af: stel dat Hillary Clinton tot president gekozen zou zijn. Zou het klimaat dan ook maar een greintje beter zijn? Nee, natuurlijk niet.
In de kantlijn hoor ik regelmatig op lezingen en debatten dat het goed is om een congres van de ene partij te hebben en een presidentschap van de andere. Ik geloof er niets van. Een Republikeins huis en Republikeinse senaat vanaf januari 2011 is een recept voor totale stagnatie. Niets zal er meer gebeuren omdat de Republikeinen zich zullen warmlopen voor een terugwinnen van het Witte Huis in 2012 (waarbij je je overigens moet afvragen met wie). Dat zal tot weer eens twee jaar niets doen leiden, veto’s van Obama, klachten over een do nothing congres en uiteindelijk een nederlaag voor de Republikeinen maar om bij het punt te blijven: verdeeld regeren in Washington is niet (meer) een recept voor verstandig regeren. Integendeel. Het wordt na november alleen maar erger.

Een principiële programma partij

And so it goes. Klink was klaar en nu toch weer niet. Op het CDA kun je vertrouwen. Als het resultaat er straks ligt, macht en kabinetszetels voor de halve fractie, dan zijn ze daar keurig tevreden meer. Het verandert niets aan de analyse van Klink dat de Grote Leider een onbetrouwbare partner is met een agenda die slecht is voor het land, maar hij heeft zich weer geschikt. Straks wordt het moeilijker om te breken en …. dat zal ook niet meer gebeuren.

Timing is alles

Natuurlijk zit het CDA met een dilemma, en we genieten ervan. Het argument om te wachten op de uitkomst is dat van degenen die willen regeren tot elke prijs. Nu breken is ook niet geweldig logisch, dat moet worden erkend. Als je drie weken geleden geen problemen had om je te laten steunen door de Grote Leider dan is het wat raar om dat nu ineens wel te hebben. Ze hadden er nooit aan moeten beginnen, maar de paradox is dat als je er niet aan begonnen was je het niet had kunnen torpederen. Je moest Verhagen een stuk zijn gang laten gaan om hem te kunnen laten struikelen, maar je mag hem niet te ver laten komen want dan zijn de regeergeile CDA’ers te kien op de macht om nog te breken. Met alle gebrek aan logica en de rommelige timing is dit dus toch het enige moment waarop je de boel kunt opblazen.


Eén op één gesprekken doen het ergste vrezen. Wurggrepen heet dat. Verder is de parlementaire pers in grote opwinding, historisch, ongekend, geen woorden voor. Onzin. Er is niets te melden, en dat melden de wakkere reporters voortdurend, kijkend naar een grote deur. Kunnen we een time out inlassen?

Te weinig stimulus in Amerika

Martin Wolfe, de onvolprezen columnist van de FT, is terug van vakantiereces (ook hij hoort tot de topcolumnisten waar ik het eerder deze week over had, met een paar FT collega’s, maar ja, het is dan ook de beste krant ter wereld). Meteen weer een uitdagend en interessant stuk. Obama heeft te weinig stimulus gegeven, anderhalf jaar geleden. Daardoor heeft hij zichzelf klem gezet. De wel gegeven stimulus heeft gewerkt, althans minder werkloosheid en iets hogere groei opgeleverd. Maar het is te weinig om de critici de mond te snoeren (en er zat teveel lucht in, belastingverlagingen die niets opleverden maar Republikeinen moesten lijmen). Stel je voor dat FDR was gekozen in 1930 in plaats van 1932, stelt Wolfe voor. Had hij dan voldoende kunnen doen om te voorkomen dat de Grote Depressie plaats vond? Het antwoord laat zich raden. Obama zal er niet vrolijk van worden maar er loopt een rode draad door zijn niet helemaal gelukkige eerste anderhalf jaar: gebrek aan lef en slappe verkoop.

Weg met twitter

Een politiechef die twittert dat Wilders fascistisch is, de Grote Leider die terugtwittert dat een dergelijke socialistische chef ontslagen moet worden. Het niveau van domheid van de politiechef is zodanig dat betwijfeld moet worden of ze haar werk behoorlijk kan doen. De reactie van de Grote Leider dat iedereen die kritisch is over hem en zijn club een socialist is, is in de beste traditie van de jaren dertig. Twitter is een bezoeking. Wilders een pest. Het zou fijn zijn als we daarvan gespeend bleven – van beide maar vooral van Twitter. Helaas, het valt niet te onuitvinden. Maar politici zouden kunnen ophouden hun dommigheden of triviale gedachten of bezigheden rond te sturen.

Billen bloot

Komt het CDA nog tot inkeer? Ik zou er geen geld op zetten. Maar het is wel leuk om te zien hoe Maxime Verhagen opnieuw (na Afghanistan) zijn hand overspeelt. Nog leuker is het offensief van de Wakkere Krant, de pleitbezorgers van de VVD, hun best doen om vuurtjes op te stoken. Maar hun brandstof is beperkt. ‘Ab, geef ons een kans’ laten ze zogenaamde CDA prominenten op de voorpagina roepen. In werkelijkheid is het de roep van de actiekrant zelf. De prominenten zijn van de derde rang, de ‘honderden binnenstromende mailtjes’ niet aantoonbaar. De poging om Klink zwart te maken als schrijver van harde integratie toespraken van Balkenende in 2002 is doorzichtig. Het is, kortom, uiterst amusant. De inzet, een fatsoenlijke regering met een parlementaire meerderheid die ook verantwoordelijk is voor het feitelijke beleid, blijft een crisis waard.

Wat nu? Ik blijf bij mijn vijf partijen kabinet. Het schijnt dat Groen Links en Pechtold inmiddels tot inkeer zijn gekomen en bereid zijn mee te doen in een regering waarvoor zij getalsmatig niet absoluut nodig zijn. Ach, beter laat dan nooit bij je verstand gekomen. Aangezien niemand nieuwe verkiezingen wil, behalve de Grote Leider die zijn melaatsheid dan uit kan venten (wat overigens niets zou oplossen want hij steelt enkel van de VVD en het CDA), houd ik het erop dat we over de breedst mogelijk middencoalitie gaan praten. Daarvoor hoeft Maxime Verhagen niet gedumpt te worden, die is zo fleksibel dat hij alles uit kan onderhandelen als er maar een ministerspost overblijft. Het grote voordeel van het tijdsverloop inmiddels, is dat het gedrocht van de mini regering CDA-VVD dan van tafel is. Als het land echt zo in de problemen zit, zoals alle prominenten ons tijdens de campagne wijsgemaakt hebben, dan moet het toch mogelijk zijn om een brede regering van algemeen belang te formeren? Opstelten mag zelfs nog premier worden.

NRC: graag commentaar over waar het werkelijk over gaat

Volgens een commentaar in de NRC zijn de cultuur wars in de VS nog in volle gang: de oorlog tussen christelijk rechts en seculier progressief. De Tea Party zou daarvan de uitingsvorm zijn. In de daaropvolgende alinea omschrijft het commentaar die theedrinkers terecht als Obama-tegenstanders die geen middel onbenut laten om de man zwart te maken (no pun intended). Het lijkt me een onverstandige samenvoeging van mediauitbuiters als Glenn Beck, Limbaugh en Sarah Palin met de destructieve houding van de Republikeinse Partij in het algemeen – dit laatste heeft niet te maken met de Teaparty, althans dateerde al van voor de opkomst van deze verwarde mensen (ze willen hun eigen aow en ziektekostenverzekering afschaffen).

Volgens het commentaar van de NRC zou Beck een vooruitgeschoven post zijn van de radicale vleugel van de Republikeinen. Lijkt me onjuist, de Republikeinen zijn op dit moment inderdaad leiderloos en de partij begint zich juist zorgen te maken om de populistische onzin die ze hebben losgemaakt.
Beck zegt geen kandidaat te zijn in 2012, hij ‘creëert alleen maar een politiek klimaat’. In een wat al te opzichtige link met de situatie in eigen land, stellen de schrijvers vervolgens dat die ‘zogenaamde onthechtheid’ zorgwekkend is. ‘En ook herkenbaar’. Beck en zijn maten stoken vuurtjes op zonder verantwoordelijkheid te nemen. Ze dagen alleen maar uit.

Nu is het waar dat de Grote Leider dat ook doet maar ik zou de NRC willen oproepen niet te gemakkelijk het Amerikaanse als model te nemen voor de Wilders ontwikkelingen. Het is te gemakkelijk en te kort door de bocht en doet geen recht aan de grote verschillen.
Zo zitten bij ons de onruststokers in het parlement. Althans, die ene die als enige zijn mond open mag doen. En nemen andere partijen de verantwoordelijkheid om hem zijn verantwoordelijkheid te laten ontlopen – zo gaat dat in coalitieland. Dat is nogal wat anders. Onze corporatistische overheid maakte het bovendien nodig voor echte macht om mee te draaien in het middenveld en om ministerposten te claimen en zo benoemingen te forceren (of in je hemd staan wegens gebrek aan kwaliteit zoals Wilders zou overkomen als hij door het CDA gedwongen werd met mensen te komen).

De conclusie van het NRC commentaar is dat opstokers de democratie geen dienst bewijzen. Een curieus commentaar. Kunnen we gewoon een commentaar over Wilders krijgen? En misschien een goede analyse over hoe dat werkt in Nederland? Zijn niet Maxime Verhagen en Markt Rutte degenen die de democratie geen dienst bewijzen door een ondemocratisch samengestelde regering te accepteren en Wilders zijn verantwoordelijkheid te laten oplopen? Kan de NRC dat misschien aan de kaak stellen? En laat ze zich in hun commentaar maar niet druk maken over Beck en Palin, daarmee geven ze het domheidsvirus dat woedt onder een betrekkelijk klein deel van de Amerikaanse kiezers, te veel eer. Als ze politieke polarisatie, zoals de titel van dit werkje is, een echt probleem vinden in Nederland dan moeten ze daar over schrijven. Niet over Amerikaanse spielerei.

Een principiële CDA'er, een bedreigde soort

Ex-kamerlid Schinkelshoek bedankt voor de eer om in de kamer op te volgen als het nieuwe kabinet aantreedt. Zijn commentaar op radio 1 was lucide, verstandig en principieel. On-CDA zou ik haast zeggen en helaas is het daarom verstandig dat hij zich terugtrekt. Jammer, want Schinkelshoek was een van de meer interessante kamerleden – geen belangenbehartiger maar iemand die probeerde een echte volksvertegenwoordiger te zijn. Misschien kan de NRC ook daarover eens commentaar leveren.Of hoe het kan dat liberalen zich met hand en tand uitleveren aan iemand met ideeën die alle liberale principes met voeten treedt.

Selectieve veroordeling

De geestelijk leider van een regeringspartij in de coalitie van Nethanyahu, de othodoxe Shas, wenst dat het Palestijnse volk ‘van de aardbodem verdwijnt’. Geen origineel standpunt in het Midden Oosten waar iedereen van elkaar vindt dat hij moet verdwijnen. Alleen is het voor het westen reden om Hamas te boycotten en Ahemedinejad, de president van Iran, de wacht aan te zeggen. De reactie op deze rabbijn, u raadt het, is niets van dat alles. Nethanyahu die gegijzeld wordt door deze radicalen (zo ongeveer zoals Wilders straks CDA en VVD gijzelt) distancieerde zich, volgens de NRC ‘zonder de preek te veroordelen’. Kijk, zo’n onderwerp, ik zou willen dat onze Grote Leider daar nou eens over twittert. De agressiviteit van streng gelovige Joden. Nethanyahu had wel veroordelingen over voor toneelspelers die weigeren in zijn kolonies op de bezette gebieden te spelen. Het geeft maar aan hoe de vlag erbij staat in Israël, voormalig voorbeeld van democratisch en liberaal denken in het barbaarse Midden Oosten, maar inmiddels ‘een gewoon land’. Die onderhandelingen met de VS als derde partij, dat wordt niets. Laten we onszelf niets wijsmaken. Israël, de sterkste partij, wil geen regeling. Klaar.

Voetgeweld kost miljoenen

De Metro, wakkere krant bij de bakker, opent vandaag met de tienduizenden manuren die de politiek kwijt aan het jongerengeweld rondom voetbalwedstrijden. Alsof dat nieuws is. Ik betoog al jaren dat we meer kwijt zijn aan geweldsbeheersing rond onze heilige voetbalkoe dan aan de vermaledijde Marokkaanse rotjong. Vragen stellen in de kamer, jongens.

Een klassieke revivalbijeenkomst op de Mall

Glenn Beck en Sarah Palin kunnen wedijveren met de Grote Leider Wilders in slechte smaak. In elk geval vonden ze het nuttig en nodig om de grote toespraak van Marten Luther King op de trappen van het Lincoln Memorial te herdenken met een roep om terugkeer van de strijd om burgerrechten voor hun theedrinkende partijtje. Het had meer weg van een revival meeting. God speelde de hoofdrol, met Obama in een klein bijrolletje. Het mocht immers niet politiek zijn, hadden de beide hoofdpersonen beloofd. Niettemin slaagde Beck erin om Obama ervan te beschuldigen dat diens christendom een variant is die de meeste Amerikanen niet herkennen. Hij schilderde de president af als een soort bevrijdingstheoloog die radicaal collectieve veranderingen wil. Een socialist, eigenlijk, en daarmee waren we weer op bekend terrein.

Wat moet je daar nou van denken? Honderdduizend mensen die allerlei godsvruchtige praat aanhoren en claimen dat hun versie van de Amerikaanse droom (voorzieningen hebben zonder te erkennen dat je er een overheid voor nodig hebt) de enig ware is. Ik zie nog steeds niet goed hoe ze daarmee veel mensen over de streep krijgen die niet al een steekje los hebben – ze preken, als je dat zo mag zeggen, voor eigen parochie.
In elk geval voelen een aantal Republikeinse hotemetoten de bui hangen. Dit soort onverdraagzaam activisme stoot meer mensen af dan het aantrekt. De Democraten beginnen er al mee te spelen, deze theedrinkers afschilderend als radicale rightwingers. Misschien net op tijd voor de verkiezingen van november.

Het is een curieus gebeuren, ondertussen. Vervreemding slaat toe. Ik ben wel gewend aan de rare kantjes van het Amerikaanse geloof, ik ga er al meer dan dertig jaar mee om. Maar de manier waarop het zich nu uit, gesteund door het grootkapitaal van Murdoch en de Koch broers (zie de column van Frank Rich in de NYT afgelopen zondag) is wel heel bizar. Waar moet het toe leiden? Geen idee, eerlijk gezegd. Met een kandidaat die zijn oren laat hangen naar Sarah en Glenn kunnen de Republikeinen geen presidentsverkiezingen winnen. Wel kunnen ze het klimaat nog verder verpesten met hun lasterpraatjes over Obama. Maar eerlijk gezegd, daar hebben we hen niet voor nodig. De officiële Republikeinse Partij, ook in hun leiderloos vacuüm, doet al niet anders.

Ach zieltje, hij kan niet anders

Als Wilders geen doodwens heeft om dit kabinet alsnog te kelen dan is het misschien gewoon omdat hij als geobsedeerde psycho niet anders kan: provoceren is zijn habitus geworden. Roep maar weer eens wat over de islam en kijk hoe de schichtige christenen erop reageren. Het is een leuk spel, de Nederlandse politiek onwaardig. Of is dit juist ons voorland? Is dit inmiddels de Nederlandse politiek? Niet alleen de politiek van de persoon maar van de psychopaat?

Columnisten, 2

Ik had het gisteren over columnisten, goede en slechte en de overdaad die we er in Nederland van hebben. Ik liet na de beste van het moment te noemen, David Brooks. Het loont de moeite de man een tijdje te volgen (www.nyt.com) en te zien hoe gevarieerd zijn palet is, hoe indringend de vragen die hij stelt. Ik ben het niet altijd eens met de conclusies die hij trekt maar zijn betoog zet altijd aan het denken. Vooruit, nog een goede columnist, één maal per week, op zondag, ook in de New York Times, Frank Rich. Politiek commentaar zoals politiek commentaar bedoeld is. De enige die een beetje in de buurt komt in Nederland, maar op een vrijblijvender manier is Marc Chavannes – ere wie ere toekomt.

Het steeds maar uitdijende succes van Osama Bin Laden

Negen jaar na 9/11 is Osama Bin Laden nog steeds niet gepakt. Dat betekent dat hij vanuit zijn schuilplaats in Pakistan kan toezien op een resultaat van zijn aanslag dat zijn stoutste dromen moet overtreffen. Niet alleen heeft de VS zich in twee oorlogen gestort die het land slecht bekomen zijn, de aanslagen hebben een (onterecht, maar niettemin) zelfbewustzijn losgemaakt bij radicale moslims.
Wat oorspronkelijk een beperkt probleem was, enthousiaste zelfmoordenaars, is nu een kleine epidemie geworden.
Maar ook in de VS zelf zijn de gevolgen van 9/11 buitengewoon. Niet alleen kan een licht gestoorde Nederlandse politicus namens de regering meedoen aan een rechtse jamboree rondom plannen voor een moskee op Manhattan, een recent rapport in de Washington Post bracht in kaart hoe het militaire/informatie complex het land in zijn greep heeft. Iedere reiziger naar Amerika weet al hoeveel vervelender de toch al vervelende vluchten zijn geworden.

Maar de Washington Post legde een bureaucratische behemoth bloot die bijna niet te geloven is. Zo zijn er 1271 overheidsorganisaties en 1931 privé ondernemingen die werken aan beleid dat te maken heeft met counterterrorisme, homeland security en informatievergaren. Ze zitten op meer dan 10.000 locaties overal in de VS. Ongeveer 850.000 mensen hebben top-secret security clearances.
In Washington en omgeving zijn er 33 gebouwencomplexen opgezet voor top secret informatie werk sinds september 2001. Samen nemen ze het equivalent in van drie Pentagons (ooit – of nog steeds misschien – het grootste kantoorgebouw ter wereld), 22 Capitol Hills. Veel veiligheids en informatieorganisaties doen hetzelfde werk, daardoor overbodigheid en verspilling creërend – of erger zoals de xmas bomber bewees. Zo zijn er bijvoorbeeld 51 federale organisaties en militaire clubs bezig met het volgen van de geldstroom van en naar terroristische organisaties.

Analisten die alle rapporten en informatie aan elkaar moeten knopen delen hun inzichten in 5000 informatie rapporten per jaar, de meeste routinematig terzijde geschoven.
De post beschrijft het uitdijende complex van homeland security. De ironie is dat deze miljarden verslindende bureaucratie (met kantoren verdeeld over alle staten, want u begrijpt, Montana kan niet achterblijven bij Californië) is opgezet onder de Republikeinse regering van de kleine Bush. Je telt niet meer mee bijvoorbeeld als je geen SCIF kamer hebt, een superbeveiligde ruimte waarin veilig besloten kan worden over … niets. Niemand heeft het zo opgezet, er was geen samenzwering. Behalve het hals over kop alles najagen wat maar een schijntje van onveiligheid zou kunnen beperken. Het verhaal, Top Secret America, is bangstigend. Niemand heeft controle, niemand overziet het, niemand kan er grip op krijgen. Het is een autonoom fenomeen geworden. In leven geroepen door dezelfde politici die nu alles willen wegbezuinigen om begrotingstekorten weg te werken. Ik weet zeker dat Bin Laden dit allemaal niet heeft kunnen voorzien. Hij is minder geniaal dan we soms denken. Maar het effect van de collateral damage die hij heeft veroorzaakt, is indrukwekkend.

Pak ze aan, die omroep en die kunstsubsidies

Ook weer een hoop gedoe over het omroepsysteem in de weekendkranten. Het seizoen begint weer, neem ik aan. Er zou één confessionele omroep moeten komen, zeggen NCRV en KRO. Eén linksige omroep van VARA, BNN en VPRO, roept de VARA. Maar dan wel met een eigen VPRO gezicht, vindt de VPRO. NOVA was goed maar Nieuwsuur wordt nog beter, zegt de man die het maakt. Met sport erin verwerkt, dat trekt de gemiddelde dumbo. Zoals Kunststof, een van de betere programma’s op Radio 1 wordt onderbroken door rechtsstreekse sportverslagen. Een gebaar want de luisteraar naar Kunststof is er niet in geïnteresseerd en de sportliefhebber luistert niet naar Kunststof. De zendercoördinator is een dumbo. De terreur van de luister en kijkcijfers terroriseert iedereen die iets moois wil doen op radio en tv, zowel de mensen die het grote publiek willen bedienen met Rieu en Engelse detectives, als de mensen die verfijnd de media willen gebruiken zoals de redactie van Kunststof. Maar ook de sportredacties, neem ik aan, die nu in hun rechtsstreekse verslag van de atletiek in Edinborough worden onderbroken door die intellectuele neuzelaars van Kunststof. Niemand wordt er gelukkig van. Dat is de doem van het Nederlandse systeem: iedereen gematigd ongelukkig, daar zijn we met zijn allen het meest tevreden mee. Overigens zou de PVV als ze echt zou meeregeren, geschiedenis kunnen maken door met de VVD samen het CDA het einde van de publieke oproep in de maag te splitsen (met steun van D66 en Groen Links). Maar de labbekakken blijven aan de kant staan en de VVD heeft het te druk met maatregelen erdoor jassen waarvoor ze nu ineens een meerderheid heeft om echt wat aan dit systeem te doen. In de Volkskrant kwam bouwlobbyist Brinkman aan het woord over kunstsubsidies die ook onder vuur liggen van VVD en PVV. Voor de verandering ben ik het daar nu eens mee eens, met die twee partijen. Er moet iets veranderen. Als er 18 miljard bezuinigd moet worden op de belangrijkste dingen van het dagelijks leven dan kunnen de secundaire zaken, zoals kunstsubsidies en het omroepconglomeraat niet buiten schot blijven. Ik zou daar allemaal me kunnen leven als ze het lef hadden om de hypotheeksubsidies voor de rijken aan te pakken, maar zelfs dat durven ze niet.

Still the age of corporatism?

Een artikel over de pensioenen in de NRC van woensdag maakte tussen neus en lippen een opmerking die me uit het hart gegrepen was. Het ging over de Tweede Kamer die ineens verbaasd was over het omlaag gaan van de pensioenen. Veel oh en ah en krachtiger termen, zo zijn onze manieren, van PVV en SP, maar vooral weinig begrip voor hun (kamer) eigen bijdrage aan de problemen.
Zoals het artikel stelt, Fatma Koser Kaya van D66 wees er de PvdA, CDA en SP nog maar eens op dat ze onlangs een initiatief wetsvoorstel van D66 en VVD afwezen om de zeggenschap in de besturen van pensioenfondsen te wijzigen ten gunste van gepensioneerden. ‘De liberale partijen’ (ik zet dit tussen aanhalingstekens omdat de NRC journalist hier terecht constateert dat voor eens D66 en VVD het liberaal eens waren) spreken van een fout in het systeem: in ‘het corporatistische Nederlandse pensioenstelsel’ worden de besturen van corporaties voornamelijk bevolkt door afgevaardigden van de vakbonden en werkgeversorganisaties.

Voor hen is pensioen, zegt het artikel, een arbeidsvoorwaarde, respectievelijk een kostenpost, een onderdeel van de cao onderhandelingen. Zijn zij degenen die verdelingsproblemen tussen generaties moeten oplossen?
Ik heb het al vaak gehad over de corporatistische staat der Nederlanden. Maar het loont de journalistieke moeite om er dieper op in te gaan – niet vandaag trouwens. Want ik vermoed dat de meeste lezers er gewoon overheen gelezen hebben. Laten we eens uitdiepen hoe ‘corporatistisch’ Nederland is en of dat slecht is of goed en of we er wat aan moeten of willen doen. Ik heb in mijn
achterhoofd altijd nog een beroemd artikel van Juan Linz (als ik het goed heb) uit mijn studie aan Columbia, geheten ‘Still the age of corporatism’. Moet ik maar weer eens opzoeken. En ook het werk van Mancur Olson over de sclerose die staten bevangt, valt ook nog wel wat te zeggen. Wordt vervolgd.

Principieel? Het CDA?

Het hele weekend mag het CDA keutelen over het aanstaande kabinet. Want dat komt er vast wel. Het gaat er niet om of mensen bang zijn voor Wilders zoals de jongeren menen, althans hun clubbaas in de NRC, of ze terugdeinsen voor het gebrek aan beschaving dat de Grote Leider kenmerkt. Verhagen en consorten, inclusief zijn partijvoorzitter, willen gewoon wat het CDA altijd wil: de macht.
Wat mij steeds tegen de borst stuit is dat er niet wordt gepraat over de basisvraag: waarom wordt er niet gewoon een meerderheidskabinet met deelname van de PVV gemaakt? Omdat dat niet acceptabel zou zijn voor de gewetensbezwaarde CDA’ers (lastig om Verhagen zo te kwalificeren)? Als dat zo is, als het inderdaad zo is dat je niet met Wilders en zijn privé leger kunt regeren, hoe kun je dat dan wel met zijn steun in de kamer? Hoe kun je in vredesnaam iemand op principiële gronden afwijzen als partner maar je wel afhankelijk van hem maken?
Gewoon,simpel, een vraag. Het is niet een staatsrechtelijke vraag. Alles mag als er een meerderheid voor is in de kamer. Maar democratische properheid verlangt dat een regering meer is dan een meerderheid in de kamer. Er moet ook een gevoel zijn dat er een eenheid van beleid is, een eenheid van vertegenwoordiging. Mag ik zeggen: lotsverbondenheid? Dat kan natuurlijk niet als je tegelijkertijd meldt dat het niet acceptabel is om met de PVV in één kabinet te zitten. Dat alleen al zou voldoende reden moeten zijn om tegen deze aanstaande regering te zijn.

Dumpen die columnisten

Ik ben geen fan van het Nederlandse columnistendom. De meeste zijn het lezen niet waard of, eerlijk gezegd, niet mijn smaak. Ik gaf niet veel om Martin Bril en HJA Hofland, met alle respect, is vooral goed als observeerder en totaal overbodig als analist. De column, of de wekelijkse oprisping van Joris Luyendijk wordt nu uit het NRC Magazine gewerkt. Terecht wat mij betreft. Hij mag het op het internet verder proberen. Er is een onderscheid tussen columnisten die om de inhoud worden aangetrokken, de rake analyse, de juiste vragen stellen. Hoewel de oude Heldring inderdaad oud is, blijft hij interessant en in elk geval heeft hij een heel persoonlijke stijl. Naar de meeste andere columnisten op de opiniepagina's kijk ik niet uit. In Nederland schrijven geen Saffire's of Pfaff's.
Laat ik één uitzondering maken voor de columnisten: Frits Abrahams is elke dag een genot om te lezen. Elke dag. Dat is een geweldige prestatie.

Lubbers in het pak genaaid

Ik neem alles terug wat ik over die sluwe Lubbers gezegd heb. Volgens een leuk verhaal in de Volkskrant is hij in het pak genaaid door Maxime Verhagen. Gedwongen om meteen een gedoogvariant te onderzoeken, wat niet tot zijn opdracht behoorde, ziet Lubbers nu een democratisch gedrocht op zich afkomen waarvoor hij verantwoordelijk is. De Volkskrant zegt dat Lubbers zich verslikt heeft in het Haagse spelletje en daar lijkt het zo inderdaad op. Maar de vraag blijft wanneer het CDA en Wilders Vooruit met elkaar breken omdat ze dezelfde kiezers proberen te bedienen. Ik blijf erbij dat een mes in de rug van Wilders waarschijnlijker is dan dat Verhagen door de even rücksichtloze Wilders wordt gesneefd. In elk geval is dat het interessantste spel dat gespeeld zal worden na afronding van de formatie – afgezien natuurlijk van de vaststelling dat de macht zit waar hij altijd zat, bij de belangenbehartigers van de VVD en het CDA. Met dank aan de grote opschudder, Wilders.
Het journaal was gisteren weer beschamend in zijn parlementaire verslaggeving. Reporters filmen die achter politici aanlopen die niets zeggen of alleen clichés opdissen – waarom moeten we daarnaar kijken? De analyse van de lokale reporter vond ik ook so so maar goed, ze deed ten minste aan enige duiding. Dat was meer dan je van de reportage kon zeggen. Het ging ook weer alleen maar over de incidenten, niet over wat een dergelijk kabinet voor de rest van ons kan betekenen.

Lubbers en de weg naar Damascus
Het is natuurlijk wel amusant om het CDA zich in alle mogelijk bochten te zien wringen om met Wilders een regering te kunnen vormen. Dat Lubbers nu nog eens komt aanzetten met een bezwaar en dat hij van mening is veranderd van een 'ja, tenzij' tot een 'neen, mits' mag worden opgeborgen in de grote grabbelzak van Jezuïtische trouvailles, waarin zijn tovernaarsleerling Maxime Verhagen ook graag grabbelt. 
Overigens is het weer typerend dat Grote Leider Wilders zijn commentaren aflevert per twitter, zonder kans op doorvragen en dat de pers die keurig afdrukt. Het is alsof de persberichten van het bedrijfje Wilders vooruit gewoon, zonder enige redactie, in de krant komen. Dat Wilders klaagt (volgens de Telegraaf) dat hij radiostilte moet houden terwijl de voorzitter van het CDA mag spinnen, is een gotspe. Wilders komt nooit ergens in een discussie opdagen, geeft nooit een serieus interview maar lepelt alleen maar stellingen op die de media braaf doorgeven.

Zo zijn onze manieren, wen er maar aan

Wilders vindt de voorzitter van het CDA een ‘zeurpiet' die moet ophouden met zijn ‘partijpolitieke gespin' en vraagt zich af of ‘die Bleeker niet even op vakantie kan gaan of zo'. Laten we zeggen dat het de gebruikelijke wijze van zich uitdrukken is van de Grote Leider. Binnenkort is dat de manier waarop de leider van een van de regeringspartijen - weliswaar zonder verantwoordelijkheid - zijn collega's gaat behandelen. Ze kunnen er maar beter aan wennen. Wilders heeft geleerd dat het bij zijn kiezersvolk lekker ligt als je je onbeschoft gedraagt en roept wat de gemiddelde blogger roept. Dat is de anti-Haagse toon van de vleesgeworden Haagse narcist. Ik gun Rutte en Verhagen vele plezierige uren met hun nieuwe vriend.

De nooit eindigende missie in Irak en Afghanistan

Mission accomplished. Obama zei het nog net niet bij het terugtrekken van de Amerikaanse troepen uit Irak. Dat is maar goed ook want zijn vijanden in dat land bliezen meteen zoveel Irakezen op dat het weer leek op de slechte tijden van 2005-2007 terug zijn. De surge heeft misschien, door een gelukkige combinatie van omkoping, meer soldaten en een soennietische opstand tegen Al Qaida, ogenschijnlijk succes gehad. De vraag is of het beklijft nu de politieke leiders in Irak zo met zichzelf en hun macht bezig zijn dat ze sinds mei geen regering hebben kunnen vormen. Het roept het oude spectrum op van een uiteenvallen van Irak (met een potentiële burgeroorlog) of een staatsgreep van Maliki en zijn maten (of zou Chalibi, de man die Bush manipuleerde om zelf de macht te krijgen, samen met Iran voor een spektakelstuk zorgen?). Deze missie is nog lang niet klaar. Dat geldt ook voor Obama's misavontuur in Afghanistan. Als hij consequent was stuurde hij nu ook de baas van de Mariniers naar huis die zijn strategie van terugtrekken in augustus 2011 onzinnig noemde. Natuurlijk heeft de man gelijk maar het is Obama die zijn nek in deze strop gestoken heeft en hij kan niet toestaan dat militairen hem beleid opleggen. Waar is Joe Biden als je hem nodig hebt? Ik neem alle kwade dingen die ik over je gezegd heb terug, Joe. Wat Afghanistan betreft had je gelijk. Wegwezen. Wat zouden we in Nederland blij moeten zijn dat de PvdA zijn poot stijf hield en we van die ellende verlost zijn (tenzij we nog weer worden opgezadeld met die aburde politiemissie die Groen Links en D66 bijdroegen aan de verwarring).

Zo zijn onze manieren, wen er maar aan

Wilders vindt de voorzitter van het CDA een ‘zeurpiet' die moet ophouden met zijn ‘partijpolitieke gespin' en vraagt zich af of ‘die Bleeker niet even op vakantie kan gaan of zo'. Laten we zeggen dat het de gebruikelijke wijze van zich uitdrukken is van de Grote Leider. Binnenkort is dat de manier waarop de leider van een van de regeringspartijen - weliswaar zonder verantwoordelijkheid - zijn collega's gaat behandelen. Ze kunnen er maar beter aan wennen. Wilders heeft geleerd dat het bij zijn kiezersvolk lekker ligt als je je onbeschoft gedraagt en roept wat de gemiddelde blogger roept. Dat is de anti-Haagse toon van de vleesgeworden Haagse narcist. Ik gun Rutte en Verhagen vele plezierige uren met hun nieuwe vriend.

De nooit eindigende missie in Irak en Afghanistan

Mission accomplished. Obama zei het nog net niet bij het terugtrekken van de Amerikaanse troepen uit Irak. Dat is maar goed ook want zijn vijanden in dat land bliezen meteen zoveel Irakezen op dat het weer leek op de slechte tijden van 2005-2007 terug zijn. De surge heeft misschien, door een gelukkige combinatie van omkoping, meer soldaten en een soennietische opstand tegen Al Qaida, ogenschijnlijk succes gehad. De vraag is of het beklijft nu de politieke leiders in Irak zo met zichzelf en hun macht bezig zijn dat ze sinds mei geen regering hebben kunnen vormen. Het roept het oude spectrum op van een uiteenvallen van Irak (met een potentiële burgeroorlog) of een staatsgreep van Maliki en zijn maten (of zou Chalibi, de man die Bush manipuleerde om zelf de macht te krijgen, samen met Iran voor een spektakelstuk zorgen?). Deze missie is nog lang niet klaar.
Dat geldt ook voor Obama's misavontuur in Afghanistan. Als hij consequent was stuurde hij nu ook de baas van de Mariniers naar huis die zijn strategie van terugtrekken in augustus 2011 onzinnig noemde. Natuurlijk heeft de man gelijk maar het is Obama die zijn nek in deze strop gestoken heeft en hij kan niet toestaan dat militairen hem beleid opleggen. Waar is Joe Biden als je hem nodig hebt? Ik neem alle kwade dingen die ik over je gezegd heb terug, Joe. Wat Afghanistan betreft had je gelijk. Wegwezen. Wat zouden we in Nederland blij moeten zijn dat de PvdA zijn poot stijf hield en we van die ellende verlost zijn (tenzij we nog weer worden opgezadeld met die aburde politiemissie die Groen Links en D66 bijdroegen aan de verwarring).

Kennis van historische vergiftiging

De Koninklijke Bibliotheek zet de tijdschriften en de kranten van de NSB on line zetten. Een lofwaardig initiatief. Zo kan iedere geïnteresseerde zien hoe Mussert zijn praatjes probeerde te verkopen. Ik begrijp de opwinding niet. Het zou niet mogen omdat er discriminerende teksten in staan. Ja, dank je de koekkoek. Maar wat een onzin redenering. Wie moet hier beschermd worden tegen wat? Dommeriken die in kranten uit de jaren dertig opruiende gevoelens oppikken? Maagdelijke zieltjes die verpest zouden kunnen worden?
Een verbod om dit te doen is van gelijke stupiditeit als het verbod om Mein Kampf te drukken. Mogen we ook geen kennis nemen van de documenten rondom de segregatie in Amerika of de apartheid in Zuid Afrika? Of van onze eigen koloniale oprispingen? En wie bepaalt wat vrije burgers kunnen inzien? De overheid? Als dit de redering is dan hebben we Wilders niet nodig om boeken te verbieden. Het is goed om historisch te kunnen vaststellen hoe geleidelijk aan uitingen die hele volksgroepen in een kwaad daglicht stellen de publieke geest kunnen vergiftigen. Zeker nu we op een glijdende schaal zitten van wat publiek acceptabel wordt geacht (het CDA vindt dat Wilders mag zeggen wat hij wil over een ander geloof, omdat de wezels van het CDA ‘zijn andere mening respecteren'), is het goed om te zien wat er in het verleden is gebeurd. Het KB heeft een goed initiatief genomen en verdient alle steun.

McCain overleeft zijn uitverkoop

De bejaarde stuntelaar John McCain, in een vorig leven een onafhankelijke en moedige Republikein met eigenzinnige ideeën, heeft gisteren de nominatie gekregen van de Republikeinse Partij in Arizona. Dat bekent dat hij een vijfde termijn zal krijgen want een Democraat zal in het Arizona van 2010 niet winnen. Om de nominatie te verwerven moest McCain diep buigen voor de rechtse zeloten in de partij. Hij moest zelfs Sarah Palin, zijn running mate in 2008 en zijn grootste politieke blunder ooit, te hulp roepen. Zielig was het wel. Je zou hopen dat zo'n man met een dergelijke reputatie een last stand zou maken en desnoods eervol ten onder zou gaan. Dat soort heroïek is aan McCain niet besteed. De man die als krijgsgevangene in Vietnam een echte held was, staat nu te boek als een oude zielige man die zijn laatste principes heeft ingeleverd om in Washington te blijven bivakkeren.

De media kunnen niet hun handen wassen in onschuld

Een van de punten van kritiek op mijn pessimistische verhaal over de ondergang van het westen, onder aanvoering van de VS, is dat het al te gemakkelijk is om de media de schuld te geven van wat er gebeurt. Zo simpel heb ik het ook niet willen voorstellen. Maar in een tijd van ongekende communicatieve mogelijkheden blijkt het, paradoxaal genoeg, belangrijker dan ooit hoe de media hun rol als selectiemechanisme vervullen. Veel van de communicatie is geroep. Ik zette mijn stukje over de afstand van de macht door Wilders aan de pluchebezitters van het CDA op Joop.nl en de reacties gingen niet daarover maar over links en rechts en wie wel en niet de pols van de kiezer voelde. De toon is vaak de toon die Wilders zelf aanslaat: onbehouwen en zogenaamd recht voor zijn raap, maar praktisch gezien alle discussie afsluitend (dat maakt Wilders niet uit want hij discussieert toch niet - hij dumpt hoogstens zijn one liners of stellingen bij de parlementaire verslaggevers en in de Volkskrant, erover discussiëren is er niet bij).

En ik moet dan toch vaststellen dat het de media zijn die op de golven drijven van de laatste hypes en die zo versterken, en dat het niet de media zelf zijn die nieuws maken. Ik bedoel niet dat ze nieuws moeten 'maken' maar dat ze nieuws moeten blootleggen (de Washington Post had een fantastische serie over bureaucratische boulimia). Hier in Amsterdam is voldoende aan de hand met machtsspelletjes en elkaar bevoordelen maar zelfs het Parool is vooral bezig met de poppetjes en met wat blijkbaar gemakkelijker is, verhalen maken over georganiseerde misdaad.
De media worden gestuurd meer dan dat ze sturen.

Wat is daar mis mee, zou u zeggen? Het betekent dat in de praktijk niemand meer de verantwoordelijkheid neemt voor een open en serieus publiek debat. Politici zijn, uiteraard zou ik haast zeggen, met hun eigen winkeltje bezig. Grote denkers lopen er niet rond op het Binnenhof. Grote debatten worden niet gevoerd. Bolkensteins zijn er niet meer en Den Uyl was de laatste sociaal democraat die echt mensen aan het denken zette. Een rubriek als Den Haag vandaag loopt zonder pardon achter het nieuwtje van de dag aan, geeft weinig analyse en nog minder achtergrond. Een gesprekje met een bobo is belangrijker dan een gedegen journalistieke analyse. Redacties zitten vol met tweede rangs journalistiek opgeleide jongens en meisjes die vooral de gemakkelijkste weg nemen (ik kan het niet laten als voorbeeld: de enige moslim advocaat die niet wil opstaan voor de rechter, altijd leuk; Rita Verdonk, goed voor roering).

In de VS is dat allemaal nog een graadje erger. De publieke televisie heeft daar ten minste nog een serieus nieuwsprogramma op PBS maar daar kijken weinig mensen naar. Het doet echter geen concessies aan de kijkcijfers zoals onze publieke omroep dat doet en biedt daarom een eilandje van redelijkheid in een zee van geneuzel. De cultuuroorlogen in de VS hebben zich uitgestrekt door de media. Fox en MSNBC hebben zelfs niet meer de pretentie journalistiek te bedrijven, ze zijn zelf onderdeel geworden van het politieke proces. Net als Wilders twit Sarah Palin er maar wat op los en rapporteert de pers daarover, zo als megafoon fungerend van wat in essentie een pr campagne is voor een politiek standpunt. Zo is de moskee affaire in de Manhattan onafwendbaar uitgelopen op een ramp. Zodra de politieke media het onderwerp oppikken en de politieke populisten een platform geven met boude stellingnames is er geen redden meer aan. Het gaat enkel nog om het uitwisselen van statements en daarin zijn simplistische populisten beter dan denkende politici.
Maar de eindverantwoordelijkheid ligt bij de politici zelf.

Ik wachtte lang op een president die zijn ambt zou gebruiken om de burgers mee te nemen in het bestuur. Ik dacht dat Obama dat zou gaan doen (zoals ik hoopte dat Clinton dat in 1993 deed) en opnieuw ben ik teleurgesteld. Ik zie geen Nederlandse politici die diepe stukken schrijven of mensen laten meedenken. Het is allemaal gescharrel om de volgende vierkante centimeter van de macht. Kunnen we eens praten over het Nederlandse stelstel van dichtgetimmerde belangenbehartiging, vastgelegd in de SER en dergelijke. Ik zeg niet dat we het per se kwijt moeten maar waar is de discussie? Wat willen we echt met de verzorgingsstaat? Kan een ideologische partij nog overleven of is het allemaal personalisme of belangenbehartiging (zie Edith Schippers, hieronder). Ik noem maar een paar onderwerpen. Nee, de media zijn inderdaad niet de schuld. Ze zijn alleen megafoon. Maar door zich die rol te laten opdringen maken ze zich schuldig aan medeplichtigheid. Dat wel. J'accuse.

Echte liberalen

Een profiel van Edith Schippers, de hulp van Mark Rutte in de onderhandelingen, liet mooi zien hoe gespleten de VVD is als het om echt liberalisme gaat. Zij is gewoon anti-overheid, althans als het zo uitkomt. Schippers wijt de crisis aan teveel regulering en toezicht, waarmee ze zich meer een behartiger van bankenbelang betoont dan een echte open liberaal. Verder betoogt ze als zorgwoordvoerder dat mensen niet gedwongen moeten worden slechte gewoontes op te geven, maar keert ze zich wel tegen gescheiden zwemmen, gezichtsbedekkende kleding en geen handen schudden. Alsof dat geen vrije keuzes zijn. Enfin, over de mate waarin de VVD liberaal is valt nog veel te zeggen.
Een ander punt is dat Schippers nu ‘promotie' zou mogen maken naar het kabinet. Het is opnieuw een geval van kamerleden die het liefst zelf deel worden van de uitvoerende macht. Zo zijn er veel, in alle partijen. Dat lijkt me voor de cultuur van de volksvertegenwoordiger geen goede zaak. Het zou mooier zijn als ze fractievoorzitter wordt met die opinies van haar. Maar ze is te koel-zakelijk, zeggen critici, te veel bezig met de inhoud. Tja, dat moeten we niet hebben van fractieleiders.

Eerste Kamer van D66

In de Eerste Kamer fractie van D66 is geruisloos toch nog Boele Staal kamerlid geworden. Staal stond op nummer twee van de lijst die de leden hadden opgesteld maar werd door de D66'ers in de provinciale staten gepasseerd. Die zetten Hans Engels, nummer vier op die lijst maar afkomstig uit Groningen, op de plek achter Gerard Schouw (die als tussentijdse voorzitter en nu Kamerlid en achtervang voor Pechtold in de Tweede Kamer zit - hij moet Pechtold opvolgen als die onder de tram komt). Toentertijd ging dat zonder enig morren van de leden van D66. De fractievoorzitter en de partijvoorzitter meldden dat ze het niet zo leuk vonden maar het was niet duidelijk waarom die provinciale statenleden de wens van de leden hadden genegeerd.

Toen ik daar zelf bij al die lui persoonlijk (er waren er maar weinig meer over in die tijd) om vroeg bleek dat ze geen donder geven om wat de leden zeggen. Er hadden er maar een paar honderd gestemd, was één argument. Engels kwam uit Groningen en er moest meer regionale spreiding zijn. Dat was ook de reden dat zuidelijke statenleden voor een Limburgse op de lijst hadden gestemd, de nummer drie. Een statenlid van Noord Holland, Zafer Yurkadul, stemde schaamteloos op zichzelf. De leden kunnen dit voorjaar weer over een lijst gaan stemmen voor de Eerste Kamer. Het is maar dat ze het weten, het is een futiele onderneming als de provinciale statenleden zich daar niet aan houden.

Met de veel geprezen macht van de leden van D66 die overal over mee mogen praten, had dit proces niets te maken. En enig debat daarover bleef uit - in 2008 was als een van de doelstellingen van D66 geformuleerd dat het ‘een debatpartij' moest worden. De leden hebben het nakijken.

In Amsterdam zijn inmiddels meer dan 2000 leden. Op afdelingsvergaderingen komen alleen lokale vertegenwoordigers opdagen die daar onderling hun netwerkje bestieren. Een nieuw lid dat op zo'n bijeenkomst verdwaalt, is voorgoed genezen van de aanvechting om te denken dat je bij D66 zo leuk kunt discussiëren over brede, actuele onderwerpen. Van die 2000 leden zijn er een stuk of 30, 40 die komen opdagen op vergaderingen, juist omdat de afdeling Amsterdam gewoon een lokale afdeling is die zich niet of nauwelijks met landelijke thema's bezig houdt. Het vervelende gevolg daarvan is ook dat als er over iets gestemd wordt dat er wel toe doet, alleen die lokale belangenbehartigers aanwezig zijn. Het is een spagaat waarin meer partijen verkeren, maar bij een zich met de naam democratisch tooiende partij klemt het te meer dat het gemiddelde lid echt met lege handen staat. Ja, je mag twee keer per jaar naar een congres. That's it.
En Boele Staal is nu Eerste Kamerlid. Toegegeven, het doorbreekt een beetje het Haagse stopgehalte van de top van de partij, maar is het niet een beetje raar dat bij de opvolging wel ineens de lijst wordt aangehouden? Jammer dat die Noordhollander niet nog een keer op zichzelf kon stemmen.

De ondergang van het westen begint in Amerika

Het is beangstigend vast te stellen dat hoe meer mogelijkheden we hebben om informatie te verspreiden en tot ons te nemen, hoe moeilijker het blijkbaar wordt om werkelijkheid en fantasie uit elkaar te houden. Het belangrijkste land ter wereld, de VS, zit blijkbaar vol met opportunisten, haatzaaiers en populistische volksmenners die een gewillig gehoor vinden bij zoveel Amerikanen dat je je mag afvragen hoe het staat met de geestelijke volksgezondheid van dat land. Zouden zoveel Amerikanen echt zo dom zijn? Te vrezen valt dat het antwoord ja is en dat stemt tot depressieve gedachten over de mate waarin een ontwikkeld land zichzelf kan onontwikkelen. Dat de VS het meest gelovige land is ter wereld, na Polen, dat Amerikanen geloven in Satan en in engelen - vooruit, dat kon nog terzijde worden geschoven als geloven in zaken die per definitie niet te bewijzen of te falsificeren zijn. Maar nu zo'n 40 procent van de Amerikanen denkt dat Obama een moslim is die niet in Amerika is geboren terwijl het aantoonbaar onjuist is, moet je je afvragen waar de stupiditeit zijn grenzen heeft.

Geleidelijk aan begint mijn vertrouwen in het basale gezonde verstand van Amerikanen te verdwijnen. Het parmantige en povere presidentschap van George W. Bush was geen exces, geen ongelukje. Nee, Bush gaf perfect weer wat de geestesgesteldheid van de Amerikanen is: provinciaals, dom en onwillig om na te denken. Dat zelfpromotoren als Sarah Palin, Rush Limbaugh maar vooral de verwerpelijke Newt Gingrich (vooral hij is verwerpelijk omdat hij intelligent en belezen is en schaamteloos zijn eigen intelligentie te grabbel gooit voor politiek gewin) daar gebruik van maken was te verwachten. Helaas hebben de media de neiging om mee te buigen met de stroom al was het maar door deze lui een platform te bieden. Ze maken idioten zoals Sarah Palin (die, laten we nauwkeurig zijn, niet dom is maar sluw zij het gespeend van enig strategisch inzicht waardoor haar politieke carrière nooit ergens toe zal leiden, behalve veel geld [praise the lord]) serieuze bedreigingen voor de gezondheid van de natie. Ze gaan mee in de maalstroom van misinformatie en populistische opjuinerij rondom de moskee in Manhattan.

Het is vergelijkbaar met de post-verkiezingen sfeer in de media in Nederland. Ineens is Wilders een superpoliticus met fenomenaal strategisch inzicht in plaats van een getormenteerde narcist die vooral streeft naar respect en straks in de goot zal eindigen met een mes in zijn rug van Maxime Verhagen. Het is te gemakkelijk om de draai naar massale domheid in de VS aan de media te wijten en zeker verdient Obama blaam voor zijn gebrek aan leiderschap om deze tendens in te dammen. Maar het is vooral zorgwekkend omdat het land dat het bolwerk zou moeten zijn van vrijdenken, vrijheid en democratie lijkt te worden overgenomen door middeleeuwse domheid en, curieus genoeg, tribale gewoontes van de 21ste eeuw die alleen in hun verschijningsvorm anders zijn dan de tribale gewoontes in landen waar Amerikaanse militairen die proberen uit te roeien.

Nederland verloor zijn gezonde verstand al eerder (alleen sommige onverbeterlijke doctor Clavans roepen nog over onze fameuze nuchterheid) en in het grote wereldperspectief was dat te negeren. Een onbelangrijk land maakt zichzelf nog onbelangrijker. Maar als Amerika zijn verstand verliest dan kan de Amerikaanse macht om de westerse wereld en de veel bezongen waarden die we hier hoog houden niet ver achter blijven. Ook die zal eroderen. Grote Leider Wilders draagt zo op 9/11 zijn steentje bij aan dat wat hij claimt te willen voorkomen: de ondergang van het verlichte westen. Hij is er zelf het bewijs van.

Afghanistan blues breidt zich uit tot Pakistan

In Amerika zelf merk je weinig van de oorlog in Afghanistan (dat gaat nog komen met al die gewonde veteranen, maar nu nog niet). De Herald Tribune vanochtend biedt echter weer een aardig inkijkje in het wespennest waarin Obama zit. Twee hoofdartikelen. Het linkse op de voorpagina over de chaos in Pakistan, andermaal bewezen en geïllustreerd met de overstromingen en de incompetentie van president Zadari die meer is geïnteresseerd in het voorbereiden van zijn kinderen als volgende generatie corruptie leiders dan in zijn land. Het rechter hoofdartikel vertelt een verhaal dat in zijn grote lijn al bekend was. In januari arresteerde Pakistan de tweede man van de Taliban, zogenaamd in samenwerking met de Amerikanen.

Wat toen al werd gefluisterd wordt nu in dit artikel onderbouwd: het was een poging van Pakistan om onderhandelingen tussen de Taliban en het Karzaï regime de nek om te draaien. De reden was dat Pakistan er niet bij betrokken was. Het geeft aan hoe moeizaam vooruitgang is, zowel in Afghanistan maar steeds meer ook in de volgende failed state, Pakistan, door Amerika met miljarden dollars overeind gehouden. De New Republic had onlangs een special over Afghanistan, met alle argumenten om er wel of niet actief te blijven. Het meest ver ging Josef Joffe van Die Zeit, wat niemand die Joffe heeft gevolgd zal verbazen. Hij vindt dat het westen voorgoed in Afghanistan aanwezig moet blijven met een politiemacht om in elk geval het proces een beetje te controleren. Of hij naïef is weet ik niet, maar de meeste andere artikelen varieerden van sceptisch over de uitkomst tot zo snel mogelijk wegwezen. Voor wie nog meer bewijs wil van de onpenetreerbaarheid van deze regio, staat in de Trib op pagina 2 een verhaal over de praktijk van de steniging. Het is de favoriete doodstraf van de Taliban, inderdaad nog wat gruwelijker dan de elektrische stoel of de koele, cleane naald die de VS hanteert. Maar vooral blijkt het een tribale gewoonte die net zomin als genitale verminking veel te maken heeft met geloof. Het inzetten van westerse troepen om een samenleving te veranderen die dit soort praktijken niet zelf kan stoppen stemt moedeloos. En in moedeloos stemmende landen moet je geen soldaten inzetten.

De kansloze onderhandelingen in het Midden Oosten

In het Midden Oosten maakt men zich op voor een nieuwe ronde vredesonderhandelingen. Ik wens ze succes maar ik geloof niet dat er enige animo is om tot zaken te komen. De Palestijnen zijn verdeeld en worden verdeeld gehouden door het westen en door Israël. Verkiezingen zijn eindeloos uitgesteld. Niet dat het veel uitmaakt want in Israël is er geen interesse in een lange termijn oplossing. Die vergt meer moed en creativiteit dan Nethanyahu en zijn regering van extremisten kunnen opbrengen. Ook in de trib overigens mooi verhaal over de religieuze mafketels in Oost Jeruzalem - de joodse radicale conservatieven - die een grote claim leggen op de Israëlische samenleving. Geloofsgekte is niet beperkt tot radicale moslims. Misschien kan onze grote leider daar zijn licht eens over laten schijnen. Volgens het Trib artikel over stenigen staat in dat vreselijke, opruiende boek, de Torah, dat Mozes iemand liet stenigen voor het schenden van de sabat. Ook de rabbinale wetten schijnen ruim te voorzien in stenigen als straf voor een diversiteit aan overtredingen. Niet dat ze vaak gebruikt werden maar dat geldt ook voor de meeste dingen in de islam waar Wilders kopzorgen over heeft.

Zie mijn nieuwe column over Wilders.

Obama is een klungel

Het is onaangenaam om vast te stellen, maar Obama staat te klungelen als het gaat over de Newyorkse moskee. Zijn allereerste standpunt: als je mag bouwen dan mag je bouwen, er is vrijheid van geloofsbeleving in Amerika, was eenvoudig, helder en moreel onaantastbaar. Toen hij daarna meldde dat hij geen oordeel had over ‘the wisdom' van het bouwen van dat ding, maakte hij een serieuze misstap. Door dat te zeggen maakte hij het oordeel deel van de opiniesoep. Ik zei eerder dat het een no win discussie is. Argumenten tellen niet, alleen emoties. Precies het terrein waarop haatzaaier Wilders goed is. Discussie is niet iets waarin de Grote Leider zich begeeft, hij maakt alleen statements die de media braaf rapporteren of zelfs als opinieartikel in de Volkskrant afdrukken.
Ik kan me niet voorstellen dat Obama zich in deze ‘discussie' wilde mengen maar nu hij het gedaan heeft, moet hij verder gaan.

Een Philadelphia stijl moreel oordeel is aan de orde (zoals hij racisme oppikte toen het tegen hem werd gebruikt). Hij moet zijn rol als president leren spelen en de burgers uitleggen hoe de wereld in elkaar zit. De straf op lamlendigheid is direct en verdiend. Niet alleen is twee derde deel van de Amerikanen tegen de moskee (een vaststelling die verder geen betekenis heeft, we bouwen geen gebedshuizen per referendum - alleen sommige onverbeterlijke D66'ers denken nog dat referenda iets te betekenen hebben) nu denkt ook weer eens een derde dat Obama een moslim is. Ook dat doet er, natuurlijk, niets toe maar een Witte Huis dat persverklaringen moet uitgeven die vertellen dat Obama echt, werkelijk een christen is, zijn natuurlijk selfdefeating. Zodra je moet ontkennen dat je een bepaald geloof hebt, trap je tegen dat geloof. Obama gaat de prijs betalen van politieke toondoofheid. Het is niet de eerste keer maar het blijft opmerkelijk dat iemand die zo feilloos campagne voerde zo dom bezig kan zijn. Ondertussen blijft het een no win. Wie het debat aangaat, legt zich neer bij de termen die Wilders en andere haatzaaiers ervoor gesteld hebben. Ook dat is dom.

Belastingverlaging en hypotheeksubsidie voor de rijken

Volgens het congressional budget office zijn de belastingverlagingen voor de rijken die Bush doorvoerde en die dit jaar aflopen, goed voor de economie op de korte termijn maar desastreus voor de begrotingsdiscipline op de middenlange termijn. Dat zou genoeg moeten zijn om de Republikeinen de mond te snoeren maar ik kan nu al voorspellen dat ze het eerste deel van het CBO verslag zullen gebruiken. Ook hier moet Obama leiden. Het is toch al te dol dat hij nu nog moet gaan uitleggen waarom belastingverlagingen voor de rijken onzinnig zijn als de begroting onder druk staat. Maar de rijken lijken hier publicitair gezien een stuk beter bezig dan de moreel verstandigen, ongeveer zoals de hypotheeksubsidies voor de rijken in Nederland onaantastbaar zijn omdat minder rijken denken dat zij er ook voordeel bij hebben - wat niet zo is.

Masterplan of slimme geluksvogel?

Gisteren bij standpunt.nl werd betoogd dat Grote Leider Wilders een master plan zou hebben (gehad) dat hem premier van Nederland moet maken. Ik betwijfel dat. Hij heeft min of meer per ongeluk een doorbraak bewerkstelligd (weet u nog dat Pastors en die ene goede parlementariër van de LPF voorop lagen in peilingen?) en probeert daar nu op te bouwen. Ook de bestaande partijen, inclusief D66. hebben meegeholpen aan het opbouwen van zijn statuur als anti-Den haag kracht.

Maar om premier te worden moet hij de overgang maken van schreeuwlelijk en haatzaaier naar vertegenwoordiger van een deel van het algemeen belang. Dat kan niet in een minderheidskabinet, denk ik. De CDA'ers van het slag Verhagen zijn veel te sluw om dat toe te laten en zullen hem ergens een mes in zijn rug steken - ook al zijn ze zelf zo machtsbelust dat ze onder alle voorwaarden de ministersposten in zullen pikken. Mijn indruk is is dat er geen masterplan is maar een plan, een drive om Wilders belangrijk te maken, een persoonlijk streven naar erkenning. Zoals sommigen hem nu al een geniaal politicus noemen. Waar ze dat op baseren weet ik niet, maar het zal de neus van Wilders doen krullen. Het wachten is op de val.

Amerikanen laten een gebroken Irak achter

De Amerikanen zijn weg uit Irak. Of het land beter af was geweest zonder deze interventie staat te bezien maar ik laat het graag aan A.J. Boekestijn over om dat te betogen. In elk geval laten ze een politieke puinhoop achter, honderdduizend plus doden, een land met een kapotte infrastructuur en een regio waarin ze de natuurlijke tegenhanger van Iran kreupel gemaakt hebben. Geen oogst om trots op te zijn. Dat de Irakese politici er een geweldige rotzooi van maken in de strijd om hun eigen cliëntele aan de macht te helpen, valt de Amerikanen evenzeer te verwijten. Ik moet nog zien dat ze er zo gemakkelijk vanaf komen met het terugtrekken van hun gevechtstroepen.

Corruptie in Illinois

Ex gouverneur Blagojevich van Illinois, Obama's thuisstaat, stond de afgelopen weken terecht voor van alles en nog wat, samen te vatten onder de noemer klassieke corruptie. Wat we er van buiten vanaf weten is zijn meest opvallende misstap: het veilen van de opengevallen senaatszetel van Obama aan de hoogste bieder. Van de 24 aanklachten tegen Blagojevich is er maar één door de jury terecht bevonden, het liegen tegen de FBI. De rest leverde een probleem op, blijkbaar omdat één jurylid bleef dwarsliggen - precies de strategie die het team van Blagojevich had bedacht volgens een recent artikel in de New Yorker. Daarin werd Blago voorgesteld als een onverbeterlijke dromer, die weliswaar dagdroomde over hoe hij rijk kon worden in de politiek maar er eigenlijk niets aan deed. Voeg daarbij de complexiteit van de aanklacht van het openbaar ministerie (24 punten) en honderd pagina's met instructies voor de jury door de rechter, en het verklaart waarom de arme juryleden niet tot een eenduidig besluit konden komen.

Over het verkopen van de senaatszetel lag één jurylid dwars, over de andere klachten waren er meer mensen die het niet bewezen achtten. Dat laatste gaat problemen opleveren voor het OM als ze, zoals aangekondigd, de aanklachten opnieuw voor de rechter wil brengen.
Ondertussen is Blago's proces deel van een veel groter probleem in Illinois. Typerend genoeg lijkt het ene jurylid dat dwars lag de gesprekken van Blago over de senaatszetel te hebben gezien als ‘normale politiek'. Zo kun je het natuurlijk ook bekijken. De voorganger van deze kruimdief, George Ryan, zit in een federale gevangenis wegens corruptie en Illinois staat algemeen bekend als een van de meest corrupte staten van het land (iets dat Obama ook regelmatig krijgt voorgeworpen, al is er geen enkel teken dat hij in het systeem meedraaide). Na de arrestatie van Blago was er een kortstondige beweging om de ethische regels aan te scherpen maar zoals dat gaat, het duurde te lang en het publiek is inmiddels geïnteresseerd in andere zaken. Dus is het wachten op de volgende schuinsmarcheerder in Illinois.

Alaska: wel vangen uit Washington maar altijd kritiek

Mooi artikel in de New York Times over de cognitieve dissonantie in Tea Party staten als Alaska en South Dakota, waar ze zowat leven op federale dollars, subsidies, en tegelijkertijd een uitgesproken haat hebben tegen alles wat met Washington te maken heeft. Sarah Palin in al haar dommigheid belichaamt deze ideeën die inderdaad in Alaska bijzonder sterk zijn. Voortdurend roepen dat ze met rust gelaten willen worden maar ondertussen de zakken vullen met geld uit Washington. Het is een prachtig verhaal. Maar ook een oud verhaal. We kennen deze disconnect tussen de werkelijkheid en de ideeënwereld al langer en al schrijf je er je vingers blauw over, Theedrinkers zijn er ongevoelig voor. Met hun staatsgesponsorde AOW en ziektekostenverzekering roepen ze dat de overheid hen wurgt. Het mooiste zou zijn om de kraan naar deze neuzelaars dicht te draaien. Maar zo werkt het niet in het Amerikaanse pork barrel systeem. We zullen afhankelijk blijven van de pers om excessen bloot te leggen.

Persvrijheid

News Corporation, de onderneming van mediamagnaat Murdoch en eigenaar van onder meer Fox News en de Wall Street Journal, stort minstens een miljoen dollar in de kas van de Republikeinse Partij. Het is geen nieuws dat Murdoch een agenda heeft maar de belangenverstrengeling van sommige media met de politiek wordt zo wel erg knellend en opzichtig. Het beïnvloedt niet de redactionele lijn, zegt een woordvoerder van de onderneming. Ja, hij gelooft ook in de kerstman.

Petraeus en zijn exit uit Afghanistan

Niet alleen in Nederland wordt de politici voorgelogen door de militairen. Ook Obama is het slachtoffer van generaals die hem een jaar geleden wijsmaakten dat de surge in Afghanistan het mogelijk maakte om in achttien maanden een Afghaanse politiemacht/leger op poten te zetten. Doen we zo, zei generaal Petraeus toen. Nu voert hij een campagne om te laten weten dat de deadline die Obama toen inlaste, dat de troepen na achttien maanden weer zouden vertrekken, niet te houden is. Petraeus stelt dat hij niet aan het werk is om te presideren over een ‘graceful exit'. Daarmee ondermijnt hij Obama en zet zichzelf te kijk als masseur van de feiten. Maar vooral maakt hij duidelijk hoe ongelijk hij heeft. De exit uit Afghanistan wordt alles behalve graceful. En Obama kan daartoe maar beter zo snel mogelijk besluiten.

Avonturen in de board room van HP

Waarschijnlijk heeft u de recente problemen bij HP, de computer onderneming, niet gevolgd. Mark Hurd, de baas sinds 2007 toen Carly Fiorina het bedrijf de vernieling in had geholpen (ze probeert nu senator voor Califonrië te worden), is begin deze maand gedumpt na een aantal ‘ethische misstappen'. Of misschien was het sexual harassment, dat blijft onduidelijk. Wellicht was het enkel het verkeerd declareren van een paar duizend dollar. In elk geval moest Hurd vertrekken. U hoeft geen traan te laten want hij kreeg miljoenen dollars mee, maar vertrekken moest hij. Geleidelijk aan blijkt dat de board van HP dit incident gewoon gebruikte om van Hurd af te komen. Daarvoor waren allerlei redenen maar de enige reden die telde, namelijk dat de board geen vertrouwen meer had in Hurd, die nogal egocentrisch, noncommunicatief en dergelijke schijnt te zijn, werd niet aangevoerd. HP'ers klaagden ook dat hij de resultaten enkel verbeterde door r&d terug te dringen, waardoor het bedrijf bijvoorbeeld geen antwoord heeft op Apple's Ipad. In een nabrander van deze affaire lekken nu deze en gene allerlei materiaal dat duidelijk moet maken dat het ontslag wel degelijk op inhoudelijke gronden plaats vond of, van de andere kant, dat het wel degelijk echt sexual harassment was.
HP huurde een pr expert in om een mooie draai aan het verhaal te geven. Niet zo gek aangezien HP een voorgeschiedenis heeft van boards die zich misdragen (door spioneren bij journalisten en andere boardleden) maar de publiciteit die nu doordringt is behoorlijk schadelijk. Ik weet niet precies wat voor lessen hieruit te trekken zijn, behalve dat het leven als baas van een groot bedrijf niet altijd plezierig is (al is de betaling dat wel) en dat je zo indirect hoort dat boards nog steeds de cijfers oppoetsen voor de korte termijn. Misschien ligt er een carrière voor Hurd weggelegd als Republikeinse politicus.

Uihuilen en opnieuw beginnen

De post mortems voor de regering Obama worden nu al geschreven. En inderdaad ziet het er niet goed uit voor de Democraten bij de tussentijdse verkiezingen in november. Ik vermoed dat het uiteindelijk zal meevallen maar het is duidelijk dat de conservatieven erin geslaagd zijn het debat te framen. De overheid is opnieuw de grote boeman en dan maakt het niet uit, blijkbaar, dat diezelfde overheid onder leiding van Obama het financiële systeem overeind hield en de autoindustrie redde. Voor de theedrinkers, meestal boven de 50, lijkt het irrelevant dat ze allemaal een overheids ziektekostenverzekering hebben (medicare). De boodschap is simpel en je moet het de Republikeinen nageven, ze hebben hem er ingeheid op een manier die nog wel zal beklijven: dit is on Amerikaans en daarom socialisme.

Het helpt niet vast te stellen dat kiezers dom zijn, geen geheugen hebben en zich laten opnaaien om tegen hun eigen belangen te stemmen. Dat doen kiezers overal, i Limburg net zo goed als in Wisconsin.
Duidelijk is wel dat Obama als president niet half zo effectief is in het vormgeven van de boodschap van zijn regering als hij was als kandidaat. Ik weet nog steeds nog precies waarom dat zo is. Ik geloof dat hij te laat (en misschien nog te weinig) de overgang heeft gemaakt naar een intens politieke president die koppen tegen elkaar slaat, de tegenstellingen duidelijk maakt en wint door zonodig ook vuil te spelen. Dat beantwoordt nog steeds niet de vraag waarom dat zo is maar ik denk dat het Obama's aard is. Zijn karakter, een van dingen die we in hem bewonderden als kandidaat, is er een van compromis, van zoeken naar een concensus. In het huidige klimaat met op obstructie gerichte Republikeinen is dat niet de meest nuttige karaktertrek.

Ik ben altijd kritisch geweest over de manier waarop Clinton zijn presidentschap verkwanselde maar diens go with the flow opportunisme en zijn beslissing, na 1994, om kleine dingen te veranderen (veel kleine dingen), was nog niet zo ineffectief. Er moet hard nagedacht worden in het Witte Huis. David Axelrod en andere campagne mensen moeten terug naar Chicago. Overleven is de boodschap nu.
Met twee grote wetten (gezondheidszorg en financiële instellingen) en een stimuleringsprogramma dat de economie stabiliseerde is Obama effectiever geweest dan veel mensen denken. Afghanistan zal hem gaan kosten want het zet zijn hele buitenlandse én zijn begrotingspolitiek vast. Daar kan hij handelend optreden. Maar ik zou er niet op rekenen.

Nog steeds 18 miljard?

De economie van Duitsland groeit ineens weer. Nu 1,4 procent, later dit jaar, denken ze, drie procent. Merkel is slim genoeg om de extra inkomsten die dat oplevert te gebruiken om de druk op de begroting te verminderen, ondanks de praatjes van haar coalitiepartner de FPD, die belastingverlagingen wil. Maar als Duitsland groeit dan blijft Nederland nooit ver achter. Het risico hier is dat we straks ineens wel degelijk toe kunnen met 12 of 15 miljard bezuinigingen in plaats van de heilige koe die de 18 miljard geworden zijn. Dan kan de PVV regering afzien van vervelende maatregelen en doen wat de VVD en het CDA ook met een middenkabinet hadden kunnen doen. Op Joop.nl speculeert Francisco van Jole dat dit alles een Verhagen plot is om straks sterker aan een middenregering te kunnen beginnen. Ik onderschat de sluwheid van Maxime Verhagen niet, maar ik vermoed toch dat de machtsfactor (vijf kabinetszetels met 21 parlementszetels) de belangrijkste drive is.

Geen WK in Nederland

Tja, ik vrees dat ik toch ook wat moet zeggen over de wk aspiraties van Nederland. Niet doen. Niet vanwege de luchtfietsende berekeningen. Iedereen kan wel roepen dat er geld overblijft of geld verloren wordt. Doet er niet toe. We willen dit niet. Voetbal is niet belangrijk genoeg om maatschappelijk geld of energie aan te besteden. Nederland hoeft helemaal niet omhoog gestoten worden in de vaart der volkeren door een voetbalfeestje te organiseren. Laat onze Geert maar optreden als ambassadeur. Kost niets, succes verzekerd. De schade daarvan herstellen, daar kan geen toernooi tegenop.

No win situaties: niet in meegaan

Obama is zo onverstandig geweest om zich te laten meeslepen in het moskeedebat. Zijn oorspronkelijke standpunt was, net als burgemeester Bloomberg, dat als je aan de vergunningen voldoet je mag bouwen wat je wil. Slechte smaak of onverstandig manoeuvreren is niet aan de orde. Zo ongeveer zoals een minderheidskabinet met een meerderheid in de kamer smakeloos, ondemocratisch en onverstandig is maar niet in strijd met het staatsrecht. Later modificeerde Obama dat door te zeggen dat het bouwen van die moskee hem niet zo verstandig leek. Dom, dom, dom. Waar is zijn politieke gevoel gebleven?
Hij wist natuurlijk van tevoren de scherpslijpers als domme Sarah en gemene Gingrich daar gebruik van zouden maken. Zoals die hele moskee affaire een opstapje is voor de haatzaaiers om moslims in het algemeen aan te vallen. Vandaar dat Grote Leider Wilders er zo welkom is en vandaar dat hij het ziet als een puike gelegenheid om zijn belegen praatjes een brede platform te geven, dit keer ook namens, jazeker CDA, namens de Nederlandse regering.

De ene smakeloosheid heft de andere niet op. Dit is een no win situatie voor iedereen met gezond verstand en redelijke argumenten. Je wint het nooit van de irrationele haatzaaiers. Dat Anti Defamation League, de joodse lobby die het protest tegen de moskee heeft aangejaagd, heeft daar nu al spijt van. Ook bij hen geldt dat zij degenen waren die onverstandig handelden. Juist een joodse lobbyclub zou zich verre moeten houden van dit soort opgefokte conflicten. Ondertussen kan iedereen met een verstandige opinie er beter het zwijgen toe doen en burgemeester Bloomberg het woord laten voeren. Hij doet dat helder en eloquent. Alle andere verliezen het in de clash van gebrek aan civilisatie.

Bezuinigen op defensie? Onmogelijk.

Het staat nog te bezien hoe minster Robert Gates van Defensie er historisch vanaf komt als het gaat over Irak en Afghanistan, maar hij mag nu al gelden als een van de betere ministers in de regering Obama. Gates, een Republikein die ook het laatste jaar van de kleine Bush het Pentagon runde, heeft zelfs het onmogelijke voor elkaar gekregen: bezuinigingen. Jaar na jaar treft het Pentagon een begroting aan van het congres die de militairen meer geeft dan ze vragen. Ja, juist, meer. Waarom? Omdat geen basis, geen flutproject, geen vliegtuig of wapensysteem de nek om gedraaid kan worden zonder dat het congres zich bemoeit met de lokale pork barrel effecten. Gates heeft er al het een en ander doorgekregen. Maar met vijf procent van BNP voor defensie zijn de Amerikaanse uitgaven te hoog, in elk geval te hoog voor wat nodig is. Overweldigende kracht is een mooie doelstelling en Europa, dat niets uitgeeft, is er nooit dankbaar genoeg voor, maar daarvoor is al dat geld niet nodig.
We have been there before. Ik herinner me nog in de laatste koude oorlogsjaren onder Reagan de discussies over hamers van 8000 dollar, toiletbrillen die een nucleaire explosie konden overleven, om niet te spreken over de B1 bommenwerper en andere overbodige projecten. En het sluiten van bases - niet toevallig zodanig verdeeld dat zowat iedere staat iets heeft - is een permanent proces van irrationele afwegingen.

Voorbeeld. Gates wil het US Joint Services Command sluiten. De diensten zijn zo geïntegreerd is zijn overweging, dat ze geen coördinerende bureaucratie nodig hebben. Helaas, dat clubje bureaucraten zit in Virginia en dus liggen de politici uit die staat dwars. Gates wil ook het aantal generaals en admiraals (nu meer dan duizend) en hun voorzieningen beperken. Good luck. Niets is zo sterk als bureaucratisch lijfsbehoud - de NAVO kan daar ook over meepraten, net als vele bureaucratische instellingen in Nederland die niet door Grote anti-den Haag Leider Wilders zullen worden aangepakt.

De senaat, ooit een respectabele plek

Ergens op mijn website staat een artikel over de Amerikaanse Senaat, nogal bewonderend over de ‘greatest deliberative body in the world' - een typering die uiteraard door de senatoren zelf is bedacht. Het wordt tijd om dat verhaal te herzien. We hebben de afgelopen twee jaar heel wat filibuster onzin uit de senaat horen komen en de Republikeinen zijn vooral uit om een reputatie te vestigen als ‘the greatest obstructive body'. Ik heb het artikel in de New Yorker gewijd aan de senaat nog niet gezien maar smul nu al van de bits and pieces die er uit komen. De senatoren van de beide partijen vermijden tegenwoordig oogcontact - je zou eens een deal kunnen maken in het landsbelang maar tegen de partijgeest. Ze werken drie dagen per week en besteden de helft van hun vrije tijd aan het bijeen schrapen van geld voor hun herverkiezing.
Grote, laat staan grootse, debatten vinden er niet plaats. Wel wentelen de miljonairs van de senaat zich in onbegrijpelijke rituelen, vooral bedoeld om de powers that be daar te houden. Filibusters werden ooit gebruikt om serieuze wetten tegen te houden, worden nu voor de kleinste onderwerpen ingezet. Mensen als John McCain en Lindsey Graham, twee Republikeinen met verstand (ja, die zijn er nog), houden zich nu alleen nog bezig met de herverkiezingen van de oude man McCain die in 2008 het grootste deel van zijn principes inleverde om Obama te verslaan en nu wat er nog over is, verkwanselt om zijn zetelje voor Arizona te behouden. De tijd om de senaat met respect te bekijken en op zondagochtend in de praatprogramma's bedachtzame en verstandige mensen te horen over belangrijke onderwerpen, is voorgoed voorbij. Obama zou bruggen bouwen in Washington. Dat is niet gelukt. Maar de beschuldigende vinger kan het best richting congres worden uitgestoken.

Waar zijn de liberalen tegen Wilders?

Er zijn CDA'ers die dit aanstaande kabinet niet kunnen verdragen. Gelukkig maar. De VVD'ers die daar last van hebben, zijn niet te horen. Waar zijn de liberalen gebleven? Het wordt tijd om dat label definitief weg te pakken van de partij van asfalt en hypotheeksubsidie. Waar blijft een echte liberale partij in Nederland?Mooi stuk overigens in de NRC van gisteren van Tom Jan Meeus over de joodse lobby organisatie die het nodig vond zich tegen de Manhattan Moskee te richten en nu zit opgezadeld met onze Grote Leider, terecht omschreven als iemand die haat zaait.

Leve de Tea Party

In Colorada hebben de Democraten voorkomen dat een zittende senator in de voorverkiezingen werd gewipt door een nieuwkomer. Plusje voor Obama. Dat de Republikeinen een Tea Party idioot kozen in plaats van een serieuze uitdager was een extra opsteker. Dit is de vierde staat waar de Republikeinen hun kansen kleiner maken door Tea Party enthousiasten te nomineren. Wel ironisch om te zien hoe de partij de vruchten plukt van anderhalf jaar lang intens negativisme.

Grabbelen voor kamerleden

De stoelendans om plaatsen in het ruime bemeten kabinet Wilders zonder Wilders is begonnen. En ja hoor, vooral Tweede Kamerleden zijn in de running. Nauwelijks gekozen als volksvertegenwoordiger en, zo mag je veronderstellen, op die basis op de lijst gezet, verruilen de dames en heren hun mandaat voor de uitvoerende macht die ze eerste zouden controleren. Geen wonder dat onze kamerleden vooral bezig zijn met hun latere carrière en niet met het werk van echte vertegenwoordigers.
Maar dan de namen. Houdt u vast. Behalve Grote Leider Wilders als vertegenwoordiger van Nederland in New York, krijgen we mogelijk (als de Telegraaf het wil) Fred Teeven op justitie. Wat dacht u van Van Baalen (wat een lachertje dat hij een jaar geleden naar Europa ging) op buitenlandse zaken of defensie? Of De Krom als staatssecretaris? Ik kan me niet goed voorstellend dat vos Verhagen Economische Zaken zou nemen, het minst interessante ministerie van alle, zelfs als daar Landbouw wordt bijgevoegd. Voor de rest is het een heerlijke grabbelpot, meer posten te verdelen dan ooit, met dank aan Wilders.
Rutte had historie kunnen maken met een serieuze regering van het brede midden, alle fractieleiders in de kamer, zwaargewichten in de regering. Het wordt dit achterkamerkabinet.

Quo vadis VVD?

Het stuk over de VVD dat Pieter van Os zaterdag in de NRC publiceerde laat veel vragen onbeantwoord. Het stelt vast dat de VVD een rechtse partij is, op basis van het gebrek aan protest tegen de coalitie met Grote Leider Wilders. Ik weet niet of dat zo is, en ik weet ook niet helemaal wat rechts betekent. Van Os ook niet, maar hij betwijfelt geloof ik of het veel met liberalisme te maken heeft. Hij gooit Isaiah Berlin ervoor, met positieve en negatieve vrijheid. Rutte heeft ten minste nog, in Van Os' versie althans, een visie op een samenleving: met een sterk vrijheidsbegrip kunnen individuen zich toch pas goed ontplooien in een samenhang waarin normen en waarden wel degelijk een rol spelen. Dat zit dichter tegen de visie van de oude John Stuart Mill aan dan tegen Wilders die zijn Partij met het label vrijheid tooide maar alleen maar wil verbieden. Evenmin doet het veel met de De Kroms en Griffithsen van de VVD, of Elias en anderen, die opbloeien als congressen gaan over ‘meer asfalt en minder belastingen' - zonder de interne contradictie daarvan zich te realiseren (zoals ze ook geen moeite hebben bij de minder overheid partij met de hypotheekrentesubsidie).
Uiteindelijk is het artikel niet erg bevredigend. Het laat me in elk geval met een aantal vragen zitten. Ik dacht dat met Wilders en een deel van zijn kiezers een deel van de conservatieve VVD was vertrokken (en met Verdonk een verder deel - overigens in Kunststof gisteren een, vond ik, toch onthullend beeld hoe Elsevierjournalisten dat holle vat van een verflaagje voorzagen en oppompten tot een serieuze politica).

Maar misschien is het zo dat er geen leden zijn weggegaan en dat de conservatieve groep het gewoon weer overgenomen heeft, zoals de VVD regelmatig heen en weer fietst. Is de anti-overheidstendens rechts? En past die bij een VVD zoals Rutte die omschreef met normen en waarden? Of gaat het toch gewoon om belangen behartigen? Op het meest banale niveau, auto's en huizen. Met liberalisme heeft het allemaal weinig te maken, in wat voor vorm je het ook giet en hoeveel pretentieuze intellectualistische drogredeneringen Bolkenstein er ook overheen mag gooien. Dat moet de vraag zijn voor de komende maanden: is deze VVD liberaal te noemen? Of is het gewoon een corporatistische belangenpartij die op sluwe wijze volks oogt maar de elite bevoordeelt (en de elite is in Nederland tamelijk breed, met dank aan onze sociaal democratische/christelijke verzorgingsstaat)?

Clintons China diplomatie

Ik moet bekennen dat het me ontgaan was, maar de VS heeft een belangrijke move gemaakt in Zuid Oost Azië. Geoff Dyer in de FT wees me erop. Eind juli hield Hillary Clinton een toespraak in Hanoi. Ze vertelde een bijeenkomst van landen in de regio da de VS bereid was op te treden als bemiddelaar in de gesprekken over de eilanden in de South China Sea, die onder meer door China geclaimd worden.
Het gaat niet zozeer om de eilanden, legt Dyer uit. De meeste daarvan zijn een paar rotsen maar omdat ze in belangrijke zeewegen liggen hebben ze strategische betekenis. Clinton had twee doelstellingen. De eerste was te laten weten de Amerika terug is in de Aziatische diplomatie. Onder Bush was er weinig interesse in de regio, althans dat vonden de lokale leiders. Clinton maakte duidelijk dat de VS nog niet weg is. Maar het was ook een boodschap aan de regio over China, dat zich aandient als de dominante macht. Sinds het torpederen van het Zuidkoreaanse schip in maart heeft de VS voordeel getrokken van China's weigering om Noord Korea te kritiseren om de banden met Seoul weer aan te halen. En naarmate de omliggende landen zenuwachtiger worden van China's mogelijk rol in de South China Sea, kan ze op een beter gehoor rekenen.
De grote strategie is niet nieuw. Die is nog steeds om China vast te zetten in het netwerk van economische en diplomatieke banden dat het land nodig heeft om in de wereld mee te draaien. Daarin heeft de VS nog steeds het voortouw, ondanks de negering van deze netwerken door de kleine Bush. Maar de regering Obama moet een flinke achterstand inhalen door de afleiding van de oorlogen in Irak en Afghanistan. In de tussentijd heeft China eigen netwerken opgebouwd, grensconflicten bijgelegd en pijplijnen gebouwd. Zoals Dyer vaststelt, het momentum is duidelijk bij China. De VS kampt met tekorten en nog steeds die oorlogen. Maar, zegt hij, Clinton heeft een valkuil gegraven in de South China Sea. Als China dwarsligt over de Amerikaanse rol dan duwt het de omliggende landen juist in de richting van de VS. Hoe afhankelijker iedereen in de buurt wordt van China, hoe meer mogelijkheden er zijn voor de diplomatie van de VS.

De macht van 52 zetels

De regering Rutte/Wilders zal straks vijf ministers opleveren voor het CDA - de grootste verliezer in de verkiezingen. Zes zullen er naar de VVD gaan. Wilders mag roepen wat hij wil, Nederland vertegenwoordigen in Manhattan, maar daar waar de zaken gedaan worden, benoemingen, beleidslijnen e.d., op de ministeries, daar hebben de traditionele machten het voor het zeggen. Met dank aan de opschudder van het Haagse, de Grote Leider.

Nixon, altijd goed voor ruzie

President zal altijd voor controverse blijven zorgen. Nu gaat het over het Watergate deel in zijn presidential museum in Yorba Linda, Californië,vlak bij Los Angeles. Tot voor drie jaar was dat onderdeel ontworpen door Nixon zelf. Het was een zwarte gang met wat teksten op de muur en wat installaties over de beroemde tapes. De nieuwe eigenaar van het museum, de National Archives, beloofde het te verbeteren en deed dat. Maar de Nixon fans hebben geprotesteerd. Veel van die fans hebben het nog steeds niet begrepen. Ze klagen dat Kennedy en Johnson ook bandopnames maakten. Dat is waar en het heeft trouwens mooie boeken opgeleverd over hun besluitvormingsproces - precies de reden dat de opnames gemaakt werden.
Nixon werd afgezet niet omdat hij afluisterde of bandjes opnam, maar omdat de bandjes uiteindelijk lieten horen dat hij actief was in illegale activiteiten.

De smoking gun stond op de band, het was niet de band zelf. Wie de teksten op de bandjes heeft gelezen en zeker de recente nieuwe publicaties van de Archives kan er geen enkele twijfel over hebben dat de regering Nixon de gevaarlijkste is geweest sinds pak weg Andrew Jackson (1829-1837) die gewoon deed wat hij vond dat nodig was. Een mogelijke uitzondering is de regering van kleine Bush. Daarin vond een staatsgreep plaats door bendeleider Cheney, de vicepresident die geen respect heeft voor democratische processen of de grondwet. Bush en de wereld had het geluk dat hij in robuuste gezondheid zijn presidentschap beëindigde, want een regering Cheney zou zonder twijfel Nixon in de schaduw hebben gesteld. Ondertussen is het Watergate deel van de library in Yorba Linda gesloten. Dat maakt een bezoek tamelijk nutteloos. Jammer.

14e amendement onder vuur

De anti-immigratie strijd in de VS heeft een nieuwe draai gekregen, helaas door toedoen van iemand die er tot nog toe redelijk zinnige dingen over zei, senator Lindsey Graham. Graham verkondigde vorige week dat er wat gedaan moest worden aan het Amerikaanse ‘ius solis', dat je automatische Amerikaan bent als je op Amerikaans grondgebied wordt geboren (staat in 14e amendement op de grondwet, ingevoerd na de burgeroorlog als deel van de afrekening met slavernij). Het is vaste regel geworden na de jaren zestig van de negentiende eeuw en een aantal malen bevestigd door het Supreme Court.
Graham vond het een ‘fout' om dat toe te staan. Andere Republikeinen proberen dit vuurtje te doven. De hispanics, toch al niet erg pro-Republikeins en om goede redenen, dreigen voorgoed voor die partij verloren te gaan. Waarom Graham zoiets stoms zei, is onduidelijk. Het was misschien om het vuurtje op te stoken in Arizona, de staat waar zijn vriend John McCain al zijn principes heeft ingeleverd om door de conservatieve Theedrinkers te worden geaccepteerd. Daar het het federale hof vastgesteld dat de anti-immigratiewet ongrondwettelijk is. Sheriff Arpagio van Phoenix, een moderne Andrew Jackson zonder diens intelligentie, doet gewoon wat hij wil en arresteert los en vast. Ook in Arizona hebben twee dames lijsten met zwangere illegale Hispanics verspeid, met de bedoeling om te laten zien hoeveel kinderen zo Amerikaans worden terwijl hun ouders er illegaal zijn. De sfeer verhardt zich.

Over één kam geschoren

Een verharde sfeer geldt ook voor de moskee in Manhattan waar Grote Leider Wilders straks zijn bijdrage zal leveren aan maatschappelijke haat. Tot nog toe had Amerika bewonderenswaardige terughoudendheid getoond in het publieke debat over moslims en terreur, steeds het onderscheid in acht nemend tussen terroristen, radicalen en gewone gelovigen - een nuance die aan Wilders niet besteed is. Sarah Palin en andere rechtse idioten nemen nu de Wilders houding aan en veroordelen de islam als geloof omdat er een aantal moslims terroristische daden plegen. Daar kan niets goeds van komen.

Wilders vindt zijn plek: smakeloosheid bindt

Ik vind het een tamelijk smakeloze en betekenisloze affaire om vlak bij Ground Zero een moskee te bouwen. Maar net zo min als burgemeester Bloomdale kan ik zeggen dat het niet zou mogen. Omdat het zo smakeloos is, is het natuurlijk wel de gelegenheid bij uitstek om onze vice premier die het niet officieel is, Grote Leider Wilders, zijn smakeloze praatjes te horen toevoegen aan het koor van protesten tegen de moskee. De campagne in de VS tegen de moskee heeft al lelijke ondertonen gekregen, gezet in de toonsoort van Fox, Rush Limbaugh, de Republikeinse senaat en de Tea Party. Daarin past Wilders wonderwel. Hij kan er en mag er, met dank aan het CDA, Nederland vertegenwoordigen, zodat de wereld voorgoed van het idee genezen is dat hier op de rand van de Noordzee een redelijk beschaafd en tolerant land ligt.

Gedane zaken

In de NRC werd gespeculeerd over een zakenkabinet. Het lijkt verdraaid veel op wat ik steeds heb voorgesteld: een vijfpartijen kabinet waarbij de leiders van de partijen in de kamer blijven. Opstelten als aanvoerder en verder alle deelnemers aan het Nederlandse corporatieve stelsel. Inderdaad, zoals de auteur betoogt, als je dergelijke bezuinigingen wilt doorvoeren, zoveel wilt veranderen, dan moet je op brede steun kunnen rekenen. En dan moet het zakenkabinet op wisselende meerderheden kunnen bouwen, of in elk geval moeten proberen om die bij elkaar te sprokkelen. Betekent dat iedereen op een bepaald moment wel iets moet toegeven of inleveren. Het is mooi om te dromen maar de pluchejongens Rutte en Verhagen hebben het einddoel al in zicht en gaan door riemen en ruiten om het te bereiken. Met dank aan Trix en Lubbers is de deal al gedaan. Helaas.

Drie jaar later, niets veranderd - alleen zijn we allemaal armer

Philip Stephens legde vorige week in de FT keurig uit waarom er, drie jaar na de financiële crisis, niet veel is veranderd. Dat wil zeggen, de financiële markten runnen de tent nog steeds, de bankiers en financiers gaan nog steeds naar huis met koffers vol geld. Het verschil is dat de slechte leningen die ze waren aangegaan nu bij de overheden gedumpt zijn en meehelpen aan de begrotingstekorten. De burger betaalt voor de bankier.
Door die tekorten is de crisis er een geworden van overheden en hun financiering, aangevoerd door Griekenland (dat overigens, zie ook de FT, erin slaagt om een revolutie door te voeren - of dertig jaar achterstand weg te werken), waardoor regeringen zich zorgen moeten maken over hún credit rating. De rating bureaus houden daarmee ook de perfide invloed die mede oorzaak was van de financiële crisis, doordat ze de risico's van de hypotheekbundelingen systematisch te laag inschatten.
De politici zouden de teugels weer in handen nemen. Mooi niet. Ze worden gewoon weer gerund door de markten, tot de volgende crisis opduikt en er weer gered moet worden. Ondertussen lachen de aziatische landen die na de crisis in 1997 orde op zaken stelden (moesten stellen van de westerse landen) in hun vuistje. Zij hebben het geld geleend aan het westen om aan zijn eigen ondergang te werken.

Lord Turner, het hoofd van de Britse Financial Services Authority, stelde indertijd dat de financiële instellingen grote winsten opstrijken van activiteiten die in essentie nutteloos zijn (wat bij mij, onnozele leek, toch de vraag oproept wie de domme tegenpartijen zijn in die transacties - waar komt de winst van Goldman vandaan?).
De Europese regeringen zijn gedwongen om stevig te bezuinigen en daardoor de risico's op een langdurige recessie te vergroten omdat de financiële instellingen in kuddedrift de hele EU gedestabiliseerd hebben. Als dat leidt tot minder kwetsbaarheid voor die instellingen, zoveel te beter, maar als de kosten daarvan zo hoog zijn zoals ze lijken, dan is het de vraag of dat verstandig is.

De conclusie dat de politiek heeft gefaald is moeilijk te ontlopen. Of misschien moet je zeggen dat landen overheden nog steeds niet in staat zijn om serieus partij te bieden aan de participanten op de wereldwijde markten. Stephen's conclusie: ‘En dus, drie jaar later, staan de zaken ervoor zoals ze er toen voorstonden - met dat verschil dat de meesten van ons een stuk armer zijn geworden. De markten runnen de tent. Ok?' Niet ok, maar wel waar. 

Cameron doet het goed

Aan het einde van een politiek seizoen maken Britse commentatoren de rekening op van de eerste maanden van David Cameron. Hij komt er goed vanaf. Vergeleken met de depressief stemmende Brown en de vervelende latere jaren van Blair, is Cameron verfrissend open en niet uit op persoonlijke status. Zijn begroting is er redelijk doorgekomen ondanks grote bezuinigingen (iets voor Rutte om naar te kijken). Het enige probleem is dat Cameron zover naar het midden zit dat hij dreigt de steun te verliezen van zijn conservatieve Tory achterban. Reken in het najaar op wat voer voor deze wilde beesten.
Nick Clegg heeft ondertussen ook moeite met zijn partij die er aan moet wennen de conservatieven te steunen en niet de meer vanzelfsprekende partner Labour. Ze weten echter dat ze de vorige keer toen ze met Labour samenwerkten, genaaid werden, dus er is reden om sceptisch te zijn. Clegg zal nog moeten laten zien dat hij het verkiezingsstelsel kan hervormen. Maar zijn persoonlijke chemie met Cameron lijkt goed te zijn.
Camerons grootste kracht is dat hij op 7 mei, de dag na de verkiezingen, zich realiseerde dat hij met een minderheid moest zien te regeren. In plaats van die minderheid te institutionaliseren en te rekenen op kleine partijen voor wisselende meerderheden, koos hij voor een gewaagde coalitie met de Liberal Democrats. Anders dan Mark Rutte zag Cameron de historische noodzaak om over zijn schaduw heen te springen en een regering te formeren met brede steun.

Inderdaad, ondemocratisch en daarom de slechtst mogelijke oplossing

Er wordt in de media veel gepraat over Wilders die wel de lusten heeft van het regeren (zijn programma wordt uitgevoerd - voor zover dat programma serieus is en bekend) maar niet de lasten, namelijk verantwoordelijk zijn voor het beleid. Ik begrijp die klacht niet zo goed. Ik zie een heel ander probleem. VVD en CDA hebben met z'n tweeën en met 51 zetels in het parlement de gehele uitvoerende macht. Zij runnen de ministeries, voeren overleg in de ministerraad, coördineren en schermen af. Dat is vanuit democratische oogpunt bijzonder onwenselijk, nog los van de vaststelling dat beide partijen bij uitstek belangenbehartigers zijn die graag op machtgevende stoelen zitten. Daar worden de beslissingen genomen, de ambtenaren benoemd. Daar zit de macht, zoals beide partijen heel goed weten. Dit is een enorme machtsconsolidatie voor VVD en CDA zonder controle van de rest van het parlement.

Dat dit kabinet recht zou doen aan de verkiezingsuitslag lijkt me onzin. Die uitslag gaf een flinke nederlaag voor het CDA en een redelijke winst voor de VVD. Maar ook consolidatie van het midden, nu bestaande uit Groen Links en D66, en een minder erg verlies dan verwacht voor de PvdA. Gezien de aard van de maatregelen die volgens alle partijen noodzakelijk zijn (hoewel Wilders daar oorspronkelijk nogal kritisch over was) zou op deze verkiezingsuitslag alleen maar een breed middenkabinet hebben gepast.
Het is kenmerkend voor de sluwheid van Maxime Verhagen dat hij erin geslaagd is de schuld voor het niet tot stand komen van zo'n kabinet bij Cohen heeft gelegd en dat de papagaai media dat hebben overgenomen.
De fout die gemaakt is, is dat de breedte van het brede kabinet niet ten volle is gebruikt. Dat was een inschattingsfout van met name D66 en ook Groen Links. Die hadden moeten zien dat zonder het CDA paars plus niet aantrekkelijk zou zijn voor de VVD. Omdat ze zelf te benauwd denken over hun eigen noodzakelijkheid (met name D66 wilde alleen in een kabinet waar ze met breken dingen konden afdwingen) betalen ze nu de prijs van helemaal niets te hebben.

Ik zie de zwarte piet dan ook eerder bij deze twee liggen dan bij Cohen. Rutte heeft het slim gespeeld. Hij wist dat in een vier partijen structuur het gemakkelijker was voor hem om te breken dan een structuur met het CDA erbij. Zo heeft hij het middenkabinet de nek omgedraaid zonder dat het werkelijk is onderzocht. Dat ze nu de macht graaien die Wilders hen geeft, ligt voor de hand. De enige optie is nu voor de kiezer om dat straks duchtig af te straffen. Het grootste probleem is echter dat die kiezer niet voldoende duidelijk zal worden wat er feitelijk gebeurt, omdat de partijbaasjes hun korte baan spel spelen. In het debat (of wat daarvoor doorgaat) deze week was Roemer van de SP de enige realist. Pechtold stond machteloos te kakelen, Halsema formuleerde indrukwekkend maar nutteloos. Verhagen had zijn rattenlach om de mond. En terecht.

Overigens aardig dat Wilders zijn Europarlementariër (die daar wegens grote desinteresse toch niets te doen heeft) Barry Madlener als adviseur meeneemt. Het is een klein vijvertje waarin Wilders vist. Hij vertrouwt blijkbaar weinig mensen en zou, als hij mee mocht regeren (maar nee, dat zou tegen de 'principes' van Verhagen zijn) helemaal geen kandidaten hebben.

Homohuwelijk ja, gay parade, nee

Een Californische rechter heeft het referendum (Proposition 8) waarbij het homohuwelijk in de staat werd verboden, in strijd met de grondwet verklaard. Mooi en terecht, maar of het reden is om blij te zijn staat nog te bezien. Het maakt van homohuwelijken weer een onderwerp bij de aanstaande verkiezingen. Omdat die tussentijds zijn, is de opkomst meestal lager. Mogelijk brengt dit soort onderwerpen de christelijke mafketels naar de stembus die zich hierover bijzonder druk maken. Uiteindelijk komt dat homohuwelijk er wel, ook in de VS - al is over dit onderwerp het nu eens progressief Amerika dat zich beroept op staatsrechten. Amsterdam bereidt zich ondertussen voor op zijn jaarlijkse smakeloze Gay Parade, waar de goegemeente kan laten zien hoe progressief ze is door op bootjes te dansen naast schaars geklede heren. Het heeft mij nooit kunnen bekoren, niet omdat ik iets tegen homo's heb maar omdat het een provocatie is. Een provocatie op de goede smaak. En de clubjes die meedoen om een plekje in de parade te kopen (het staat bijvoorbeeld op de begroting van D66 Amsterdam) doen dat vooral om te laten zien hoe ruimdenkend ze wel zijn. Als dit het bewijs daarvoor is, dan kunnen ze het beter laten.

Economische stoelendans bij Obama

Christina Roemer, de top adviseur van Obama op economisch gebied, gaat terug naar Berkeley. Op zich geen verrassing. Na twee jaar vertrekken vaak de technici, de mensen die het als een last en niet als een hemels genoegen zien om in Washington te functioneren. Misschien is er niet meer aan de hand dan dat, misschien is Roemer ook uitgekeken op het partijdige geneuzel rondom stimuleringsprogramma's - een van haar prioriteiten. Na de budgetdirecteur is dit het tweede vertrek in de economische top. Wel degelijk een probleem voor Obama.

Verkiezingen in november

Ik ben van nature contrair ingesteld. Dat ik verwacht dat de verkiezingen in november voor Obama minder slecht zullen uitvallen dan gedacht, komt misschien daardoor. Maar ik denk ook dat de negativiteit van de Republikeinen en hun verzameling idiote kandidaten, plus hun totale gebrek aan enig beleidsvoorstel, zich wel eens tegen hen zou kunnen keren. Althans, het zal de schade voor Obama beperkt houden. U hoorde het hier voor het eerst.

Koekje van eigen deeg voor Obama

De Wiki leaks over de oorlog in Afghanistan bieden een mooi uitzicht op hoe zo'n proces uit de rails kan lopen. Bureaucratische politiek, tunnelvisie, verschuivende doelstellingen, incompetentie, struisvogelbeleid en gewoon, gebrek aan lef om iets ter discussie te stellen: het speelt allemaal mee. Het lange verhaal heeft dezelfde uitkomst als het korte. Het is een oorlog die niet te winnen is, die geen uitkomst kan hebben zoals die door de oorlogmakers gewenst is. Een aardig uitroepteken bij het vertrek van onze jongens uit Afghanistan. Ook dat was een misleide, misleidende en vals verkochte missie. De 25 doden zijn, helaas voor hen en hun nabestaanden, overbodig en vergeefs geweest. Het wordt nooit wat in Afghanistan. Wel is er enige poëtische rechtvaardigheid in het feit dat de regering Obama in zijn hemd wordt gezet met het medium dat Obama groot maakte: het internet. De president beloofde een ongekend open regering, met gebruik van nieuwe middelen. Daarvan is niets terecht gekomen. Gelukkig doet het internet wat het wil en trekt het zich niets aan van dit soort getreuzel. Obama krijgt een koekje van eigen deeg. Als hij verstandig was (en over Afghanistan betwijfel ik dat) gebruikt hij de onthullingen om zijn eigen beleid ter discussie te stellen.

Iets genereuzer was op zijn plaats geweest

Vorige week vertrokken de 50.000 laatste combat military uit Irak. Er zijn er nog 65.000 om in dat bijna hopeloze land de zaken onder controle te houden tot de lokale bazen het hebben uitgevochten (weet u nog, verkiezingen in, wat was het, april?). De NYT merkte terecht op dat Obama wat al te gemakkelijk alle krediet claimde voor de terugtrekking: ‘zoals beloofd'. De belofte werd gedaan door Bush de Jongere en kon tot stand komen dank zij de surge. Daar had Obama inderdaad wel wat krediet voor mogen geven, ook al had hij erbij kunnen zeggen dat het een domme en mislukte oorlog was die nog lang zal nadreunen in de Amerikaanse samenleving (veel veteranen, net als na Vietnam, al lijkt het minder erg omdat er geen dienstplicht was). Zo genereus was Obama niet. Gemiste kans.

De Iraanse vluchtelingen in Turkije: test voor Verhagens vriend Wilders

In de Trib vanochtend een column van Judy Dempsey over de meer dan 4000 vluchtelingen uit Iran die gestrand zijn in Turkije. De mensen die een jaar geleden het lef hadden in opstand te komen, aangemoedigd door de EU, zijn niet welkom in diezelfde EU. Dempsey vergelijkt het met de situatie in 1956 toen de Hongaarse opstand luid werd toegejuicht en aangemoedigd door het westen maar toen het erop aan kwam was er geen hulp. Onder deze zg. Dublin II Regulation moet een EU land waarin de vluchteling aankomt die asielzoeker accepteren. Vooral Malta en Italië krijgen daardoor met acceptatie te maken. Er is geen ‘burden sharing'.

Als de Iraniërs in Turkije oversteken naar Griekenland worden ze door de Griekse douane teruggestuurd. In sommige gevallen stuurt Turkije hen terug naar Iran. Het schijnt dat de Iraanse veiligheidsdienst voortdurend probeert de vluchtelingengroepen te infiltreren. Onder druk van de VN vluchtelingorganisatie hebben een paar EU landen vluchtelingen geaccepteerd. Genereus, zou u denken, uit bewondering voor hun moed? Let op de getallen: Duitsland neemt er 50, Zweden 45, UK en Finland ieder 5, en ja, Nederland, minister Verhagen, onze principiële held, heeft wel 4 plekken aangeboden. Vier. 4. Wat is dat in het Limburgs? Laat Verhagen maar een eerste test voorleggen aan zijn vriend Wilders: ruimhartig Iraniërs opnemen. Uit Turkije, het land dat Wilders haat. Iranees, dus moslim. Vluchteling, dus niet uit Blerick. Test hem maar eens, minister Verhagen.

Houdt uw adem niet in. Het kon wel eens heel lang duren. Principes zijn weinig in trek, dezer dagen.

Het echte schandaal is Wilders en zijn achterkamertjespolitiek

Je moet bewondering hebben voor de Jezuiten van het CDA. Lubbers is de koning van de frutselaars, maar Maxime Verhagen weet er ook weg mee. Hij verloochent zijn principes niet, zegt hij, omdat het geen meerderheidskabinet is maar een minderheidskabinet. En daarom kan alles.
Het CDA, machtsgeil als altijd, kan met hulp van Wilders (en dat is het echte schandaal voor iemand die Den Haag wilde aanpakken), meer macht dan ooit hebben. Met twintig zetels hebben ze straks zowat de helft van ministers. En dat kan allemaal omdat de ´principes´ van Verhagen niet geschonden worden als Wilders zogenaamd aan de zijlijn staat en daar gewoon mag roepen wat hij al jaren roept aan samenlevingsverraad. Verhagen vindt dat niet erg want hij ´respecteert´ dat standpunt en is maar al te blij dat hij met zijn kleine fractie zoveel invloed op het regeringsbeleid kan uitoefenen.

Natuurlijk is hij tevreden. Het is de deal van de eeuw. Een gehalveerde, gedesillusioneerde middengrote fractie krijgt de macht die de partij als de hare claimt, ongeacht de grootte. Dat de hulpjongens hier, de VVD, de belangenbehartigers, zich liberaal durven te noemen is een gotspe. Volgens een VVD prominent is het belangrijker om de hypothekensubsidie te handhaven dan het uiteendrijven van Nederland te beteugelen. Fijne jongens, die liberalen.

Maar, als gezegd, het echte schandaal is Wilders. Hij belooft zijn kiezers grote opruiming in Den Haag. Weg met de pluche plakkers van weleer. De anti-partij laat nu zijn ware gezicht zien. Wilders - wat het is Wilders, niet dat gedrocht dat hij een partij noemt - die bereid is degenen die al decennia de macht bezitten, Verhagen en co, die macht versterkt te geven. Ter voldoening van zijn privé ambitie om belangrijk gevonden te worden.

Hoe gaat het aflopen? Deze deal is te aantrekkelijk voor Verhagen en Rutte om nog te laten lopen. Ik hoorde gisteren op de radio de zwarte Piet bij Cohen gelegd. Dat lijkt me onredelijk want het was de VVD die met zijn bezuinigingseisen een middenkabinet onmogelijk maakte, niet de PvdA. Natuurlijk was hun advies om rechts maar eens te laten proberen die 18 miljard door de strot te krijgen. Maar met een normaal kabinet, niet met het inleveren van alle ministeries aan 51 zetels. Het gaat tot grote onrust leiden want de breedte voor de gewenste maatregelen is niet groot genoeg. Ik heb het eerder geschreven: als het werkelijk zo slecht gaat als de VVD meent, dan moet er zo breed mogelijk geregeerd worden, desnoods met compromissen. Dit gaat klappen en Wilders zal daarvan profiteren. Nederland wordt nog onrustiger dan het nu al is.

Wat zit er achter Verhagens denken? Ten eerste de hem kenmerkende machtspolitiek. En het moet gezegd, hij speelt dat spelletje goed. Vanuit het centrum van de macht kan hij hopen de Limburgers van Wilders terug te winnen (onze Maxime is tenminste weer katholiek, dat helpt) en misschien straks op een sociaal punt met de VVD te breken om daar nog wat weg te halen. Rutte kan zijn borst natmaken met dit kabinet. Het kan ook dat een PVV'er de moed heeft een strobreed in de weg te leggen. Ik zou er niet op rekenen. Vanuit het CDA zullen ‘dissidente' geluiden gehoord worden, maar dat kennen we. In 1978-1982 hield dat Van Agt de hele periode aan de macht.

D66 stelde, voor zover ik in de gauwigheid kon vaststellen, de verkeerde vragen. Het ging allemaal over Lubbers, niet over de grondslag. Daar zei Halsema wel precies over wat goed en wat nodig was. De positie van de PvdA kan ik niet beoordelen. De scheiding links rechts die ze graag maken, is contraproductief. Zoek maar liever naar punten van gemeenschappelijkheid. En Wilders? Die lacht in zijn knuistjes. Niet in de regering maar wel in het achterkamertje. Natuurlijk. Hij werkt al meer dan twintig jaar in Den Haag. Zijn populistisch gedoe was altijd een pose. Hij wil macht. En dat mag ook vanuit het spreekwoordelijke achterkamertje.

Nederland gidsland, nog steeds

In een van de Economists deze zomer stond een interessante special over het Amerikaanse gevangenissensysteem. Hoe het mogelijk was dat één op de honderd Amerikanen in de gevangenis zitten, tegen één op de 400 in 1970. Erger, het zijn vooral mensen van boven de vijftig van wie de kans op recidive gering is zeker als ze voor de futiliteiten waarvoor ze zijn gevangen gezet (een paar gram marihuana of door de Economist schrijnend beschreven belachelijke regels waar alleen aanklagers weg mee weten) in de gevangenis belandden.
Hoe heeft het zover kunnen komen? In essentie omdat de gelijken van mevrouw Verdonk het in Amerika lange tijd voor het zeggen hadden. Althans, ze konden de verkiezingen zodanig beïnvloeden dat geen politicus met zin in een langere carrière zich durfde te verzetten tegen de tendens om zwaarder te straffen, de rechter de vrijheid om straffen te bepalen af te nemen en van alles en nog wat te bestraffen (met de absurde three times and you're out regel).

De gevolgen zijn dat de budgetten van staten nu worden belast met kapitalen voor gevangenissen, de rechters ontevreden en geïrriteerd zijn en, let op Verdonk, de misdaad niet is teruggelopen - in elk geval niet als gevolg van zwaardere en meer straffen (wel op basis van demografische factoren).
Het is een schrikbeeld dat de Economist schetst. Met als voorbeeld van waar het beter gaat ... juist ja, Nederland. Alternatieve straffen leiden tot minder recidive, rechters kunnen voorkomen dat onrecht tot stand komt en de misdaad loopt toch terug. Juist, allemaal in het Nederland van mevrouw Verdonk die de kluit nog steeds bang wilde maken in haar verkiezingscampagne. Mooi dat niemand erin tuinde en ze haar kamerzetel kwijt is. Dom mens. Domme voorstellen. U heeft het niet alleen van mij.

Weg tot ongeveer 6 augustus

They're back!

Het was een onverwacht genoegen om Maxime Verhagen weer eens te horen deelnemen aan het debat. Met heerlijke KVP logica verweet hij Job Cohen dat die een middencoalitie (VVD, CDA en PvdA) niet realistisch vond nu gebleken was dat met de VVD een te groot gat bestond over hypotheeksubsidie en autootjes. Volgens Verhagen weer een onvervalsd staaltje PvdA dwarsliggerij dus. Voor mij was het een terugkeer in de tijd, in de tijd dat katholieken altijd precies wisten wie er de schuld was van van alles. Het zal wel aan mijn liggen maar de combinatie van de toon van Verhagen en wat hij zei, plus zijn doelstelling (meedoen en in het centrum van de macht blijven) veroorzaakten een directe afkeer. Ik heb dat gevoel niet zo met Lubbers. Dat was ook en Jezuiet, maar een veel creatievere en veel minder haatdragende dan Verhagen. Maar zo met z'n tweeën sleutelend aan een entree in de macht van loose canon Wilders in een tijd dat, dice Verhagen, de problemen van het land zo groot zijn, kun je alleen maar vaststellen dat KVP'ers nooit verslagen zijn, zelfs niet na de grootste nederlaag in hun geschiedenis. Dat rechtse kabinet komt er niet, denk ik. Het CDA zou onze Geert alleen maar verder helpen de partij leeg te eten, of de machsovername te consolideren, of, andersom, Wilders zou zich realiseren dat hij zijn katholieke kiezers weer kwijt raakt aan het CDA. Over alle schijven kan het nooit anders dan een wankel kabinet worden, nog afgezien van de vraag of Wilders kwaliteit kan leveren. Nee, het vijfpartijen kabinet blijft mijn verwachting. Moet ook kunnen als Paars Plus zo gezellig was, en als Verhagen echt meent dat hij een breed centrumkabinet wil.

Modern liberalisme

In de IHT schreef John McWorther vandaag een aardig opinie artikel over de betekenis van ‘liberalism' in de moderne politiek. Als een voorstander van het heroveren van liberalisme op de conservatieve belangenbehartigers van de VVD (zie de breuk op de hypotheekrente subsidie) vind ik het interessant hoe dat woord inderdaad alle kanten opwaaiert. Hans Wiegel noemt zich liberaal, Rutte doet dat, Pechtold als hij een expensieve bui heeft en zijn vrijzinnigheid te benauwd vindt, Halsema doet het. Kortom, wat betekent het? Ik kom daar nog op terug want het vergt meer dan een blog om dit thema goed uit te werken.

In de FT schrijft Jeffrey Sachs een opinieartikel in de reeks van artikelen die de kant heeft gewijd aan de vraag of stimuleren of bezuinigen de orde van de dag moet zijn. Sachs geeft een nuttig opsomming van taken die de overheid van Obama zou kunnen opnemen. Ik het niet met alles eens maar een aantal dingen zijn zo weggehaald uit het programma dat Obama oorspronkelijk had en het loont de moeite er nog eens naar te kijken. Vijf aspecten stipt Sachs aan. Om te beginnen moet de energiewet met zijn onpopulaire en onwerkbare cap and trade vervangen worden door een gericht beleid van investeringen in schone energie en een verbeterd power grid. Die moeten bevorderd worden door gegarandeerde prijssubsidies voor schone energie, gefinancierd door oplopend CO2 belastingen. Hmmm, het schuiven van geld op zo'n manier is vragen om problemen, maar de doelstelling is er een die Obama twee jaar geleden bepleitte. Ik heb niets meer gehoord over zijn smart power grid.

Vervolgens wil Sachs investeringen in infrastructuur in de vorm van public private financiering van snelle spoorwegen, water en afval verwerkingsfaciliteiten, en het upgraden van de wegen. Daarvoor heb je de sterke arm van de overheid nodig maar het moet een marktcomponent hebben. Eens. De nationale infrastructuurbank waarvan vorig jaar sprake was is in een groot zwart gat verdwenen.
Ten derde wilt Sachs meer uitgaven voor beroepsonderwijs en middelbaar voortgezet onderwijs, uitgaande van de harde werkelijkheid dat te veel Amerikanen de eenvoudige vaardigheden missen om in de huidige economie mee te kunnen draaien. Een vierde punt is het exporteren van infrastructuur naar Afrika en lage inkomens landen. China doet dat veel beter, betoogt Sachs. Ik kan dit niet beoordelen.
Ten slotte wil Sachs een middenlange termijn beleid dat het begrotingstekort terug laat lopen. Mijn indruk is dat Obama dat al heeft, al mag hij van mij het fiscale middel van een landelijke BTW eraan toevoegen. Sachs pleit voor een beperking van het defensiebudget met twee procent en het terugtrekken uit Irak en Afghanistan. Daar ben ik het allemaal mee eens maar politiek gezien weet je dat het niet zal gebeuren.
Zijn slotconclusie is helder: zowel Democraten als Republikeinen zijn enkel bezig met de korte termijn. De enige die er doorheen kan breken is Obama zelf - en dat hij dat zou doen was ook een verkiezingsbelofte.

Afghanistan, geef het zuiden aan de Taliban

Robert Blackwill, lid van de National Security Council onder Bush de Jongere, pleit er in een opinieartikel in de FT voor om het zuiden van Afghanistan aan de Taliban over te dragen. Hij noemt het een praktische oplossing die teleurstellend is maar recht doet aan de situatie op de grond en voorkomt dat een grotere teleurstelling zich volstrekt, het gedwongen terugtrekken uit heel Afghanistan. Al Qaida is niet meer aanwezig in Afghanistan (50 a 100 lieden, schat de CIA) maar de paar honderd AQ mensen die in Pakistan bivakkeren zouden dan wel samenwerken. Maar dat doen ze nu ook. En de VS heeft daarop een antwoord nu het land zich bewust is van de dreiging. Pakistan wordt zo geconfronteerd met iets wat het niet wil maar zelf mede tot stand brengt, een feitelijke regio in beide landen onder controle van niet-statelijke autoriteiten. Zou de Taliban zich tot het zuiden beperken? Dat hangt af van de Afghanen zelf. Zijn die bereid de rest goed aan te pakken in plaats van te leunen op de Amerikanen (Doonesbury had een prachtige strip dat afgelopen week over wat er gebeurt als Afghanen een Amerikaans campement overnemen - het werd compleet uitgekleed). Afghanistan is een lost cause als we ze door blijven gaan. De oorspronkelijk doelstelling (het wegjagen van Al Qaida en voorkomen dat ze terugkomen) is al lang bereikt. Zeker is het een lofwaardige doelstelling om vrouwen te helpen, beter onderwijs tot stand te brengen en in het algemeen het land te verheffen, maar daar was het niet om begonnen. En zelfs als lofwaardige doelstelling lijkt het te verzanden in de corruptie van Afghanistan zelf. Mooi artikel, interessante conclusie.

Jong elan

David Cameron is op bezoek bij Obama. Mooie foto op de voorpagina van de Trib: twee jonge politici met immense verantwoordelijkheden, met op de achtergrond het portret van Amerika's meest wijze president, Abraham Lincoln. Ook aardig artikel over de manier waarop Cameron en Clegg proberen de Engelse wereld te veranderen. De conclusie is dat het vooral nog visie is en geen uitvoering, maar visie, dat is waar alles begint (en waar het in Nederland aan ontbreekt). Cameron heeft geen nostalgische weke ideeën over de ‘special relationship' die de UK en de VS zouden hebben. Hij is pragmatisch en realistisch. Een verademing.

De hoge prijs van de inval in Irak

Mooi artikel voor A.J. Boekestijn en andere hitsers over de gevolgen van de inval in Irak op het binnenlands terrorisme in het Verenigd Koninkrijk. Een directeur van MI5 stelt zonder veel mitsen en maren dat de inval in Irak en de Britse deelname daaraan heeft geleid tot een explosie in de binnenlandse dreigingen in Engeland. Ze stelt ook dat er geen enkel geloofwaardig bewijs was dat Saddam ook maar iets had te maken met 9/11 en legt de verantwoordelijkheid voor die praatjes daar we ze thuishoort: bij bendeleider Cheney. Ze stelt dat de inval in Irak als gevolg had de bondgenoten hun focus op Al Qaida verloren, Osama bin Laden meer gaven dan hij ooit had kunnen denken, en leidde tot een radicalisering van binnenlandse extremisten. Een hele generatie van jongeren radicaliseerde door de inval in Irak. De geheime diensten konden de overvloed aan dreigingen niet aan. En het stelde Osama in staat in Irak te penetreren op een manier die tevoren onmogelijk was geweest. Ze vertelde er niet bij dat de oorlog in Afghanistan, nu voorbestemd om slecht af te lopen, erdoor verlengd en verergerd werd. Ten slotte zei ze dat de regering haar had gevraagd om Paul Wolfowitz, de neoconservatieve ideoloog, te verhinderen om het Irakese leger te ontbinden (nu gezien als een van de redenen voor de verslechtering in Irak na 2005). Ze had geen enkele hoop Wolfowitz te kunnen overtuigen, vertelde het hoofd van de MI5.

Kagan erdoor

Elena Kagan is door de commissie van Juridische Zaken van de Senaat voorgedragen als nieuwe rechter in het Supreme Court. De enige Republikein die zijn verstand erbij hield en niet tegen stemde was (opnieuw) Lindsey Graham van South Carolina. Hij stelde dat het ongepast was om ideologische wishful criteria aan te leggen voor rechters als ze overigens geschikt waren en keurig waren voorgedragen door de gekozen leider van het land. Het is een standpunt dat Graham niet in dank zal worden afgenomen door de rechtse rauwdouwers maar het is het enige juiste. Kagan zal nu voor augustus door de Senaat benoemd worden en kan dan aan het werk. Ondertussen is voor iedereen duidelijk dat dit proces van het nieren proeven met politieke inslag nergens toe leidt. De hoorzittingen zijn een charade. Dat is niet de schuld van de Republikeinen, althans niet alleen. De hoorzittingen over rechter Bork, in 1987, waren het begin van dit verhaal, de benoeming van een duidelijk ongeschikte rechter Clarence Thomas door de oude Bush werd door de Democraten om de verkeerde redenen bestreden. Tijd om allemaal diep adem te halen en weer eens verstandig te doen.

Vijf partijen kabinet komt eraan

Ik heb er nu wat meer over kunnen denken maar ik begrijp nog steeds niet waarom Rutte denkt dat de PvdA wel met het CDA en de VVD kan regeren maar niet met GL, D66 en de VVD. Zijn argumenten deugen niet. Natuurlijk is hij gerechtigd te zeggen dat de bezuinigingen die de VVD wil keihard moeten zijn, maar dan moet hij erbij zeggen dat een overeenstemming met de PvdA onmogelijk is. Overigens kunnen ook het CDA en de PVV alleen met wilde strapatzen aan die eisen voldoen, maar Wilders is bereid alles op te geven om te kunnen regeren. Ja, de formatie zit in het slop maar het is onzin om nu al extra parlementair te denken. Als de nood werkelijk zo hoog is dat we dat moeten doen dan moet het ook mogelijk zijn om een breed vijf partijen kabinet te construeren. Water in de wijn voor Rutte en Pechtold over de woningmarkt, doorbijten voor de PvdA over bezuinigingen. Dit spel is nog niet gespeeld.

Onnavolgbare Rutte

Paars plus gaat niet door, tot niemands verbazing. De bezuinigingen konden niet worden ingevuld tot het niveau waarop de VVD ze eiste omdat de PvdA dat te ver vindt gaan. De hypotheeksubsidie is voor de VVD onbespreekbaar. Volgende voorstel van Rutte: praten met de PvdA en het CDA. Misschien begrijpt u dat, ik niet. Als de bezuinigingen niet zijn in te vullen met de PvdA dan is dat toch niet steeds zo? Op de achtergrond wordt ook over mijn meest waarschijnlijke optie gepraat: vijf partijen. Grote Leider Wilders knort tevreden maar het valt moeilijk in te zien hoe zijn radicalisme in een stabiele regering kan worden ingebracht. Dat wordt najaarswerk.